در سال ۱۹۵۲ نیروی هوایی فرانسه  اعلام نیاز به یک شکاری رهگیر همه گونه شرایط جوی  کرد که بتواند در عرض شش دقیقه تا ارتفاع ۱۸ کیلومتری را بالا رود و بتواند به سرعت ۱٫۳ ماخ در حالت مسلح  به یک موشک هوا به هوا دسترسی  پیدا کند. پاسخ داسا برگه به ارتش فرانسه  جنگنده ای بال دلتا با نام میستر  دلتا ۵۵۰ بود. یک جنگنده کوچک  با دو موتور انگلیسی  ارمسترانگ سیلدی  مجهز  به  بال دلتا بود. بال دلتا که اولین بار بود در یک جنگنده فرانسوی دیده میشد  مشکلات خود را داشت  که از جمله  به دلیل ایجاد پسا در مانور تند باعث کاهش چالاکی می شد و همچنین مسافت باند فرود را افزایش میداد ولی در عوض بسیار ساده بود و باعث افزایش نرخ اوجگیری و رسیدن به سرعت بالا  میشد.اولین نسخه میستر دلتا ۵۵۰  در ژوئن سال ۱۹۵۵ پرواز کرد ولی نشان داد توان رسیدن به سرعت صوت را  ندارد. داسا یک راکت  که   ۸۰ ثانیه  روشن بود را به جنگنده اضافه  کرد که زیر   بدنه هواپیما نصب می شد  و زمانی  که روشن میشد با یک موشک  هوا به هواجنگنده را به سرعت ۱٫۳ ماخ می رساند .این طراح به دلیل عدم توان رسیدن به سرعت صوت و توان کم حمل  سلاح کنار گذاشته شد  در حالی  که به ان نام میراژ  ۱ داده بودند و داسا طرح میراژ  ۲ مورد بررسی قرار داد .میراژ ۲ نسخه بزرگتر شده میراژ ۱(یا همان میستر دلتا ۵۵۰) بود که از دو  موتور فرانسوی   توربو مکا گابزو بهره می برد. فرانسه خواهان رسیدن جنگنده جدید به سرعت دو ماخ بود ولی میراژ ۲ نیز نشان داد حتی با راکت کمکی نیز به این سرعت نمی رسد.

میراژ 1

میراژ ۱

از این رو طرح میراژ  ۲ نیز بدون اینکه از ان حتی یک فروند ساخته شود کنار گذاشته شد و طراح میراژ ۳ بررسی شد. میراژ ۳ همان  میراژ ۲ بود ولی دارای   یک موتور  قویتر انسکاما  اترا  ۱۰۱ جی بود. در واقع در میراز ۳ به جای دو موتور در دو طرح  قبلی از یک موتور پس سوز دار بهره برده شد . داسا  راکت کمکی را هم حفظ شد ولی برای رسیدن   به ارتفاع ۲۰۰۰۰ متری و رهگیر بمب افکنها. همچنین بر اساس قانون مساحت بال اصلاحاتی  در لبه حمله بال  انجام شد    تا اینکه میراژ ۳ اولین پرواز خود را در ۱۷ نوامبر  سال ۱۹۵۶ انجام دهد.در هفتمین پروازش توانست به سرعت ۱٫۵ ماخ برسد . با نصب  خروجی   نیم دوکی شکل در جلوی ورودی  موتور سرعت  ورودی هوا به موتور را به زیر صوت رساند تا تلاتم  کمتر  شود. این کار در پیش نمونه دوم انجام  شد که باعث  افزایش سرعت به ۱٫۸ ماخ شد.

موفقیت پیش نمونه باعث شد تا ارتش فرانسه ۱۰ میراژ ۳ A را سفارش دهد که البته نسخه تولیدی  دو متر کشیده تر از پیشن نمونه بود و همچنین مساحت بال ۱۷% بیشتر شده بود.همچنین نسخه تولید به موتور توربوجت  اترا ۰۹ بی مجهز  بود که در حالت پس سوز قدرتی برابر با ۱۳۲۳۰ پاوند نیرو فراهم می کرد.

از یک دستگاه رادار سیرانا ۱ با برد ۲۰ کیلومتر از فناوری لامپ خلا بهره می برد .

در ماه مه سال ۱۹۵۸ میراژ ۳  توانست  به سرعت ۲٫۲ ماخ برسد که اولین جت اروپایی با سرعت بیش از ۲ ماخ بود.

اولین نسخه تولید میراژ ۳ نسخه میراژ ۳ سی بود که در اکتبر سال ۱۹۶۰ پرواز کرد و شباهت  بسیار  به میراژ ۳ A داشت.دارای خروجی موتور  اصلاح شده و موتور اترا ۹ بی بود و دارای  نقش شکاری  رهگیر همه گونه  اب و هوا بود.خلبان بر روی یک صندلی صفر صفر قرار داشت  و در کابین دارای  مگس الکترونیکی و یک صفحه سی  ار تی دایره ای شکل  برای رادار بود.دارای  دو توپ ۳۰ م م دفاع با ۱۲۵ گلوله برای  هر توپ بود و در نسخه های اولین دارای  سه جایگاه  خارجی  شامل  یکی زیر هر بال و یکی در مرکز بدنه بود . البته   در خط تولید یک جایگاه  دیگر به هر بال اضافه شد تا مجموع جایگاه ها  به ۵ عدد برسد .

یک میراژ 3 سی ارتش اسرائیل که این یکی را از پر افتخار ترین جنگنده ها بعد جنگ جهانی است و نشان 13 پیروزی هوای بر روی ان است

یک میراژ ۳ سی ارتش اسرائیل که این یکی را از پر افتخار ترین جنگنده ها بعد جنگ جهانی است و نشان ۱۳ پیروزی هوای بر روی ان است

می توانست  تا چهار راکت  انداز ۱۹ لول ۶۸ م م ویا تا چهار بمب ۴۵۰ کیلوگرمی  ویا شش بمب ۲۲۵ کیلوگرمی  را حمل کند و مجموع مهمات قابل  حمل ان ۴  تن بود. در زمینه سلاح هوا به هوا میراژ ۳ می توانست  در طول خدمت  تا دو موشک  هوا به هوای فروسرخ  سایندوندر ویا ماژیک ۱ و ۲و یا در دهه ۱۹۸۰  و ۱۹۷۰ یک موشک ار ۵۳۰ را زیر بدنه حمل کند  که دارای  انواع  هدایت فروسرخ  و رادار نیم فعال بود

میراژ ۳ سی در سال ۱۹۶۱  تحویل ارتش فرانسه  شد و تا سال ۱۹۸۸ در خدمت باقی ماند. اسرائیل و افریقای جنوبی نسخه  های صادراتی میراژ ۳ سی را دریافت کردند . اسرائیل در سال ۱۹۶۳ میراژ ۳ را دریافت کرد و در همان سال با شکار دو میگ۱۷ اولین پیروز های برای میراژ  به دست امد.تا زمان ورود به خدمت اف۴ فانتوم پیشرفته ترین جنگنده  نیروی هوایی اسرائیل بود  و در جریان جنگ سال ۱۹۶۷ نیز به موفقیت به کار رفت  و موفقیت اسرائیل در جنگ شش روزه تبلیغی  وسیع برای میراز ۳ بود تا فروش بیشتری داشته باشد

میراژ ۳ دارای  نسخه اموزشی  رزمی با نام میراز ۳ بی بود که در واقع نسخه اموزشی  میراژ ۳A بود

میراز ۳ E  نسخه بعدی پر تیراژ میراژ۳ بود که هدف از ان  ساخت یک نسخه چند منظوره میراژ ۳ سی بود. این نسخه اولین پرواز خود را در ۱ اوریل سال ۱۹۶۱ انجام داد . میراژ ۳ ایی  بزرگتر بود وسوخت بیشتری  حمل می کرد و به یک رادار ناوبری داپلر  مارکونی مجهز بود و از از سامانه ناوبری  و تهاجمی پیشرفته  و رادیویی  دوربردتری بهره می برد. این نسخه دارای  رادار بهبود یافته سیرانا۲ بود. سیرانا ۱ که در میراژ ۳ سی نصب بود گرم می شد و گهگاه  از کار می افتاد  و همواره یک رادار دم دمی مزاج بود و تلاش  شد در سیرانا ۲ این مشکلات بر طرف شود.همچنین میراژ ۳E دارای  یک هشدار دهنده رادار بود که در نسخه  قبلی وجود نداشت . این نسخه  از موتور قویتر اترا ۹سی با توان ۱۳۷۰۰ پاوند با پس سوز بود و به دلیل مصرف  کمتر باعث برد بیشتر شده بود. این  نمونه توان حمل تا ۴ تن مهمات  را داشت

میراژ 3 ایی

میراژ ۳ ایی

بیشترین برد این نمونه با سه مخزن  سوخت خارجی  ۲۴۰۰ کیلومتر برد داشت  و با دو موشک هوا به هوا و دو مخزن سوخت دارای  برد ۱۲۰۰ کیلومتر و با دو تن بمب و دو مخزن سوخت دارای برد  ۶۵۰ کیلومتر بود. میراژ ۳ هرگز توان سوختگیری هوایی نداشت. میراژ ۳ دی نسخه اموزشی دو سرنشینه  با توان رزمی مشابه میراژ ۳E است

اولین نمونه میراز ۳E در سال ۱۹۶۴ وارد خدمت شد و پر فروشترین نسخه میراژ ۳ بود که کشورهای زیاد صادر شد.ارژانتین، برزیل،پاکستان،استرالیا،لبنان، افریقای جنوبی،اسپانیا سوئیس  و ونزوئلا صادر شد. استرالیا تحت امتیاز  میراژ ۳ E را با نام میراژ ۳ O  تولید کرد. این کشور  یک رقابت بین اف۱۰۴ و میراژ ۳ برگزار  کرد که میراژ انتخاب شد   ولی به دلیل  اینکه استرالیا نیاز به  یک جنگنده تهاجمی داشت ،   نسخه تحویل به این کشور  توان تهاجمی بیشتری داشت و دارای  سامانه ناوبری  با رادار ارتقاء یاب بود. همچنین به دلیل شرایط  اب و هوایی گرم استرالیا  این نسخه مجهز به موتور انگلیسی  رولز رویس اون مارک ۶۷ با توان ۱۶۰۰۰ پاوند با پس سوز  بود . در مجموع ۱۱۶ فروند میراز ۳ O  به استرالیا  تحویل شد که ۲۵ فروند  در فراسنه تولید شد و ما بقی در داخل استرالیا. همچنین استرالیا  ۱۶ فروند میراژ ۳ دی  نسخه اموزشی نیز تحویل گرفت. میراژ استرالیایی  طی دهه ۱۹۷۰ به سامانه جنگ الکترونیک  امریکایی ای ال کیو ۷۲  و در دهه ۱۹۸۰ به بمب لیزری تجهز شد و در سال ۱۹۸۸ از خدمت خارج شد. ۵۰ فروند از میراژ۳  استرالیا  در سال ۱۹۹۰ به پاکستان فروخته شد.

میراز 3 O ارتش استرالیا و شش بمب 225 کیلوگرمی زیر بدنه

میراز ۳ O ارتش استرالیا و شش بمب ۲۲۵ کیلوگرمی زیر بدنه

میراژ  ۳ نسخه  شناسایی نیز داشت که به ان میراژ ۳ ار گفته می شد.میراژ ۳ ار در واقه بدنه میراژ ۳E ولی با  سامانه های  ناوبری میراژ ۳ سی  بود که در دماغه به  جای رادار دارای  پنج  دوربین بود.این پنج دوربین در دماغه شامل  یک دوربین رو به جلو، دو دوربین در زیر برای تصویر برداری  از زیر هواپیما شامل  تصویر برداری ارتفاع بالا و پایین و دو دوربین برای نصویر برداری  از دو طرف  هواپیما.

افریقای جنوبی و سوئیس این نمونه را خریداری  کرد  ولی نسخه سویسی که میراز ۳ ار اس نام داشت  در دهه ۱۹۸۰ ارتقاء یافت و مجهز  به دو کنارد بر روی ورودی هوا شد. این کنارد ها  در چالاکی و کارایی  هواپیما در ارتفاع کم تاثیر بسیار داشت. ولی نسخه اصلی و پرفروش شناسایی میراژ ۳ ، نسخه میراژ ۳ ار دی بود که دارای  یک برامدگی  در زیر دماغه بود که محل قرار گیری  رادار ناوبری داپلر بود و توسط هفت کشور از جمله پاکستان ، مصر، امارات، افریقای جنوبی سفارش داده شد. اسرائیل نیز چند فروند میراژ  ۳ خود را با برداشتن دماغه  و نصب دماغه ای حاوی دوربین  به نسخه شناسایی تبدیل کرد که گفته می شود بعد از دریافت دو میراژ ۳ ار انها را به حالت عادی برگرداندند.

میراژ ۳ جنگنده موفقی بود و در خدمت نیروی هوایی اسرائیل به اوج موفقیت رسید. اسرائیل  طی درگیر های مختلف هوایی از سال ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۵ دست کم ۱۵۰ تا ۱۹۰ جنگنده مصری و سوری را سرنگون کرد در حالی که  کمتر از ۳۰ میراز از دست داد . اسرائیل  حتی بر اساس میراژ ۳ یک  نسخه بومی با نام نشر را تولید کرد .ارتش ارژانتین  نیز  در جنگ سال ۱۹۸۲ فالکلند از  میراژ ۳ و نسخه اسرائیل ان نشر بهره  برد ولی این بار به دلیل کارایی  بالای هارییر انگلیسی  دست کم ۱۱ میراز  قربانی هارییر شدند ولی هیچ هارییر از دست نرفت.پاکستان نیز  این جنگنده را در اختیار  گرفت . این کشور  تمامی  میراژ  های خود را دست دوم  تحویل گرفت. در طی تاریخ نیروی هوایی پاکستان  این نیرو ۱۵۶ میراژ  ۳و ۵ را به صورت دست دوم از فرانسه ،لیبی  ، سوئیس و استرالیا  تحویل گرفت و همچنان ۷۵ فروند ان را در خدمت  دارد . برخی میراژ های ۵ ارتش پاکستان مجهز به رادار اژوا شدند که توان حمل و شلیک موشک ضد کشتی اگزوسه را دارد

میراژ 3 بی نسخه اموزشی دو سرنشینه که فاقد رادار بود

میراژ ۳ بی نسخه اموزشی دو سرنشینه که فاقد رادار بود

در مجموع ۱۴۲۲ فروند میراژ ۳ تا سال ۱۹۷۷ ساخته شد

میراژ ۵

در میانه دهه ۱۹۶۰ اسرائیل که از کارایی میراژ ۳ راضی بود خواهان تحویل نسخه تهاجمی از این جنگنده شد. اسرائیلیها  پیشنهاد کردند با  برداشتن رادار و برخی سامانه های ناوبری که در  اب و هوایی صاف و بدون ابر  خاورمیانه  به کار نمی امد  ، جای ان توان بیشتری برای حمل سوخت و سلاح داده شود تا بتوان از میراژ ۳ در نقش یک جنگنده روز پرواز تهاجمی استفاده کرد.

اسرائیل در سال ۱۹۶۶ خواهان تحویل ۵۰ فروند از جنگنده جدید شد. جنگنده جدید با تغییر  بر روی میراژ۳  در ۱۹ مه سال ۱۹۶۷ اولین پرواز خود را انجام داد که به ان نام میراژ ۵ را دادند.جنگنده جدید دارای  دماغه ای باریک و درازتر بود نیم متر کشیده تر بود  و فاقد رادار و در زیر بدنه از دو توپ ۳۰ م م داخلی بهره می برد  و می توانست  تا ۴تن سلاح را حمل کند.دارای  دو جایگاه جنگ افزاری بیشتر بود که در قسمت عقب بال نصب شده بود و تعداد کل جایگاه ها  را به ۷ عدد رساند.این نمونه می توانست  تا ۱۲  بمب ۲۲۵ کیلوگرمی و یا چهار بمب ۴۵۰ کیلویی  را حمل کند . همچنین جایگاه ها  نیز به چندین تیره مجهز شدند تا توان حمل تسلیحات بیشتری را داشته باشد . دارای  موتور و سامانه هدایت کاملا مشابه میراژ ۳ ار بود

با اغاز جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷ توسط اسرائیل باعث شد که شارل دوگل رئیس جمهور وقت فرانسه  دست به تحریم تسلیحاتی اسرائیل  بزند که باعث لغو قرار داد شد  و در نهایت  ۵۰ فروند میراژ ۵ساخته شده برای اسرائیل با ارتقا به استاندارد میراژ ۵ اف در خود ارتش فرانسه  به کار رفتند.

میراژ 5 ارتش پاکستان که با برخورداری از رادار اژوا توان حمل موشک ضد کشتی را نیز دارد

میراژ ۵ ارتش پاکستان که با برخورداری از رادار اژوا توان حمل موشک ضد کشتی را نیز دارد

میراژ ۵ در دیگر   کشورها  نیز به خدمت گرفته شد ولی بیشتر کشورهای با بودجه نظامی  کم که نیاز به جنگنده  تهاجمی ساده بودند ولی از انجای که دارای  سامانه ناوبری و الکترونیکی پیچیده ای نبود از این رو در بازار بسیاری از کشورهای از جمله کشور های اروپایی و یا اسیایی  که یک جنگنده نفوذی  همه گونه اب و هوا میخواستند  به سراغ جنگنده های دیگر رفتند. میراژ ۵ برای  اب و هوایی صاف  و بدون ابر خاورمیانه  طراحی شده بود و البته ارزان قیمت بود زیرا تجهیزات الکترونیک پیچیده ای نداشت.اسرائیل که نتوانست این جنگنده را بدست بیاورد با به دست اوردن نقشه های  میراژ ۵ دست به  ساخت نسخه های  داخلی البته الکترونیک اسرائیلی  و موتور امریکا و نصب کنارد بر روی ان زد که این نسخه بومی کفیر نامیده شد

دو نسخه   اموزشی میراژ ۵ دی و شناسایی  میراژ ۵ ار نیز از این نمونه توسعه یافت  و در مجموع ۵۳۱ فروند میراژ ۵ ساخته شد که به کشورهای چون مصر، بلژیک ،پاکستان، لیبی و چند کشور دیگر نیز فروخته شد.داسا در سال ۱۹۷۰ دست به ارتقاء میراژ ۵ زد. در این راستا دست به نصب موتور توربوجت قویتر اترا ۹کا ۵۰ زد که دارای  رانش ۱۵۹۰۰ پاوند با پس سوز بود که بر روی میراز اف۱ نیز نصب شده بود  و در دماغه دارای  مسافت یاب لیزری  برای بمب باران دقیق بود. موتور جدید نتنها باعث  چالاکی بیشتر شد بلکه دارای   مصرف کمتر و در نتیجه  افزایش برد شد.قرار شد این نمونه جدید با نام میراژ  میلان به سوئیس فروخته شود ولی به دلیل مشکلات  پیش امد در زمینه  موتور این برنامه در سال ۱۹۷۲ لغو شد.

میراژ5

میراژ۵

ولی همچنان استفاده از موتور پر توان ۹ کا ۵۰ بسیار جذاب  بود از این رو با ایجاد اصلاحات  نسخه جدید با نام میراژ ۵۰ ساخته شد.

میراژ۵۰  دارای  سامانه های الکترونیک پیشرفته تری همانند رادار سیرانا  ۴ کرد  که به ان توان پرواز در شب و هر شرایط اب و هوایی را می داد  . همچنین نصب یک کانارد بر روی ورودی هوا باعث  افزایش کارایی در ارتفاع پایین و سرعت بالا شد و از لوله سوختگیری  هوایی بهره میبرد  . دارای همان میزان تسلیحات قابل حمل توسط میراژ  ۵ را بود  و تنها  به دلیل توان حمل رادار سیرانا ۴دارای  توان حمل  پرتاب موشک  ضد کشتی مثل اگزوسه را داشت . علیرقم  اینکه داسا فکر می کرد میراژ ۵۰ فروش بالای داشته  باشد ولی این پرنده حتی در برابر نسل جدید جنگند های این همین کمپانی  یعنی  میراژ اف۱ نیز چنگی به دل نمی زد و تنها شیلی میراژ ۵۰ را خریداری کرد .

ونزوئلا   بعدها میراز ۳ و ۵ خود را به استاندارد  میراژ ۵۰ رساند.

میراژ 50

میراژ ۵۰

نام میراژ ۳ میراژ ۵
طول ۱۵٫۰۳ متر ۱۵٫۵۵ متر
ارتفاع

۴٫۵۰ متر

وزن خالی ۷۰۵۰ کیلوگرم ۷۱۵۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخواستن

۱۳۷۰۰ کیلوگرم

موتور یک دستگاه موتور توربوجت اترا ۹سی
توان موتور بدون پس سوز۹۴۳۰ و با پس سوز ۱۳۶۶۸ پاوند
بیشترین سرعت

۲ ماخ

بیشترین ارتفاع ۱۷۰۰۰ متر ۱۸۰۰۰ متر
برد انتقالی ۲۴۰۰ کیلومتر ۳۰۰۰ کیلومتر
تسلیحات دو توپ ۳۰ م م با ۱۲۵ گلوله ، تا چهار تن سلاح با پنج جایگاه جنگ افزاری دو توپ ۳۰ م م با ۱۲۵ گلوله ، تا چهار تن سلاح با هفت  جایگاه جنگ افزاری

ترجمه:عبدالحمید تارخ

میراژ 3 ار نسخه شناسایی میراز 3. این نمونه در دماغه فاقد رادار است

میراژ ۳ ار نسخه شناسایی میراز ۳٫ این نمونه در دماغه فاقد رادار است

میراز3 ار اس نسخه شناسایی ارتش سوئیس که ارتقا یافته و مجهز به کانارد شده است

میراز۳ ار اس نسخه شناسایی ارتش سوئیس که ارتقا یافته و مجهز به کانارد شده است

26+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

7 دیدگاه

  • عجب هواپیما خوبی بوده این میراژ ۳.آفریقای جنوبی هم هواپیما ساخته بود بد اساس همین میراژ ۳. راستی آقا تارخ, فرق هواپیمایی  شکاری با تهاجمی و پشتیبانی و اینطور تعریفها رو از کجا میتوانم پیدا کنم  مثلا هواپیمایی شکاری کارش چیه ؟ تهاجمی چیکار میکنه و فرقش چی میشه؟ پس پشتیبانی کدومه؟ ضربتی به چی میگن؟مرسی 

    0
  • سلام .ممنون ازپاسخگوییتان . درجنگ۶هواپیماهای اسراییلی خصوصص میراژ۳که درارتفاع پست پرواز میکردند چطورمیگ های اعراب را شکست دادند ایا درداگفایت قدرتمندتربودند؟البته میدونم ازدیدرادار مخفی بودند اما دررزم هوایی چرا؟ دلیل علاقه اروپایی هابه جنگنده بال دلتایی چیست .چراپاکستانی ها به میراژاینقدر علاقه دارند باوجودیکه میتوانستند جت Q5,یاسایرجنگنده هارابخرند؟

    0
    • سلام.. بیشتر به اموزش بالای خلبانان اسرائیل بر میگردد. مسئله بعد اینکه بال دلتا برای مدتها بهترین راه برای افزایش سرعت هواپیما از جمله سرعت اوجگیری بود و با امدن کانارد بهترین راه برای رسیدن به بیشترین چالاکی… کیو۵ پاکستان خرید ولی دیگه از خدمت خارج کرده و در نهایت میراز ۵ به مراتب بهتر از کیو۵ است… پاکستان میراژ ۳ و ۵ در شرایط تحریم به دست اورد و فرانسه با خرید میراز دست دوم از کشور دیگر توسط پاکستان مخالفت نکرد

      0
  • سلام جناب مهندس
    من مطالب شما رو از موقعی که تو مجله جنگ افزار مطلب می نوشتین دنبال می کنم خدایی همشون کامل و جامع برا من نوجوون بسیار شیرین و جذاب هستن
    اگه براتون زحمتی نیست فیلم لحظه های اصابت موشک های مختلف به هدف واقعی رو بزارین یا عکسایی از قدرت تخریب کنندش چون من تا حالا لحظه پرتاب خیلی از موشک ها رو دیدم ( چه داخلی و چه خارجی ) ولی تا حالا لحظه اصابت هیچ موشکی رو به هدف ندیدم
    اگه براتون مقدور هست که خودتون بزارین اگه هم براتون امکانش نیست آدرسی بدین تا اونجا دنبالش بگردم

    با تشکر

    8+

    کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

    • avatar