جنگنده A-1 اسکای ریدر

نیروی دریایی امریکا در جنگ جهانی دوم از بمب افکن شیرجه روی اس دی بی استفاده میکرد. این بمب افکن موفقیت بسیار داشت و صده ها کشتی ژاپنی ها  از جمله ناو های هواپیما بر ژاپنی ها  را طی  حملات هوایی غرق کرد  ولی در همان  زمان نیز بمب افکن کهنه ای به حساب می امد  و نیروی دریایی ان را با بمب افکن اس بی 2 سی جایگزین کرد ولی نیروی دریای نیاز به یک جنگنده تهاجمی شیرجه روی بهتر داشت

نیروی دریایی یک قرار داد در سال 1944 با داگلاس برای تولید یک نسخه پیشرفته تر اس بی  2 سی با موتور قویتر و سه خدمه امضا کرد. نتیجه این قرار  داد ساخت دو هواپیما با نام های تی بی 2 دی و بی تی دی -1 بود که هیچ کدام به جای نرسیدند. نیروی دریایی یک جنگنده تهاجمی تک سرنشینه میخواست که چالاک باشد و بتواند نقش یک جنگنده بمب افکن را بازی کند. داگلاس  طرح تی بی 2 سی  را  اصلاح کرد و طرح جدید در 18 مارس سال۱۹۴۶ به پرواز در امد و نیروی دریایی طی ازمایشات خواهند به خدمت گیری ان شد

پرنده جدید در سال  1946 با نام رسمی A-1 اسکای ریدر وارد خدمت نیروی دریایی شد

نخستین نمونه تولید این پرندهAD-1 نامیده شد. این پرنده توسط تیم طراحی به سرپرستی دو نفر با نام های Leo Devlin and Gene Root طراحی شد. اسکای ریدر یک جنگنده تمام فلزی   با بالی در پایین بدنه و ارابه های فرود جمع شونده بود و از یک موتور پیستونی شعاعی بهره می برد. هواپیما از یک موتور پیستونی شعاعی 18 سیلندر ویرگیت ار-3350-24 دبلیو با قدرت 2500 اسب بخار بهره میبرد که قدرت قابل توجه ای بود.موتور ویرگیت ار 3350 یکی از پر قدرت ترین و محبوب ترین موتور های پیستونی دوران خود بود که روی هواپیماهای چون دی سی 7 و ب29 نیز نصب شده بود. موتور دارای یک سوپر شارژ تک سرعته دو مرحله ای بود و هواپیما از یک  ملخ چهار تیغه  بهره می برد و موتور با روغن خنک می شود

1336268

هواپیما تنها دارای یک مخزن سوخت داخلی انهم در پشت کابین خلبان با ظرفیت سوخت 1325  لیتر سوخت بود. هواپیما دارای بالی بزرگ با 6 درجه عقب رفتگی بود و از یک فلاپ یک تکه بزرگ در هر بال بهره میبرد که همیشه خلبانان اسکای ریدر از ان به عنوان یک جنگنده چالاک نام می بردند. همچنین دو ترمز هوایی در انتهای هواپیما (دو طرف بدنه) قرار داشت که برای کاهش سرعت از جمله در زمان بمب باران شیرجه ای استفاده می شد

هواپیما در هر ریشه بار دارای یک توپ  20 م م ام3 با 200 گلوله بود. این توپ توان اتش 700 گلوله بر دقیقه داشت و اصالتا انگلیسی بود.  اسکای ریدر دارای یک جایگاه حمل سلاح زیر بدنه، یکی زیر ریشه هر بال و شش عدد زیر هر بال بود و در مجموع 15 جایگاه جنگ افزاری حمل میکرد . برجک زیر بدنه 1630 کیلوگرم سلاح حمل میکرد و هر یکی از جایگاه زیر ریشه با 1360 کیلوگرم و هر یکی از شش جایگاه زیر بال 225 کیلوگرم سلاح حمل می کرد. در مجموع توان حمل 3630 کیلوگرم سلاح را داشت که در نوع خود و در زمان خوب بسیار عالی بود و تا  یک دهه بعد نیز اکثر جتها چنین توانی را نداشتند

می شد در جایگاه زیر بدنه یک مخزن سوخت خارجی 565 لیتری قرار دارد و در جایگاه زیر ریشه بال یک مخزن 1140 لیتری  . چیدمان تسلیحاتی اسکای ریدر در زمان خود بسیار تنوع داشت. مثلا معمولا تا 12 بمب 115 کیلوگرمی و یه بمب 225 کیلوگرمی را حمل میکرد ویا  سه بمب 450 کیلوگرمی  با 12 غلاف راکت هر کدام شامل 7 راکت (84 راکت)وبا تا 12 غلاف راکت هر کدام با 4 راکت 127 م م  (48 راکت)در کنار دو بمب 225 کیلوگرمی . البته غلاف 4 تایی راکت 127 م م زانی مربوط به جنگ ویتنام بود در جنگ کره و  دهه 1950 این پرنده زیر هر جایگاه زیر بال یک راکت 127 م م حمل میکرد که به عبارتی 12 راکت و دو بمب می شد

خلبان دارای یک کابین حبابی با میدان دید بسیار عالی بود ولی فاقد صندلی پرتاب شونده بود و از سامانه شناسایی دوست از دشمن و یک رادیویی دوربرد بهره میبرد.اسکای ریدر میتواند با سرعت 590 کیلومتر بر ساعت و پرواز کند و برد انتقالی ان 2500 کیلومتر و با 2.7 تن سلاح 800 کیلومتر بود

DfXAElT A-1H, 56th SOW, SEA, Anita Michelle, G. Merritt 69c5dee767e168919f54b0a29ea45035 skyraider-3

242 فروند از نسخه AD-1 ساخته شد  که بر اساس ان یک نسخه جنگ الکترونیک با نام AD-1Q نیز توسعه یافت که دارای یک خدمه دوم کاربر سامانه جنگ الکترونیک در یک محفظه درون بدنه هواپیما در پشت کابین خلبان بود و  از دو پنجره کوچک(ِکی در هر سمت) به بیرون دید داشت. 35 فروند از این مدل ساخته شد  که دارای توان حمل غلاف جنگ الکترونیک  زیر بال بود

AD-1 به عنوان اولین نسخه تولید مشکلاتی داشت که به زودی انها را برطرف کرد . با اصلاحاتی نسخه جدید AD-1S ساخته شد  در این نسخه موتور پرتوان تر ویرگیت 3350-26 دبلیو با توان 3020 اسب بخار قرار  داده شده بود و مخزن سوخت داخلی به 1440 لیتر افزایش یافت . بعد از ان نسخه جدید AD-2 ساخته شد   که دارای موتور قویتر 2700 اسب بخاری بود . این نسخه در سال 1948 ساخته شد و در مجموع 156 فروند ان تولید شد . بر اساس AD-2  نسخه کنترل از راه دور AD-2D ساخته شد که برای پرواز در محله انفجار اتمی و جمع اوری داده های تحقیقاتی بود. همچنین 22 فروند نسخه جنگ الکترونیک AD-2Q نیز ساخته شد

نسخه بعدی AD-3 بود . این نسخه دارای بالی کشیده تر و ارابه فرود بزرگتر بود و از یک خلبان خودکار بهره میبرد.123 فروند از این نسخه به اضافه 23 فروند نسخه جنگ الکترونیک ان ساخته شد .نسخه با نام AD-3N نسخه رزم شبانه ساخته شد که درون بدنه دارای دو خدمه بود. البته فضا برای دو خدمه کم بود ولی آنها مسئوال کار با رادار  AN/APS-4 بود که به شکل غلاف زیر بال نصب می شد. این نسخه برای شکار ، بمب افکن های دشمن در شب ساخته شده بود و 15 فروند ان تولید شد

بر اساس نسخه شبانه N یک نسخه هشدار دهنده یا همان اواکس  با نام AD-3W ساخته شد که ان نیز دارای دو خدمه بود و در زیر بدنه دارای یک رادار جستجوی سطحی AN/APS-20A  برای کشف زیر دریای ها روی اب و امده ویا شناوری های دشمن و  همچنین هواپیماهای دشمن  بود که درون یک برآمدگی مشخص بود و برد ان به 50 کیلومتر می رسید . در پشت کابین خلبان یک برامدگی شبیه کابین دوم بود ولی محل قرار گیری تجهیزات الکترونیک بود.این هواپیما نخستین اواکس  نیروی دریایی امریکا بود که در سال 1951 عملیاتی شد و 31 فروند ان ساخته شد

نسخه جنگ الکترونیک با دو سرنشین. سرنشین دوم درون بدنه قرار دارد و از پنچره کوچک به بیرون دید دارد

نسخه جنگ الکترونیک با دو سرنشین. سرنشین دوم درون بدنه قرار دارد و از پنچره کوچک به بیرون دید دارد

بر اساس نسخه دبلیو یا همان نسخه اواکس نسخه  ضد زیر دریایی AD-3E ساخته شد. این نمونه  مشابه نمونه قبلی دارای یک رادار زیر  بدنه و دو کاربر درون بدنه بود و میتوانست بمب های زیر ابی را حمل کند ولی فاقد سونار بود

نسخه AD-4 نسخه بعدی این هواپیما بود که دارای موتور  ار 3350 -26دبلیو ای  با قدرت 2700 اسب بخار بود. اگرچه قدرت کاهش یافت بود ولی اطمینان پذیر موتور افزایش و مصرف سوخت کاهش یافته بود. کابین خلبان اصلاح شد و مجهز به شیشه زد گلوله شد . همچنین هواپیما در این نسخه در هر بال دارای دو توپ 20 م م در مجموع 4 توپ هر توپ با 200 گلوله مجهز شد . 375 فروند از این نسخه ساخته شد

یک نسخه بر اساس این نسخه با نام AD-4B برای پرتاب بمب اتمی  ساخته شد که البته از تبدیل 37 فروند نسخه AD-4 به این مدل به دست امد. این نسخه نیز دارای نسخه N برای رزم شبانه، نسخهQ برای جنگ الکترونیک، نسخه W یا همان نسخه اواکس ، نسخه  Lکه به جای چرخ دارای اسکی  برای فرود روی برف بود و در جنگ کره از ان استفاده شد

نسخه اواکس AD-4W

نسخه اواکس AD-4W

نسخه اواکس AD-5W

نسخه اواکس AD-5W

نسخه AD-5 بعد از جنگ کره ساخته شد. این مدل با دیگر مدل های اسکای ریدر فرق زیادی داشت. هواپیما کشیده تر و پهنتر شد و یک خدمه دیگر در کنار خلبان قرار گرفت. میشد بسته به پیکر بندی حتی دو خدمه دیگر نیز پشت سر خلبان قرار داد .ترمز هوایی دو طرف بدنه حذف و یک ترمز یک تکه زیر بدنه قرار  داده شد . 212 فروند از این مدل ساخته شد ولی داشتن دو خدمه کنار هم این هواپیما را برای نقش های دیگر بسیار مفید کرده بود از این رو بر اساس این مدل  یک نسخه W یا همان اواکس ساخته شد که البته دیگر دو همه دورن بدنه قرار نداشتن بلکه پشت سر خلبان درون یک کابین قرار داشتند اگرچه دور کابین پوشانه شده بود و تنها دو پنچره داشت، یک نسخه  ضد زیر دریایی S ساخته شد که دارای یک کاونده الکترومغناطیسی نیز بود ولی تنها یک فروند ان ساخته شد. همچنین یک نسخه امبولانس با توان حمل چهار بیمار و یک نسخه حمل نقل با توان حمل هشت نفر نیز ساخته شد

در ادامه دو نسخه تک سرنشین رزمی دیگر با نام AD-6 و AD-7 نیز ساخته شد که تنها در برخی جزئیات مانند سوخت و اونیک با نسخه AD-4 فرق داشتند. نسخه AD-6 با رقم تولید 713 فروند پر تولیدترین نسخه اسکای ریدر بود که دارای یک سامانه هدفگیر برای پرتاب بمب در ارتفاع بالا تر بود و میتوانست  یک محموله 1600 کیلوگرمی را زیر بدنه حمل کند

AD-5

AD-5

نسخه ضد زیر دریایی

نسخه ضد زیر دریایی

اسکای ریدر پرنده بسیار پر سر صدا ، روغنی و دود زا بود ولی خلبان نیروی دریایی به ان لقب “مرد” را دادند. این لقب نشان دهده کارایی این پرنده بود.اسکای ریدر به  جنگ جهانی دوم نرسید و اولین جنگی که در ان شرکت کرد جنگ کره بود. طی جنگ کره نشان داد در نقش پشتیبانی هوایی نزدیک و تهاجمی به دلیل مدامت پروازی بیش از 10 ساعت از همه جتها در این زمنیه برتر است. اسکای ریدر جنگنده سریعی نبود ولی همین سرعت کم برای نقش پشتیبانی هوایی نزدیک کافی بود . در این جنگ اسکای ریدر برای  پشتیبانی هوایی نزدیک از راکت و برای نابودی اهداف بزرگ از بمب استفاده می کردند. در این جنگ نیروی دریایی و تفنگداران دریایی از اسکای ریدر استفاده کردند و در مجموع 127 فروند ان از دست رفت که 101 فروند ن بر اثر اتش دشمن بود

ولی شاید شهرت اسکای ریدر این است که در دهه 1960 در عصر جتها در جنگ ویتنام نیز حضور داشت.  با وجود ای 4 اسکای هاوک در خدمت نیروی دریایی و تفنگداران دریایی همچنان از اسکای ریدر استفاده میکردند . این پرنده در ویتنام عملیات نفوذی انجام نمیداد زیرا دیگر برای چنین کاری زیادی کند و پیر بود ولی دست به حمله به نیروی های ویتکونگ میزد و دست کم در دو درگیری هوایی دو میگ17 را سرنگون کرد . حضور اسکای ریدر در ویتنام از سال 1968 کاهش یافت ولی با بالا رفتن تلفاتش در ویتنام با نسل دوم اسکای هاوک و همچنین پرنده ای چون ای 7 کروسیر جایگزین شد. در مجموع 308 فروند ان در ویتنام از دست رفت

VC12AD4W 1339024 a1skyraider-v003

این پرنده در نیروی دریایی انگلستان نیز خدمت کرد. البته در انگلستان نسخه هشدار دهنده یا همان اواکس به خدمت گرفته شد که تا سال 1976 نیز در خدمت باقی ماند

فرانسه صد فروند این پرنده را در دهه 1950 به خدمت گرفت که همگی دست دوم بودند و از انها در جنگ الجزایر استفاده کرد.  در دهه 1950 همچنین بسیاری از کشورهای افریقای چون چاد،گابون، کامرون افریقای مرکزی از این پرنده به صورت دست دوم بهره بردند  البته چند کشور دیگر نیز صاحب این پرنده شدند

0609976

نسخه A1E در ویتنام با یک بمب تریموباریک

نسخه A1E در ویتنام با یک بمب تریموباریک

مشخصات

طول:11.84 متر

بلندی:4.7 متر

وزن خالی:5.4 تن

بیشترین وزن برخاستن:11.3 تن

موتور پیستونی ویرگیت ار 3350  با 2700 اسب بخار قدرت

بیشترین سرعت:518 کیلومتر بر ساعت

سرعت کروز:319 کیلومتر بر ساعت

ارتفاع پروازی:8600 متر

تسلیحات: چهار توپ 20 م م  و  3.6 تن سلاح در 15 جایگاه تسلیحاتی

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://skyraider.org