اگرچه طی جنگ جهانی دوم با اشغال فرانسه تحقیقات روی خودروی های زرهی به شکل موقت  در این کشور قطع شد ولی بعد از جنگ فرانسه به سرعت خود را بازیافت و به سراغ توسعه تانک رفت. حتی در سال ۱۹۴۴ زمانی که این کشور  از دست المان نازی ازاد شد  برنامه ای برای ساخت تانک وجود داشت و این کشور در سال ۱۹۴۶  تنها یک سال بعد از از  از اشغال نازی دست به تولید  ARL 44  زد. این تانک دارای  یک توپ ۹۰  م م و موتور  ۵۷۵  اسب بخاری بود  و قرار شد ۶۰۰ عراده ان تولید شود ولی در نهایت تا سال ۱۹۵۰ تنها ۶۰ عراده ان تولید شد

فرانسه در سال ۱۹۵۰ کار روی  تانک جدید دیگر را نیز اغاز کرد. در این میان طرحی با نام AMX-50 توسعه  یافت که  تحت تاثیری تانک پانتر المانی ها بود.فرانسه یک تانک با قابلیت زرهی پانتر و قدرت اتش  تایگر میخواستند از این رو با الگو برداری  از شاسی پانتر ولی موتور پیشرفته تر ۸۵۰ اسب بخاره  و برجک متفاوت. برجک کوچکتر بود و هدفگیری  ان سخت تر بود و از یک توپ۱۲۰ م م استفاده میکرد.چند پیش نمونه از این تانک ساخته شد و اگر وارد خدمت میشد  بی رقیب بود ولی هزینه زیاد باعث لغو برنامه و خرید چند صد تانک ام۴۷ پاتن از امریکا شد

با ورود تانک پاتن به خدمت در سال ۱۹۵۱ ساخت تانک برای مدتی در فانسه رها شد ولی در سال ۱۹۵۶ چندین کشور اروپایی شامل فرانسه، هلند، بلژیک، المان غربی،ایتالیا و لوگزانبورگ برای به خدمت گیری یک طرح جدید پیمانی  را با یکدیگر  امضا کردند . پیمان اصلی بین  فرانسه و المان غربی بود. این دو کشور  اعلام کرده تصمیم به توسعه  یک تانک اروپایی را دارند که  بقی کشورهای شرکت کننده د این برنامه، طرح را پشتیبانی  مالی میکند

ARL 44

AMX-50

در سال ۱۹۵۷ مهندسین  فرانسوی و المانی  دور هم جمع شدند و ویژگی های تانک اینده اروپا را تعریف کردند. بر اساس این ویژگی ها تانک  باید دارای  وزن ۳۰ تن، توپ۱۰۵ م م، سیستم تعلیق میله  پیچشی باشد و دارای  رانش به وزن ۳۰ اسب بخار بر تن بود. این تانک با وزن ۳۰ تن زره زیادی نمی توانست داشته باشد زیرا بر اساس تفکر مهندسین  دو کشور اولویت  اول تانک ، چالاکی است و بعد زره.در نهایت این برنامه یک سال بعد جوان مرگ شد زیرا با اختلافات سیاسی  درون ناتو این برنامه رها شد. اگرچه تا سال ۱۹۶۳  همچنان دنبال می شد  ولی وقتی که در سال ۱۹۶۳ المان  به سراغ  طرحی بومی رفت فرانسه  برنامه را رها کرد . طرح المانیها  منجر به ساخت لئوپارد۱ شد

فرانسه نیز به سراغ برنامه بومی خود رفت که AMX-30 نامیده شد. پیش نمونه این تانک در سال ۱۹۶۳  اماده شد و در سال ۱۹۶۶  تقریبا  با لئوپارد ۱ المانی  وارد خدمت شد

ای ام ایکس ۳۰ یک تانک با وزن ۳۶ تن و وزن بارگیری کامل ۴۰ تن است که ۹٫۴ متر طول دارد. تانک دارای چهار خدمه است . راننده، توپچی، فرمانده و گلوله گذار. راننده در جلوی خودرو سمت چپ  قرار دارد که بر روی دریچه بالای  سرش دارای سه پیرسکوپ برای دید رو به بیرون است که پیرسکوپ  جلوی دارای چشمی دید در شب است

فرمانده و توپچی در سمت راست  برجک قرار دارند. توپچی  در جلو و فرمانده در عقب. توپچی  دارای  یک سایت اتش در بالای سر برجک جلوی  درچه فرمانده است و یک سایت هدفگیری زاویه بسته  نیز در سمت راست لوله توپ اصلی قرار دارد.توپچی برای مسافت یاب در نسخه تولیدی اولیه دارای  یک سامانه مسافت یاب نوری بود که با دقت ۳۰ متر مسافت را مشخص می کرد

به دریچه برامده فرمانده روی برجک دقت کنید

فرمانده نیز دارای  یک درچیه برامده در بالای سر خود بود. دور تا دور دریچه پیرسکوپ ساده بود ولی روی ریچه یک پیرسکوپ  با قابلیت درشت نمایی۱۰ ایکس قرار داشت که دارای  چشمی  دید  شبانه منفعل  نسل اول بود.

گلوله گذار نیز در سمت چپ  برجک قرار داشت و از طریق یک دریچه در بالای  سر خود به بیرون راه داشت

ای ام ایکس ۳۰ دارای یک موتور دیزل Hispano-Suiza’s HS-110 است این موتور ۲۸٫۸ لیتری دارای  قدرت ۶۸۰  اسب بخار قدرت است  و میتواند برای تانک رانش به وزن ۱۸ اسب بخار بر تن فراهم کند که رقم خوبی  بود (ولی نه به خوبی لئوپارد۱). تانک ۹۷۰ لیتر سوخت حمل میکرد که میتوانست  با سوخت داخلی به برد ۶۰۰ کیلومتر برسد  و بیشترین سرعت تانک در جاده ۶۵ کیلومتر بر ساعت است. دارای  یک گیربوکس اتوماتیک فرانسوی بود ولی از گیربکس لوپارد۱ الهام گرفته شده بود که دارای پنچ دنده رو به جلو و دو دنده رو به عقب بود. تانک دارای  پنچ چرخ الومینومی  است و میتواند از یک شیب ۶۰%  بالا برود و یا از یک مانع ۲٫۹ متر عبور کند

ای ام ایکس ۳۰ دارای  زره کمی بود و وزنش نیز کم بود. این تانک دارای  زره فولادی  شیب دار بود . این تانک دارای  ۷۹ م م زره از جلو بدنه و ۵۹ م  از دو طرف بدنه، ۸۰ م م از جلوی برجک ۴۱ م م از کنار و ۵۰ م م از عقب و ۲۰ م م از بالای  برجک است . این میزان زره بسیار کم بود عملا در هر درگیری زرهی در صورت برخورد مهمات این تانک مقلوب بود و هر مهمات ضد زره ای توان نفوذ لازم در زه این تانک را داشت

سلاح اصلی این تانک یک توپ۱۰۵ م م مدل اف۱ بود. در حالی که تمامی تانک های غربی و یا کشورهای دوست غرب اگر مجهز به توپ۱۰۵ م م بود از توپ ۱۰۵ م م انگلیسی ال۷ استفاده میکردند (تانک ای چون لئوپارد۱، ام ۶۰، سنتورین و…..) ولی فرانسوی ها   توپ۱۰۵ م م خود را روی این تانک نصب کردند. این توپ دارای طول لوله ۵٫۹ متر و وزن کامل ۲٫۴ تن  یک گلوله ۱۰۵ م م با پوکه ۶۰۵ م م را اتش میکرد. توپ خان دار بود  و میتوانست انواع مهمات های انفجار قوی، خرج گود ضد زره و یا انرژی جنبشی  را اتش کند

برخی از مهمات های قابل شلیک این توپ عبارتند از : مهمات انفجار  خرج گود ضد زره  OCC 105 F1  با ۷۸۰ گرم  مواد منفجره  و سرعت دهانه ۱۰۰۰ متر بر ثانیه با توان نفوذ در ۴۰۰ م م زره  تخت ،  مهمات خرج گود ضد زره  BSCC 105 F2  با توان نفوذ در ۴۷۰ م م زره تخت، مهمات انفجار قوی OE Modèle 60 با سرعت دهانه ۷۰۰ متر بر ثانیه و ۲ کیلوگرم مواد منفجره،مهمات انفجار قوی OFUM PH 105 F1 با سرعت ۶۹۵ کیلومتر بر ساعت  و ۱٫۷ کیلوگرم مواد منفجره، مهمات انرژی جنبشی OFL 105 F1با سرعت دهانه ۱۵۲۵ متر بر ثانیه و توان نفوذ  در ۴۶۰ م م زره تخت، مهمات انرژی جنبیش  OFL 105 G2 یا سرعت دهانه ۱۵۲۵ متر بر ثانیه و توان نفوذ در ۵۶۰ م م  زره، و دو مهمات دیگر انرژی جنبشی در ۵۳۵ م م و ۵۴۰ م م  است

تانک ۴۷ گلوله حمل میکند که ۱۹ گلوله درون برجک و ۲۸ گلوله درون بدنه تانک حمل می شود. توپ دارای  زاویه حرکت ۸ درجه به طرف پایین و ۲۰ درجه به طرف بالا است

تانک در نسخه های نخست  دارای یک مسلسل ۱۲٫۷ م م هماهنگ با توپ اصلی بود .در طی مراحل تولید از سال ۱۹۷۲  مسلسل ۱۲٫۷ م برداشته شد و یکی توپ ۲۰ م م خودکار روی این تانک نصب شد که قدرت تخریب  بالای داشت   و میشد بر ضد زره پوش های سبک ویا بالگردها از ان استفاده کرد  و تا ۴۰ درجه به طرف بالا حرکت میکرد و ۲۰۰ گلوله حمل میکرد و سرعت اتش ان حدود ۳۰۰ گلوله بر دقیقه بود

فرمانده نیز در بالای  سر خود روی تانک یک مسلسل ۷٫۶۲ م م با بیش از ۲۰۰۰ گلوله در اختیار دارد

در تصویر لوله کوتاه کنار توپ اصلی محل قرار گیری لوله توپ ۲۰ م م است

مدل های مختلف

AMX-30A: اولین نسخه تولید با مسلسل ۱۲٫۷ م م در کنار توپ ۱۰۵ م م

AMX-30B: نسخه تولید از سال ۱۹۷۲ به بعد با تجهیز به یک توپ۲۰ م م به جای  مسلسل ۱۲٫۷ م م.  نمونه های قبلی نیز به این مدل ارتقا یافتند

AMX-30B2:این نسخه  در سال ۱۹۸۲ وارد خدمت شد و بر اساس ارتقا بر روی نمونه قبلی به دست  امد. در این ارتقاء سیستم اتش ارتقاء یافت . ارتقائات شامل :  نصب سامانه اتش COTAC APX M-508 شامل مسافت یاب لیزری در سمت راست برجک  با برد ۵۰۰۰ متر،رایانه اتش بالستیک دیجیتال،یک دوربین دید شبانه سطح نوری کم و یک نورافکن فروسرخ در سمت چپ بدنه، تعویض موتور با یک موتور ۷۵۰ اسب بخاری. از ۱۳۵۵ عراده ای ام ایکس۳۰ به خدمت گرفته توسط فرانسه ،۴۹۳ عراده به این نسخه ارتقا یافت که تا اواخر دهه ۱۹۹۰ در خدمت بود

AMX-30B2 BRENUS: این نسخه  مجهز به زره واکنشی   BRENUS است که ۴۰۰ م م زره  حفاظت بیشتری را در برابر حملات خروچ گود  در اختیار  تانک قرار میدهد. ۱۱۲ قطعه زره در جلو، بالا و دو طرف برجک و جلوی بدنه نصب شد. این ارتقاء در دهه ۱۹۹۰ انجام شد و تنها  یک تیپ از تانک ها فرانسوی به این زره مجهز شدند اگرچه برخی از مشتریان خارجی نیز این زره را دریافت کردند

نسخه مجهز به زره واکنش دهنده

AMX-30E: نسخه تولید تحت امتیاز در اسپانیا بر اساس نسخه بی

همچنین از شاسی ای ام ایکس برای کارهای زیادی استفاده  شد

 برای ساخت یک جرثقیل برای عملیات ریکاوری یک نسخه  برای حمل موشک سوخت جامد اتمی پولوتون ، یک نمونه برای سامانه موشک پدافند هوایی رولند، یک نمونه برای توپ ۳۵ م م ضد هوایی و یک نمونه برای ساخت توپ۱۵۵ م م خودکششی

به غیر از فرانسه  مدتی در سال ۱۹۶۴ اسرائیل  خواهان تولید تحت امتیاز این تانک در اسرائیل شد  ولی در نهایت  اسرائیل به سراغ چیفتن رفت وبا لغو برنامه تولید چیفتن در اسرائیل نیز مرکاوا متولد شد با وجود این تا اوائل  دهه ۱۹۷۰ این تانک مشتری نیافت ولی از ان به  بعد  چندین کشور این تانک را سفارش دادند. از جمله مشتریان این تانک عبارتند از

اسپانیا ۲۸۰ عراده، شیلی ۵۲ عراده، قبرس ۵۲ عراده، یونان ۱۹۹ عراده، قطر ۳۵ عراده،عربستان ۴۱۲ عراده، اسپانیا ۲۹ عراده، امارات ۶۸ عراده، ونزوئلا ۸۵ عراده . همچنین نیجریه، بسنی و تونس به شکل دست دوم این تانک را به خدمت گرفتند و امروزه امارات، بسنی، نیجریه، تونس،ونزوئلا،قبرس،قطر همچنان این تانک را در خدمت دارد

هویتزر ۱۵۵ م م

سامانه رولند

حامل موشک پولاریس

این تانک در سال ۱۹۹۱ بر ضد ارتش عراق در عملیات خفجی پیش از جنگ خلیج فارس۱ استفاده شد . این تانک ها متعلق به ارتش  فرانسه بودند که توانست  سه تا پنچ تی ۵۵ را شکار کند   یکی از انها نیز از دست رفت. همچنین عربستان در یمن از این تانک استفاده کرد که طی تصاویر دو عراده از دست رفت

این تانک در فرانسه با تانک لگرک جایگزین شد

ای ام ایکس ۳۰ در جنگ خلیج فارس۱

مشخصات

وزن:۳۶ تا ۴۰ تن

طول:۹٫۴ متر

بلندی:۳٫۱ متر

موتور: یک موتور دیزل ۶۸۰ و ۷۲۰ اسب بخاری

رانش به وزن:۱۸٫۹ اسب بخار بر تن

برد:۶۰۰ کیلومتر

سرعت:۶۵ کیلومتر بر ساعت

سلاح:توپ ۱۰۵ م م و یک توپ۲۰ م م و یک مسلسل ۷٫۶۲ م م

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع

http://www.tanks-encyclopedia.com/coldwar/France/AMX-30.php

https://en.wikipedia.org/wiki/AMX-30

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.