در دهه ۱۹۷۰ بوئینگ دست به طراحی  بوئینگ ۷۴۷ به عنوان اولین پهن پیکر جهان زد. در ادامه بوئینگ ۷۵۷ دو موتوره ساخته شد که جایگزین بوئینگ  ۷۲۷شد ولی بوئینگ نیاز به طرحی پهن پیکر برای جایگزینی  ۷۰۷ بود. بوئینگ ۷۰۷ که زمانی خود شهرت بسیار  کسب کد یک جت چهار موتوره ولی میان پیکر بود . نمی شد  ان را با ۷۴۷ جایگزین کرد زیرا ۷۴۷ دو برابر ان ظرفیت داشت و نیم شد  ان را با ۷۵۷ جایگزین کرد زیرا ۷۵۷ بردش کمتر بود

در همان دوران کنسرسیون ایرباس  پا به میدان گذاشت و با ارائه طرح ایرباس ۳۰۰ اولین پهن پیکر  دو موتوره را توسعه داد. بوئینگ برای رقابت  با این پرنده که برد متوسط  داشت ولی ظرفیت حمل بالا دست به توسعه ۷X7 زد. دو موتوره بودن برای یک پهن پیکر در ان زمام مزیت  زیادی بود زیرا اکثر پهن پیگرها همانند   ۷۴۷ یا چهار موتوره  بودند ویا مانند دی سی۱۰ و لاکهید تری  استار  سه موتوره.

بوئینگ  طرح ۷X7 را توسعه داد که در فوریه سال  ۱۹۷۸ با نام ۷۶۷ شناخته شد   و اعلام  شد دو نمونه از ان یکی نسخه کوتاه برد تر و دیگری برد بلند ان برای پوشش  مسیرهای با مسافران کمتر از بوئینگ ۷۴۷ و در دو برد کوتاه و بلند ساخته خواهد  شد

بوئینگ در طراحی  ۷۶۷ تلاش بسیار در کاهش مصر ف سوخت  داشت زیرا شوک نفتی دهه ۱۹۷۰ باعث شده بود که بهره بری در سوخت اهمیت بسیار پیدا کند . بوئینگ خواهان کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف سوخت بود از این رو سرمایه گذاری سنگینی در بخش موتور و شکل بال کرد و از این رو رایانه های جدید  برای طراحی ان توسعه یافت و ۲۶۰۰۰ ساعت تست تونل باد انجام شد . از انجای که برنامه ۷۶۷ همزمان  با ۷۵۷ اجرا شد بوئینگ تلاش  در استفاده از بسیاری از فناوری های  مشترک برای کاهش هزینه  توسعه   کرد و البته نیز ۸۰۰ میلیون دلار نیز صرفه جویی کرد

سری 200

سری ۲۰۰

همچنین  برای اولین بار بوئینک برای یک هواپیمای خود دو موتور از دو کارخانه را مد نظر گرفت . اگرچه بعدها بونیگ ۷۴۷ و یا ۷۵۷ و دیگر محصولات بوئینگ  و ایرباس چنین کاری  کردند ولی ۷۶۷ اولین هواپیما بود که از روز اول طراحی استفاده از دو نوع موتور بسته به سفارش مشتری را در  طرح گنجانده شد. همچنین در طراحی بال ، بالی بلندتر  ولی نازکتر مد نظر گرفت تا در حرکت هوا در طول لبه بال فشار کمتری به هواپیما و در نتیجه افزایش سوخت وارد شود و همچنین بال بلند باعث افزایش سوخت قابل حمل نیز بود

در مرحله اول قرار بود هواپیما دارای سه خدمه باشد یکی خلبان کمک خلبان و مهندس پرواز ولی در سال ۱۹۸۱  مهندس  پرواز حذف شد  و کابین نیز دارای  شکل کلی  مشابه ۷۵۷ بود

هواپیما در ۲۶ سپتامبر سال ۱۹۸۱ اولین پرواز خود را با موفقیت انجام داد . ۷۶۷ اولین طرح بین المللی  بوئینگ  بود  و از روز اول نیز ژاپنی ها  در این طرح سرمایع گذاری کرده بودند ولی شرکت اروماچی ایتالیا  نیز در برنامه شرکت داشت . ایتالیا  بخشی از بال و بخشهای متحرک بال را تولید میکردند  و صنایع فوجی، کاوزاکی و میتسابیشی ژاپنی نیز بخش های مختلف بدنه را  تولید میکردند

۷۶۷ یک هواپیما با بدنه متعارف  و یک سکان  عمودی  با یک بخش متحرک بزرگ است و بال دارای ۳۱٫۵ درجه پس گرایی است . بال از جنس  مواد ترکیبی همچون فیبر کربن  ساخته شده است و البته در بخش های نیز از الومینوم  استفاده شده است که  البته در ساخت الومینوم  برای این هواپیما نیز فناوری های جدید به کار رفته است. هوایپما دارای سه ارابه فرود شامل یک ارابه فرود دو چرخ در جلو و دو ارابه فرود هر کدام با چهار چرخ در عقب است .

کابین سری 200 و 300

کابین سری ۲۰۰ و ۳۰۰

در طول تولید این هواپیما  ۷۶۷ چندین موتور به خود  دید که شامل موتور P&W JT9D-7R4  با ۴۷۰۰۰ پاوند رانش ، موتور P&W PW4052 با توان ۵۲۰۰۰ پاوندن رانش، نسخه های ۴۰۶۰ و ۴۰۶۲ موتور قبلی با ۶۰۰۰۰ تا ۶۲۰۰۰ پاوند رانش، موتور GE CF6-80 در سری های مختلف با قدرت  ۴۸۰۰۰ تا ۵۹۰۰۰ پاوند رانش بسته به مدل  و موتور انگلیسی RR RB211-524 با توان ۵۹۰۰۰ پاوند . این چند موتور در مدل های مختلف بسته به سفارش مشتری روی ۷۶۷ نصب شد

کابین هواپیما  در نسخه های ۲۰۰ و ۳۰۰   فرمی  شبیه  ۷۵۷ بود که شامل شش نمایشگر رنگی    و دو نمایشگر قابل برنامه  ریزی  سی ار تی بود  ولی در مدل های  بعدی صفحه  های بزرگتر روی هواپیما نصب شده است .۷۶۷  در بخش مسافران دارای دو راه رو  است که در  صورت ارایش  اقصادی   سه صندلی در وسط  و دو صندلی در هر سمت  در مجموع در یک ردیف هفت صندلی قرار دارد که در چنین حالی هواپیما دارای  ۲۹۰ صندلی است  ولی در بخش ویژه میتواند دو صندلی در وسط و یکی صندلی  در هر بخش در مجموع چهار صندلی حمل کند . هواپیما در صورت داشتن دو کلاس که به عبارتی دارای  بخش اقتصادی  با ردیف های هفت صندلی در بخش میانی هواپیما تا عقب است و یک بخش ویزه از جلوی بال  هواپیما به طرف جلو دارای  ظرفیت ۲۲۴ صندلی است. همچین هواپیما در هر سمت دارای  دو درب برای سوار شدن یکی در جلو و یکی در عقب  است

مدل های مختلف

بوئینگ ۷۶۷ سری ۲۰۰ : اولین نسخه  تولید ، تحویلی  در سال ۱۹۸۲ است  که  توان پرواز مستقیم  برفراز اقیانوس اطلس را داشت  و در مسیر امریکا به اروپا پرواز میکرد . این نسخه  ۶۳۰۰۰ لیتر سوخت حمل میکرد و برد پروازی ان با ۲۲۴ مسافر به ۷۱۰۰ کیلومتر می رسد . ۱۲۸ فروند از این نسخه  تولید شد

بوئینگ ۷۶۷ سری ۲۰۰ مدل ER: نسخه دوربرد سری ۲۰۰ با برد افزایش یافته که در سال ۱۹۸۵ واردخدمت شد . این نسخه  در بخش مرکزی سوخت بیشتری حمل می کرد و میزان سوخت ان به ۹۱۴۰۰ لیتر رسیده بود و با ۲۴۴ مسافر ۱۱۸۲۵ کیلومتر برد داشت  و معمولا  از موتور قویتر PW-4052 و ۶۲  استفاده میکند  . این نسخه  در یک برهه از زمان دوربردترین  هواپیما دو موتوره جهان بود. در مجموع ۱۲۱ فروند نیز از این مدل ساخته شد

بوئینگ ۷۶۷ سری ۳۰۰: این نسخه  در سال ۱۹۸۸ وارد خدمت شد و دارای  بدنه کشیده تر به میزان  ۶٫۴ متر بود  و پهنای بار ان نیز بزرگتر است  و برخی نسخه ها  بسته به سفارش دارای یک درب سوم برای سوار شدن نیز  در هر سمت بودند . در حالی که نسخه  قبلی تا ۲۹۰  صندلی   را در حالت اقتصادی حمل میکرد این نسخه به ۳۵۰ نفر رسیده بود  ولی میزان  سوخت ان با سری  ۲۰۰ یکی بود که ۶۳۰۰۰ لیتر بود. این نسخه دارای برد  پروازی ۷۸۹۰ کیلومتر بود . ۱۰۴ فروند از این نمونه ساخته شد

سری 300

سری ۳۰۰

بوئینگ ۷۶۷ سیر ۳۰۰ مدلER: نسخه دوربرد سری ۳۰۰ که دارای  سوخت بیشتر در بخش میانی بود و در سال ۱۹۸۸ تحویل شد و  برای  پرواز بین قاره ای و مسیری های طولانی مانند لس انجلس  به فرانکفورت   ویا واشنگتون به پکن استفاده می شود.این نسخه ۹۱۴۰۰ لیتر سوخت حمل میکند و برد پروازی ان به ۱۱۰۰۰ کیلومتر می رسد. این نسخه  پر تعداد ترین نسخه ۷۶۷ با میزان  تولید  ۵۸۳ فروند بیشترین مدل این هواپیما است

بوئینگ  ۷۶۷ سری ۳۰۰ مدل اف: نسخه باربری  سری ۳۰۰ که در سال ۱۹۹۵ وارد خطوط هوایی یو  پی اس شد.  این نسخه  بر اساس سری  ۳۰۰ ایی ار ساخته شد و  فاقد پنجره است و دارای  سه درب بارگیری می باشد . یک درب  بارگیر بزرگ با طول ۳۴۰ سانتیمتر  و ارتفاع ۲۵۰ سانتیمتر  و دو درب بارگیری  کوچک  ۱۷۸ در ۱۷۰ سانتیمتر  است. این نمونه میتواند ۵۲ تن بار را در برد  ۶۰۰۰ کیلومتر حمل  کند. این نسخه  همچنان در حال تولید است و بیش از ۱۸۵ فروند سفارش داده شده  که دو سوم ان تحویل شده است

سری 300

سری ۳۰۰

نسخه باربری

نسخه باربری

بویینگ ۷۶۷ سری ۴۰۰ مدل ER

این نسخه کشیده ترین و اخرین نسخه ۷۶۷ است که به میزان  ۶٫۴ متر که میتوان در حالت اقتصادی ۳۷۵ صندلی را حمل کند. این نسخه  با ۹۱۴۰۰ لیتر سوخت دارای  برد ۱۰۴۰۰ کیلومتر است. این نسخه  بال کشیده تری دارد و نوک بال های ان مجهز به بالچه برای کاهش میزان مصرف سوخت و افزایش سرعت است. این سنخه دارای  کابین به روز تر دارای شش نمایشگر بزرگتر  کریستال مایع است . سری ۴۰۰  در سال ۲۰۰۰  وارد خدمت شد  و تنها ۳۸ فروند از ان فروخته شد. این هواپیما  تحت تاثیر  فروش بوئینگ ۷۷۷ و ۷۸۷ قرار گرفت

تا زمان نوشتن این  مقاله  در خرداد  سال ۱۳۹۵   در مجموع ۱۱۶۴ فروند ۷۶۷ سفارش داده شده که کمتر ار صد  فروند انها هنوز  تحویل نشده است

از جمله بزرگترین دارندگان این هواپیما عبارتند از

دلتا ایر امریگا: ۹۵ فروند از جمله ۲۱ فروند سری ۴۰۰، خط هوایی باربری  یو  پی اس با ۵۹ فروند،خط هوایی امریکایی امریکن ایرلاینز با ۵۶ فروند و یونایتد ایرلاین امریکا با ۵۱ فروند

سری 400

سری ۴۰۰

کابین سری 400

کابین سری ۴۰۰

کاربری نظامی. بوئینگ ۷۶۷  برای نقش های نظامی  مختلف مورد استفاده قرار رفته است . چندین  مدل اواکس، سوخت رسان و ترابری   از ان ساخته شده است. این موارد عبارتند از

E767: نسخه اواکس ساخته شده برای ژاپن  بر اساس  بوئینگ ۷۶۷ سری ۲۰۰٫ این هواپیما دارای  رادار  AN/APY-2است که بر روی  برخی نسخه های E-3 اواکس ساخته شده است که دارای برد  کشف ۳۲۰ کیلومتر بر ضد یک جنگنده است . این نسخه دارای سامانه سوختگیری  هوایی ، جنگ الکترونیک، سامانه جمع اوری علائم دشمن و رایانه  برنامه ریز میدان نبرد است .چهار فروند از این هواپیما برای نیروی هوایی ژاپن ساخته شده است

463693

KC-767: نسخه سوخت رسان  برای جایگزینی کی سی ۱۰  نیروی هوایی امریکا . دو نسخه از این هواپیما توسعه یافته است یکی کی سی  ۷۶۷ نسخه صادراتی بر اساس بوئینگ ۷۶۷ سری ۲۰۰  ایی ار که  میتوان ان را به سه جایگاه سوخت رسانی شامل  یک جایگاه  زیر هر بال  و یکی در زیر بدنه تجهیز کرد  و دارای  یک درب برای حمل بار است. ۱۱ فروند از این  هواپیما تاکنون سفارش شده که نیروی هوایی ایتالیا، ژاپن، برزیل و کلمبیا از مشتریان این هواپیما هستند که برای جایگزین کی سی ۷۰۷ ان را خریداری کرده اند این نسخه  ۱۲۰۰۰ کیلومتر برد دارد . نسخه  دیگر برای نیروی هوایی امریکا ساخته شده که با نام کی سی ۴۶ شناخته می شود  و قرار است صد فروند ان تولید شود و همکنون وارد خدمت شده است(در اینده در مورد این مدل  مقاله ای خواهیم داشت). این پرنده سوخت رسان اینده ارتش امریکا است

1024px-KC-767_Aeronautica_Militare_refueling_B-52H_2007

مشخصات


طول
۵/۴۸ متر
(۱۵۹ فوت و ۲ اینچ)
۵/۴۸ متر
(۱۵۹ فوت و ۲ اینچ)
۹/۵۴ متر
(۱۸۰ فوت و ۳ اینچ)
۹/۵۴ متر
(۱۸۰ فوت و ۳ اینچ)
۴/۶۱ متر
(۲۰۱ فوت و ۴ اینچ)
فاصله انتهای دو بال ۶/۴۷ متر
(۱۵۶ فوت و ۱ اینچ)
۶/۴۷ متر
(۱۵۶ فوت و ۱ اینچ)
۶/۴۷ متر
(۱۵۶ فوت و ۱ اینچ)
۹/۵۱ متر
(۱۷۰ فوت و ۴ اینچ)
ظرفیت ۱۸۱ تا ۲۵۵ نفر ۲۱۸ تا ۳۵۱ نفر ۲۱۸ تا ۳۵۱ نفر ۰ ۲۴۵ تا ۳۷۵ نفر
ظرفیت حمل بار ۴/۸۱ مترمکعب (۲۸۷۵ فوت مکعب)
۲۲ LD2s
۸/۱۰۶ مترمکعب (۳۷۷۰ فوت مکعب)
۳۰ LD2s
۴۵۴ مترمکعب (فوت مکعب)
۳۰ LD2s + ۲۴ پالت
۶/۱۲۹ مترمکعب (۴۵۸۰ فوت مکعب)
۳۸ LD2s
برد ۹۴۰۰ کیلومتر
(۵۲۰۰ مایل دریایی)
بین قارهای
۱۲۲۰۰ کیلومتر
(۶۶۰۰ مایل دریایی)
بر اقیانوس آرام
۹۷۰۰ کیلومتر
(۵۲۳۰ مایل دریایی)
بین قارهای
۱۱۳۰۵ کیلومتر
(۶۱۰۵ مایل دریایی)
بر اقیانوس آرام
۶۰۵۰ کیلومتر
(۳۲۷۰ مایل دریایی)
بین قارهای
۱۰۴۵۰ کیلومتر
(۵۶۵۰ مایل دریایی)
بر اقیانوس اطلس
سرعت بهینه ماخ ۸/۰ (۸۷۰ کیلومتر در ساعت, ۵۴۰ مایل در ساعت) ماخ ۸/۰ (۸۷۰ کیلومتر در ساعت, ۵۴۰ مایل در ساعت)
موتورها گونه‌های قدیمی ۲۰۰ و ۳۰۰ از دو موتور «GENERAL ELECTRIC CF۶-۸۰A» و سایر گونه‌ها از دو موتور

«GENERAL ELECTRIC CF۶-۸۰C۲» (هرکدام با رانش ۶۵۰۰۰ پوند-نیرو یا ۲۸۹ کیلونیوتن) و یا دو موتور «PRATT & WHITENEY PW۴۰۶۲» (هرکدام با رانش ۶۳۰۰۰ پوند-نیرو یا ۲۸۰ کیلونیوتن) استفاده می‌کنند. تعداد کمی نیز از دو موتور «ROLLS-ROYCE RB۲۱۱» (هرکدام با رانش ۶۰۰۰ پوند-نیرو یا ۲۶۷ کیلونیوتن)

ترجمه: عبدالحمید تارخ

 

22+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar

20 دیدگاه