ارتش ها

ارتش کویت

ارتش کویت

کشور کوچک و ثروتمند کویت پیش از اینکه  بعد از جنگ جهانی دوم یک کشور بشود به عنوان یک امیر نشین از قرن 18 دارای یک ارتش محلی کوچک وابسته به امیر محلی  بود ولی ارتش منظم ان به عنوان به نام ارتش امیر نشین کویت  در سال 1950 به دستور امیر عبدالله الصلیم الصباح تشکیل شد.از سال 1951 با کمک انگلستان این کشور شروع به توسعه نیروی مسلح خود کرد  که عملا با وارد شدن مسلسل پیاده  نظامی برن اغاز شد و در سال 1952 اولین خودرو های زره پوش وارد کویت شدند .از سال 1953 بخشی از بدنه نیروی پلیس  تازه تاسیس کویت وارد ارتش شدند و نیروهای امنیتی و مرز بانی این کشور نیز سرسامان گرفت

از سال 1953 اولین باشگاه هوانوردی و پرواز در کویت شکل گرفت و در سال 1954 اولین کویتی در این باشگاه با  پرواز با هواپیمای سبک پیستونی  فارق تحصیل شد.اگرچه فرمانده  و معاونین ارتش نو پای کویت با اعضای مختلف خانواده سلطنتی الصباح بود ولی  افسران عالی رتبه و حتی افسران ارشد و جز نیز انگلیسی بودند  اگرچه از سال1960 به بعد کویت تلاش در بومی سازی در نیروی های مسلح خود کرد

با وجود تشکیل ارتش جدید کویت این ارتش  عملا از داشتن یک وزارت دفاع برای پشتیبانی خود تا یک دهه بعد محروم ماند ولی با تاسیس این وزارت خانه  روند گسترش این نیرو سریعتر شد  و در سال 1958 با خرید تانک سنجورین از انگلستان ،این ارتش تانک دار نیز شد.تا سال 1958 این ارتش  برای اموزش نیرو های خود را به عراق می فرستاد ولی از ان سال مصر نیز یکی از مکانهای بود که کویتها در ان اموزش میدیدند . در سال 1959 کویت اولین  تیپ مکانیزه  خود را تاسیس کرد که به ان تیپ6 مکانیزه میگفتند که شامل انواع تانک و خودروی زرهی بود

تا اینجا اگرچه امیر نشین کویت ارتش داشت ولی کشور نبود زیرا عملا زیر مجموعه عراق بود.در سال 1961 کویت اعلام استقلال کرد و البته عراق که همواره کویت را بخشی از خاک خود می دانست ادعا کرد این کشور  جرئی از عراق است و استقال ان مور پذیرش نیست.انگلستان  یک ناو هواپیمابر به منطقه فرستاد تا مدتی عراق خاموش باشد ولی فرمانده جدید ارتش  تازه تاسیس  کشور کویت یعنی فیلد مارشال عبدالله مبارک الصباح به سرعت دست  به تشکیل تیپ های مکانیزه بیشتر برای دفاع از کشور کوچک تازه تاسیس گرفت

از سال 1962 ارتش کویت به دنبال تشکیل یک نیروی هوایی رفت و با خرید جتهای اموزش از انگلستان در این راه قدم برداشت و یک سال بعد با دریافت جت هاوکر هانتر اولین جت جنگی را خریداری کردوتا چند سال خلبانان یا هندی و مصری  بودند ویا پاکستانی ولی به سرعت تا پایان  دهه 1960 خلبانان کویتی نیز در این کشور وارد میدان شدند  .تا پایان  دهه 1960 این ارتش عملا  نیروی هوایی و زمینی  داشت و نیروی  دریایی  ان نیز به تازگی تاسیس شده بود که چند شناور مسلح گشتی کوچک داشت . با اغاز جنگ سال 1967 و حمله اسرائیل به شش کشور عربی ، کویت هیچ اقدامی در این جنگ انجام نداد اگرچه واقعا توانش را نیز نداشت

در سال 1969 نیروی هوایی کویت دست به خرید جت انگلیسی  لاینتینگ زد که اولین جت مافوق صوت ارتش کویت است.در سال 1973 در جریان جنگ  یوم الکیپور  کویت یک دسته 100 نفری نیرو برای کمک به سوری ها و عراقی به سوریه فرستاد ولی این نیرو عملا در نبرد شرکت نداشتند. همین میزان نیرو در سال 1975   با اغاز جنگ داخلی در لبنان به این کشور  فرستاده شد تا از سفارت کویت مراقب بکنند .در دهه 1970کویت از انگلستان به عنوان تامین کننده سنتی تسلیحات یه این   کشور دورتر شد و با خرید هواپیمای ترابری سی130 ، جت جنگی اسکای هاوک و موشک هاوک از امریکا باب جدید در خریدهای نظامی برای کویت باز شد و  همچنین دست  به سفارش  جت میراژ اف1  به عنوان اولین جنگنده چند منظوره خود از فرانسه زد

کویت چندان  به نیروی دریای خود اهمیت نمی داد ولی  با شروع جنگ بین ایران و عراق  ، کویت به سرعت دست به سفارش  تجعیزات برای نیروی دریایی خود زد و چندنی شناور  جنگی پیشرفت از فرانسه تهیه کرد  تا بتواند امنیت نفت کش های  خود را تامین کند .کویت بر خلاف اکثر کشورهای  عربی حاشیه خلیج فارس که تنها از غرب خریداری میکنند  از اواخر دهه 1980 دست به خریدهای از وروی  نیز زد از جمله  موشک های  دفاع هوایی اوسا و نفربر و خودروهای زرهی

در 2 اوت سال 1990 ارتش چند میلیونی  عراق به کویت که تنها 20000 نفر استعداد کل ارتشش  بود حمله کرد و طی یک روز پایتخت کشور کویت  را اشغال کردند. اگرچه این ارتش  در جایجای  کویت تا سه روز هم مقاومت کرد ولی در نهایت در برابر ارتش  که چند ده برابر ان بود اصلا شانسی نداشت.بخشی از تجهیزات این ارتش  شامل نیروی های  هوایی و و زمینی  به عربستان  رفتند و چند ماه بعد با اعتلافی از کشورهای  غربی و عربی  برگشتند و طی 43 روز جنگ کویت ازاد شد

برای مطالعه مقاله جنگ خلیج فارس اینجا را کلیک کنید

در تمام طول دهه 1990 کویت با در نظر گرفت تجربه اشغال در جنگ اول خلیج فارس 1 دست به تجهیزات خود زد که این تجهزات را از روسیه گرفته  تا غرب خریداری میکرد ولی در نهایت با اشغال عراق در سال 2003 میلادی و سرنگونی صدام حسین داستان تمام شد و کویت یک نفس راحت کشید . یمن بعد از جنگ اول خلیج فارس تا سال 2015 زمانی که عربستان وارد جنگ با یمن شد در نبردی حضور موثر  نداشت (البته اگر نبرد خلیج فارس یک را در نظر نگیریم) .. بعد از نیز  قابل ائتلاف عربی  به ندرت بیشتر برای  راضی کردن عربستان پروازی توسط اف18  ارتش کویت  به یمن انجام شد ولی این کشور  عملا دخالت چندانی در داستان یمن نداشت .دست کم کمتر از 50 پرواز  توسط نیروی هوایی کویت  طی سه سال  در یمن ثبت شد

 

تجهزیات نیروی زمینی

این نیرو دارای 20000 نفر پرسنل رزمی است

سلاح سازمانی ارتش کویت برای سالها سلاح ژ3 بوده است.این سلاح کالیبر 7.62 از خود المان خریداری  شد ولی از دهه 1990 ارتش کویت دست به جایگزینی این سلاح با ام16 ای 2 کرده که دارای کالیبر  5.56 م م است اگرچه برخی یگانهای عملیاتی از سلاح ای کی 47 کلاشینک نیز استفاده  میکند. نیرویهای پیاده این ارتش  از مسلسل مینیمی در نقش مسلسل پیاده نظام استفاده میکنند . البته نیروی های ویژه کویتی از اچ کا 416 و ام4 نیز به عنوان سلاح تهاجمی استفاده میکند

مسلسل اصلی متوسط ارتش کویت مسلسل امریکای 7.62 م م ، ام60 است و مسلسل سنگین اصلی نیز باز مسلسل امریکایی ام2 برونینگ  است که البت ه برخی تانک های و زره پوشهای روسی این ارتش  از مسلسل ان اس وی  کالیبر  12.7 م م نیز استفاده میکنند

سربازان کویتی و سلاح ام16

کویت از دهه 1970 از راکت انداز ار پی جی7 استفاده می کرد ولی طی یک دهه گذشته  تعداد زیادی راکت ای تی4 از را خریداری کرده است…موشک ضد تانک تاو پر تعداد ترین موشک  ضد تانک کویتیها است که 12600 تیر از  ان طی دهه 1970 تا همین دهه اخیر خریداری شده است که شامل انواع تک و دو مرحله ای و حتی نسخه تاپ اتک است که برفراز هدف منفجر می شود.اگرچه تاو اصلیترین موشک ضد تانک زمین پرتاب کویتیها است ولی این ارتش 3000 تیر موش ضد تانک روسی ای تی4 اسپیگات نیز خریداری کرد که برای شلیک از روی نفربر بی ام پی2 خریداری  شده است ولی به شکل محدود توسط نیروی پیاده نیز استفاده می شود

دست  کم 1300 تیر موشک ضد تانک هدایت نیم خودکار هات از فرانسه  برای پرتاب از بالگرد گازل خریداری کرد که در کنار حدود 700 تیر موشک لیزری هلفایر برای پرتاب از لانگ بو اپاچی ، موشک های ضد تانک هواپرتاب  این کشور است

اگرچه در فضای مجازی  از وجود  موشک های کونکورس و کورنت در ارتش کویت خبر میدهند ولی به شکل تائید شده این موشک ها  در خدمت کویت نیست و از طرفی تصویری نیز از انها در کویت دیده نشده است

 

در بحث توپخانه، این کشور تنها دارای  توپخانه خودکششی است و فاقد سامانه کششی است که شامل سه مدل که از امریکا فرانسه و چین تهیه شده است میباشد. 23 هویتزر 155 م م امریکایی  ام109  ،  28 عراده هوتیزر 155  م م فرانسوی AMX-Mk-F3 که بر روی شاسی تانک ای ام ایکس30  ساخته شده و از قدیمترین هویتزرهای این ارتش است،18 عراده هویتزر باز فرانسوی  AMX-GCT/AU-F1 که دارای  شاسی شنی دار تانک ای ام ایکس است و در نهایت 51 و یا به گفته برخی منابع 75 عراده هویتزر 155 م م چینی PLZ-45 که پرتعداد ترین هویتزر کویتیها است.. تمامی هویتزر های کویتی دارای شاسی شنی دار هستند

در ارتش  کویت از خمپاره اندازهای 60،81 و 82 و 120 م م استفاده می شود ولی از نوع و تعداد انها اطلاعی  در دست نیست.

همچنین از قرار تنها راکت انداز ارتش  کویت 30 عراده راکت انداز 300 م م اسمرچ روسی است که البته این  راکت انداز یکی از بهتریها در کلاس خود است

در بحث خودروهای زرهی  کویت دو سری نفربر زرهی   چرخ دار پاندور را از اتریش سفارش  داد ولی سری اول که شامل   عراده 30بود دارای نقش تانک سبک و زره کوب بود و دارای  یک  توپ 90 م م برای پشتیبانی بود ولی دسته دوم شامل 56 عراده دارای یک برجک با توپ30 م م است و میتواند تا هشت سرباز سلح را نیز حمل کند

254 عراده نفربر وارییر انگلیسی یکی از قدرتمندترین نفربر های  کویتی است که البته کویت تنها مشتری خارجی این نفربر نیز است . نفربر وارییر دارای موشک ضد تانک تاو  و توپ 30 م م است ومیتواند تا هشت سرباز  را حمل کند

290 عراده خودروی زرهی لاو25 امریکایی که یک نفربر مسلح هشت چرخ مسلح به برجک با توپ30 م م است از دیگر نفربرهای  مدرن این ارتش است

210  عراده خودروی زرهی چرخدار فهد ساخت مصر که به عنوان خودروی گشت مرزی استفاده می شود ، 40 عراده خودروی زرهی چرخدار ایجدر ساخت ترکیه که به تازگی تحویل  این ارتش شده است ،160 عراده نفربر ام113 که البته بخش از  انها در جنگ اول خلیج فارس  از بین رفت که معمولا مسلح به موشک تاو و یا مسلسل برونینگ ام2 هستند، 291عراده بی ام پی 2 که بخش از ان در زمان شوروی  و بخشی در زمان روسیه خریداری  شد  اگرچه از قرار کمتر  از 150 و یا 100 عراده ان در خدمت است و تعدادی نیز طی جنگ اول خلیج فارس1 به دست صدام افتاد.245 عراده نفربر روسی بی ام پی3 دیگر نفربر  روسی در خدمت این ارتش  است که کویت از انها نیز بسیار راضی است و برای  تجهیز توپ 100 م م ان در کنار مهمات انفجاری قوی ترکش شونده  1250 تیر موشک لوله پرتاب 100 م م هدایت لیزری  ای تی 10 خریداری  کرده است

همچنین حدود 2300 عراده جیپ هاموی اصلیترین جیپ ارتش کویت است که در انواع مختلف به شکل وانت و یا دو کابینه مسلح به مسلسل  ام60، ام2 و یا موشک ضد تانک تاو دیده شده است..این نیرو  از سال 2014 به این سو حدود 450 دستگاه جیپ تاکتیکی شارپا ساخت فرانسه نیز سفارش داده است

هویتزر پی ال زد 45در خدمت ارتش کویت
هاموی مسلح به مسلسل 12.7 برونینگ و 7.62 م م ام60
هاموی مسلح به تاو
نفربر بی ام پی3
خودروی فهد
پاندور مسلح به توپ90 م م
نفربر وارییر

کویت همکنون دو نوع تانک در خدمت دارد

ام84: این تانک بر اساس تانک تی 72 در یوگسلاوی ساخته شده.در واقع نسخه یوگسلاوی  تانک تی72 ام1 است که در ناحیه زرده ،  موتور و سیستم اتش ارتقائاتی به خود دیده است . کویت 184 عراده از این تانک شامل 15 عراده نسخه فرمانده ای را سفارش داد ولی در نهایت 149 عراده تحویل گرفت. این تانک در جریان جنگ خلیج فارس در هنگام ازادی کویت بر ضد ارتش صدام برای کویت جنگید و همکنون نیز  در خدمت کویت است

ابرامز دیگ تانک کویتی ها است .کویت 218 ابرامز از نسخه A2 بعد از جنگ خلیج  فارس سفارش داد که پیشرفته ترین تانک انها است. البته تانکها در قابل نسخه ای1 تحویل شد ولی بعدها به نسخه ای2 ارتقاء یافت .

ام 84 کویتی

ام1 ای2

نیروی هوایی کویت

نیروی هوایی کویت5000 نفر نیروی در خدمت دارد

کویت سالهای از جنگنده های چون میراژ اف1 و ای4 اسکای هاوک استفاده میکرد ولی امروزه دیگر این جنگنده از خدمت خارج شده ند.ناوگان جنگی ارنش کویت در سه پایگاه هوایی خدمت میکند که البته همکنون جنگنده های عملیاتی ارتش در یک پایگاه یعنی پایگاه هوایی  احمد الجابر خدمت میکنند که دارای 40 اشیانه بتونی و همین تعداد خر پا برای مواقع غیر جنگی است  که البته برخی از هواگردهای ارتش امریکا  نیز در انجا خدمت میکند .  تنها جنگنده عملیاتی موجود در خدمت ارتش  کویت جنگنده اف18هورنت است .کویت بین سالهای 1991 تا 1993 دست به دریافت 40 فروند اف18 هورنت زد که شامل 8 فروند نسخه دو سرنشینه اموزشی  رزمی و بقی نسخه سی تک سرنشینه رزمی است .کویت برای تجهیز این تعداد جنگنده دست به خرید200 تیر موشک  رادار نیم فعال اسپارو و 120 تیر موشک فروسرخ سایدواندر نسخه M زد و البته در ادامه تجهیز انها نسخه هواپرتاب موشک ضد کشتی هارپون ، 120 تیر موشک امرام نسخه سی برای جایگزینی موشک اسپارو ، 80 تیر موشک سایدواندر نسخه ایکس و تعداد حدود 800 تیر بمب هدایت لیزری خریداری کرده است

کویت در سال 2016  میلادی دست به سفارش 28 فروند جنگنده چند منظوره انگلیسی تایفون  نسخه ترنج 3 زد که دارای رادار ارایه  فازی  فعال است.قطر در ان زمان رافال را نیز مورد بررسی قرارداد ولی در نهایت تایفون را برگزید  و برای تجهیز تایفون های خود دست کم تا کنون موشک های چون موشک کروز اشتروم شادو با برد 500 کیلومتر و موشک ضد زره هدایت میلیموجی بریمستون را سفارش داده است

اف18 و جت هاوک کویتی و اف16 ارتش امریکا

در اوائل سال 2018 نیز کویت  دست  به سفارش جنگنده سوپر  هورنت زد. انتخاب سوپر هورنت توسط کویت چیزی دور از  ذهن نبود زیرا حدود سه دهه است  این کشور اف18 هورنت را در خدمت دارد و دست کم یک دهه است که بوئینگ به دنبال فروش  این پرنده به کویت هم است.28 فروند سوپر هورنت سفارش داده شده که شامل 8 فروند نسخه دو سرنشینه رزمی ایی و 20 فروند نسخه  تک سرنشینه رزمی اف است.. هنوز تسلیحات مورد نیاز برای این پرنده سفارش  داده نشده است.این سوپر هورنتها از سال 2020 تحویل کویت خواهند شد و احتمالا با ورود انها هورنتها از خدمت خارج خواهد شد .

12 فروند هواپیمای اموزشی پراپ توکانو ساخت برزیل که البته نسخه  تحویلی در انگلستان تولید شده هواپیمای پایه اموزشی  این نیرو است و برای اموزش پیشرفته  نیز ده فروند جت اموزشی انگلیسی هاوک در خدمت دارد .البته 12 هاوک سفارش  داده شد ولی همکنون ده فروند در خدمت است. این کشور به دنبال سفارش  نسخه جدید هاوک با نام هاوک 128 برای جایگزینی این مدل است

در بخش ترابری  کویت در دهه 1970 و 1980 دست به دریافت شش فروند سی130 زد ولی با ورود سه فروند کی سی130 جی سوپر هرکولس  با نقش دو منظوره سوخت رسان و ترابری هرکولس های قدیم از خدمت خارج شده اند. دو فروند سی17 بزرگترین و پرتوان ترین هواپیمای ترابری  ارتش کویت است که معمولا در پایگاه عبدالالمبارک مستقر هستند

سی17

در ارتش کویت بالگرد جزئی از سازمانده ای نیروی هوایی است.

16 فروند بالگرد لانگ بو اپاچی درسال 2007 میلادی تحویل کویت شد که تنها بالگرد رزمی واقعی  این کشور است و به تدریج جای بالگردهای فرانسوی گازل مسلح به موشک ضد تانک هات را می گیرند  .برای تجهیز این بالگردها 8 رادار میلیمو جی  apg-78 و حدود 700 موشک هلفایر خریداری شده است

14 بالگرد چند منظوره با توان ضد زره گازل پر تعداد ترین بالگرد چند منظوره کویتی ها است. البته  کویت  برای ترابری بالگرد های  بزرگی شامل 6 فروند پوما ، پنچ فروند سوپر پوما را در خدمت دارد و جدید دست به سفارش  30 فروند بالگرد ترابری  سوپر کوگارد نیز زده است .2 فرند بالگرد امریکایی سیکورسکی اس92 نیز در خدمت است که برای حمل نقل مقامات است

پدافند هوایی کویت از دهه 1970 با خرید موشک های هاوک از امریکا شکل گرفت .این کشور 5 اتش  بار هاوک و حدود 400 موشک دریافت کرد و جالب  اینکه درجریان جنگ خلیج فارس1  همین سامانها 14 جنگنده عراقی را طی یک روز سرنگون کرد.این سامانه هنوز در خدمت است

کویت بین سالهای 1995 تا 1996 دست به دریافت  شش اتش  بار با  210 موشک پاتریویت 2 زد و بین سالهای 2014 تا 2016 این کشور شش اتش بار و پاتریوت 3 دریافت  کرد اگرچه برای  انها 209 موشک پاترویت2 سفارش  داد .در سال 2017 میلادی این کشور دو اتش  بار دیگر  پاترویت2 سفارش داد.از انجای که کویت کشور کوچکی است یک اتش بار پاترویت تمامی  این کشور را پوشش میدهد

همچنین این کشور  در دهه 1980 دست به دریافت  سامانه های پدافندی چون اوسا و استرلا از شوروی زد ولی مشخص نیست که ایا انها عملیاتی باشند  و یا خیر اگرچه برخی منابع مدعی هستند در نیروی زمینی  این دو سامانه همچنان در خدمت است . 20 اتش بار اوسا خریداری شد

همچنین کویت  دارای 12 اتش بار سامانه اسکای گارد  که در واقع ترکیبی از  سه  اتش بار هر یک با سه  توپ  35م م اورلیکن با یک رادار برای هدایت اتش  است.این کشور دست کم 10 اتش بار سامانه اسپیدی که در واقع شامل  یک رادار با دو لانچر پرتاب هر یک با چهار موشک  اسپارو با برد 25 کیلومتر البته نسخه ایتالیایی ان است

اگرچه به نظر  تعداد سامانه های  پدافندی کویت کم می اید  ولی  کویت وسعت  کمی دارد و عملا پاترویت و هاوک تمامی خاکی این کشور را پوشش میدهد حتی سامانه پاترویت در کویت باید بتواند  ارتفاع بالا بر فراز خاک کشور ما را نیز از کویت پوشش دهد

پاتریوت

نیروی دریایی

نیروی دریایی کویت به دو پایگاه و 2200 نیرو کوچکترین بخش این ارتش  است .این نیرو اگرچه از دهه 1960 تشکیل شد ولی این نیرو طی جنگ اول خلیج فارس  کاملا نابود شد زیرا برای اینکه شناور هایش دست عراق نیفتند تعداد را خودشان غرق کردند  و مابقی دست عراق  افتاد که توسط ائتلاف نابود شد

این نیرو تنها دارای دو پایگاه است.نیروی دریایی کویت  فاقد شناورهای سنگین رزمی است  توان جنگی ان در بخش شناورهای تندرو موشک انداز است

دارایی

پرتعداد ترین شناور جنگی  کویتی کلاس المرادین است.المرادین یک شناور تندرو موشک انداز  ساخت فرانسه با وزن کامل 245 تن است که مسلح به چهار موشک ضد کشتی کوچک سی سکوت با برد15 کیلومتر و سیستم هدایت رادار فعال و یکی توپ سینه 40 م م است که دارای  نقش دفاع هوایی نیز است.هشت فروند از این شناور تحویل کویت شده است

المرادین

یک شناور تندرو دیگر با نام السنبوک در خدمت کویت است  .این شناور المانی 225 تنی دارای   چهار موشک ضد کشتی اگزوس، یک توپ 40 م م دفاع  هوایی در عقب و یک توپ 76  م م در جلو است.

ولی شناور تندرو موشک انداز المانیبا وزن 410 تن سنگین ترین شناور جنگی کویت است  که در واقع نسخه بزرگتر السنبوک است و دارای تسلیحات مشابه  ان است ولی دارای  برد بیشتری است .

ارتش کویت
استقلال

در کنار این توان 15 ناو تدراوکاتی و لندینگرافت  و سوخترسان و دست کم 100 قایق کشی ساحلی  نیز در نیروی دریایی کویت خدمت میکند

 

در بخش هوا دریا نیز این نیرو فاقد توان ضد زیر دریایی است ولی دست کم 6 بالگرد سوپر پوما با توان حمل و شلیک موشک اگزوسه  در خدمت دارد که نقش بالگرد گشت دریایی را بازی میکنند

نتیجه گیری

 ارتش کویت همانند کشورش کوچک است .. البته این به معنی این نیست که کویتها دست رو دست بگذارند در نهایت هر ملتی تلاش میکند در برابر دشمنانش از خود دفاع کند. کویت وسعت کمی دارد این مسئله  باعث شده در صورت حمله یک دشمن بزرگ  مخصوص  از راه زمین نتواند مقاومت بکند .البته کویت به شکل سنتی بعد از صدام تهدید جدی ندارد حتی عملا ایران نیز برای این کشور تهدیدی نیست زیرا بعید است ایران اغاز کننده جنگی علیه این کشور باشد زیرا بین این دو کشور خصومت جدی وجود ندارد. از سمت دیگر نیز عربستان و عراق ربطه خوبی با این کشور دارند ولی کویت در یک اعتلاف عربی شریک است که با ایران رابطه خوبی ندارند و از همه مهمتر این کشور در خاورمیانه یکی از پر تنش ترین مناطق جهان قراردارد از این رو همواره تلاش در حفظ امادگی نظامی خود دارد

عبدالحمید تارخ

برچسب ها

نوشته های مشابه

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
بستن