در میانه دهه۱۹۹۰ ارتش روسیه به دنبال جایگزینی برای طرح ال ۳۹ می گشت. ال ۳۹ از سال های ۱۹۷۰ تا کنون اصلیترین جت اموزشی روسها بوده است. دو کمپانی میگ و یاک دست به کار برای توسعه  طرح جدید زدند. میگ یک طرح داخلی را توسعه داد ولی یاک دست به همکاری با اروماچی ایتالیا زد.

نیروی هوایی روسیه یک جت اموزشی مادون صوت نیاز داشت که توان انجام عملیاتی تهاجمی  و پشتیبانی  هوایی نزدیک نیز داشته باشد.میگ دست به توسعه  یک پرنده با بالی صاف و دمی تی شکل  زد  که از دو موتور در دو غلاف جدا از هم بهره می برد. ولی طرح یاک۱۳۰ که با همکاری اریوماچی ایتالیا توسعه یافت متفاوت تر بود. بین سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ دو کمپانی  یاک و ایروماچی روی طرح مشترک کار کردند ولی در سال ۱۹۹۹ هر دو شرکت  از هم جدا شدند اگرچه طرح نهایی این  دو شرکت از نظر ظاهر بسیار شبیه هم در امد.در ان زمان ایروماچی به دنبال طرحی که منجر  به ام ۳۴۶ شد(برای اشنایی با ام۳۴۶ اینجا را کلیک کنید)

در سال ۲۰۰۲ نیروی هوایی روسیه  در حالی که نه میگ طرح خود با نام میگ ای تی را به پرواز در اورده بود و نه یاک طرح خود را با نام یاک، ۱۳۰  ولی یاک۱۳۰ پیروز رقابت شد و در نهایت یاک  دست به پرواز اولین نسخه ۳۰ اوریل سال ۲۰۰۴ میلادی زد و در سال ۲۰۱۱ رسما وارد خدمت شد. میگ نیز میگ ای تی را ساخت و تلاش به بازار یابی ان کرد ولی موفق نبود

یاک ۱۳۰ طرحی است با بدنه الومینومی  و مواد کامپوزیت ساخته شده است .دارای بالی در میانه بدنه با زاویه پس گرایی است  و دارای دو موتور در دو غلاف خارجی در زیر و دو طرف بدنه بود.

یاک 130 دی پیش نمونه یاک 130 که دارای موتور دی وی 2 اس بود

یاک ۱۳۰ دی پیش نمونه یاک ۱۳۰ که دارای موتور دی وی ۲ اس بود

هواپیما از دو دستگاه موتور توربوفن  Ivchenko  ای آ -۲۲۲-۲۵  با توان ۵۵۱۰ پاوند نیرو می گیرد  که از دو ورودی هم راستا  با موتور است و نزدیک به زمین  است . برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی به موتور  بر روی زمین  ، دریچه های ورودی موتور را بسته و هوا موتور از دریچه های کوچک بر روی بدنه تامین  می شود.

هواپیما دارای واحد استارت کمی  و یک مخزن سوخت در هر بال و یکی در درون بدنه دارد  و از یک پراپ سوختگیری  هوایی در سمت راست دماغه استفاده میکند که البته بسته به سفارش روی ان نصب میشود.

خلبان در یک کابین با دید مناسب بر روی صنلی پرتاب صفر صفر کا ۳۶ قرار دارد   و بر روی شیشه بالای سر هر دو خدمه نوار های انفجاری قرار دارد که قبل از خروج خلبان  اول شیشه را شکسته و بعد صندلی پرتاب میشود.

هر دو خلبان از سه   نمایشگر رنگی برای هر کابین بهره می برند  و خلبان دارای اچ یو دی است و هر دو کابین با دوربین دید در شب هماهنگ است. هواپیما دارای  هوتاس است و از سامانه کنترل پرواز دیجیتال با سیم بهره میبرد.

هواپیما در دماغه دارای رادار اوسا است که دارای توان رهگیری هشت هدف و توان درگیر با دو هدف است  ولی به درخواست مشتری توان نصب رادار های دیگر  نیز وجود دارد . برد این رادار ۶۰ کیلومتر بوده و توان کشف و رهگیری اهداف دریایی را نیز دارد . هواپیما دارای پرتاب کننده شراره و پوشاله و  هشدار دهنده ای راداری  پی اس  او۱۵ با پوشش ۳۶۰ درجه است.  یاک ۱۳۰ از سامانه ناوبیر بر مبنای  سامانه مکان یاب جهانی روسها یا کلنوس بهره می برد   ولی در نسخه صادراتی دارای جی پی اس است . همچنین معمولا بر  جایگاه نوک  بال  از غلاف جنگ الکترونیک بهره می برد.

کابین جلوی یاک 130

کابین جلوی یاک ۱۳۰

یاک ۱۳۰ اگرچه اموزشی است ولی به خوبی مسلح می شود و میتوان از ان به عنوان  یک جنگنده بمب افکن  و تهاجمی سبک به کار برد. هواپیما دارای ده  جایگاه خارجی است سه عدد  زیر هر بدنه  و یکی نوک هر بال است  و یکی در مرکز بدنه است و می توان در مجموع ۳ تن سلاح را حمل کند. یاک ۱۳۰ فاقد توپ داخلی است ولی میتواند غلاف خارجی توپ  ۲۳ را در زیر بدنه  حمل  کند . به غیر از این  می تواند تا چهار بمب ۲۵۰ کیلویی و یا ۵۰۰ کیلویی  و یا تا چهار راکت انداز ۸۰ م م ۲۰ لول  اس ۸( ۸۰ راکت) ویا چهار راکت انداز ۱۲۲ م م  با لانچر پنج  لول(۲۰ راکت) ویا چهار راکت ۳۳۰ م م اس ۲۵ با ۱۲۳ کیلوگرم کلاهک جنگی را حمل کند  .همچنین  توان حمل تا چهار بمب هدایت اپتیکی کاب ۵۰۰ کا ار برای حملات هوایی دقیق می باشد  و میتوان بر روی ان تا دو موشک اپتیکی خا -۲۹ تی با برد ۱۰ کیلومتر نیز نصب کرد. میتواند دو موشک فروسرخ  ار ۷۳ برای دفاع از خود  حمل کند و جایگاه نوک  بال معمولا برای حمل غلاف جنگ الکترونیک  استفاده میشود اگرچه میتوان بر روی این جایگاه ها موشک ار ۷۳ نیز نصب کرد   همچنین توان حمل دو مخزن سوخت خارجی را دارد.

شعاع رزمی یاک ۱۳۰  با دو بمب  ۲۵۰ کیلوگرمی، دو موشک ار ۷۳ و  دو غلاف جنگ الکترونیک در کنار دو مخزن سوخت خارجی و یک غلاف توپ در زیر بدنه ۸۰۰ کیلومتر است و با  همین ارایش ولی با دو بمب هدایت شونده ۵۰۰ کیلوگرمی به جای بمب های ۲۵۰ کیلوگرمی ۶۰۰ کیلومتر می باشد .برد انتقای ان با یشترین سوخت ۲۶۰۰ کیلومتر است.

یاک 130 مسلح به دو بمب 500 کیلویی اپتیکی و دو راکت انداز 122 م م

یاک ۱۳۰ مسلح به دو بمب ۵۰۰ کیلویی اپتیکی و دو راکت انداز ۱۲۲ م م

یکی دیگر از نسخه های یاک۱۳۰ ، نسخه یاک ۱۳۰ دی است  که دارای موتور دی وی -۲ اس است.این موتور یک محصول مشترکی بین چک اسلاواکی  و شوروی بود و بر روی جت های چون ال ۳۹ و ال ۵۹ نصب شد و دارای قدرت ۵۵۰۸ پوند رانش است. در واقع یاک ۱۳۰ دی پیش نمونه ازمایشی یاک ۱۳۰ بود

بر اساس یاک ۱۳۰ مدل های دیگری  نیز دست کم روی کاغذ توسعه یافتند اگرچه به مرحله ساخت در حال حاضر نرسیده اند. برای نمونه یاک۱۳۱ نسخه تک سرنشینه   در نقش جنگنده بمب افکن برای جایگزین  سوخوی ۲۵ فراگ فوت نام برد .این مدل توسط  نیروی هوایی روسیه ارزیابی  شده است ولی از قرار معلوم نتوانسته برای جایگزینی با سوخوی۲۵ نمره کافی را بیاورد اگرچه ممکن است این طرح در اینده ادمه داشته باشد.

نیروی هوایی روسیه  ۷۲ فروند از این هواپیما را سفارش داده است که تا پایان سال ۲۰۱۴ میلادی ۶۱ فروند را تحویل گرفته بود. نیاز نهایی ارتش روسیه ممکن است شامل  ۲۰۰ فرود باشد. الجزیره اولین مشتری صادراتی این هواپیما ۱۶ فروند را سفارش داده است که همگی را تحویل گرفته به غیر از این کشور  بلاروس ۴ فروند،بنگلادش ۱۶ فروند و سوریه ۳۶ فروند را سفارش داده است که مشخص نیست با در نظر گرفتن تحریم های سازان ملل بر ضد سوریه ایا این کشور این هواپیما را تحویل گرفته یا خیر.

AIR_Yak-130_Rt_2012-05-18_Aleksandr_Medvedev_GFD1-2_lg

در نمایشگاه ماکس 2015   یاک در دماغه یاک130 یک مسافت یاب و نشان گذاری لیزری به سبک سوخوی25 و یا میگ27 نصب کرده است که برای نشان گذاری سلاح های لیزری کاربرد دارد . این کار برای افزایش توان تهاجمی  دقیق این جنگنده در نقش یک جنگنده پشتبانی هوایی نزدیک می باشد

در نمایشگاه ماکس ۲۰۱۵ یاک در دماغه یاک۱۳۰ یک مسافت یاب و نشان گذاری لیزری به سبک سوخوی۲۵ و یا میگ۲۷ نصب کرده است که برای نشان گذاری سلاح های لیزری کاربرد دارد . این کار برای افزایش توان تهاجمی دقیق این جنگنده در نقش یک جنگنده پشتبانی هوایی نزدیک می باشد

جت یاک۱۳۰ جتی است با چالاکی بالا و توان حمل تسلیحات مناسب که میتواند در حالی که نقش یک جنگنده اموزشی نسل اینده را بازی میکند در نقش یک جنگنده بمب افکن جایگزین  جنگنده های قدیمی تر  چون سوخوی۲۵و  اف۵  در نقش جنگنده بمب افکن شود. اگرچه مادون صوت است ولی دارای چالاکی مناسب و توان بالای در داگ فایت برای نبرد هوایی است و با تجهیز به سامانه های جنگ الکترونیک و تسلیحات هدایت شونده در نقش یک جنگنده تهاجمی نیز بازی کند.

مشخصات

طول:۱۱٫۴۹ متر

ارتفاع:۴٫۷۶ متر

وزن خالی:۴۶۰۰ کیلوگرم

بیشترین وزن برخواستن:۱۰۲۹۰ کیلوگرم

موتور:دو دستگاه موتور توروبوفن  AI-222-25 با توان ۵۵۱۲ پاوند

بیشترین سرعت :۱۰۵۰ کیلومتر بر ساعت

سرعت کروز:۸۸۷ کیلومتر بر ساعت

بیشترین برد:۲۵۴۶ کیلومتر

سقف پرواز :۱۲۵۰۰ متر

 تسلیحات: توان حمل تا ۳ تن سلاح در ده جایگاه جنگ افزاری  شامل  بمب راکت و موشک هوا به هوا

ترجمه:عبدالحمید تارخ

Yak_130_Arma1

 1650723

74+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.