هواپیماهای جنگنده

جنگنده بمب افکن سبک اف5

جنگنده بمب افکن سبک اف5

ساخت اف5  به اواسط دهه1950 بر میگردد . نورث روپ شرکت سازنده هواپیما  جنگی برای ارتش امریکا خود در طراحی برخی از پیچیده ترین هواپیما های  ان زمان مانند اف89 نقش داشت. مسئله این بود برخی از هواپیماهای  شکاری طراحی شده در دهه 1950 برای ارتش امریکا برای سرنگونی ویا مقابله با  بمب افکن های اتمی شوروی ساخته شده بود که بسیار پیچیده و حتی خود ارتش امریکا نیز برای نگهداری  ان نیاز به  متخصصان خاص  داشتند . با در نظر  گرفتن اینکه در اواخر دهه 1950  نیاز به جایگزینی  جت های چون اف86 و اف84 برای دیگر ملل  بود، نروث روپ  به این نتیجه رسید که بخشی از جت های جنگی  در دست ارتش امریکا برای متحدین  این کشور بسیار پیچیده و گران می باشد  و نیاز به طراحی جنگنده ای  ساده تر بود.جنگنده ای  که به  پیچیدگی  اف102  و یا اف106 نباشند  و کاربران خارجی برای نگهداری انها مشکلی زیادی نداشته باشند.

نروث روپ دست به تحقیقاتی در مورد  نیاز دیگر کشورهای به جت جنگی اینده زده و بررسی کرد  که انها چه نیازمندی های دارند.  بیشتر این کشورها نیاز به جنگنده ای  ارزان، کم خرج با پیچیدگی کم و توان پرواز در روز را داشتند و که چالاک لازم را نیز داشته باشد و بتوان از ان در دو نقش دفاع هوایی و تهاجم زمینی استفاده کرد.

نروثروپ با در نظر گرفتن این نتایج دست به کار شد و شروع به کار روی  طرحی  با نام ان 102 زد . این هواپیما دو موتور و سبک بود و از یک  موتور جنرال الکترونیک جی 79 بهره می برد که در دهه 1950 بر روی جنگنده های چون اف104 و اف4 نصب شده بود و دایرا بالی  دلتا بود. این طرح به دلیل افزایش وزن  لغو شد

بعد از ان نروث روپ به سراغ طرح ان 156 رفت  یک طرح متفاوت با بالی معمولی  و یک موتور جنرال الکترونیک  جی 85. جی 85 بسیار کوچک و کم توان تر بود ولی سبک و ارزان. نسخه اولیه فاقد پس سوز بود و تنها 2100 پوند نیرو فراهم می کرد  ولی به زودی نسخه پس سوز دار با قدرت 3750 پاوند نیز ساخته شد. با وجود کارایی  خوب و مصرف پایین ولی با مطالعات  زیاد معلوم شد با یک موتور با این توان سرعت صوت به دست نمی اید  و مقدورات لازم نیز دست پیدا نخواهد کرد.

در همان زمان (سال 1955) نیروی دریایی نیاز به یک  طرح ناو نشین سبک داشت و نروث روپ طرح ان 156 را نیز رها کرد و طی یک سال چهار طرح مختلف را داد. در سال 1956 نیروی هوایی اعلام نیاز  به یک جت اموزشی مافوق صوت برای جایگزینی تی 33 کرد و  پنتاگون نیز به نروث  پیشنهاد داد به دنبال طرح ساخت جت اموزشی برود زیرا موفقتر خواهدبود. از این رو بعد از یک سال از این شاخه به ان شاخه پریدن نروث روپ دوباره به  سراغ طرح ان 156 تی رفتند که در نهایت  منجر به طراحی تی 38 تالون شد.

در همان زمان یعنی سال 1957 در حالی که مهندسین  نروث روپ طرح دو نفره اموزشی ان 156 تی کار می کردند   این شرکت  تصمیم به طراحی نسخه تک سرنشینه  رزمی با نام ان 156 اف گرفت که در مرحله اول پر خطر می بود زیرا در ارتش امریکا مشتری نداشت  ولی وقتی در 1958  کاخ سفید  خواهان  یک جنگنده سبک ارزان برای فروش به هم پیمانان  امریکا شد  مشخص شد کار روی نسخه تک سرنشینه رزمی  ان 156 تی درست بود.

از این رو از سال 1955 تا سال 1958 ، نروث روپ طرحی را که قرار بود برای مشتریان خارجی بسازد  اول  ازمایش کرد، مدتی به سراغ نیروی دریایی رفت و بعد رفت تا نیاز نیروی هوایی  را برای یک جت اموزشی بر طرف کند و دوباره برگشت به ساخت یک جت برای مشتریان خارجی

ان 156 اف ... طرحی که به اف5 انجامید
ان 156 اف … طرحی که به اف5 انجامید

نروث روپ نخستین نمونه  تی 156 اف را در 30 ژانویه سال 1959 را به پرواز در اورد که تنها چهار ماه بعد از وای تی 38 بود. ارتش چندین  پیشنهاد برای برنامه اف ایکس (یا همان جنگنده صادراتی ارزان قیمت)دریافت کرده بود ولی از انجای که ان 156 اف با تی38 اشتراکات فراوان داشت  این طرح را برگزید . دومین پیش نمونه نیز پرواز کرد ولی بعد از یک سال ازمایش نیروی هوایی اعلام کرد به این طرح نیازی ندارد حتی برای صادرات….. دلیل نیروی هوایی این بود که بیشترین سرعت ان 156 اف تنها 1.5 ماخ بود و از نظر نیروی هوایی یک جنگنده کند پرواز  بود.ولی زمانی که کندی در سال 1962 پیروز انتخابات شد و مقابله با کمونیست و یاری رساندن  به متحدان را اغاز کرد دوباره طرح ان  156 اف جان رفت و رسما اف5 نامیده شد. جنگنده جدید بسیار مناسب کشور های  کم درامد بود زیرا تنها یک سوم فانتوم هزینه تعمیر و نگهداری داشت. اف5 لقب فریدوم فایتر  یا  جنگنده ازادی را به خود گرفت که دلیل ان صادرات ان به کشور های  بود که قرار بود از ازادی خود در برابر کمونیست دفاع کنند

اف5 جنگنده ای  بود  دو موتوره و تک سرنشینه  با یک سکان عمودی  .  جنگنده دارای  دو موتور سبک و کم توان  ولی مناسب برای وزن   اف 5 از نوع جنرال الکترونیک  جی 85 جی ایی 13  با توان 4000 پاوند بدون پس سوز 4850 پاوند با پس سوز  بود . این موتورها به هم چسبیده  بود و علیرقم   قدرت پایین نسبت به دیگر موتورهای ان زمان ولی دارای  رانش به وزن مناسب   به دلیل وزن پایین بدنه است. برای  افزایش چالاکی که یکی از نیازهای اولیه طرح بود  دارای  بالی نازک برای کاهش پسا و همچنین  دارای  پیش بال در جلوی بال برای افزایش چالاکی بود.

وای اف 5 ای پیش نمونه اف5 ای
وای اف 5 ای پیش نمونه اف5 ای

نسخه ای وبی فاقد رادار در دماغه  بودند که این مسئله  برای کاهش قیمت جنگنده بود. از این رو اف 5 یک جنگنده روز پرواز بود.هیچ گونه هشدار دهنده ویا پرتاب کننده شراره و پوشاله نداشت و کابین کاملا انالوگ و فاقد  هر نمایشگری بود و از مگسک الکترونیک  در کابین بهره می برد   و فاقد مسافت یاب لیزری بود   و می شد  با تعویض دماغه و نصب یک دماغه مجهز به دوربین  برای تصویر بردار در جلو ، زیر و دو طرف هواپیما البته در روز روشن  از ان استفاده کرد .

اف5 دارای دو توپ 20 م م در دماغه بود. این توپ از نوع ام 39  با توان  حمل 280 گلوله برای هر توپ بود. یکی از دلایل تفاوت توپ اف5 با دیگر جنگنده ها امریکا که معمولا توپ  گاتیلینگ  ام 61 است به  دلیل کاهش قیمت و پیچیدگی اف 5 است. ام 61 گرانتر و پیچیدتر بود و همچنین در دماغه اف5 جای بیشتری می گرفت

دارای  توان حمل 2.5 تن سلاح  در 7 جایگاه خارجی    است که شامل  دو جایگاه در زیر بالا، یکی در  زیر بدنه و یکی در نوک بال بود. می تواند تا دو موشک  سایندوندر در نوک بالها ویا به جای ان مخزن سوخت تجهیز شود   . می تواند تا 12 بمب 225 کیلوگرمی(که البته لود  سنگینی است و باعث کاهش برد می شود) ویا  تا چهار بمب خوشه ای و یا تا چهار راکت انداز 70م م را حمل کند. اف5 ای و بی می تواند تا پنج مخزن سوخت خارجی شامل  یکی در زیر بدنه  یکی زیر  هر بال و یکی بر نوک هر بال حمل کند.

بر اساس نسخه رزمی تک سرنشینه  A نسخه اموزشی رزمی بی ساخته شد. این نسخه دارای  سوخت داخلی کمتری بود زیرا کابین دوم بخشی  از مخزن سوخت را  گرفته بود . این نمونه فاقد توپ 20 م م است ولی توان  رزمی مشابه نسخه تک سرنشینه  داشت

این مدل دارای برد انتقالی  2232 کیلومتر  با سه مخزن سوخت خارجی بود و شعاع  رزمی با دو بمب 450 کیلویی  و یک مخزن سوخت خارجی 900 کیلومتر بود. بیشترین  سرعت این مدل به 1.4 ماخ بود

در مجموع 874 فروند اف5 ای و بی ساخته شد

در اوائل دهه 1970 برای افزایش کارایی  رزم هوایی اف5 ای  نروث روپ دست به توسعه نسخه جدید زد. اف5 ای  فاقد رادار بود از این رو توان پرواز شبانه نداشت … در عوض جنگنده میگ 21 که در بازار صادراتی شهرت اف5 را داشت دارای   رادار و حتی برخی مدل ها  توان حمل شلیک  موشک  نسخه رادار نیم فعال موشک  ار 13 را داشت .

اف5 ایی  که لقب تایگر 2 را برای خود دست پا کرد دارای موتور قویتر  جی 85 جی ایی 21 با توان 3500 پاوند بدون پس سوز و 5000 پاوند با پس سوز بود که قدرت بیشتری را فراهم میکرد از این رو ورودی هوا اصلاح شد و از نوع طراحی شد . همچنین  طول بیشتری داشت  و سوخت داخلی بیشتری حمل می کرد. بر خلاف نسخه ای و بی که فاقد رادار بود نسخه E در دماغه دارای رادار   ای پی کیو  153 بود. این رادار در بهترین حالت تنها 20 کیلومتر برد داشت  و تنها برای پرواز شبانه انهم در  زیر پوشش رادار زمینی  به کار می امد .  همچنین  دارای  سامانه ناوبری پیچیده تری بود.

جنگنده بمب افکن سبک اف5
اف5 بی نیروی هوایی ایران نسخه دو سرنشینه رزمی . نسخه ای و بی فاقد رادار بود ولی برخی کشورها بعدها نسخه A را به رادار تجهیز کردند

در کابین دارای یک نمایشگر سی ار تی تک رنگ برای نمایش رادار بود و در صورت سفارش مشتری توان نصب  سامانه جنگ الکترونیک و هشدار دهنده راداری نیز بود.

از نظر تسلیحاتی ،تسلیحات مشابه نسخه قبلی را حمل می کرد  ولی 700 کیلوگرم سلاح بیشتری را حمل می کرد . همچنین  در برخی نسخه  های توان  توان حمل موشک ماوریک را نیز پیدا کرد.

بر اساس این مدل نسخه اموزشی اف5 اف ساخته شد که کشیده تر بود و در دماغه دارای  رادار ای پی کیو 157 بود که بر اساس ای پی کی 153 ساخته شده بود و در کابین عقب و جلو دارای  نمایشگر سی ار تی بود . برخی از کشورها در دهه 1980 رادار ای پی کیو 159 را جای ای پی کیو 153 نصب کردند که 40 کیلومتر برد داشت .

اف 5  ایی  در سال 1972 اولین پرواز خود را انجام داد و در سال 1974 وارد خدمت شد . تا پایان   خط تولید در سال 1987 در مجموع 1339 فروند اف5 ایی و اف نیز تولید شد.

هر دو نسخه ای و ایی دارای نسخه اختصاصی مسلح ار اف 5 ای و ار اف 5 ایی بودند

اف5 جنگنده بمب افکن سبک با چالاکی بالا و توان حمل برد و تسلیحات مناسبی  بود و قیمت ارزان ان باعث استفاده بسیار در بین کاربران مختلف شد.اگرچه سامانه های الکترونیکی موثر حمل نمی کرد  ولی برای نقش رزم هوایی نزدیک و حملات تهاجمی دست کم در برابر سامانه های دفاعی دهه 1960 و 1970 مناسب بود

ار اف 5 ای نسخه شناسایی
ار اف 5 ای نسخه شناسایی

کاربران

نیروی هوایی امریکا

 ارتش امریکا هرگز به اف5 ای و بی به عنوان یک جت جنگی  عملیاتی نگاه  نکرد. در سال 1964 این نیرو کمتر 20 فروند اف5 ای را سفارش  داد که هدف از این سفارش  تنها استفاده در نقش اموزشی برای کشورهای   که خلبان انها در امریکا اموزش می دیدند . با شروع جنگ ویتنام   12 فروند  اف 5 ای با تجهیز  به لوله سوختگیری  هوایی با کد اف5 سی شناخته شد.این تعداد به ویتنام اعضام شد و تا سال 1968 در ویتنام برای ارتش  امریکا جنگیدند  و نشان دادند دست کم در عملیات پشتیبانی هوایی نزدیک کارایی  خوب دارند  ولی در جنگ ویتنام این ویتنام جنوبی بود که تعداد زیادی اف5 ای و بی را دریافت و علیه ویتنام  شمالی از ان استفاده کرد. علیرقم  اینکه نشان داد  بسیار چالاک است و می توان در برابر میگ21 مقابله کند  ولی ارتش  امریکا ترجیه میداد تا از اف105 و اف4 استفاده کند. با اشغال  ویتنام جنوبی به دست  ویتنام شمالی  تعداد از اف5 نیروی هوایی ویتنام جنوبی در اختیار ویتنام شمالی قرار گرفت(که البته یک کشور شده بودند) . چند فروند به شوروی رفت و ازمایش شدند  و ما بقی بازنشسته  و به عنوان سر در موزه استفاده شد.

بین سال های 1975 تا 1990  اف5 ایی در پایگاه هوایی نلیس  در نقش جنگنده دشمن در رزم هوایی داگ  فایتر برای نیروی هوایی  خدمت می کرد و در نیروی دریایی  نیز از سال 1989  جای کفیر اف21 را در دانشکده   تاپ گان نیروی دریایی در تمرین رزم هوایی داگ فایتر گرفت که به اف5 ان مشهور شدند. همکنون 17 فروند اف5 ان و دو فروند اف5 اف در خدمت نیروی دریایی امریکا برای  تمرین هوایی است که تعدادی به صورت دست دوم از سوئیس خریداری شده

جنگنده بمب افکن سبک اف5
اف 5 ان نیروی دریایی و تفنگدارن دریایی که جهت رزم هوایی به کار می رود و بر روی دو ان ستاره سرخ شوروی کشیده شده است

برزیل

این کشور  در سال 1974 سفارش 36 فروند اف5 ایی و6 فرون اف5 بی را داد و در سال 1975 تحویل گرفت. در سال 1988  این کشور 22 فروند ایی و چهار  فروند اف5 اف را که در نیروی هوایی نقش تمرین هوایی را داشت  را به صورت دست دوم دریافت کرد.

در سال 2001 طی قرار دادی با البیت  سیستم اسرائیل این اف 5 ها ارتقا یافتد . این ارتقا بر روی 57 فروند ایی و  اف انجام شد تا انها را تا سال2030 در خدمت نگهدارند که عملا  تبدیل   به پیشرفته ترین  اف 5 های موجود شده اند. اف5 ایی ام و ایی اف  برزیلی (نام  نسخه ارتقا یافته):نسخه ارتقاء یافته برای  برزیل که باید  ان را پیشرفته ترین نسخه اف5 دانست   مجهز به رادار  گریف اف با توان درگیر همزمان با دو هدف،چی پی اس، دارای  دو نمایشگر رنگی در درون کابین، اچ یو دی و هشدار دهنده  رادار و لیزری و همچنین خط انتقال عمن داده برای  دریافت تصاویر رادار هواپیمای  هشدار زودهنگام ار99 .دارای  کابین هماهنگ با دوربین دید در  شب  ،توان سوخت گیری هوایی.این نمونه توان حمل موشک  فروسرخ اسرائیل پینتون 4 و موشک  اسرائیل رادار فعال   دربی با برد 50 کیلومتر را دارد. 57 فروند به این مدل ارتقاء یافته است.

اف5 ایی ام ارتقا یافته برزیل مجهز به موشک های اسرائیلی فروسرخ پینتون4 و موشک رادار فعال دربی با برد 50 کیلومتر
اف5 ایی ام ارتقا یافته برزیل مجهز به موشک های اسرائیلی فروسرخ پینتون4 و موشک رادار فعال دربی با برد 50 کیلومتر

اتیوپی

این کشور  در سال 1966 ده فروند اف5 ای و دو فروند اف5 بی دریافت کرد و در سال 1970 سه فروند نیز از ایران به این کشور امد.در سال 1977 باز 14 فروند اف5 ایی و سه فروند  اف5 اف از امریکا دریافت کرد . این کشور از اف5  خود که توسط اف86 همراهی می شد در نبرد علیه سومالی در سال1977 استفاده کرد. سومالی از میگ 21 ام اف  در کنار میگ 17 بهره می برد  . اتیوپی  که از خلبانان اسرائیلی بهره می برد طی رزم هوا به هوا دست کم 3 میگ سومالی را سرنگون کرد اگر چه  سه  اف5 نیز در حمله به اهداف زمینی از دست  رفت.

ایران

ایران در مرحله نخست  در سال 1965 توانست 11 فروند اف 5 ای و دو فروند اف5 بی را دریافت کند ولی در نهایت  تا سال 1972 این کشور  104 فروند اف5 ای و 23 فروند اف5 بی را دریافت کرد.همچنین  از سال 1973 این کشور  دست به دریافت اف5 ایی و اف زد که در مجموع 166 فروند نیز از این دو مدل در کنار  15 فروند ار اف 5 ای به خدمت گرفت.با ورود به خدمت اف5 ایی و اف ایران دست به تحویل اف5 ای و بی های خود به اتیوپی  ، کره جنوبی ، ویتنام و ترکیه زد.همچنین  این کشور  تا قبل از سقوط حکومت پهلوی از نسخه ای و بی در تیم اکروجت خود  بهره می برد

با سقوط شاه و اغاز جنگ با عراق ، از اف5 استفاده کرد . اف5 در جنگ به دلیل سادگی  بیشتر نسبت به اف 4فانتوم و اف14 تامکت  در خدمت ایران  و همچنین  وجود   قطعات ان به تعداد زیاد در انبار ارتش ایران از امادگی بیشتری نسبت  به دیگر جنگنده ها برخورد دار بود. این هواپیما  معمولا برای پشتبانی  هوایی در خطوط  استفاده میشد. دست کم بین 6 تا 11 پیروزی هوایی به دست اورد ولی تعداد بیشتری از انها سرنگون  شده. اطلاع دقیقی  از میزان اف5 سرنگونی   شده در دست نیست  ولی  برخی منابع بین   25 تا 30 اف 5 را قربانی جنگنده های عراقی عمدتا  میگ 21 و 23 که در خط نبرد بارها با اف5 برخورد کردند ذکر کرده اند. بیش  50 تا 100 فروند نیز بر اثر پدافند سرنگون  شده است . ایران بعد از جنگ بر اساس اف5 و همان موتور و رادار طرح های چون اذرخش و صاعقه  را اجرا کرد.

کره جنوبی

این کشور اف5 ای و بی را  در سال 1965 تحویل گرفت ولی دست به تولید تحت امتیاز  اف5 ایی و اف بین سالهای 1982 تا 1986 زد. در مجموع این کشور  214 فروند اف5 را با نام کی اف5 تولید کرد

سنگاپور

این کشور از دهه 1970 چندین بار دست به دریافت اف5 از امریکا زد که اخرین اف5 تولید در امریکا تحویل این کشور  در سال 1987 شد.این کشور  در سال 1991 با کمک البیت سیستم اسرائیل دست به ارتقاء  تایگر های خود زد . اف5 اس نسخه ارتقاء یافته اف5 برای سنگاپور مجهز به رادار ایتالیا گیرف اف با برد بیش  از 80 کیلومتر و توان نگاه به پایین و شلیک  به پایین و درگیر همزمان  با دو هدف.همچنین اف5 اس مجهز به جی پی اس ، اچ  یو دی ، دو نمایشگر رنگی، پرتاب کننده شراره  و پوشاله،گیرنده هشدار  رادار و توان شلیک موشک  ماوریک  و بمب لیزری هستند و میتواند  موشک  رادار فعال امرام را نیز حمل کنند.35 فروند ارتقاء پیدا کرده است + 9 فروند ار اف5 که انها نیز در کابین و دوربین ارتقاء مشابه داشته اند .

تایوان

تایوان بزرگترین کاربر اف 5 در جهان در مرحله نسخه بر اساس  کمک های خارجی  امریکا در سال 1965 توانست  تعداد اف5 ای  بی را دریافت کند. در مجموع 72 فروند اف5 ای و 11 فروند اف5 بی تا سال 1969 دریافت کرد که تعداد را نیز به ویتنام فرستاد که بسیاری از انها هرگز برنگشتند و برای جبران تلفات تعداد  دیگر اف 5 ای و بی را دریافت کرد. این کشور در سال 1974 نخستین سری اف5 ایی و اف را دریافت کرد و دست به تولید تحت امتیاز  اف5 در داخل زد 242 فروند اف5 ایی و 66 فروند اف5 اف را تولید کرد.با اف5 های تحویلی  از خود امریکا در مجموع تایوان 336 فروند اف5 ایی و اف  و در حدود 115  اف5 ای و بی را تحویل گرفت.

این کشور   در دهه 1980 به دنبال  جایگزینی این ناوگان با اف20 بود ولی در نهایت دست به خرید میراز 2000 و اف16 در دهه 1990 زد  اگرچه همچنان اف 5 خود را در خدمت دارد. اف5 های در دهه 1990 طی ارتقائات مجهز به سامانه هشدار دهنده راداری  و اچ یو دی  در درون کابین شدند و با تغییری  در نمایشگر توان حمل موشک ماوریک را پیدا کردند.

اف5 ایی ارتش تایوان
اف5 ایی ارتش تایوان

کانادا

 این کشوربین سال های 1968 تا میانه دهه 1970 دست به تولید 240  فروند اف 5 ای و بی در داخل زد که از این تعداد 135 فروند برای خود کانادا و  105 فروند برای هلند  بود و بعدها تعدادی  به صورت دست دوم به ونزوئلا  تحویل شده. هلند و کانادا  در دهه 1990 اف5 خود را از خدمت خارج کرده .اف 5 های تولیدی  در این کشور سی اف5 نامیده شدند

ترکیه

این کشور 200 فروند اف5 ای و بی دریافت کرد که تعدادی از انها در دهه 1990 مجهز به اچ یو دی  و نمایشگر چند منظوره در داخل  کابین شدند که به انها را اف5 -2000 نامیدند  که امروزه از خدمت خارج شده و تنها تعداد محدودی در تیم اکروجت این نیرو خدمت  میکنند

ان اف 5 ای تیم اکروجت ستارگان ترک ، ترکیه
ان اف 5 ای تیم اکروجت ستارگان ترک ، ترکیه

شیلی

این کشور اف5 ایی و اف را در دهه 1970 تحویل گرفت و در دهه 1990 انها را ارتقا داد.  تایگر های ارتقا یافته شیلی اف5 ائی و اف تایگر 3 نامیده می شود .نمونه ارتقاء یافته برای نیروی هوایی شیلی توسط  اسرائیل با تجهیزات اسرائیلی  شامل رادار ائی ال 2032  با برد کشف بیش از 80 کیلومتر و توان درگیر با دو هدف در یک زمان ،اچ یو دی و کابین هوتاس،دو نمایشگر رنگی چند کاره در درون کابین ،جی پی اس  و سامانه اینرسی  ارتقاء یافته.دیتا بیس MIL-STD-1553B ،هشدار دهنده راداری ائی دبلیو پی اس   100 ،پرتاب گننده چف وشراره ،توان سوختگیری هوایی ،با توان حمل موشک های  فروسرخ پینتون 3 و 4 و موشک  رادار فعال دربی ساخت اسرائیل .13 فروند از این نمونه در خدمت ارتش شیلی است.

کابین اف5 ایی
کابین اف5 ایی

کاربران اف5

اتریش(از خدمت خارج شده)،بحرین(12 فروند اف5 ایی و 4 فروند اف5 اف)،بوتسکاوا( 14 فروند اف5 ای و بی)،برزیل(51 فروند اف 5 ایی ام و 6 فروند اف 5 اف ام)،کانادا(از خدمت خارج شده است)،شیلی 13 فروتد تایگر 3، اتیوپی( 28 فروند از خدمت خارج شده)،یونان(از خدمت خارج شده)،هندوراس(10 فروند اف5 ایی و اف)،اندونزی(11 فروند اف5 ایی و اف)،اردن(28 فروند اف5 ایی و اف)،ایران (حدود 60 تا 80 اف 5 ایی و اف و تعدادی  ای وبی)،کنیا (21 فروند اف5 ایی و اف)،کره جنوبی(170 فروند اف5 ایی و اف)،مکزیک(10 فروند اف5 ایی و اف)،مراکش(26 فروند اف5 ایی و اف)،مالزی(18 فروند اف5 ایی و اف)،هلند(از خدمت خارجی شده)،نروژ(از خدمت خارج شده)،فیلیپین (از خدمت خارج شده)،عربستان(110 فروند اف5 ایی و اف)،سنگاپور(49 فروند نسخه )اسپانای (20 فروند ای و بی)،سودان (از خدمت خارج شد)،سوئیس (54 فروند ا5 ایی و اف)،تایوان(64 فروند اف 5 ایی و اف)،تایلند(در خدمت)،تونس(9 فروند اف5 ایی و اف)،ترکیه(از خدمت خارج شده)،ونزوئلا(از خدمت خارج شده)

مشخصات اف5 مدل E تایگر2
تولید کننده امریکا، نروث روپ
تعداد خدمه تک سرنشینه
طول و ارتفاع 14.45 متر و 4.08 متر
وزن خالی 4349 کیلوگرم
بیشترین سرعت 1.6 ماخ برابر با 1700 کیلومتر در ساعت
برد برد انتقالی با بیشترین سوخت خارجی و داخلی 2500  کیلومتر و با سه مخزن سوخت خارجی بیش از  ۳۵۰۰ کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی ،و   هزار کیلومتر  با دو بمب 250 کیلوگرمی و دو موشک سایندوندر  و یک مخزن سوخت خارجی
سقف پرواز 15800 متر
موتور دو دستگاه موتور جنرال الکتریک جی85 جی21 با توان 3500 پاوند و 5000 پاوند با پس سوز
رادار یک دستگاه رادار AN/APQ-153 با برد 20 کیلومتر
تسلیحات دو توپ داخلی 20 میلیمتری در دماغه،7 جایگاه تسلیحاتی شامل دو جایگاه زیر هر بال،یکی زیر بدنه و یکی نوک هر بال با توان 3200 کیلوگرم تسلیحاتی،تا 12 بمب 250 کیلوگرمی،یا 5 بمب 450 کیلویی،2 بمب 900 کیلویی، انواع راکت اندازهای هایدرا و زانی،موشک هوا به زمین ماوریک،بولپاپ و تا چهار موشک هوا به هوای سایندوندر
تعداد تولید شده و قیمت 2246 فروند بین سالهای 1962 تا 1987،که شامل 1399 فروند نسخه ایی و اف.قیمت برای هر فروند یک میلیون دلار به سال 1975

 ترجمه:عبدالحمید تارخ

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن