ایرانجنگ و جنگاوران

رویارویی مستقیم ایران و اسرائیل در سوریه

نگاهی بر رویارویی ایران و اسرائیل در سوریه

رویارویی مستقیم ایران و اسرائیل در سوریه

نویسنده : سید محمد صالح هاشمی

واکنش پدافند سوریه به حملات موشکی اسرائیل علیه اهداف ایرانی

دشمنی و تنش میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل بر کسی پوشیده نیست، اما اگرچه هر دو طرف مدت هاست یکدیگر را مرتب تهدید های شدید نظامی و غیر نظامی می کنند، تا پیش از این بسیار به ندرت پیش آمده بود که بین خود طرفین درگیری و رویارویی انجام شود. بیشتر درگیری های دو طرف به صورت پروکسی وار و جنگ نیابتی بود، اگرچه بعضا به طور پراکنده درگیری هایی کوچک نظیر ورود و ساقط شدن پهپاد های هر دو طرف در خاک یکدیگر پیش میامد و یا گاهی ناخواسته افرادی از طرفین هدف قرار می گرفتند، نظیر حمله هوایی اسرائیل علیه کاروان حامل جهاد مغنیه که طبق ادعای اسرائیلی ها به طور ناخواسته باعث شهادت یکی از فرماندهان سپاه پاسداران که همراه آن ها بود شد و در جواب آن یک کمین انتقامی توسط حزب الله علیه نیرو های اسرائیلی انجام شد تا به نوعی طرفین بی حساب شده و پس از آن درگیری ها ادامه نیافت. برای مدت ها وضع چنین بود و با وجود حضور چندین ساله ی نیروهای ایرانی در سوریه و با وجود حملات هوایی گاه به گاه اسرائیلی ها به اهداف سوری، اسرائیل همواره در طول این سال ها از آسیب زدن به نیروهای ایرانی خودداری میکرد.

مراسم تشییع سرتیپ دوم سپاه پاسدارن محمد علی الله دادی که در حمله ی هوایی اسرائیل در دی ماه 1393 به شهادت رسید.

وضع چنین بود تا اینکه در بهمن ماه 1396 (فوریه 2018) یک فروند پهپاد ایرانی که به نظر می رسید از نوع پهپاد صاعقه (کپی ایرانی از پهپاد RQ170 آمریکایی ولی با موتور پیستونی) باشد، پس از نفوذ به حریم هوایی اسرائیل توسط یک موشک هلفایر شلیک شده از یک بالگرد آپاچی اسرائیلی سرنگون شد، اما اسرائیلی ها به همین بسنده نکرده و یک حمله ی هوایی به وسیله جنگنده های اف 16 علیه پایگاه کنترل ایرانی پهپاد انجام دادند و هنگام بازگشت یکی از اف 16 های اسرائیلی مورد اصابت موشک پدافندی سوری ها قرار گرفته و در شمال اسرائیل سقوط کرد که البته هر دو خلبان آن با موفقیت ایجکت کرده و سالم ماندند. در طی این جریانات گزارش موثقی از تلفات ایرانی در طی حمله به مرکز کنترل پهپاد منتشر نشده و ایران نیز پاسخی در قبال این حمله نداد.

تصویری از فیلم منتشر شده توسط اسرائیلی ها از هدف قرار دادن پهپاد و کانکس کنترل ایرانی.

دو ماه بعد و در بهبوهه محکوم شدن سوریه به استفاده از گاز شیمیایی توسط آمریکا و متحدانش و تهدید حمله ی نظامی آمریکا به این کشور، روز قبل از حمله آمریکا، اسرائیل اعلام کرد که یک پهپاد ایرانی دیگر اما این بار مسلح به مواد انفجاری که قصد حمله در خاک اسرائیل را داشته است را سرنگون کرده و سپس همانند دفعه ی قبل اما در حمله ای بزرگتر به پایگاه هوایی T4 در سوریه محل حضور پهپاد ها و اپراتور های ایرانی را هدف قرار داد که طی آن 7 عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند، طبق اعلام خود اسرائیلی ها این اولین باری بود که آن ها عامدانه حمله ای مستقیم علیه نفرات ایرانی انجام دادند. اسامی این هفت نفر شامل:

شهید اکبر زوار جنتی از شهر تبریز

شهید مهدی لطفی نیاسر از شهر قم

شهید سید عمار موسوی از شهر اهواز

شهید مرتضی بصیری پور از شهر بیرجند

شهید مهدی دهقان از شهر کاشان

شهید حامد رضایی از شهر تهران

شهید حجت الله نوچمنی از شهر تهران

تصویر یکی از سوله های ایرانی هدف قرار گرفته شده

پس از این حمله همه منتظر پاسخ و انتقام ایران بودند اما علیرغم گذشت چندین هفته خبری از حمله ی ایران نبود تا اینکه چندی بعد اسرائیل دست به یک حمله ی گسترده ی جدید علیه بیش از 50 هدف جدید در خاک سوریه کرد و اعلام کردند که : « تمامی زیر ساخت های سپاه پاسداران در سوریه را نابود کردیم» همچنین حمله ی دیگری نیز علیه یک کاروان نظامی و پایگاه الکسوه که باز هم گفته میشد حامل فرماندهان و تجهیزات ایرانی بوده است در سوریه انجام شد در طی این حمله دست کم 8 نفر از اعضای سپاه پاسداران در پایگاه الکسوه به شهادت رسیدند، تا به اینجا اسرائیل بیش از چهار بار حمله ی مستقیم و علنی علیه اهداف ایرانی انجام داده بود و هنوز هیچ پاسخی دریافت نکرده بود.

شب بعدی این حملات یک حمله توپخانه و راکتی کوچک 20 راکته علیه پست های مرزبانی اسرائیل در جولان اشغالی انجام شد که طبق اعلام اسرائیلی ها هیچ آسیب و تلفاتی در اثر آن وارد نشده و اکثر این راکت ها توسط سامانه های پدافندی اسرائیل رهگیری شدند، سطح این حمله به قدری کوچک بود که کسی احتمال انتقام ایران بودن این حملات را نمی داد و گمان ها بر حمله ای بی اثر و تلافی جویانه از سوی ارتش سوریه بود.

فیلم حمله راکتی صورت گرفته:

اما اسرائیل بلافاصله با اعلام اینکه حمله از سوی نیروهای سپاه قدس ایران بوده است یک حمله ی وسیع با بیش از 68 موشک کروز هواپایه و 10 موشک بالستیک زمین به زمین علیه اهداف ایرانی در خاک سوریه انجام داد و حتی علناً به ارتش سوریه هشدار داد که حملات ما تماماً علیه ایرانی ها بوده و اگر دخالتی نکنید آسیبی به شما نخواهد رسید. طی گزارشات در این حملات اگرچه پدافند سوریه نیز به کار افتاد و به همین سبب مورد حمله ی اسرائیلی ها نیز واقع شد، حدود 23 نفر ایرانی باز هم به شهادت رسیدند. نتانیاهو ،نخست وزیر اسرائیل، پس از این حمله شخصا در یک پیام ویدیویی اعلام کرد که : «اجازه ی استقرار ایران در سوریه را نمی دهیم.»

تصاویر هوایی منتشر شده از سوی اسرائیل از مراکز ایرانی در سوریه که بخشی از آن ها مورد حمله قرار گرفته بودند:

ساختمان ها و انبار های لجستیکی در پایگاه الکسوه
مراکز اطلاعاتی ایران در سوریه

پس از گذشت نزدیک به یک ماه از این جریانات خبری از قول یکی از فرماندهان سپاه پاسداران در خبرگزاری های داخلی نقل شد که طی آن گفته شده بود ایران ده ها حمله ی موشکی علیه اهداف اسرائیلی در جولان اشغالی انجام داده و پس از آن اسرائیلی ها « خفه شدند و پاسخی ندادند» اما از آنجا که حملات انجام شده در جولان همانطور که در فیلم مشخص است راکتی بوده و نه موشکی و همچنین پس از آن اسرائیلی ها بزرگترین حمله خود علیه ایران در سوریه را انجام دادند به نظر میرسد خبر جعلی بوده و یا ناصحیح نقل شده باشد.

حال چطور شد که اسرائیل به نوعی میتوان گفت پر رو شده و با اطمینان خاطر به سادگی علیه اهداف ایرانی حمله انجام میدهد و حتی دستگاه تبلیغاتی آن در فضای مجازی ایران را برای عدم انتقام تمسخر میکند؟ موضوع بازدارندگی و قدرت موشکی ایران و تهدید موجودیت اسرائیل چه میشود؟

برای پاسخ به این موضوع ابتدا خوب است نگاهی به کشور های دیگر حاضر در سوریه داشته باشیم، روسیه و آمریکا دو ابر قدرت جهانیند و احتمالا بیش از هر کشور دیگری از بازدارندگی نظامی برخوردارند، به زبان ساده حتی اگر نیروهایشان را در سوریه تنها رها کنند هم، کشوری جرات نزدیک شدن به آن ها را ندارد، اما با نگاهی به نحوه ی حضور این کشور ها در سوریه می بینیم که حتی این ابر قدرت ها هم تنها با تکیه بر بازدارندگی خود، استقرار نیرو انجام نمیدهند و حضور نیروهای روسی در سوریه به همراه حضور سامانه های اس 400 و پشتیبانی و گشت هوایی در سوریه بود. پایگاه های آمریکایی نیز هر بار که ارتش سوریه به چند کیلومتری آن ها رسیدند با حملات شدید هوایی از سوی جنگنده های آمریکایی مواجه شدند تا حتی احتمال خطر برای نیروهای این کشور هم وجود نداشته باشد، در طرف دیگر اما نیروهای ایرانی بدون هیچ پوشش خاصی از سوی ایران و صرفا در پناه پدافند ضعیف سوریه در این کشور مستقر هستند و به عبارت دیگر تنها عامل تضمین کننده جان این افراد مقابل اسرائیل، ترس اسرائیل از حمله ی تلافی جویانه ایران خواهد بود، پس آیا این عامل از بین رفته است؟

موشک، پاسخگوی تمام تهدیدات؟

به این قضیه ساده همچون بازی شطرنج نگاه کنید ، شما ممکن است برای جلوگیری از پیشروی حریف، سرباز خودتان را در معرض خطر مهره قوی تر حریف قرار بدهید اما وقتی که پشت آن سرباز مهره ای داشته باشید که در صورت زدن سرباز توسط دشمن ، شما نیز بتوانید مهره ارزشمند دشمن رو از حذف کنید دشمن دست به حرکت نخواهد زد، بسیاری از ما در وهله ی اول ممکن است تصور کنیم این مهره ی پشت سرباز برای ایران مهره موشکی است و اسرائیل از ترس این مهره نباید کاری کند، اما می بینیم که اسرائیل بدون هیچ ترسی از این مهره کار خودش را انجام داده و یکی پشت دیگری به سرباز های ایرانی حمله میکند ، دلیل این موضوع این است که این مهره ی پشت سر در واقع مهم ترین مهره و تنها مهره ایران است!

قدرت موشکی ایران اگرچه بازدارنده است و برای دشمنان منطقه ای ایران تهدید کننده ، اما عملا در دنیای امروز که در زمین و آب و هوا همه ی قدرت در دست دشمنان است این عامل تنها وسیله ی دفاعی بوده و در صورت استفاده ی از این مهره دیگر چیزی تضمین کننده ی امنیت ایران در مقابل حملات دشمنان نیست، چرا که در شرایط فعلی پس از یک حمله ی موشکی از سوی ایران به سمت خاک اسرائیل احتمال جنگ مستقیم آمریکا و اسرائیل و حتی پیوستن عربستان به آن ها علیه ایران چیزی بیشتر از محتمل است، همچنین ایده ی حمله ی موشکی محدود با استفاده از موشک های راهبردی و برد کوتاه و متوسط همانند خانواده ی فاتح نیز با توجه به قدرت پدافندی فوق العاده بالای اسرائیل و درصد بالای خطا و فیل ها در این موشک ها، ایده ای با احتمال موفقیت بسیار پایین و تاثیر بسیار کم است و حمله ی موشکی از سوی ایران تنها در کمیت بالا و گستردگی فراوان تاثیر مطلوب خواهد داشت. و همین عدم انجام این کار توسط ایران ثابت کننده ی صحت این موضوع است. این در حالیست که در طرف دیگر اسرائیل برای انجام عملیات های کوچک و انتقام جویانه انواع امکانات نظیر حملات هوایی ، موشک های کروز و بالستیک علیه اهداف ایرانی در سوریه و حتی خود ایران را دارد. همچنین امکان تهدید بر اهرم های منطقه ای ایران نظیر سوریه و لبنان را داشته و حتی تهدید کرده است که در صورت پاسخ ایران، به ترور بشار اسد روی خواهد آورد.

در شرایط فوق مشخص است که ایران در حال حاضر مهره ای برای پاسخ به حملات اسرائیلی ندارد و حتی اگر چنین مهره ای هم داشت با توجه به ضعف در پدافند در سوریه امکان حملات بزرگتر و مخرب تر اسرائیلی ها علیه منافع و منابع ایران در سوریه وجود دارد.

سامانه پدافندی پانتسیر

در ابتدای تحلیل اشاره کردیم که اگر قدرت پدافندی کافی برای مواظبت از نیروهای ایرانی در سوریه فراهم بود کار به حمله ی اسرائیل و نیاز به حمله ی تلافی جویانه نمی رسید و شاید فکر کنید که کافیست از این به بعد ایران برای استقرار نیروهای خود در سوریه اقدامات پدافندی بچیند، اما متاسفانه این گزینه نیز چنانچه ثابت شده برای ایران وجود ندارد چرا که ایران چندین بار تلاش کرده که سامانه های پدافندی نظیر سامانه های سوم خرداد و صیاد و امکانات ایجاد پایگاه را به سوریه منتقل کند اما هربار پیش از استقرار مورد، کاروان این تجهیزات و انبار ها یا در مسیر و یا پیش از عملیاتی شدن، مورد حمله ی هوایی اسرائیل قرار گرفته و نابود شده اند(این مسئله را نمیتواند رد و یا تائید کرد ولی اینگونه که منابع اسرائیلی گفته اند چند بار حمله به پایگاهای و فرودگاه های سوری برای از بین بردن تجهیزات پدافندی ایران بود)، چرا که طبیعیست همانطور که اسرائیلی ها تهدید کرده اند، قصد اجازه ی استقرار ایران در سوریه را ندارند، لذا برای انجام چنین استقراری در واقع ایران درمرحله  اول نیازمند پوشش هوایی جنگنده ها و در کنار آن و بر روی زمین سامانه های پدافندی ضد کروز و متحرک و بسیار موثر نظیر تور و پانتسیر برای بازدارندگی و مواجهه ی موثر هرچه بیشتر با جنگنده ها و موشک های دشمن را دارد، ولی ایران نه پانتسیر دارد و نه سامانه ضعیف تر تور ام وان به تعدادی کافی دارد که خارج از خاک خود مستقر کند و نه جنگنده های قدیمی و فرسوده ی ایرانی توان مقابله با جنگنده های مدرن و به شدت آماده ی اسرائیل از جمله سوفا ، رام ، ادیر (هرکدام مدل های مخصوص اسرائیل از جنگنده های اف 16 ، اف 15  و اف 35) را دارند. و اینگونه است که قدرت موشکی ایران اگرچه فوق العاده مهم ، ضروری و بازدارنده است اما به تنهایی پاسخ دهنده ی تمامی تهدیدات و نیاز های نظامی نیست.

جنگنده های سوفا و ادیر نیروی هوایی اسرائیل در کنار هم

پا نویس مهم :

تحلیل ارائه شده صرفا نظر شخصی و تحلیلی در حد دانش اینجانب بر اتفاقات دلخراش افتاده و شهادت عزیزان هموطن ما به دست رژیم صهیونیستی بوده و با وجود غضب شخصی نسبت به این جریانات و ناراحتی از شهادت این عزیزان، نهایت سعی بر عدم تاثیر احساسات و عواطف و نگاهی کاملا منطقی و تنها و تنها فنی و نظامی نسبت به موضوع بوده و خدای ناکرده تحت هیچ عنوانی قصدی بر جبهه گیری سیاسی یا تخریب اثر قدرت موشکی و یا نفوذ نا امیدی در دل جامعه وجود نداشته، بلکه هدف این است که صرفا با نگاهی دقیق و تحلیلی بر اتفاقات افتاده از بروز مجدد این موارد جلوگیری شده و در راستای شناخت و تقویت نقاط ضعف موجود قدم برداشته شود.

شایان به ذکر است تمامی حملات اسرائیل در خبر گذاری های ایرانی نیز انعکاس داشته است تنها تفاوت در این است که اسرائیل مدعی کشته شدن تعدادی از ایرانی  در هر حمله است و ایران کشته شدن نیرو ها را رد میکند که مورد تائید و یا رد ما نیز نیست

نوشته  شده به شکل اختصاصی برای سایت جنگاوران(http://jangaavaran.ir)

برچسب ها

نوشته های مشابه

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
بستن