در اوریل سال ۱۹۴۱ ارتش امریکا خواهان یک بمب افکن دوربرد  بود که بدون سوختگیری  بتواند از امریکا شمالی برخواسته، اقیانوس اطلس را طی کند ، خاک اروپا را بمب باران کند  و برگردد. دلیل  این نیاز ترس از اشغال انگلستان توسط المان نازی و از دست رفتن پایگاهای نظامی امریکا در این کشور بود

در ۱۱ اوریل سال ۱۹۴۱ ارتش امریکا خواهان بمب افکنی بود که بتواند ۴٫۵ تن بمب را در برد ۱۶۰۰۰ کیلومتری با سرعت بیش از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت حمل کند. این درخواست در ان زمان بسیار بلند پروازانه بود

چندنی شرکت در این برنامه شرکت کردند ولی شرکت کانوبیر یک طرح با نام بی ۳۶ ارائه کرد که شامل یک بمب افکن غول  پیکر باشش موتور پیستونی بود که طول ان به ۴۹  متر می رسید.  روی کاغذ این بمب افکن یک بمب افکن قاره پیما تمام عیار بود ولی در سال ۱۹۴۲ با دفع خطر المان  از سر انگلستان مدتی نیاز  به چنین بمب افکنی زیر سئوال رفت ولی  حمله امریکا به ژاپن دوباره این بمب افکن را به جریان انداخت

در ژانویه سال ۱۹۴۳ دستور تولید ۱۰۰ بمب افکن جدید با نام بی ۳۶ داده شد و قرار شد اولین پرواز خود را در ۸ سپتامبر سال ۱۹۴۵ انجام  دهد ولی این کار چند ماه به عقب افتاد و از این رو اولین پرواز در در ۹ اوت سال ۱۹۴۶ انجام  شد. بمب افکن جدید با نام بی ۳۶ و لقب Peacemaker  یا ایجاد کننده صلح شناخته  شد و از این رو  بزرگترین بمب افکن تاریخ تا زمان به پرواز در امدن توپلوف ۱۶۰ حدود چهار دهه بعد بود (این بمب افکن سه متر از توپلوف ۹۵ و یک متر از ب۵۲ بزرگتر است  و بزرگترین دهه بال را در بین بمب افکنهای تاریخ دارد)

تا سال ۱۹۴۸ در مورد اینکه واقعا نیاز به چنین بمب افکن بزرگی است بحث های زیادی در امریکا در جریان  بود  ولی اغاز اختلاف با شوروی بر سر برلین  در سال ۱۹۴۸ باعث افزایش تولید این بمب افکن شد

Convair_B-36_Peacemaker_in_flight

بی ۳۶ بمب افکن بسیاری بزرگی بود و تنها در غرب  هواپیمای  چون بوئینگ ۷۴۷ ، ایرباس ای ۳۸۰ و سی۵ به بزرگی ان ساخته شدند. دارای  بالهای کاملا صاف و بدون پس  گرایی بود که مخازن سوخت بزرگی  در ان قرار داشتند  قطر  بال ان به ۲٫۵ متر می رسید به شکلی  که یک انسان  در درون بالهای ان می توانست  بخزد . هواپیما دارای دماغه شیشه ای بزرگ برای قرار گیری  ناوبر بود و از الومینویم  ساخته شده بود اگرچه در برخی نقاط از فولاد نیز استفاده شده بود . بی ۳۶ دارای ۱۵ خدمه بود  اگرچه برخی نسخه ها تنها ۱۳ خدمه داشت و خلبان و کمک خلبان در جلو کنار هم قرار داشتند و پشت سر انها به شکل برعکس  مهندس موتور  قرار داشت. در زیر کابین انها بمب انداز، ناوبر و کاربر رادار قرار داشتند و ما بقی خدمه در عقب بمب افکن قرار داشتند. برای دسترسی به قسمت عقب بمب افکن خدمه باید از یک لوله بزرگ به صورت خزیده حرکت می کردند  زیرا  تمام طول بدنه را مخزن بمب فراگرفته بود

هواپیما دارای سه ارابه فرود  بود.  یکی در زیر دماغه  با دو چرخ و یکی زیر هر بال با چهار چرخ. بزرگترین لاستیک های  جهان را در بین بمب افکنهای تاریخ داشت به شکلی که طول لاستیک های ان به ۲٫۷ متر می رسید و وزن هر کدام ۶۰۰ کیلوگرم بود.

هواپیما دارای شش موتور پیستونی پرات اندوویتنی  ار ۴۳۶۰   با ۲۸ سیلندر بود که هر کدام ۳۸۰۰ اسب بخار  قدرت فراهم می کرد . این موتور های عکس  کار گذاشته شده بود  که یکی از دلایل ان این بود که قطر بال زیاد بود و در صورت کار گذاشته شدن موتور رو به جلو  طلاطم هوا پرواز را اشفته میکرد. هر موتور دارای یک  پروانه سه تیغه بود که دارای گام ثابت بود.

از نسخه دی به بعد  هواپیما به چهار موتور توربوجت  جنرال الکترونیک جی ۴۷  مجهز شد که هر کدام دارای قدرت ۵۲۰۰ پاوند رانش بود. موتورها به شکل دوتایی بر روی یک پاییه تقریبا  نزنیک  نوک بال نصب شده بود. دلیل نصب  این موتورها کاهش باند مورد نیاز برای پرواز بود و  یا در برخی موارد افزایش  سرعت اوجگیری  ولی در پرواز  افقی موتورها جت خاموش بودند

هواپیما دارای بیشترین سرعت پرواز ۶۷۲ کیلومتر برساعت بود ولی در حالت مسلح کمی سریعتر از ۳۷۰ کیلومتر برساعت سرعت داشت. هواپیما دارای برد انتقالی ۱۶۰۰۰ کیلومتر بدون سلاح بود  و با سلاح کامل حدود ۱۰۹۰۰ کیلومتر برد داشت

در تصویر به خوبی شش موتور پیستونی و موتورهای جت نزدیک نوک بال مشخص است

در تصویر به خوبی شش موتور پیستونی و موتورهای جت نزدیک نوک بال مشخص است

محفظه جابجای نفرات از عقب بمب افکن به جلو

محفظه جابجای نفرات از عقب بمب افکن به جلو

هواپیما توان حمل ۳۹ تن بمب را داشت یعنی ده بار بیشتر از ب ۱۷ جنگ جهانی دوم و جالب  اینکه حتی بیشتر از بی۵۲ . بمب افکن دارای چهار دهلیز بمب بود ولی از انجایی که بلافاصله بعد از جنگ جهانی دوم و  اغاز جنگ سرد در نقش  بمب افکن اتمی  به خدمت قرار گرفت، وظیفه پرتاب بمب هیدروژنی بزرک ۱۹ تنی bulkiest را بر عهده گرفت و مجبور به ادغام دو دهلیز  در هم برای این کار شد

در نقش متعارف نیز میتواند بیش از ۸۰ بمب مارک ۸۲ و یا ۵۰  بمب ۴۵۰ کیلوگرمی ویا دو بمب ۹ تنی را حمل کند. برای دفاع  از خود دارای  هفت برجک توپ کنترل شونده از درون بمب افکن بود. این برجکها شامل  دو توپ ۲۰ م م بود  و دارای سرعت اتش ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ گلوله بر دقیقه بودند. دو برجک روی بدنه در قسمت جلو، دو برجک روی بدنه در قسمت عقب،  بک برجک زیر بدنه  یکی جلو و دیگری در عقب بمب افکن قرار داشت . هواپیما دارای یک رادار در زیربدنه برای بمب باران رادار و کشف شهر ها  برای  بمب باران اتمی بود و در طول خدمت به هشدار دهنده رادار نیز تجهیز شد

خدمه بمب افکن  ماموریت های ۴۰ ساعته را تمرین میکردند. در واقع این ماموریت های اسکرابل های اتمی  بود که شامل  یک پرواز ۴۰ ساعته، فرود و استراحت  ۲۴ ساعته و دوباره ماموریت ۴۰ ساعته بود . ۴۰ ساعت ماموریت شامل   پرواز ۱۶۰۰۰ کیلومتری با سرعت حدود ۲۳۰ کیلومتر بر ساعت  بود البته انها میتوانستند  با روشن کردن موتور جت با سرعت   ۶۵۰ کیلومتر بر ساعت هم برسند ولی این کار در مصرف سوخت تاثیر بسیار داشت

مهدس پرواز

مهدس پرواز

بخشی از کنترل های مهندس پرواز ب36

بخشی از کنترل های مهندس پرواز ب۳۶

کابین B-36J

کابین B-36J

B-36aarrivalcarswell1948

B-29 AND B-36

مدل های تولید

B36A: اولین نسخه  تولید که در سال ۱۹۴۷ پرواز کرد و ۲۲ فروند ان ساخته شد . این نمونه  فاقد سلاح دفاعی  بود زیرا در ان زمان این سلاح ها در دست توسعه بودند. بی ۳۶ ای چندن رکورد مداومت پرواز از جمله یک رکورد پرواز بدون توقف ۱۱۰۰۰ کیلومتر و بعد از ان ۱۶۰۰۰ کیلومتر را شکست.

B36B: مشابه بی ۳۶ ای ولی با موتور بهبود یافته   ار ۴۳۶۰-۱ با قدرت هر یک ۳۵۰۰ اسب بخار که از موتور نسخه قبلی ۵۰۰ اسب بخار قدرت بیشتری فراهم میکرد و این نمونه مجهز به توپ دفاعی بود و ۶۲ فروند ان ساخته شد و در سال ۱۹۴۸ تحویل نیروی هوایی شد.

اولین نسخه پروازی

اولین نسخه پروازی

نسخه بی..این نسخه تنها شش موتور پیستونی دارد

نسخه بی..این نسخه تنها شش موتور پیستونی دارد

RB36B: به دلیل  سقف بالا پرواز بی ۳۶ حتی در حالت سوختگیری کامل   که به ۱۵۰۰۰ متری نیز می رسید  و در ان زمان هیچ شکاری روسی در حالت مسلح چنین ارتفاعی را نداشت ۳۰ فروند بی ۳۶ بی  در دهه ۱۹۵۰  با نصب دوربین در دهلیز تسلیحاتی در نقش شناسایی به کار رفتند که البته بسیاری به استاندارد  بی ۳۶ دی رسیده و در دو نقش شناسایی و بمب افکن به کار رفتند(در ان زمان هنوز موشک هوا به هوا در شوروی به شکل عملیاتی وجود نداشت و شکاری چون میگ۱۵ و یا ۱۷ در حالت  مسلح  دارای  ارتفاع کمتر از ۱۲۰۰۰ متری بودند)

B-36C: نسخه ای با موتور بزرگتر که به دلیل نیاز در تغییرات زیاد در بالا برنامه کنسل شد. هدف از ساخت این نمونه افزایش  سرعت اوجگیری  و همچنین   کاهش باند مورد نیاز برای نشست و برخاست بود

B-36D: برای افزایش سرعت و سرعت اوجگیری   نسخه دی دارای چهار موتور توربوجت جی ۴۷ با قدرت  هر یک ۵۲۰۰ پاوند رانش بود که البته تنها در زمان برخاستن  ویا زمان اوجگیری به کار میرفت اگرچه در مواقعی که سرعت تهاجم بیشتری نیز نیاز بود روشن می شد  که سرعت را تا دو برابر افزایش میداد.این نسخه  در زیر بدنه مجهز به رادار هدف یاب ای پی جی ۳۲ برای بمب باران کور در شب ویا بر فراز ابرها بود و در سال ۱۹۵۰ وارد خدمت  شد. در مجموع ۲۶  فرند از این مدل ساخته شد و ۵۹ فروند بی ۳۶ بی نیز به این استاندارد  رسیدند

B-36D

B-36D

RB-36D: نسخه شناسایی که در دهلیز جنگ  افزاری دارای ۱۴ دوربین عکسبرداری بود . این نسخه  در سال ۱۹۵۰ تحویل داده شد و ۲۴فروند از این سنخه تولید  شد

RB-36E: از ارتقا ۲۱ فروند B-36A به نسخه شناسایی این نسخه به دست امد . این نسخه  نیز در سال ۱۹۵۰ تحویل شد

B-36F: این نسخه مشابه نسخه دی بود ولی دارای  موتورهای قویتر با ۳۸۰۰ اسب بخار قدرت بود  و رادار بمب باران کارمدتری  داشت.  ۳۴ فروند از ان ساخته شد

RB-36F: نسخه شناسایی  بی۳۶ اف .۲۴ فروند از ان ساخته شد. یکی از برنامه های که برای این نسخه در نظر گرفته شده بود حمل یک  نسخه  شناسایی جنگنده اف۸۴ زیر بدنه  و رها کردن و بازیابی ان در اسمان بود. این برنامه از انجایی طراحی شده بود که در صورت نیاز برای شناسایی در مناطق  که نیاز به پرواز در ارتفاع پست با سرعت بالا بود یک اف۸۴ از بمب افکن رها شود دست به شناسایی بزند و بعد برگشته توسط  بمب افکن بازیابی  شود. این کار به دلیل برد کم یک جت شناسایی برای رسیدن به عمق خاک شوروی در نظر گرفت شده ولی با وجود ازمایشان مختلف هرگز به جای نرسید

بی 36 و اف84

بی ۳۶ و اف۸۴

B-36H: نسخه بهبود یافته دارای رادار ای پی  چی ۴۱ و سازه محکم تر . ۸۳ فروند از این نسخه  ساخته شد

RB-36H: نسخه  شناسایی . ۷۳ فروند ساخته شد

B-36J: اخرین نسخه  تولیدی مشابه نسخه قبلی این مدل دارای اربه فرود سبکتر بود تا وزن برخاستن کاهش یابد و بمب افکن به ارتفاع بالاتری دست یابد  .۳۳ فروند از این مدل ساخته شد و  در سال ۱۹۵۳ تحویل شد

در مجموع ۳۸۳ فروند از این بمب افکن تولید شد

تاریخچه عملیاتی

بی ۳۶ از سال ۱۹۴۸ در اختیار فرمانده ای راهبردی نیروی هوایی امریکا قرار گرفته و در نقش اتمی در مرحله اول استفاده شدند. این بمب افکنها از پایگاه های داخلی امریکا و گهگاه گرینلند   برای  عملیات بر ضد شوروی استفاده می شوند. در روز های اول نقش این بمب افکن بسیار پر رنگ بود زیرا تنها بمب افکن امریکای ها بود که بدون سوختگیر حتی از داخل امریکا میتوانست  تا مسکو پرواز کند و سقف پروازی بالای ان را در برابر شکاری های شوروی ایمن میکرد . البته پرنده پیچیده و پر دردسر بود و تنها تعمیر و نگهداری عادی شامل  تعویض ۵۶  شمع از روی هر موتور(۳۳۶ شمع در مجموع) ، تعویض روغن خنک کننده به میزان صد لیتر  برای هر موتور،جایگزینی صدها لامپ خلا بعد از هر پرواز و مواردی اینچنین انهم برای هر پرواز بود

از طرفی با در نظر گرفتن   بزرگی این هواپیما عملا هیچ اشیانه  ای برای جا دادن ناوگان این بمب افکن وجود نداشت. این بمب افکن در بسیاری از موارد در پایگاهای امریکا در السکا مستقر بود انجا اشیانه  ای برای این هواپیما وجود نداشت و خدمه باید  در سرما روی این هواپیما کار میکردند و چند بار لیز خوردگی و سقوط از بالای این هواپیما پیش امد .

ابعاد چرخ

ابعاد چرخ

از سال ۱۹۵۰ با در نظر گرفتن برد و سقف پرواز بی ۳۶ پرواز شناسایی نیز از جمله ماموریت های این بمب افکن بود. بی ۳۶ بدون هیچ مشکلی به هر جای شوروی میرفت و تنها توپ های ۱۰۰ و ۱۳۰ م م شوروی برای  ان تهدید بودند که به دلیل  ارتفاع پرواز بالا و زره کافی عملا  تهدید جدی حساب نمی شد . پرواز ها از ژاپن   انجام می شد   و بمب افکن تمامی خاک شوروی را طی میکرد و در اروپا و یا حتی در خود امریکا فرود می امد   نسخه های اولین در ارتفاع ۱۵۰۰۰ متری پرواز میکرد ولی نسخه دی به بعد با موتور جت به ارتفاع ۱۸۰۰۰ متری نیز رسیدند . دوربین های پیشرفته ای برای این بمب افکن طرحی شده بود. برای نمونه ار بی ۳۶ دی دارای  ۲۳ دوربین سری K بود که توان عکس برداری از جسمی به اندازه یک تخم مرغ را در ارتفاع ۱۴۰۰۰ متری را داشتند از این رو ارتفاع بالای پرواز هیچ مشکلی را ایجاد نمی کرد

با ورود میگ۱۹  در شوروی  به نظر می امد دیگر عصر بمب افکنهای موتور پیستوی تمام شده است  از این رو نقش اتمی را به بی ۴۷ سپرد ولی تا پایان  همان دهه یعنی  زمانی که سر کله سام۱ و سام۲ به عنوان اولین سامانه های پدافندی شوروی پیدا شد حفظ کرد. اخرین فروند بی۳۶ البته از نسخه شناسایی در  سال ۱۹۵۹ بازنشسته شد. این پرنده با قیمت  یک میلیون دلار برای مدتها گران ترین هواپیما تاریخ بود. ب۳۶ نماد قدرت صنعتی امریکا در ان دوران بود و حتی بیشتر از جنبه نظامی  جنبه تبلیغاتی  را داشت. دستگاه تبلیغاتی امریکا با نشان  دادن اندازه  و ظرفیت این بمب افکن بر  روی توان صنعتی امریکا  تبلیق  زیادی میکرد ولی در واقع از میانه دهه ۱۹۵۰ دیگر دست کم در نقش اتمی هم کاربردی نداشت اگرچه از بزرگی این طرح چیزی را کم نمیکند. شرکت کانورا حتی روی طرح نسخه ترابری این بمب افکن با نام ایکس سی۹۹ نیز کار کرد و یک پیش نمونه از ان ساخت. این هواپیمای ترابری غول پیکر در سال ۱۹۴۹ پرواز کرد و اگرچه حتی یک فروند از ان ساخته شد مدتی هم خدمت کرد. این هواپیما توان حمل ۴۵ تن بار ویا ۴۰۰ سرباز را داشت. برنامه   ساخت تعداد بیشتری از این طرح در نهایت در سال ۱۹۴۹ لغو شد و همان یک فروند نیز بیش از  ۷۴۰۰ ساعت پرواز انجام  داد

b-36-men-on-wing

نسخه ترابری ایکس سی 99

نسخه ترابری ایکس سی ۹۹

مشخصات

طول:۴۹٫۴۲ متر

دهنه بال:۷۰ متر

وزن خالی:۷۵٫۵ تن

بیشترین وزن برخاستن:۱۸۶ تن

موتور: شش موتور پیستونی ۳۸۰۰ اسب بخاری  و چهار موتور توربوجت ۵۲۰۰ پاوندی

میزان سوخت:۱۱۵۰۰۰ لیتر

بیشترین سرعت:۶۷۲ کیلومتر بر ساعت

بیشترین برد:۱۶۰۰۰ کیلومتر

میزان حمل تسلیحات: ۳۸ تن

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.air-and-space.com/peacemkr.htm

http://www.airplanesofthepast.com/about-the-b36-peacemaker.htm

https://en.wikipedia.org/wiki/Convair_B-36_Peacemaker

 

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.