ایرانتوپخانه

توپ ها و راکتهای توپخانه ای ایران

توپ ها و راکتهای توپخانه ای ایران

توپ ها و راکتهای توپخانه ای ایران

در این مقاله به توپ های و راکت های توپخانه ای موجود در ایران می پردازیم . این تسلیحات قابل هدفگیری هستند ولی قابل هدایت نیستند. البته مهمات هدایت شونده در سطح جهانی برای هر دو این سلاح ها وجود دارد . در این مقاله در مورد موشک های کروز و بالستیک صحبت نمی شود زیرا انها وظیفه جدایی دارند

توپ خانه کششی

توپ کششی ام101

این توپ کششی 105 م م در زمان جنگ جهانی دوم تولید شد و یکی از اصلیترین  توپ های  ارتش امریکا در ان دوران بود. ایران در سال 1960 به شکل دست دوم 250 عراده ان را از امریکا خریداری کرد و طی جنگ از ان بهره برد و همچنان ان را در خدمت دارد . این توپ دارای  برد اتش  11 کیلومتر   است. همچنان بیش از 100 عراده ان در خدمت است

M101A1_howitzer_

ام114

یک هوتزر 155 م م امریکایی کششی  که در زمان رژیم پهلوی صد عراده ان به شکل دست دوم وارد خدمت شد. همچنان باید تعداد محدودی  از ان در خدمت باشد . ایران بر اساس این توپ ، توپ کششی اچ ام 41 ساخت است که با ان اشاره می شود

aVSkX7J

توپ ام 115

یک توپ 203 م م که بزرگترین توپ کششی موجود در کشور است و میتواند گلوله های 90 کیلوگرمی را تا برد 16 کیلومتری اتش کند . این توپ در جنگ جهانی دوم ساخته شد و در سال 1969 ایران 50 عراده را به شکل دست دوم به خدمت گرفت که همچنان از انها بهره می برد.

16

توپ کششی دی-30

یک توپ 122م م ساخت شوروی  که ایران به تعداد  از ان  در زمان جنگ به شکل غنیمت  دست یافت  و در دهه 1990 دست به خرید 100 عراده ان از روسیه زده و نسخه بومی ان نیز ساخته شده. برخی منابع معتقدند  ایران تعداد  زیادی نیز از نسخه چینی  دریافت  کرده است ولی بر اساس منابع مختلف  کم بیش حود 500 عراده ان در خدمت اشت  که  یکی از پر تعداد ترین توپ ای در خدمت سپاه پاسدران است

80352316-3234829-0

توپ کششی تایپ 59

یک توپ کششی چینی با کالیبر  130 م م که در زمان جنگ وارد ایران شد. این توپ در سال های 1363 در اوج  جنگ از چین خریداری  شد و سری اول شامل 300 عراده بود و در ادمه ایران 220  عراده دیگر از این توپ را در زمان جنگ تحویل گرفت  و در دهه 1370 شمسی نیز دست کم یک دسته حدود صد عراده دیگر تحویل گرفته است.   همچنین ایران در  میانه جنگ 450 تا 480 عراده از همین  توپ را نیز از کره شمالی دریافت  کرده است که مشخص نیست ایا این توپ نسخه چینی دست دوم بود و یا  نسخه تولید در خود کره شمالی . البته یک نکته گفتنی  است که تایپ 59 بر اساس  توپ روسی ام 46 ساخته شد. خود ام46 از زمان شاه پهلوی در ایران بود. ایران در سال 1970 صد عراده از این توپ را به شکل دست دوم از خود شوروی دریافت کرده بود ولی نسخه  چینی و کره ای بعد از  انقلاب و در جریان جنگ وارد ایران شد. این توپ برد مناسبی  حدود 27 کیلومتر دارد  ولی دقت  و کیفیت ان کم است و همچنان به تعداد بالای بر اساس منابع  بیش از 800 عراده در خدمت است (از کسانی که با این توپ کار کردند بپرسید از دقت و کیفیت ساخت این توپ حرفها برای گفتن دارند)

Type_59 1090122-2017331

توپ کششی   GC-45

یک توپ155 م م ساخت کانادا  که در ایران با نام توپ اتریشی  نیز شناخته  می شود زیرا این توپ در سال های میانی جنگ با عراق از طریق  اتریش به ایران رسید  و از جمله محدود تسلیحاتی است که ایران در زمان جنگ از غرب دریافت  کرد . از قرار این توپ در ان زمان برای لیبی ساخته شد ولی به دلیل تحریم های  به این کشور داده نشد و به شکل غیر قانونی وارد ایران شد.این توپ دقت بالای داشت  و برد ان تا 39 کیلومتر می رسد. گفته شده ایران  110 عراده از این توپ را به مبلغ 300 میلیون دلار با 41000 گلوله  خریداری کرده است . بر اساس بسیاری  از  منابع ایران 15 عراده نسخه چینی این توپ را  در دهه 1370 شمسی دریافت کرده است

GHN-45_155_mm_Howitzer

توپ 122 م م کششی تایپ60

یک توپ کششی 122 م م ساخت چین که ایران ان را در میانه جنگ از چین خریداری کرد . تا دو سال اخر جنگ ایران صد عراده از این توپ را با برد 23 کیلومتر دریافت  کرد  احتمالا  همچنان در کنار توپ های 122 م م  روسی دی 30 در خدمت است

اچ ام.۴۰:  نسخه ایرانی توپ ۱۲۲ م م  کششی روسی ۲ ای ۱۸ که دی -۳۰ نیز خوانده میود . توپ دی ۳۰ محصول دهه ۱۹۶۰ است و دارای  بیشترین برد ۱۵ کیلومتر با مهمات معمولی و ۲۱ کیلومتر با مهمات راکتی است اگرچه ایران مدعی تولید نسخه ای با مهمات راکتی با برد بیش ۳۵ کیلومتر است.

اچ ام.۴۱: توپ ۱۵۵ م م  که گفته شده پاییه ان بر   اساس  توپ  امریکایی کششی ام۱۱۴ که در زمان رژیم گذشته تحویل شده  ساخته شده است.این توپ توان شلیک گلوله های انفجاری تا برد ۳۰ کیلومتری را دارد. ایران  نسخه مهمات هدایت  لیزری با نام بصیر برای این توپ تولید کرده است که شباهت بسیار  به مهمات هدایت لیزری ۱۵۵ م م ام ۷۱۲ Copperhead   امریکایی دارد. ایران در سال  ۲۰۱۲ نسخه ای از این توپ سوار بر یک کامیون شش چرخ را نیز به نمایش گذاشت که از قرار عملیاتی نشد

232770_orig n2948989-4543073

نسخه خودکششی ناکام
نسخه خودکششی ناکام

توپ  های خود کششی

توپ ام109

یک توپ خودکششی  امریکایی  با کالیبر  155 م م که در زمان رژیم گذشته در دو مدل A و A1 وارد خدمت شد. 50 عراده از نسخه  A و 390 عراده از سنخه A1   وارد ایران شد.  این توپ دقت بسیار و تحرک عالی داشت  از این رو ایران  بعد از جنگ دست به تولید نسخه بومی ان نیز البته با شاسی  متفاوت زد . همچنان بین 150 تا 200 عراده ان در خدمت است

Iranian Army unveils new defense equipment: Pictures

توپ خودکششی  ام 107

یک هوتزر  175 م م  با شاسی شنی دار ساخت امریکا که با برد اتش 40 کیلومتر برای مدتها دوربردترین هویتزر  کشور بود. این توپ در سال 1973 به میزان 40 عراده وارد  ایران شد و مشخص نیست چند عراده همچنان در خدمت است

M107 175 mm Self-Propelled Gun

توپ 170 م م کوکسان

این توپ 170 م م ساخت کره شمالی که با نام  ام 1978 نیز شناخته می شود   یک توپ خود کششی  روی شاسی شنی دار  متعلق به تانک تی 55 بود  که همکنون  نیز در خدمت است. این توپ در میانه جنگ به میزان 20 عراده وارد  ایران شد  و در جنگ نیز بسیار کاربرد داشت . برد گلوله های  این  توپ به دلیل لوله بلند 60 کیلومتر است و تنها ایران و کره شمالی از ان دست کم به شکل خودکششی استفاده می شود

20140922-095932

ام 110:

بزرگترین هویتزر خودکششی موجود در ایران با کالیبر  203 م م که در سال 1973 به میزان 38 فروند وارد ایران شد است.  این هوتزر گلوله های 90 کیلوگرمی را تا برد 23 تا 25 کیلومتر بسته به مهمات اتش کند .این هویتزر  در زمان جنگ به دلیل   قدرت انفجار  بالا  بر روی  عراقی ها  تاثیر روانی زیادی داشت  و با داشتن شاسی شنی دار قدرت تحرک مناسبی نیز  داشت. همچنان  در خدمت است

M110 8 inch (203 mm) Self-Propelled Howitzer

2 اس 1 گاوازلیکا: یک هویتزر  خود کششی 122 م م روسی روی شاسی شنی دار با برجکی با قابلیت  چرخش 360 درجه . این توپ از دو کانال به ایران رسید. تعدادی از عراق غنیمت  گرفته شد و تعدادی نیز از سوریه به ایران رسید. گفته شده 60 عراده ان در خدمت ایران است(در مورد دریافت تعدادی از سوریه نمیتوان با قاطعیت صحبت کرد)

_DSC3318
توپ ها و راکتهای توپخانه ای ایران

رعد1: هویتزر خودکششی ساخت ایران با کالیبر  122م م بر اساس گوازلیکا  . این برنامه با نصب توپ 122 م م روسی دی 30 روی یک شاسی  داخلی  تولید شد ولی از قرار تولید نشد و به  نفع برنامه رعد 2 کنار رفت

raad1

رعد 2: یک هوتزر 155 م م ایرانی بر اساس  هویتزر ام109 امریکایی که از قرار به تعداد محدود تولید شد  اگرچه تعداد بیشتری توسط سپاه پاسدران به خدمت گرفته شد. این نسخه دارای شاسی متفاوتی با نسخه اصلی امریکایی است ولی دارای همان کالیبر 155 ناتو است. حدود 100 تا 150 عراده به گفته برخی منابعه و حتی کمتر تولید شده است

IRAN_Army_RAAD-2_SPH

راکتهای توپخانه ای

فجر 1: همان راکت انداز 107 م م مینی کاتیوشا است که در اصل  ساخت چین است و با نام تایپ 63 شناخته می شود. این راکت انداز  دارای  برد 8 کیلومتر و کلاهکی بین 1.5 تا 2 کیلوگرم است و از اواخر جنگ در ایران تولید می شد. این راکت انداز در ایران با لانچر های 12 تایی و حتی تکی تولید شده است

30

اچ ام20:  همان راکت انداز 122 م م گراد است. راکت 122 م م گراد در سال 1968  در زمان رژیم گذشته از شوروی به میزان  70 عراده خریداری  شده بود و ایران در طی جنگ 100 عراده دیگر  نیز از کره شمالی البته از نسخه  ساخت این کشور دریافت کرد. بعد از ان ایران دست به تولید این نوع راکت انداز با لانچر های 40 تایی،16 تایی ، 8 تایی و حتی تکی شد.

00498034

فجر3: راکت 240 م م توپخانه ای با برد43 کیلومتر و کلاهک 90 کیلوگرمی.این راکت انداز نسخه داخلی راکت انداز ام 1985 کره شمالی است. ایران در سال 1988 تا ده سال بعد حدود 100 عراده  نسخه کره شمالی را وارد ایران کرد که بر روی شاسی چرخدار دیگری  نصب شد

نسخه ای ایرانی
نسخه ای ایرانی
نسخه کره ای در ایران
نسخه کره ای در ایران

فجر5: راکت 333 م م توپخانه ای با کلاهک 175 کیلوگرمی و برد 75 کیلومتر که بر اساس  یک همکاری  با چینها و انتقال فناوری راکت 320 م م WS-1 ساخته شد . نسخه ایرانی ها  لانچر  چهار تایی است(نسخه چینی هم لانچر چهارتایی دارد ولی به شکل دیگری ) و روی شاسی های مختلف نصب شده است که بیشتر  شامل بنز و من می باشد

13910828000524_PhotoL

فلق ۱: یک سامانه راکت کوتاه برد ۲۴۰ م م ساخته شده بر اساس راکت ۲۴۰ م م روسی بی ام ۲۴٫ این راکت انداز در لانچر های چهار و یا شش تایی پشت چیپ  سوار شده و دارای  برد ۱۰ کیلومتر و کلاهک ۵۰ کیلوگرم است

فلق۲: راکت انداز ۳۳۳ م م کوتاه برد با برد ۱۰ کیلومتر و کلاهک ۶۰ کیلوگرمی (البته وزن کلاهک ۱۲۰ کیلوگرم است و نیمی از ان وزن خود کلاهک است  )

ایران راکت انداز فلق ۱و ۲ ر ا در چند ترکیب نشان داده.. با لانچر های   دو و یا  چهار تایی به صورت جدا پشت چیپ ویا در یک ترکیب با دو  فلق۱ و دو فلق ۲٫ فلق در درگیری های عراق دیده شده

IMG11481683

نازعات: یک راکت توپخانه ای  فاقد سیستم هدایت  با پیشرانه سوخت جامد تک مرحله ای  که در اواخر دهه ۶۰ شمسی در ایران  بر اساس راکت فراگ شوروی ساخته شده است که البته کمک کره شمالی بسیار موثر بوده . نازعات به صورت تکی و یا سه تایی روی کاموین  بنز ۹۱۱ سوار میشود. نازعات در دو نسخه نازعات ۶ و ۱۰ تولید شد .

نازعات ۶:  راکت توپخانه ای ۳۵۶ م م با طول ۶٫۲ متر که دارای  برد ۱۰۰ کیلومتر و  کلاهک ۱۳۰ کیلوگرمی است

نازعات ۱۰: راکت توپخانه ای ۴۵۷ م م با طول ۸ متر که دارای برد ۱۳۰ کیلومتر است و از کلاهک ۲۳۰ کیلوگرمی بهره می برد .

aaask1

زلزال: سری راکتهای توپخانه ای زلزال    در دهه ۹۰ میلادی در ایران تولید شد که همچون نازعات دارای یک پیشرانه تک  مرحله ای سوخت جامد و فاقد سامانه هدایت است . زلزال نیز دارای  سکوی پرتاب متحرک معمولا روی خودروی بنز ۲۶۳۱ است که به صورت تکی روی خودرو سوار می شود .کلاهک راکت در جلو ترین قسمت ان قرار دارد و در پشت سر ان دارای یک متعادل کننده چرخشی است که یک ثانیه اول پرتاب با خارج کردن گازهای خروجی داغ از چهار طرف باعث تعادل موشک میشود

زلزال ۱ : اولین نسخه تولید دارای  قطر ۶۰۱ م م و طول ۸٫۳ متر که دارای  برد ۱۵۰ کیلومتر با یک کلاهک انفجار  قوی ۵۰۰ کیلوگرمی است.

زلزال۲: دومین  نسخه با قطر  ۶۰۱ م م و طول ۸٫۴ متر که دارای برد ۲۱۰ کیلومتر با یک کلاهک ۶۰۰ کیلوگرمی است

زلزال ۳: سومین نسخه تولیدی با قطر ۶۱۶ م م و طول ۹ متر که دارای برد  ۲۰۰ کیلومتر با یک کلاهک ۹۰۰ کیلوگرمی است

زلزال ۱ تا۳ دارای  دقت بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر در بیشترین برد خود هستند و از سال ۲۰۰۱ با ورود

زلزال دیگر تولید نمی شود . ایران  مدعی است طی ارتقائاتی  دقت این راکتها را از ۵۰۰

تا ۱۰۰۰ متر به ۵۰ تا۱۰۰ متر رسانده است . این  راکتها در سوریه و حزب الله به خدمت گرفته شده

bbb20001

توپخانه ایران از نظر کمیت جایگاه خوبی دارد ولی از نظر کیفیت کارایی ان پایین است. مثلا بیشترین تعداد توپ های موجود ما توپ کم دقت و بی کیفیت چینی تایپ 59 است. بزرگترین مشکل  در بخش توپ خانه خودکششی  است. اگرچه با ساخت رعد2 گامی بزرگ در این زمینه برداشته شد ولی  تعداد کمی از ان ساخته شده است و از طرفی دیگر دوران توپ های خودکششی شنی دار تمام شده است. برنامه نصب یک توپ 155 م م اچ ام 41 روی یک کامیون از چند عکس و پیش نمونه فراتر نرفت که البته این نمونه میتواند در صورت تولید یک پاییه  مناسب باشد. البته توپ اچ ام 41 فاقد سامانه اتش رایانه ای است و حتی در صورت تولید نسخه خود کششی ان نیاز به ارتقا سامانه برای اتش رایانه ای برای هدایت اتش دقیق است. در حال حاظر ایران در این زمینه بسیار عقب افتاده و نبود سامانه اتش رایانه روی توپخانه ان دقت اتش توپخانه را پایین اورده است

همکنون سه مهمات اصلی در  نیروی های مسلح موجود است دو مهمات شرقی 122 م م و 130 م م  و دیگری مهمات غربی 155م م که دقت و قدرت بالای دارد . به غیر از مهماتهای دیگر مانند 170 و یا 175 و یا 203 م م  تعداد کمتری هستند زیرا توپ های شلیک کننده انها کم است . مهمات 203 م م ، 170 و 175 م م با خروج از خدمت توپ های بزرگی فعلی  چون ام  110، ام107 و یا کوکسان از خدمت خارج می شوند زیرا عملا  توپخانه  155 م م با دقت و سرعت اتش بالاتر جای انها را   را گرفته است  و میتوان با شلیک چند عراده همزمان قدرت انفجار را جبران کرد. توپ130 م م نیز مهماتی کم دقتی دارد و در ایران نیز غیر موارد چینی که  در زمان جنگ وارد شد دیگر توپی با این کالیبر ساخته نشد. مهمات اصلی فعلی  122 و 155 م م هستند. ایران بیشتر توجه خود را مانند اکثر ارتش های جهانی روی کالیبر 155 م م گذاشته است. کالیبر که نه انقدر بزرگ است که جابجایی و لود و ان سخت باشد و نه کوچک است که قدرت انفجار کمی داشته باشد( رقیب شرقی این کالیبر 152 م م است)

ایران باید تلاش خود را برای تولید نسخه های کششی و خود کششی توپ ام اچ 41 بگذارد زیرا نتنها این توپ تولیدشده و در خدمت است ، بلکه مهمات ان تولید شده و موجود است ومهمات متعارف ما است .تنها باید تلاش شود با  تهیه شاسی چرخدار مناسب و نصب این توپ و همچنین نصب یک سامانه هدایت اتش رایانه ای روی ان بر دقت ان افزود زیرا واقعا بخش توپخانه ای ما نیاز به سر سامان گرفتن دارد که بیشتر هم مربوط به بخش خودکششی ها می شود که توپ های ان قدیم  و کم تعداد هستند

شاید این سوال پیش بیاید که ایا راکت ها میتوانند جای توپ ها را بگریند .. مثلا با تولید تعداد زیادی راکت 122 م م گراد ان را جایگزین گلوله 122 و یا 155 بکنیم ؟

خیر.. راکت های توپخانه ای به دلیل سرعت و شکل انها و بالچه های تعادل عقبی  و همچنین معمولا یک نواخت نبودن سوزش سوخت راکتی ، دقت پایین دارند به شکلی که دقت راکت توپخانه ای همواره بین  دو تا پنچ درصد برد شلیک انها است (در مورد همه راکتها صدق میکند که میتواند در برد 20000 متری رقمی بین 200 تا 1000 متر باشد) برای همین ارتشهای جهان با وجود داشتن  اینکه راکت های توپخانه ای برد بیشتر و قدرت انفجار بالای دارند ، توپخانه را رها نمیکنند زیرا قدرت بالای دارد (برای نمونه یک راکت 122 م م ارد معمولا دارای 20 کیلوگرم مواد انفجاری است ولی   یک گلوله 155 م م به شکل میانگین بین 7 تا 13 کیلوگرم مواد انفجاری دارد).

شاید این سوال پیش بیاید ایا با  تولید  راکتهای هدایت شونده چه ایا میتوان توپ را جایگزین کرد

خیر… زیرا بزرگترین میزیت توپ ، قیمت پایین گلوله های ان است. حتی قیمت یک گلوله معمولی 155 م م از یک راکت غیر هدایت شونده 122 م م گراد بسیار کمتر در حدود یک دهم تا یک هفتم است . شما میتوایند با نرخ بالای تعداد زیادی گلوله را طی چند ساعت بدون نگرانی از قیمت مهمات روانه هدف کنید

مقالات مشابه

اشنایی با جنگنده های موجود در ایران

ناوهای جنگی و شناورهای موجود در نیرو های مسلح ایران 

بالگردهای موجود در نیروهای مسلح ایران

تانک های موجود در خدمت نیرو های مسلح ایران

هواپیماهای ترابری و اموزشی موجود در ایران 

توپها و راکتهای توپخانه ای موجود در ایران 

موشک های بالستیک موجود در ایران 

موشک های هوا به هوای موجود در ایران 

تسلیحات هواپرتاب موجود در ایران

پاینده باد ایران

گرداوری :عبدالحمید تارخ

نوشته های مشابه

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
بستن