پس از جنگ جهانی دوم نیروی زمینی  انگلستان ترکیبی از خودرو های چرخ دار زرهی سبک و تانک بود.ارتش انگلستان از نسخه از تانک متوسط کرامل برای  شناسایی  میدان نبرد استفاده میکرد. این تانک وظیفه حرکت در مناطق پیش روی لشکرهای زرهی را داشتند تا از وضیعت میدان  و ارایش نیروها و احتمالا دست های ضد تانک اطلاع کامل به دست اورد. ولی کرامل سنگین بود و سرعت بالای نداشت از این رو در دهه ۱۹۶۰ ارتش انگلستان تصمیم به جایگزین این خودرو با یک خودروی شناسایی مسلح کرد که لازم باشد بتواند از نیروی های پیاده نیز به خوبی پشتیبانی  اتش بکند

همچنین نیروی های هوابرد انگلستان در ان زمان خواهان یک تانک سبک نیز بودند که بتوان ان را  از هواپیما پرتاب کرد  و تا بتواند از انها پشتیبانی  کند از این رو در مرحله اول ساخت یک خودروی  پشتیبانی شناسایی  با یک برجک متحرک با توپ ۷۵ تا ۱۰۵ م م مورد مطالعه قرار گرفت اگرچه طرح اولین بسیار سنگینتر از ان بود که از هواپیماهای ترابری  پرتاب شود. طرح اولیه فولادی بود و استفاده از الومنیوم نیز چندان برای انگلیسیها خوشایند نبود زیرا حفاظت کمی داشت ولی در همان دوران  امریکای نفربر ام۱۱۳ با بدنه الومینومی  را توسعه دادند و نشان داد که قابل اعتماد است تا انگلستان  در تفکر  خود تغییر رویه دهند

در سال ۱۹۶۵ طرح جدید با نام TV150000 مورد ازمایش قرار گرفت. دو پیش نمونه توسعه یافت که یکی مجهز به توپ ۷۵ م م و دیگری  مجهز به موشک ضد تانک فرانسوی ای اس ۱۱ بود . در سال ۱۹۶۷ این خودرو  اسکورپیون نام گرفت  و در سال ۱۹۶۹ خط تولید راه اندازی  شد.  چند پیش نمونه در سال ۱۹۷۰ در بیابان های  استرالیا و بخش برفی کانادا ازمایشات خود را انجام دادند و در سال ۱۹۷۲ رسما وارد خدمت ارتش انگلستان شد. اسکورپین یکی از موفق ترین طرح های زرهی انگلستان  بود و نسخه های زیادی از ان برگرفته شد

اسکورپین یک خودروی زرهی مسلح شنی دار است که دارای  سه خدمه است. راننده  سمت چپ قرار دارد و در  سمت راست ان نیز  موتور خودرو قرار دارد. رانند از طریق دریچه ای در بالای  سرش میتواند وارد خودرو شود ولی فاقد تجهیزات رانندگی در شب ویا پیرسکوپ  در شب است

فرمانده و توپچی درون  برجک قرار گرفته اند. فرمانده در سمت چپ و توپچی در سمت راست که هر دو از طریق دو دریچه رو به بیرون راه دارند . توپچی دارای یک سایت اتش در بالای برجک است  که دارای  قابلیت درشت نمایی تا ده ایکس  در روز و ۸ ایکس در شب  را دارد. سامانه دید شبانه نسل اول یا همان دید منفعل حرارتی بود . برخی نسخه های  تولید  دست کم  تا اوائل دهه ۱۹۸۰ فاقد مسافت  یاب لیزری  و رایانه اتش  بودند   ولی بعد از ان توپچی دارای  مسافت یاب لیزری و سامانه اتش رایانه ای  نیز بود

فرمانده دارای  چند پیرسکوپ دور تا دور برجک برای دید ۳۶۰ درجه بود و البته پیرسکوپ جلوی تا ده ایکس درشت نمایی می کرد

خودرو در نسخه اولیه دارای یک موتور بنزینی  جگوار جی ۶۰ بود  ولی موتور بنزینی در نسخه تولید با یک موتور دیزل جایگزین شد زیرا موتور  بنزینی  به لیل قابل اشتعال بودن بنزین خطر ناک بود . موتور اسکورپین  یک موتور کامینز  ۵٫۹ لیتری با ۱۹۰ اسب بخار قدرت است . این قدرت برای اسکورپین که ۸تن وزن دارد کافی است و خودرو دارای  رانش به وزن ۲۲٫۹ اسب بخار بر تن است . بیشترین سرعت جاده ان ۸۰ کیلومتر بر ساعت است اگرچه با مهمات کامل سرعت ان ۷۲ کیلومتر بر ساعت است. برد این خودرو به ۲۸۰ کیلومتر می رسد . موتور همان طور که گفته شد در سمت راست  کنار راننده قرار دارد و  اسکورپین دارای  یک سیستم تعلیق میله پیچشی  با  پنچ چرخ جاده ای است  و در ازمایشات  خودرو بدون مشکل خواصی تا ۵۰۰۰ کیلومتر  بدون توقف حرکت داشته است

خودرو میتواند بدون امادسازی در رودخانه ای تا عمق یک متر نیز حرکت کند

خودرو دارای  زره  الومینومی است و کل خودرو از الومنیوم  ساخته شده است. از روبرو بدنه و برجک دارای  زره شیب دار است اگرچه در دو طرف برجک نیز شیب کافی دارد . میزان مقاومت ان تنها در برابر گلوله های مسلسل  سنگین ۱۴٫۵ م م از جلو  و مسلسل های متوسط ۷٫۶۲ م م در کنار است و توسط راکت های مانند ار پی جی ۷ قابل شکار است(اگرچه شما باید برای  زدن این خودرو تا ۱۰۰ متری با ارپی جی به ان نزدیک شوید که فقط در فیلم ها چنین کاری در میدان جنگ ممکن است الا که نبرد در جای بسته مانند درون شهر باشد)

 خودرو دارای  یک برجک با قابلیت چرخ ۳۶۰ درجه است. این خودرو چند سلاح به خود  دیده ولی اکثر نسخه های تولید دارای یک توپ لوله کوتاه ۷۶ م م برای پشتیبانی پیاده نظام هستند.این توپ ۷۶ م م انگلیسی با نام ال۲۳ شناخته می شود و یک سلاح خان دار است که توسط فرمانده پر می شود. اسکورپین  گلوله گذار نیست و فرمانده از پشت برجک همان طور که روی صندلی نشسته گلوله را برداشته و درون لوله قرار میدهد. ای روش در اکثر تانک های سبک مانند پی تی ۷۶ ویا ایی ایی ۹ برزیل انجام می شود . توپ توان حمل مهمات های  ضد زره  و یا انفجار قوی را دارد ولی توان نفوذ مهمات های  ضد زره ان در بهترین حالت ۳۵۰ م م است که برای درگیر با تانک های قدیمی  ویا نفربرها مناسب است. برد اتش  توپ با مهمات انفجار قوی ترکش شونده  ۲۲۰۰ متر است اگرچه برد اتش دقیق حدود ۱۰۰۰ متر است. این توپ توان شلیک ۶ گلوله بر دقیقه را دارد و خودر و ۴۰ تا ۴۲ گلوله را درون خود حمل میکند که بخشی از ان پشت برجک قرار دارد. لوله توپ دارای  تحرکی به میزان ۳۵ درجه به طرف بالا و ۱۰ درجه به طرف  پایین وبود همچنین  خودرو  از یک مسلسل ۷٫۶۲ م م با ۳۰۰۰ گلوله هماهنگ با  توپ اصلی بهره میبرد. در کل این توپ برای درگیری با تانک های مدرن موثر نبود برای پشتیبانی پیاده نظام هم کم سرعت بود

 در جلوی  برجک در هر سمت سه نارنجک انداز دود زا وجود دارد و همچنین  خودرو میتواند برای  رزم شبانه سمت راست برجک  یک نورافکن فروسرخ   حمل کند

 این نسخه به  ۲۰ کشور جهان فروخته شد و در جنگ ایران و عراق و نبرد فالکلند و همچنین جنگ اول خلیج فارس مورد استفاده قرار گفرت. دارندگان این خودرو در خاورمیانه عبارتند از، ایران، اردن،امارات ، کویت(از خدمت خارج شده)

ایران  ۲۵۰ عراده از این تانک را با توپ ۷۶ م م بین سالهای ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۸  در زمان رژیم گذشته تحویل گرفت. نسخه ایرانی دارای موتور دیزل بود ولی سایت اتش ان فاقد مسافت یاب لیزری بود. این خودرو در یگانه های زرهی و مکانیزه ایران استفاده شد و در جنگ در نقش پشتیبانی پیاده نظام استفاده شد ولی واقعا از کارایی ان در جنگ با عراق  اطلاع دقیقی در دست نیست  و بر اساس منابع مختلف بین ۸۰  تا ۱۳۰ عراده ان در خدمت است. یران حدود ۲۰ تا ۳۰ عراده اسکورپیون را با نصب موشک تاو در کنار بدنه و یا نصب توپ ۲۳ م م به جای توپ۷۶ م م ارتقا داده ولی در کل همچنان اکثر اسکورپیون ها به شکل قبل در خدمت هستند

نسخه ارتقا یافته با توپ خودکار ۲۳ م م

اسکورپیون در ایران

 اسکورپین ۹۰

 این نسخه  مشابه مدل قبلی  بود ولی تنها مجهز به توپ ۹۰ م م  Cockerill CSE 90LP  لوله بلند برای عملیات ضد زره  بود. این توپ  توان شلیک مهمات های انرژی جنبشی حتی با توان نفوذ در ۴۵۰ م م زره را دارد.  این نسخه  ۳۴ گلوله درون خودرو حمل میکند و میتواند ۳۰ درجه  رو به بالا و منفی ۸ درجه رو به پایین را پوشش دهد. این توپ کارایی بسیار بهتری  در عملیات  ضد زره و پشتیبانی نسبت به نسخه قبلی داشت

اسکورپیون ۹۰

مدل های برگرفته از اسکورپین

اف دبلیو ۱۰۲ استریکر

نسخه ضد تانک بدون برجک که به جای برجک دارای  یک لانچر پرتاب با  موشک هدایت سیمی  نیم خودکار Swingfire  است. این موشک هدایت نیم خودکار دارای  ۴۰۰۰ متر برد و  توان نفوذ در ۶۰۰ م م زره را دارد. این نسخه همچنین دارای  یک مسلسل ۷٫۶۲ م م  با ۳۰۰۰ گلوله است . برخی از این نسخه ها  تولید در سال ۲۰۰۵ میلادی  به موشک جولین  تجهیز شدند. این نسخه  در سال ۱۹۷۶ وارد خدمت شد و در جریان جنگ خلیج فارس موفق به نابودی  تعدادی از تی ۵۵ عراقی شد. این نسخه در انگلستان و بلژیک خدمت کرد.

اف وی ۱۰۳ اسپارتان

 نسخه نفربر اسکوپین که دارای  توان حمل چهار سرباز وبا سه خدمه است  این نسخه دارای  یک برجک کوچک  با یک مسلسل ۷٫۶۲ م م است و از یک درب بارگیر در عقب برای سوار کردن سربازن بهره میبرد.این نسخه  در سال ۱۹۷۵ وارد خدمت شد و  به چندین کشور از جمله عراق صادر شد

اف وی ۱۰۴ ساماریتان

نسخه امبولانس  که دارای  سقفی بلند است و میتواند تا دو بیمار ویا در شرایط خاص تا چهار سرباز را حمل کند  و دارای  تجهیزات پزشکی است

اف وی ۱۰۵ سلطان

نسخه با سقف بلند شبیه نسخه امبولانس که به عنوان یک  پست فرمانده از ان استفاده می شود. این نسخه دارای تجهیزات ارتباطی دوربرد و میز نقشه خان است و  از یک مسلسل ۷٫۶۲ م م بهره می برد   و دارای  شش نارنجک انداز دود زا است و  در بلژیک و هندوراس به خدمت گرفته شد

اف وی ۱۰۶ سامسون

نسخه ریکاوری مجهز به یک جرثقیل ۱۲ تنی برای واحد تعمیرات زرهی .این نسخه دارای   یک قرقره برقی  و چند لاستیک  و شنی اضافه است. ساموسن نیز دارای  یک  مسلسل ۷٫۶۲ م م و ش نارنجک انداز دود زا است.

 اف وی ۱۰۷  اسچیمیتار

نسخه دیگر از اسکورپیون  دارای  برجک متفات و یک توپ ۳۰ م م . این نسخه برای پشتیبانی اتش  از پیاده نظام دارای  یک توپ ۳۰ م م ال ۲۱ است. این توپ  دارای سرعت اتش  ۹۰ گلوله بر دقیقه است  و می تواند  گلوله های انفجار اتشزا و یا انرژی جنبشی را شلیک کند. گلوله انرژی جنبشی توپ توان نفوذ در ۶۳ م م زره در ۱۰۰۰ متر را دارد و روی نفربر وارییر نیز نصب شده است . این توپ دارای  بیشترن برد ۴۰۰۰ متر است و خودرو ۱۶۵ گلوله  ۳۰ م م حمل میکند  و همراه با توپ اصلی دارای  یک مسلسل ۷٫۶۲ م م همراه  با  ۲۰۰۰ گلوله است. این نمونه زره بیشتری در دو طرف داشت  و حتی به زره توری نیز مجهز شد و از نارنجک انداز دود زا بهره می برد . بلژیک و انگلستان این مدل را به خدمت گرفتند که البته  دیگر در خدمت نیست. نسخه ارزان قیمتری  با نام سابرا نیز از این مدل توسعه یافت  ولی به شکل محدود تولید شد

مشخصات نسخه اصلی

وزن ۸٫۰۷۴ تن
طول ۵٫۲۸ متر
عرض ۲٫۱۳۴ متر
ارتفاع ۲٫۱۰۲ متر
خدمه ۳ نفر
زره ۱۲٫۷ میلی‌متر آلومینیوم
جلو برجک مقاوم به گلوله‌های ۱۴.۵ م‌م
تسلیحات
اولیه
توپ ۷۶ میلی‌متری ال۲۳آ۱ (۴۰ گلوله)
توپ ۹۰ م‌م در مدل اسکورپیون۹۰
تسلیحات
ثانویه
تیربار هم‌محور ۷٫۶۲ م‌م ال۴۳آ۱ (مدل انگلیسی اف‌ان ماگ با ۳۶۰۰ فشنگ)
موتور Cummins BTA – دیزلی
۱۹۰ اسب بخار
قدرت/وزن ۲۲٫۰۸ اسب بخار به تن
برد
موثر
۶۵۰ کیلومتر
سرعت جاده: ۷۲٬۵ کیلومتر در ساعت

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منابع

http://www.army-guide.com/eng/product1153.html

 

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.