زیر دریایی اتمی چین

چین در سال ۱۹۵۸ با کمک  شوروی بر روی برنامه زیر دریایی اتمی خود کار  را اغاز کرد ولی از سال ۱۹۶۳ و تیره شدن رابطه با شوروی مجبور به فاصله گرفتن از این برنامه شد .از سال ۱۹۶۹  چین دوباره به سراغ دو طرح اتمی رفت. یکی یک زیر دریایی شکاری اتمی و دیگری  زیر دریایی با توان شلیک موشک بالستیک اتمی .

 هدف از توسعه این زیر دریای ها  نزدیک  شدن به سواحل ژاپن بدون اینکه زیر  دریایی بخواهد روی اب بیاد بود. چین  در ان دوران از زیر دریایی دیزل استفاده میکرد  که نتنها کیفیت زیادی نداشتند  بلکه به دلیل صدای زیاد به راحتی قابل کشف بود . اولین زیر دریایی اتمی در سال ۱۹۷۰ تحویل  و برای ازمون به اب انداخته   شد  و تا سال ۱۹۷۴  ازمون ها کامل شد و در همان سال اولین زیر دریایی اتمی چین با نام تایپ  ۹۱ وارد خدمت ارتش چین شد تا چین بعد از امریکا، شوروی، انگلستان و فرانسه  پنجمین  کشوری باشد که به زیر دریایی اتمی  دست یافت

در زیر دریایی اتمی پیشرانه اصلی  یک راکتور  است که با جوش اوردن اب و تزریق ان به درون یک  توربین، توربین را چرخانده و توربین در  کنار تولید برق برای زیر دریایی با کمک یک میلنگ شفت  را به حرکت در می اورد

زیر دریایی تایپ ۹۱

تایپ ۹۱ اولین زیر دریایی اتمی چین بود. این زیر دریایی   شکاری ۵۵۰۰ تنی با طول ۹۸ متر  برای عملیات در اب های دریایی ژاپن  طراحی شده بود . این زیر دریایی برد نامحدود  داشت  ولی ماموریت ان سه ماه بود. از نظر فناوری  بسیار پایینتر از زیر دریاهای  اتمی دوران خود بود به شکلی که به خوبی راکتور اب بندی  نشده بود و از دید ناوگان ارتش امریکا همانند  یک زیر دریایی دیزل پر سر صدا بود حتی شاید بیشتر از زیر دریایی دیزل ان دوران

 بر روی عرشه خود دارای پیرسکوپ، رادار و سامانه ارتباط ماهواره ای بود تا تایپ ۹۱ را اولین زیر دریایی  چینیها  کند  که دارای  سامانه ماهواره ای بود . تایپ ۹۱ دارای شش لوله اژدر افکن  ۵۳۳ م م  با  ۲۱ اژدر هدایت سیمی بود  ولی  در دهه ۱۹۹۰  از لوله اژدر افکن ان موشک ضد کشتی هدایت رادار فعال سی ۸۰۲ را نیز شلیک شد. در دهه ۱۹۹۰ ارتقائاتی روی این  زیر دریایی برای  کاشه صدای ان انجام شد که بسیار موثر بود در سال ۱۹۹۶ توانست در تنکه تایوان در درون شبکه ناوگروه امریکایها بدون کشف شدن نفوذ کند اگرچه نمیتوان  گفت که این ناوگروه  نیز در حالت ۱۰۰% اماده باش برای کشف زیر دریایی بوده باشد

 در سال ۲۰۰۴ در اب های ژاپن نفوذ کرد ولی توسط نیروی دریایی این کشور کشف شد و نیروی دریایی چین طی بیانه ای اعلام کرد که این  زیر دریایی  دچار مشکلات در ناوبری شده بود .  در مجموع ۵ فروند از این زیر دریایی ساخته شد بین سال های ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰  وارد خدمت شد  که دو فروند نخست ساخته شد ۲۰۰۲ و ۲۰۰۴ از خدمت خارج شده  است

تایپ 91

تایپ ۹۱

زیر دریایی تایپ ۹۳

 در دهه ۱۹۸۰ کار روی نسل دوم زیر دریایی های   اتمی چین اغاز شد ولی به دلیل  مشکلات فنی زیاد این برنامه تا میانه دهه ۱۹۹۰ و همکار با روسیه  مدتی رها شد. در میانه دهه ۱۹۹۰ چین با دفتر طراحی روبین روسیه همکاری خود را اغاز کرد که منجر به برنامه زیر دریایی  شکاری تایپ ۹۳ شد. این زیر دریایی بر اساس برخی فناورهای  به کار  رفته در زیر دریایی ویکتور۳ شوروی  توسعه یافته ولی در سال ۲۰۰۱ با بالا گرفتن تنش بیت روسیه و چین بر سر کپی بدون مجوز سوخو۲۷ با نام جی ۱۱ در چین این همکاری رها شده اگرچه چین اطلاعات لازم را به دست اورده بود.

اولین نمونه زیر دریایی جدید در ۲۰۰۷ عملیاتی شد .

زیر دریایی تایپ ۹۳ یک  زیر دریایی ۷۰۰۰ تنی با طول ۱۱۰ متر است که از  دو نسخه  به اب انداخته  شده دارای یک راکتور ساخته شده در روسیه هستند  ولی نسخه های  بعدی که در دست  ساخت است  دارای  راکتور چینی هستند. همچنین گفته شده پوشش  صدا و حرارتی راکتور نیز روسی است و از سونار روسی اس کیو جی -۲۰۷ بهره می برد. بر روی برجک زیر دریایی رادار جستجوی هوایی و همچنین یک مجموع اپتیکی  نصب شده است  که دارای دوربین  دید حرارتی نیز است و زیر دریایی مسلح به شش لوله اژدر افکن ۵۳۳ م م است  . این زیر دریایی  از لوله ۵۳۳ م م  موشک شلیک میکند   و   میتواند موشک ضد کشتی   سی ۸۰۲ و سی ۸۰۳ را نیز از لوله اژدرافکن خود شلیک کند.

نسخه ای از این موشک  از  سال ۲۰۱۴ با نام TYPE-093G به اب انداخته شده که در پشت بدنه خود دارای ۲۴ سیلوی عمود برای پرتاب موشک  های YJ-18 و سی جی ۱۰ است . این نمونه  با توان حمله متعارف توان بالای به نیروی دریایی چین میدهد و به ان اجازه حملات راهبردی به اهداف  دشمن در هر جای جهان را در برد موشک های خود میدهد

 YJ-18 دارای  سامانه هدایت ماهواره ای BeiDou   است که در واقع سامانه  مکان یاب جهانی چینی ها است . این موشک تا ۵۰۰ کیلومتر برد دارد و  این زیر دریایی نسخه ضد کشتی  ان با برد ۲۲۰ کیلومتر و سرعت صوت را نیز شلیک میکند اگرچه حتی نسخه  تهاجم زمینی  را نیز میتوان در نقش ضد کشتی استفاده کرد. موشک    سی جی ۱۰  نیز  با برد ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر  را دارد  که باید ان را نسخه چینی موشک خا۵۵ روسی دانست.

تا کنون دو فروند از این زیر دریایی ساخته شده که یکی در سال ۲۰۰۶ و دیگری در سال ۲۰۱۴ ساخته شد و گفته شده ۳ فروند دیگر نیز به زودی ساخته خواهند شد

تایپ 93

تایپ ۹۳

تایپ 93 جی و سیلوی پرتاب موشک کروز

تایپ ۹۳ جی و سیلوی پرتاب موشک کروز

زیر دریایی تایپ  ۹۵

زیر دریایی  تایپ ۹۵  زیر دریایی نسل سوم   اتمی ساخت چین است  که به تازگی در سال ۲۰۱۵  وارد خدمت شده است.  جزئیات  از این زیر دریایی در دست نیست ولی گفته  شده  بهبود بسیاری در زمینه تولید صدا  یافته به شکلی که بسیار ان را با زیر دریایی روسی کلاس اکولا قیاس میکنند که در بین زیر دریای های اتمی  روسی از نظر میزان تولید صدا  قابلیت  بسیار داشت و کشف ان به گفته مقامات غربی همیشه دشوار بوده است. این زیر دریایی یک زیر دریایی تهاجمی است  که در پشت بدنه دارای لانچر های عمود شلیک موشک کروز است و توان تهاجم اتمی باموشک بالستیک ندارد. مشخص نیست چه نوع سلاحی از  این زیر دریایی شلیک می شود  ولی  بر اساس گفته منابع غربی این  زیر دریایی توان حمل ۲۴ تا ۳۶ موشک کروز سی جی ۱۰ با برد ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلومتر را در انواع  متعارف و اتمی  را دارد و  در واقع این زیر دریایی دارای دو نقش اتمی و  متعارف خواهد بود.دست کم یک فروند از این زیر دریایی در حال حاظر در مرحله مقدماتی وارد به خدمت است و  در اینده  جایگزین زیر دریایی کلاس تایپ ۹۱ خواهد شد

تایپ 095

تایپ ۰۹۵

زیر دریایی اتمی با توان شلیک موشک بالستیک اتمی

اصلیترین هدف چین در طراحی زیر دریایی اتمی توان شلیک  موشک بالستیک  بود. از انجای که برای شلیک موشک بالستیک  از زیر اب نیاز به بخار اب  تولید توسط راکتور برای پرتاب موشک از  سیلوی پرتاب است از این رو چین  نیز در مرحله نخست  به دنبال زیر دریایی اتمی برای پرتاب موشک بالستیک  بود زیرا  بازدارندگی اتمی کامل و همچنین برتری اتمی به دست نمی اید  الا با پرتاب موشک بالستیک از زیر دریایی .چین  فعالیت خود در این زمینه را در دو راستا از میانه دهه ۱۹۷۰ اغاز کرد. یکی زیر دریایی با توان شلیک موشک بالستیک  و دوم  توسعه خود موشک بالستیک  زیر دریایی پرتاب

زیر دریایی تایپ ۹۲

کار روی این زیر دریایی در دهه ۱۹۷۰ اغاز شد و در سال ۱۹۸۱ به اب انداخته شد. بعد از تست این زیر دریایی  اولین شلیک موشک بالستیک جی ال-۱ از این زیر دریایی پرتاب شد  ولی موشک تا سال ۱۹۸۷ به  مرحله عملیاتی کامل نرسید. زیر دریایی ۸۰۰۰ تنی تایپ ۹۲  با طول  ۱۲۰ متر اولین زیر دریایی اتمی چین با توان پرتاب موشک بالستیک  بود که با دانش بومی طراحی شد. اگرچه  از دید امریکا  مشابه  فناوری دهه ۱۹۶۰ امریکا و یا شوروی بود و تنها یک فروند ان نیز بیشتر ساخته نشد ولی برای چین گام بزرگی به جلو بود. این زیر دریایی در پشت  برجک اصلی دارای ۱۲ سیلوی پرتاب عموم موشک بالستیک   بود که به ان توان حمل ۱۲ موشک بالستیک  جی ال ۱ را میداد. جی ال۱ اولین موشک زیر دریایی پرتاب چین بود که  یک موشک میان برد  سوخت جامد با برد ۱۷۷۰ کیلومتر بود که مجهز به یک کلاهک اتمی ۲۵۰ تا ۵۰۰ کیلوتن تی ان تی بود . این موشک برد کمی داشت  و برای هدف قرار داد خاک اصلی شوروی و امریکا عملا کارایی نداشت  از این رو توان زیر دریایی پرتاب چین تا مدتها اصلا برای  شوروی و امریکا خطری به حساب نمی امد

در دهه ۱۹۹۰ نسخه جدید این موشک با نام JL-1A با برد ۲۵۰۰ کیلومتر نیز توسعه یافت . در کنار این ۱۲ موشک این زیر دریایی دارای توان حمل تا شش لوله اژدر افکن  ۵۳۳ م م نیز بود  که اژدر های با برد ۱۵ کیلوکتر  شلیک میکرد .

همان  طور که گفته شد تنها یک زیر دریایی تایپ ۹۲ ساخته شد که اولین بار نیز در سال ۲۰۰۹ به معرض دید عموم قرار داده شد

تایپ 092

تایپ ۰۹۲

زیر دریایی تایپ ۹۴

زیر دریایی تایپ ۹۴ امروزه پر تعدادترین زیر دریایی اتمی چین  است . این زیر دریایی ۱۱۰۰۰ تنی که سنگین ترین زیر دریایی عملیاتی این کشور نیز است در سال ۲۰۱۰ عملیاتی شد و برای پرتاب موشک های دوربرتر  تر جی ال ۲ طراحی شد. برد کم موشک JL-1  عملا این موشک را تنها در بازدارندگی اتمی در برابر هند موثر کرده بود و نه امریکا. چین نیاز به موشکی  با برد  فراقاره ای داشت  تا بتواند  در حاشیه اقیانوس  ارام ، خاک امریکا را هدف قرار دادهد. از این رو چین دست به توسعه  موشک JL-2 زد. این موشک شبیه جی ال۱ است ولی برد ان تا ۸۰۰۰ کیلومتر افزایش یافته و یک موشک  سه مرحله ای سوخت جامد است که میتواند یک کلاهک اتمی یک مگاتنی را حمل کند. چین در صدد  نصب کلاهک مجتمع شامل  ۳ تا ۴ کلاهک کوچکتر روی این موشک است ولی هنوز   چنین اقدامی انجام نداده است

  تایپ ۹۴ دارای  شکل قطره شکل  است و دارای سیلو های بزرگ در پشت بدنه با توان حمل ۱۲ موشک جی ال ۲ است. اگرچه عدم توان حمل کلاهک مجتمع و تعداد کمتری موشک بالستیک نسبت به انواع روسیه و امریکا ، چین را در ضعف قرار داده ولی با وجود عملیاتی بودن ۴ زیر دریایی  چین به بازدارندگی اتمی مناسبی رسیده است . به غیر از این ۱۲ موشک ، این زیر دریایی دارای شش لوله پرتاب اژدر ۵۳۳ م م است  که برای شلیک اژدرهای فعال با برد۱۵ کیلومتر استفاده  می شود.  این زیر دریایی توان حمل ۱۲ اژدر را نیز دارد. چهار زیر دریایی در خدمت است ولی  یک فروند دیگر نیز در حال ساخت است

تایپ 94 و دهلیز بار موشک های بالستیک

تایپ ۹۴ و دهلیز بار موشک های بالستیک

تایپ 094

تایپ ۰۹۴

زیر دریایی تایپ ۹۶

این زیر دریایی  همکنون در دست تکمیل   است و در واقع تلاش  از سوی  چین برای افزایش  توان اتمی زیر دریایی های  حمل بالستیک  خود است. این  نسخه جدید توان حمل تا ۲۴ موشک بالستیک  را دارد و احتمالا موشک های ان نیز توان حمل کلاهک چند گانه را دارند . همچنین تلاش بسیار در کاهش صدای این نمونه شده و هدف اصلی رقابت با اخرین فناوریهای ساخت امریکا در این زمینه  است . این زیر دریایی هنوز در دست توسعه است و  به مرحله ساخت نرسیده است

 توان زیر سطحی چین  در بخش اتمی در حال حاظر اصلا قابل قیاس با امریکا و یا روسیه نیست ولی با در نظر گرفتن سرمایه گذاری ۱۰۰ میلیارد دلار در این زمینه طی یک دهه انتظار می رود این کشور طی دو دهه اینده بتواند حتی روسها را پشت سر بگذارد .  همینک امریکا  دست کم ۷۳  زیر دریایی اتمی و روسها ۳۹ زیر دریایی اتمی  و چین ۱۱ زیر دریایی اتمی در خدمت دارند

ماکت تایپ 096

ماکت تایپ ۰۹۶

مشخصات

نام تایپ۹۱ تایپ ۹۲ تایپ۹۳ تایپ ۹۴ تایپ ۹۶
وزن ۵۵۰۰ تن ۸۰۰۰ تن ۷۰۰۰ تن ۱۱۰۰۰ تن ۱۲۰۰۰ تا ۱۶۰۰۰
طول ۹۸ متر ۱۲۰ متر ۱۱۰ متر ۱۳۵ متر ؟
بیشترین سرعت روی اب ۲۲ کیلومتر بر ساعت ۲۵ کیلومتر برساعت ؟ ؟ ؟
بیشترین سعت زیر اب ۴۶ کیلومتر بر ساعت ؟ ۵۳ کیلومتر بر ساعت ؟ ؟
سلاح شش لوله اژدر ۵۳۳ م م شش لوله پرتاب ازدر و ۱۲ موشک جی ال۱ شش لوله پرتاب اژدر و در نسخه تایپ ۹۳ جی تا ۱۲ موشک کروز شش لوله اژدر ۵۳۳ م م و ۱۲ موشک بالستیک جی ال ۲ شش لوله اژدر ۵۳۳ م م و ۲۴ و یا ۳۶  موشک بالستیک جی ال ۲
تعداد ساخته شده ۵ فروند ولی سه فروند عملیاتی است ۱ فروند دو فروند  ولی ساخت سه فروند دیگر ادامه دارد چهار فروند ساخته شد  احتملا چهار فروند دیگر هم ساخته می شود ؟

ترجمه: عبدالحمید  تارخ

منبع

http://www.globalsecurity.org

33+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

50 دیدگاه

  • سلام آقای تارخ. ایالات متحده کلا ۶۹ زیر دریایی اتمی و شکاری داره. چطور شما میفرمایید که ۷۳ زیر دریایی اتمی داره ؟؟؟

    0
    • سلام زیرا امریکا تمامی زیر دریایی ایهایش چه شکاری چه حامل موشک اتمی،دارای پیشرانه اتمی هستند زیر دریایی اتمی حتما که نباید حامل بالستیک باشد پیشرانه ان اتمی است و همچنین ۷۳ زیر دریایی در خدمت است که هفتاد فروند عملیاتی و.ما بقی نبز در حال انجام ازمایش قبل از تحویل هستند

      0
  • سلام آقای تارخ اگه اژدر شلیک شده وسط راه به گیاه های دریایی یا ماهی و کوسه و… بخوره منفجر میشه یا به راهش ادامه میده؟ماهی باید چقدر بزرگ باشه تا انفجار صورت بگیره؟آیا اژدر میتونه موانع روبروش رو کنار بزنه و زیگ زاگ بره تا به هدفش بخوره؟

    0
  • سلام به نظرتون بین دستیابی به زیردریایی با قابلیت شلیک موشک به اهداف سطحی و دستیابی به موشک کروز زمین پایه برای حمله به اهداف سطحی کدام برای ایران اولویت بالاتری باید داشته باشه؟

    0
  • سلام آقای تارخ یک موشک بالستیک دوربرد رو اگر یک زیردریایی بتونه از فاصله نزدیک تری به هدف شلیک کنه برای سامانه های دفاعی ضد موشک تبدیل به یک موشک تاکتیکی میشه؟یعنی اگر قبلا با تاد میتونستن بزننش حالا با وجود پرتاب از زیردریایی به مثلا استاندارد٣ هم دشمن نیاز داره؟خب این کار حداقل هزینه دشمن رو قبل از جنگ به شدت بالا میبره و تقریبا در جهان فقط اسرائیله که سیستم های ضد موشک زمین پایه برای تمامی تهدیدات داره!

    0
    • سلام شلیک موشک در برد کمتر باعث کاهش زمان رهگیری و سخت شدن درگیری میشه.. استاندارد ۳ برای درگیری با موشک های دوربرد و قاره پیما و تاد برای موشک های کوتاه بردتر است

      2+

      کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

      • avatar
  • ای کاش زیردریایی های ما هم توان درگیری با اهداف زمینی رو داشتنبه نظرتون با داشتن چنین قابلیتی چقدر توازن قوا در منطقه تغییر میکرد؟

    0
    • سلام توازن قوا با یک زیر دریایی با چنین توانی تغییر نمیکنه تو منطقه چون همین الان کشورهای منطقه در برد موشکهای زمین پرتاب ما هستند الا که برای نبرد فرامنطقه ای بخواهیم

      0
  • سلام استاد میشه بفرمایید ناوها و زیردریایی های آمریکا و همپیمانانشون در منطقه خلیج فارس و دریای عمان حداکثر از چه فاصله ای میتونند زیردریایی های کلاس کیلو ایران رو کشف کنند ؟ و این عدد برای سایر زیردریایی های موجود در ایران چه میزانه؟با تشکر

    0
  • سلام.ببخشید یک سوال داشتم آیا جنگنده اف۱۶ در ایران موجود است. توی گوگل سرچ کنید نوشته توی سال ۲۰۰۶ از ونزوئلا یک فروند به صورت قطعه قطعه شده به ایران فرستادن . آیا درسته ؟

    0
    • سلام بر میگردد به رفتن به طرف غرب توسط خروشجوف زمامدار شوروی در دهه ۱۹۵۰ و ناراحتی حکومت بسیار افراطی کمونیستی چین و شخص مائو رهبر ان و همچنین اختلافات مرزی این دو کشور

      1+
  • سلام استاد . سامانه هدایت اژدرها چیه ؟ یعنی مثلا یه اژدر رو شلیک می کنن به یه ناو آمریکایی . اولا با چی هدایت میشه یه سمت ناو و بعد ناو چطور میتونه از خودش دفاع کنه . فقط با جنگ الکترونیک یا چیز دیگه ای هم هست ؟ واقعا ناوها چقدر در مقابل اژدر مقاوم هستن ؟

    1+
    • سلام. ازدر با کمک سونار هدایت می شود. سونار با امواج صوتی عمل میکند.به این معنی که یا صدا تولید کرده امواج صوتی به بدنه کشتی خورده و برگشته ویا یا اینکه به شکل غیر فعال عمل کرده و با تعقیب صدای ایجاد شده از شناور به طرف ان هدایت می شود
      تجهیزاتی برای ایجاد اختلال است از جمله یک فریب دهنده صوتی که پشت کشتی یدک کشیده می شود و با ایجاد صدا باعث فریب اژدر می شود.. چند روز پیش در کانال سایت در تلگرام عکسی از ان گذاشتم

      1+
  • سلام به آقای تارخ و بقیه دوستان . میشه توضیح بدید چرا زیردریایی ها برای کشف همدیگه از رادار استفاده نمیکنن حتی از سونار فعال استفاده میشه که به راحتی باعث لو رفتن خودشون میشه در حالی که رادارهای جدید خیلی میتونن بهتر عمل کنن

    0
  • این زیر دریایی جدید تایپ۹۶ آیا اعلام نشده که می خوان چند فروندشو وارد خدمت بکنن فکر کنم در صورت ساخت تقریبا معادل با کلاساوهایو باشه البته حداقل از لحاظ تعداد موشک

    0
        • سلام از هر کدام یکی ساخته شد اصلا معلوم نیست وضیعت عملیاتی انها چگونه است.. تنها زیر دریایهای واقعا عملیاتی ما که تصاویر ان موود است به شک گسترده در خدمت هستند قدر و کیلو هستند و نه این دو زیر دریایی

          0
    • علی سنگین خوندن بعثت بیشتر یک شوخیه مثلا شما فرض کنیدوزن تایپ۹۱ چینیها ۵۵۰۰ تن هست ولی وزن بعثت چیزی حدود ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ تن بیشتر نیست تقریبا نصف کلاس کیلو

      0
  • بخش زیر دریایی ها ایران چه وضعیتی داره ایا امکان ساخت زیر دریایی های مناسب در کشور موجود هست که حداقل اعراب منطقه را بشه حداقل در دریا یا خلیج فارس فلج کرد؟؟؟؟

    0
  • سلام. آقای تارخ این اژدر هسته ای که چند ماه پیش روسیه عکسشو منتشر کرد به نظر شما واقعیت داره؟ یعنی ممکنه یک اژدر ده هزار کیلومتر برد داشته باشه اونم با سرعت ۱۸۵ کیلومتر در ساعت؟!!! روی کاغذ امکان ساخت چنین اژدری وجود داره؟ یه هفته نامه ی آمریکایی گفته بیشتر بلوف یه نظر میاد تا واقعیت.

    0
      • آقای تارخ اینطور که معلومه این اژدر اصلا برای زدن زیردریایی نیست یک اژدر مجهز به کلاهک هسته ای ۱۰۰ مگاتنی با برد ۱۰۰۰۰ کیلومتر که میتونه به ساحل آمریکا بره و شهرهای ساحلی آمریکا رو تخریب کنه. اگه اطلاعات بیشتری خواستین اینو تو گوگل سرچ کنید”status 6 torpedo”    البته یه نشریه ی آمریکایی گفته بیشتر بلوف به نظر میاد تا واقعیت.           

        0
        • سلام اینکه بتوان یک اژدر را شلیک کرد و مثلا چند هزار کیلومتر را حرکت کرده دوز از ذهن نیست ولی مسئله سر این است که این اژدر چگونه میتواندبه هدفی روی اب یعنی یک شهر صدمه بزند ؟

          0