در دهه ۱۹۶۰ شوروی زیر دریایی کلاس یانکی را به اب انداخت  که توان حمل تا۱۶ موشک بالستیک اتمی زیر دریایی پرتاب ار ۳۱ با برد ۳۹۰۰ کیلومتر  را داشت . ۳۳ فروند از این زیر دریایی تولید شد ولی شوروی روی موشک بزرگتر قاره پیما زیر دریایی پرتاب کار میکرد و مشخص شد که کلاس یانکی توان حمل موشک بزرگتر را ندارد از این رو شوروی به دنبال زیر دریایی بزرگتر رفت

زیر دریایی اتمی مسئله مهم برای شوروی بود. اگرچه شوروی  دارای هزاران موشک بالستیک  زمین  پرتاب بود ولی سایت های پرتاب انها برای امریکا مشخص  بود و ممکن بود در اولین تهاجم  اتمی  این سایت ها هدف قرار گرفته شوند از این روشوروی به زیر دریایی اتمی نیاز زیادی داشت تا بتواند در صورت شلیک نخست از سوی  امریکا و نابودی پایگاه های موشکی زمینی  خود دست به تلافی از زیر دریای های اتمی خود بزند. ولی ۳۹۰۰ کیلومتر کم بود و این بدان معنی بود که برای شلیک  به طرف خاک امریکا زیر دریایی کلاس یانکی  باید به  میانه اقیانوس اطلس و یا ارام برود در حالی  که برد این کلاس  نیز چندان زیاد نبود(برای اشنایی با موشک های بالستیک  اتمی  زمین پرتاب شوروی اینجا را کلیک کنید)

از این رو در سال ۱۹۶۵ برنامه ساخت زیر دریایی جدید با نام پروژه  ۶۶۷ بی اغاز  شد که دارای  سه برابر استقامت در برد و سلاح نسبت به زیر دریایی کلاس یانکی بود

دلتا ۱ پروژه ۶۷۷ بی

زیر دریایی جدید که کلاس دلتا ۱ نامیده  شد  دارای ۱۳۹ متر طول و ۷۸۰۰ تن وزن خالی بود که در حالت بارگیری کامل وزنش به ۱۰۰۰۰ تن نیز می رسید. این زیر دریایی دارای بدنه دو لایه  و کشیده  بود و در پشت برجک زیر دریایی دارای یک برامدگی  کوهان شکل بود که در واقع محل قرار گیری دو ردیف شش تایی  در مجموع ۱۲ سیلو برای حمل موشک اتمی  بالستیک بود. دلتا ۱ یک زیر دریایی اتمی بود و از  دو رکتور  OK-700  هر کدام با ۱۸۰ مگاوات قدرت بهره می برد  که اب را به جوش  اورده و باعث حرکت توربین ها  می شدند  و توربین  نیز به  دو شفت (پروانه)  هر یک با هشت تیغه متصل بودند. در مجموع  دو راکتور ۵۲۰۰۰ اسب بخار  قدرت فراهم میکردند و در کنار راکتور دو موتور دیزل  DG-460 نیز برای مواقع اضطراری وجود داشت . با در نظر گرفتن پیشرانه اتمی دلتا۱ برد نامحدود  داشت و تنها محدودیت  غذا و خدمه بودند  که برای زیر دریایی محدودیت ایجاد میکرد و معمولا مدت  ماموریت ان ۳ ماه بود. بیشترین سرعت این زیر دریایی در روی  اب ۲۷ کیلومتر بر ساعت  و در زیر اب ۴۵ کیلومتر بر ساعت  بود.

زیر دریایی دارای یک سونار ام جی کا ۱۰۰ به صورت فعال و غیر فعال   در جلوی زیر دریایی بود   و از دو پیرسکوب، یک رادار ام کار ار ۵۰  جستجوی هوایی  با برد ۹۰  کیلومتر   و یک رادار جستجوی دریایی با برد ۵۰ کیلومتر بهره می برد  و دارای  یک سیستم ناوبری پیچیده اینرسی با دقت بالا بود

سلاح متعارف این کلاس  چهار لوله اژدر  افکن ۵۳۳ م م و دو لوله اژدر  ۴۰۰ م م  که در مجموع ۱۶ اژدر ۵۳۳ م م  از نوع  SAET60 -65 و چهار اژدر  ۴۰۰ م م  از نوع SET-40 را حمل میکرد ولی در نقش اتمی توان حمل تا ۱۲ موشک اتمی بالستیک قاره  ار ۲۹ بود

 توسعه موشک ار ۲۹ همزمان با توسعه این کلاس زیر دریایی شروع  شد ولی زودتر توسعه ان تمام  شد ولی هم زیر دریایی و هم موشک هر دو در سال ۱۹۷۲ عملیاتی شدند اگرچه تا دو سال بعد توان کامل عملیاتی را ار ۲۹ نداشت. ار ۲۹ یک موشک سوخت مایع  دو مرحله ای با برد ۷۷۰۰ کیلومتر بود و دارای یک کلاهک ۸۰۰ کیلو تن تی ان تی بود . اگرچه موشک سوخت مایع بود ولی سوخت ان به راحتی قابل انبار شدن بود و میشد زیر دریایی را با موشک سوختگیری شده سالها به ماموریت فرستاد. برای چندین دهه موشک اصلی زیر دریایی پرتاب روسها  می باشد و با فشار بخار اب تولیدی توسط راکتور  از زیر اب پرتاب شده و با بیرون امدن از سطح اب موتور موشک روشن می شود . در اواخر دهه ۱۹۷۰ دلتا ۱ نسخه ار ۲۹ دی را با برد ۹۱۰۰ کیلومتر نیز پرتاب می کرد

در مجموع ۱۸ فروند زیر دریایی کلاس دلتا ۱  ساخته شده که اخرین ان در سال ۱۹۷۷ تحویل شد و در سال ۲۰۰۱ نیز  اخرین نمونه این کلاس از خدمت خارج شد و دیگر عملیاتی نیست

دلتا1

دلتا۱

دلتا1

دلتا۱

دلتا۲ پروژه ۶۷۷ بی دی

دلتا ۱ بسیار راضی کننده بود و در ادامه پروژه ۶۶۷ بی دی  را بر اساس دلتا ۱ توسعه داد که البته یکی از اهداف  توسعه ان  استقرار  چهار موشک بیشتر و رساندن موشک های بالستیک  به ۱۶ موشک بود. از این رو این نسخه دارای پشتی کشیده تر بود که چهار سیلو بیشتر درون ان جا شده بود . همچنین این نسخه  دارای عایق صدای بهتر است  تا صدای راکتور  کمتر به بیرون درج کند

از نظر الکترونیک دلتا ۲ مشابه دلتا ۱ بود ولی  و دارای  ترکیب  اژدرهای مشابه  دلتا ۱ بود ولی بغیر  از اضافه شدن چهار لانچر موشک اتمی در  موشک هم تغییر کرده بود.  دلتا ۲ موشک  ار ۲۹ کا  با بر ۸۰۰۰  کیلومتر را پرتاب میکرد که اگرچه از ار ۲۹ دی با برد ۹۱۰۰ کیلومتر برد کمتری داشت ولی ار ۲۹ کا توان حمل سه  تا هفت کلاهک اتمی  با توان هر یک  یک ۱۵۰ یا ۱۰۰ کیلوتن تی ان تی داشت که توان انهدام  سه هدف را به زیر دریایی با شلیک یک موشک می داد. البته این توان در دهه ۱۹۸۰ به این موشک داده شد

  البته موتورهای ان قدرت بیشتری  فراهم می کردند و قدرت تولید به ۵۵۰۰۰ اسب بخار رسیده  بود. وزن این نسخه  ۹۳۵۰ تن در حال سبک  و طول ان به ۱۵۵ متر می رسید  از این رو از نظر ابعاد و وزن بزرگتر از دلتا ۱ بود . در مجموع تا سال ۱۹۷۷ چهار فروند از این کلاس ساخته شد که اخرین ان  در سال ۲۰۰۴ از خدمت خارج شد

دلتا2

دلتا۲

دلتا2

دلتا۲

قرار دادن موشک ار29 در سیلوی دلتا2

قرار دادن موشک ار۲۹ در سیلوی دلتا۲

دلتا ۳ پروژه ۶۷۷ بی دی ار

 با ورود  به خدمت موشک ار ۲۹ ار اولین نسخه  موشک ار ۲۹ که از همان  بدر تولید توان حمل چهار  تا هفت کلاهک اتمی را داشت توسعه زیر دریایی جدید برای حمل ان شروع  شد .از این رو کلاس دلتا۳ توسعه یافت

این نسخه دایرا راکتور  قویتر OK-700A بود  که تا ۶۰۰۰۰ اسب بار قدرت فراهم می کرد  ولی با وجود   افزایش قدرت موتور  ولی  وزن این نسخه  نیز بسیار بالا بود  و وزن خالی  ان به ۱۳۵۰۰ تن و وزن بارگیری  ان ۱۸۲۰۰ تن  رسید.در سیستم ناوبیر ارتقا یافته بود و سونار و رادار مانند نسخه قبلی بود ولی بهبود یافته بودند. در این  کلاس دو لوله اژدر افکن ۴۰۰ م م حذف شد و تنها همان اژدر ۵۳۳ م م  را حمل می کرد و دارای  ۱۶ سیلوی پرتاب موشک ار ۲۹ ار بود. طول این نسخه به ۱۶۶ متر و خدمه ان به ۱۳۵ نفر افزایش یافته بود.

بین سالهای ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۰ در مجموع ۱۴ فروند از این نسخه  ساخته شد  که همچنان  سه زیر دریایی این کلاس در خدمت هستند

دلتا3

دلتا۳

دلتا3

دلتا۳

سیلو های باز دلتا3

سیلو های باز دلتا۳

دلتا ۴ پروژه  بی دی ار ام

دلتا ۴ برای پرتاب  موشک ار ۲۹ ار ام ساخته شد. ار ۲۹ ار ام دارای سه مرحله بوده  یعنی یک مرحله بیشتر. بردش بیشتر نشده بود و برد ان ۸۳۰۰ کیلومتر بود   ولی به دلیل  داشتن مرحله سوم توان حمل محموله سنگینتری  داشت  و دارای  چهار ه کلاهک اتمی سنگینتر  بود و در مرحله اخر سرعت بیشتری  داشت . همچنین در حالی  که نسخه های قبلی  تنها تا عمق ۳۰  متری  زیر اب قابل پرتاب بودند دلتا ۴ می توانست   ار ۲۹ ار ام را در عمق ۵۵ متری زیر اب نیز شلیک کند

در ادامه از سال ۲۰۰۷ میلادی این زیر دریایی به موشک ار ۲۹ ار ام یو با نام ناتو ار اس ام۵۴ مجهز  شد که دارای ۸ تا ۱۰  کلاهک اتمی و برد ۱۱۵۰۰ کیلومتر بود  و دقت کلاهک ها به ۲۵۰ متر رسیده بود

مانند  دلتا ۳ دارای چهار لوله اژدر افکن ۵۳۳ م م با ۱۸ اژدر است ولی این نسخه توان شلیک موشک ضد کشتی رادار فعال RPK-2 را دارد. این موشک که از لوله اژدر افکن های ۵۳۳ م م شلیک میشود ۴۰ کیلومتر برد  و بعد از خروج از لوله اژدر افکن در زیر اب در یک محفظه روی اب امد در حالی که سر محفظه بالا قرار می گیرد و ته محفظه پایین ، موشک شلیک  شده از محفظه خود بیروان امده  و با موتور راکتی خود ادامه مسیر میدهد

این زیر دریایی در سال ۲۰۱۳ با موفقیت نسل جدید موشک  ار ۲۹ با نام ار ۲۹ ار ام یو ۲ را تست کرد که دارای  برد ۱۲۰۰۰ کیلومتر و سامانه هدایت گلنوس است .

دلتا ۴ دارای سامانه  ناوبری ماهواره ای ، سونار پیشرفته تری بود و طول  ان به  ۳۳۰ متر می رسد

بین سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۹ در مجموع  ۷ فروند از دلتا۴  ساخته شد که همچنان شش فروند ان در خدمت است که چهار فروند انها ارتقا یافته اند و دست  کم تا سال ۲۰۲۵ در خدمت باقی خواهند ماند

دلتا4

دلتا۴

دلتا4

دلتا۴

تصویری زیبا از سیلوی زیر دریایی دلتا 4 و یک موشک ار 29 درون ان

تصویری زیبا از سیلوی زیر دریایی دلتا ۴ و یک موشک ار ۲۹ درون ان

دلتا4

دلتا۴

زیر دریایهای کلاس دلتا  از جمله در نسخه دلتا۴ یکی از بزرگترین زیر دریایی های جهان هستند. کلاس دلتا نماینده نسل جدید از زیر دریایی های شوروی بود که صدای کمی تولید میکردند، برد نامحدود  داشتند و توان تهاجمی انها بسیار مهلک بود. همکنون دست کم هشت تا ده فروند دلتا۳ و ۴ در خدمت هستند ولی در اینده با کلاس بوری جایگزین خواهد شد

مشخصات

نام دلتا۱ دلتا۲ دلتا۳ دلتا۴
سال ورود به خدمت ۱۹۷۲ ۱۹۷۳ ۱۹۷۵ ۱۹۸۱
وزن خالی ۷۸۰۰ تن ۹۳۵۰ تن ۱۳۵۰۰ تن ۱۱۷۰۰ تن
طول ۱۳۹ متر ۱۵۵ متر ۱۶۶ متر ۱۶۷ متر
خدمه ۱۲۰ نفر ۱۳۰ نفر ۱۳۵ نفر ۱۳۵ نفر
پیشرانه دو راکتور دو راکتور دو راکتور دو راکتور
سرعت زیر و روی اب ۴۵ و ۲۷ کیلومتر بر ساعت ۴۳ و ۲۱ کیلومتر بر ساعت ۴۳ و ۲۱ کیلومتر بر ساعت ۴۳ و ۲۱ کیلومتر بر ساعت
برد نامحدود
بیشترین عمق عملیاتی ۳۰۰ متر ۴۰۰ متر ۴۵۰ متر ۴۰۰ متر
تسلیحات ۲ لوله اژدر افکن ۴۰۰ م م ،چهار لوله ازدر افکن ۵۳۳ م م و ۱۲ موشک اتمی ار ۲۹ ۲ لوله اژدر افکن ۴۰۰ م م ،چهار لوله ازدر افکن ۵۳۳ م م و ۱۶ موشک اتمی ار ۲۹ چهار لوله ازدر افکن ۵۳۳ م م و ۱۶ موشک اتمی ار ۲۹ ار چهار لوله ازدر افکن ۵۳۳ م م و ۱۶ موشک اتمی ار ۲۹ ار  و موشک ضد کتشی لوله پرتاب
تعداد تولید شده ۱۸ ۴ ۱۴ ۷
تعداد در خدمت ۰ ۰ ۳ ۶

گرداوری و ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://fas.org/nuke/guide/russia/slbm/667BDR.htm

http://fas.org/nuke/guide/russia/slbm/667BDRM.htm

http://www.naval-technology.com/projects/delta-class-submarine/

http://www.military-today.com/navy/delta_iv_class.htm

28+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:

13 دیدگاه

  • با سلام. آقای تارخ شما به اشتباه قید کردین که دو راکتور ok 700 زیردریایی دلتا در مجموع قدرتی معادل ۵۲۰۰۰ اسب بخار تولید میکنن در حالی که هر کدام از این راکتورها چنین قدرتی ایجاد میکنن و در مجموع قدرتی بیش از ۱۰۰۰۰۰ اسب بخار فراهم میکنند.چون زیردریایی کلای بوری با راکتور ۰k 650 v به تنهایی ۵۰۰۰۰ اسب بخار تولید میکنه که معادل ۱۹۰ مگا وات هست. حال چطور ممکنه راکتورهای کلاس دلتا که هر کدام قدرتی معادل ۱۸۰ مگا وات تولید میکنند هر دو باهم ۵۲۰۰۰ اسب بخار قدرت داشته باشند ؟؟؟

    • نویسنده

      سلام نگاه کنید اگرچه این ها یک راکتور مشترک دارند ولی هم مدل نیست .. راکتور دلتا در دهه ۱۹۷۰ ساخته شده و رکتور بوری در سه دهه بعد و از طرفی خروجی قدرت به میزان اب است که جوش اورده می شودو به توربین منتقل می شود

  • سلام خدمت آقای تارخ خستگی ناپذیر. میخواستم بدونم آیا دلتا ۳ و ۴ دارای ۱ راکتور و دو پروانه هستند یا ۲ راکتور و ۱ پروانه؟ چون من از سایتهای زبان اصلی نتونستم این مورد رو درست متوجه بشم؟؟؟ با تشکر فراوان

  • آیا به ما تسلیحات دست دوم واگذار میشود یا باز هم به دلیل تحریمها خیر

  • با توجه از حالت عملیاتی خارج شدن کلاس دلتا آیا اینها اوراق شده یا به صورت ذخیره نگهداری میشوند در ضمن میتوان از این کلاس برای ایران زیر دریایی خرید و بطور مثلا از موشکهای شهاب و یا جدیدتر ذوالفغار در آنها گذاشت  و استفاده کرد

    • نویسنده

      سلام اوراق شدند و اصلا ایران توان نگهداری زیر دریایی اتمی نداره زیرا هم هزینه زیاد ، هم توان فنی بالا و همچنین توان به توان به دست اوردن سوخت ان را ندارین و از طرفی موشک شهاب و یا انواع مشابه اصلا در این زیر دریایی جا نمی شوند و دیگر موشک های کوچک ما هم برای پرتاب از زیر اب طراحی نشدند. موشک زیر دریایی پرتاب برای پرتاب از زیر اب طراحی شده است

  • شوروی این همه بول را از کجا تامین میکرد که این همه زیر دریایی ساخته بود ؟؟؟ در حالی که اقتصاد شوروی وضعیت خوبی نداشت در مقابل امریکا !

    • نویسنده

      سلام شوروی منابع صنعتی زیادی در صنایع سنگین مثل نفت گاز و ذغال سنگ سنگ اهن و صنایع سنگین وابسته به این مسائل داشت

  • هزینه تولید زیردریایی دلتا۴ چقدره و چار دلتا ۱ تا ۳ از خدمت خارج شدند چون به خاطر این حجم و هزینه باید تا الان خدمت کنند