زیر دریایی های اتمی چین

چین در سال 1958 با کمک  شوروی بر روی برنامه زیر دریایی اتمی خود کار  را اغاز کرد ولی از سال 1963 و تیره شدن رابطه با شوروی مجبور به فاصله گرفتن از این برنامه شد .از سال 1969  چین دوباره به سراغ دو طرح اتمی رفت. یکی یک زیر دریایی شکاری اتمی و دیگری  زیر دریایی با توان شلیک موشک بالستیک اتمی .

 هدف از توسعه این زیر دریای ها  نزدیک  شدن به سواحل ژاپن بدون اینکه زیر  دریایی بخواهد روی اب بیاد بود. چین  در ان دوران از زیر دریایی دیزل استفاده میکرد  که نتنها کیفیت زیادی نداشتند  بلکه به دلیل صدای زیاد به راحتی قابل کشف بود . اولین زیر دریایی اتمی در سال 1970 تحویل  و برای ازمون به اب انداخته   شد  و تا سال 1974  ازمون ها کامل شد و در همان سال اولین زیر دریایی اتمی چین با نام تایپ  91 وارد خدمت ارتش چین شد تا چین بعد از امریکا، شوروی، انگلستان و فرانسه  پنجمین  کشوری باشد که به زیر دریایی اتمی  دست یافت

در زیر دریایی اتمی پیشرانه اصلی  یک راکتور  است که با جوش اوردن اب و تزریق ان به درون یک  توربین، توربین را چرخانده و توربین در  کنار تولید برق برای زیر دریایی با کمک یک میلنگ شفت  را به حرکت در می اورد

زیر دریایی تایپ 91

تایپ 91 اولین زیر دریایی اتمی چین بود. این زیر دریایی   شکاری 5500 تنی با طول 98 متر  برای عملیات در اب های دریایی ژاپن  طراحی شده بود . این زیر دریایی برد نامحدود  داشت  ولی ماموریت ان سه ماه بود. از نظر فناوری  بسیار پایینتر از زیر دریاهای  اتمی دوران خود بود به شکلی که به خوبی راکتور اب بندی  نشده بود و از دید ناوگان ارتش امریکا همانند  یک زیر دریایی دیزل پر سر صدا بود حتی شاید بیشتر از زیر دریایی دیزل ان دوران

 بر روی عرشه خود دارای پیرسکوپ، رادار و سامانه ارتباط ماهواره ای بود تا تایپ 91 را اولین زیر دریایی  چینیها  کند  که دارای  سامانه ماهواره ای بود . تایپ 91 دارای شش لوله اژدر افکن  533 م م  با  21 اژدر هدایت سیمی بود  ولی  در دهه 1990  از لوله اژدر افکن ان موشک ضد کشتی هدایت رادار فعال سی 802 را نیز شلیک شد. در دهه 1990 ارتقائاتی روی این  زیر دریایی برای  کاشه صدای ان انجام شد که بسیار موثر بود در سال 1996 توانست در تنکه تایوان در درون شبکه ناوگروه امریکایها بدون کشف شدن نفوذ کند اگرچه نمیتوان  گفت که این ناوگروه  نیز در حالت 100% اماده باش برای کشف زیر دریایی بوده باشد

 در سال 2004 در اب های ژاپن نفوذ کرد ولی توسط نیروی دریایی این کشور کشف شد و نیروی دریایی چین طی بیانه ای اعلام کرد که این  زیر دریایی  دچار مشکلات در ناوبری شده بود .  در مجموع 5 فروند از این زیر دریایی ساخته شد بین سال های 1970 تا 1990  وارد خدمت شد  که دو فروند نخست ساخته شد 2002 و 2004 از خدمت خارج شده  است

تایپ 91

تایپ 91

زیر دریایی تایپ 93

 در دهه 1980 کار روی نسل دوم زیر دریایی های   اتمی چین اغاز شد ولی به دلیل  مشکلات فنی زیاد این برنامه تا میانه دهه 1990 و همکار با روسیه  مدتی رها شد. در میانه دهه 1990 چین با دفتر طراحی روبین روسیه همکاری خود را اغاز کرد که منجر به برنامه زیر دریایی  شکاری تایپ 93 شد. این زیر دریایی بر اساس برخی فناورهای  به کار  رفته در زیر دریایی ویکتور3 شوروی  توسعه یافته ولی در سال 2001 با بالا گرفتن تنش بیت روسیه و چین بر سر کپی بدون مجوز سوخو27 با نام جی 11 در چین این همکاری رها شده اگرچه چین اطلاعات لازم را به دست اورده بود.

اولین نمونه زیر دریایی جدید در 2007 عملیاتی شد .

زیر دریایی تایپ 93 یک  زیر دریایی 7000 تنی با طول 110 متر است که از  دو نسخه  به اب انداخته  شده دارای یک راکتور ساخته شده در روسیه هستند  ولی نسخه های  بعدی که در دست  ساخت است  دارای  راکتور چینی هستند. همچنین گفته شده پوشش  صدا و حرارتی راکتور نیز روسی است و از سونار روسی اس کیو جی -207 بهره می برد. بر روی برجک زیر دریایی رادار جستجوی هوایی و همچنین یک مجموع اپتیکی  نصب شده است  که دارای دوربین  دید حرارتی نیز است و زیر دریایی مسلح به شش لوله اژدر افکن 533 م م است  . این زیر دریایی  از لوله 533 م م  موشک شلیک میکند   و   میتواند موشک ضد کشتی   سی 802 و سی 803 را نیز از لوله اژدرافکن خود شلیک کند.

نسخه ای از این موشک  از  سال 2014 با نام TYPE-093G به اب انداخته شده که در پشت بدنه خود دارای 24 سیلوی عمود برای پرتاب موشک  های YJ-18 و سی جی 10 است . این نمونه  با توان حمله متعارف توان بالای به نیروی دریایی چین میدهد و به ان اجازه حملات راهبردی به اهداف  دشمن در هر جای جهان را در برد موشک های خود میدهد

 YJ-18 دارای  سامانه هدایت ماهواره ای BeiDou   است که در واقع سامانه  مکان یاب جهانی چینی ها است . این موشک تا 500 کیلومتر برد دارد و  این زیر دریایی نسخه ضد کشتی  ان با برد 220 کیلومتر و سرعت صوت را نیز شلیک میکند اگرچه حتی نسخه  تهاجم زمینی  را نیز میتوان در نقش ضد کشتی استفاده کرد. موشک    سی جی 10  نیز  با برد 1500 تا 2500 کیلومتر  را دارد  که باید ان را نسخه چینی موشک خا55 روسی دانست.

تا کنون دو فروند از این زیر دریایی ساخته شده که یکی در سال 2006 و دیگری در سال 2014 ساخته شد و گفته شده 3 فروند دیگر نیز به زودی ساخته خواهند شد

تایپ 93

تایپ 93

تایپ 93 جی و سیلوی پرتاب موشک کروز

تایپ 93 جی و سیلوی پرتاب موشک کروز

زیر دریایی تایپ  95

زیر دریایی  تایپ 95  زیر دریایی نسل سوم   اتمی ساخت چین است  که به تازگی در سال 2015  وارد خدمت شده است.  جزئیات  از این زیر دریایی در دست نیست ولی گفته  شده  بهبود بسیاری در زمینه تولید صدا  یافته به شکلی که بسیار ان را با زیر دریایی روسی کلاس اکولا قیاس میکنند که در بین زیر دریای های اتمی  روسی از نظر میزان تولید صدا  قابلیت  بسیار داشت و کشف ان به گفته مقامات غربی همیشه دشوار بوده است. این زیر دریایی یک زیر دریایی تهاجمی است  که در پشت بدنه دارای لانچر های عمود شلیک موشک کروز است و توان تهاجم اتمی باموشک بالستیک ندارد. مشخص نیست چه نوع سلاحی از  این زیر دریایی شلیک می شود  ولی  بر اساس گفته منابع غربی این  زیر دریایی توان حمل 24 تا 36 موشک کروز سی جی 10 با برد 1500 تا 2500 کیلومتر را در انواع  متعارف و اتمی  را دارد و  در واقع این زیر دریایی دارای دو نقش اتمی و  متعارف خواهد بود.دست کم یک فروند از این زیر دریایی در حال حاظر در مرحله مقدماتی وارد به خدمت است و  در اینده  جایگزین زیر دریایی کلاس تایپ 91 خواهد شد

زیر دریایی های اتمی چین

تایپ 095

زیر دریایی اتمی با توان شلیک موشک بالستیک اتمی

اصلیترین هدف چین در طراحی زیر دریایی اتمی توان شلیک  موشک بالستیک  بود. از انجای که برای شلیک موشک بالستیک  از زیر اب نیاز به بخار اب  تولید توسط راکتور برای پرتاب موشک از  سیلوی پرتاب است از این رو چین  نیز در مرحله نخست  به دنبال زیر دریایی اتمی برای پرتاب موشک بالستیک  بود زیرا  بازدارندگی اتمی کامل و همچنین برتری اتمی به دست نمی اید  الا با پرتاب موشک بالستیک از زیر دریایی .چین  فعالیت خود در این زمینه را در دو راستا از میانه دهه 1970 اغاز کرد. یکی زیر دریایی با توان شلیک موشک بالستیک  و دوم  توسعه خود موشک بالستیک  زیر دریایی پرتاب

زیر دریایی تایپ 92

کار روی این زیر دریایی در دهه 1970 اغاز شد و در سال 1981 به اب انداخته شد. بعد از تست این زیر دریایی  اولین شلیک موشک بالستیک جی ال-1 از این زیر دریایی پرتاب شد  ولی موشک تا سال 1987 به  مرحله عملیاتی کامل نرسید. زیر دریایی 8000 تنی تایپ 92  با طول  120 متر اولین زیر دریایی اتمی چین با توان پرتاب موشک بالستیک  بود که با دانش بومی طراحی شد. اگرچه  از دید امریکا  مشابه  فناوری دهه 1960 امریکا و یا شوروی بود و تنها یک فروند ان نیز بیشتر ساخته نشد ولی برای چین گام بزرگی به جلو بود. این زیر دریایی در پشت  برجک اصلی دارای 12 سیلوی پرتاب عموم موشک بالستیک   بود که به ان توان حمل 12 موشک بالستیک  جی ال 1 را میداد. جی ال1 اولین موشک زیر دریایی پرتاب چین بود که  یک موشک میان برد  سوخت جامد با برد 1770 کیلومتر بود که مجهز به یک کلاهک اتمی 250 تا 500 کیلوتن تی ان تی بود . این موشک برد کمی داشت  و برای هدف قرار داد خاک اصلی شوروی و امریکا عملا کارایی نداشت  از این رو توان زیر دریایی پرتاب چین تا مدتها اصلا برای  شوروی و امریکا خطری به حساب نمی امد

در دهه 1990 نسخه جدید این موشک با نام JL-1A با برد 2500 کیلومتر نیز توسعه یافت . در کنار این 12 موشک این زیر دریایی دارای توان حمل تا شش لوله اژدر افکن  533 م م نیز بود  که اژدر های با برد 15 کیلوکتر  شلیک میکرد .

همان  طور که گفته شد تنها یک زیر دریایی تایپ 92 ساخته شد که اولین بار نیز در سال 2009 به معرض دید عموم قرار داده شد

زیر دریایی های اتمی چین

تایپ 092

زیر دریایی تایپ 94

زیر دریایی تایپ 94 امروزه پر تعدادترین زیر دریایی اتمی چین  است . این زیر دریایی 11000 تنی که سنگین ترین زیر دریایی عملیاتی این کشور نیز است در سال 2010 عملیاتی شد و برای پرتاب موشک های دوربرتر  تر جی ال 2 طراحی شد. برد کم موشک JL-1  عملا این موشک را تنها در بازدارندگی اتمی در برابر هند موثر کرده بود و نه امریکا. چین نیاز به موشکی  با برد  فراقاره ای داشت  تا بتواند  در حاشیه اقیانوس  ارام ، خاک امریکا را هدف قرار دادهد. از این رو چین دست به توسعه  موشک JL-2 زد. این موشک شبیه جی ال1 است ولی برد ان تا 8000 کیلومتر افزایش یافته و یک موشک  سه مرحله ای سوخت جامد است که میتواند یک کلاهک اتمی یک مگاتنی را حمل کند. چین در صدد  نصب کلاهک مجتمع شامل  3 تا 4 کلاهک کوچکتر روی این موشک است ولی هنوز   چنین اقدامی انجام نداده است

  تایپ 94 دارای  شکل قطره شکل  است و دارای سیلو های بزرگ در پشت بدنه با توان حمل 12 موشک جی ال 2 است. اگرچه عدم توان حمل کلاهک مجتمع و تعداد کمتری موشک بالستیک نسبت به انواع روسیه و امریکا ، چین را در ضعف قرار داده ولی با وجود عملیاتی بودن 4 زیر دریایی  چین به بازدارندگی اتمی مناسبی رسیده است . به غیر از این 12 موشک ، این زیر دریایی دارای شش لوله پرتاب اژدر 533 م م است  که برای شلیک اژدرهای فعال با برد15 کیلومتر استفاده  می شود.  این زیر دریایی توان حمل 12 اژدر را نیز دارد. چهار زیر دریایی در خدمت است ولی  یک فروند دیگر نیز در حال ساخت است

تایپ 94 و دهلیز بار موشک های بالستیک

تایپ 94 و دهلیز بار موشک های بالستیک

تایپ 094

تایپ 094

زیر دریایی تایپ 96

این زیر دریایی  همکنون در دست تکمیل   است و در واقع تلاش  از سوی  چین برای افزایش  توان اتمی زیر دریایی های  حمل بالستیک  خود است. این  نسخه جدید توان حمل تا 24 موشک بالستیک  را دارد و احتمالا موشک های ان نیز توان حمل کلاهک چند گانه را دارند . همچنین تلاش بسیار در کاهش صدای این نمونه شده و هدف اصلی رقابت با اخرین فناوریهای ساخت امریکا در این زمینه  است . این زیر دریایی هنوز در دست توسعه است و  به مرحله ساخت نرسیده است

 توان زیر سطحی چین  در بخش اتمی در حال حاظر اصلا قابل قیاس با امریکا و یا روسیه نیست ولی با در نظر گرفتن سرمایه گذاری 100 میلیارد دلار در این زمینه طی یک دهه انتظار می رود این کشور طی دو دهه اینده بتواند حتی روسها را پشت سر بگذارد .  همینک امریکا  دست کم 73  زیر دریایی اتمی و روسها 39 زیر دریایی اتمی  و چین 11 زیر دریایی اتمی در خدمت دارند

ماکت تایپ 096

ماکت تایپ 096

مشخصات

نامتایپ91تایپ 92تایپ93تایپ 94تایپ 96
وزن5500 تن8000 تن7000 تن11000 تن12000 تا 16000
طول98 متر120 متر110 متر135 متر؟
بیشترین سرعت روی اب22 کیلومتر بر ساعت25 کیلومتر برساعت؟؟؟
بیشترین سعت زیر اب46 کیلومتر بر ساعت؟53 کیلومتر بر ساعت؟؟
سلاحشش لوله اژدر 533 م مشش لوله پرتاب ازدر و 12 موشک جی ال1شش لوله پرتاب اژدر و در نسخه تایپ 93 جی تا 12 موشک کروزشش لوله اژدر 533 م م و 12 موشک بالستیک جی ال 2شش لوله اژدر 533 م م و 24 و یا 36  موشک بالستیک جی ال 2
تعداد ساخته شده5 فروند ولی سه فروند عملیاتی است1 فرونددو فروند  ولی ساخت سه فروند دیگر ادامه داردچهار فروند ساخته شد  احتملا چهار فروند دیگر هم ساخته می شود؟

ترجمه: عبدالحمید  تارخ

منبع

http://www.globalsecurity.org