پدافند هوایی

سامانه های موشکی  دفاع هوایی ساخت چین

سامانه های موشکی  دفاع هوایی ساخت چین

اولین تلاش  چین برای ساخت یک سامانه پدافندی موثر به دهه 1960 بر می گردد. در ان زمان شوروی اتش بار سام 2 به چین فروخت و بعد از این به دلیل اختلافات سیاسی بسیار رابطه چین با شوروی قطع شد. سرزمین پهناور چین و 6 اتش بار!! در سال 1966 چین یک کپی مستقیم از موشک سام 2 را با نام اچ کیو 1 تولید کرد اگرچه مشخص  نیست که ایا چین رادار ها و سامانه کنترول را هم تولید کرد و یا تنها خود موشک را.با ارتقاء اچ کیو 1 در اوائل  دهه 1970 موشک اچ کیو 2ای  تولید شد.این نسخه دست کم 140 شلیک ازمایشی داشت  که نیم از انها به هدف برخورد کردند. ولی اچ کیو 2 ای تنها توان درگیر با اهداف  ارتفاع بالا با سرعت کم را داشت . چین در در دهه 1970 با ارتقاء اچ کیو 2 ای به اچ کیو 2 بی دست به توسعه  نسخه ای برای توان تعقیب   هدف در ارتفاع  پایین و سرعت بیشتر شد. در ادامه تا دهه 1980 اچ کیو 2 بی تولید شد . این نمونه دارای  راداری  و سامانه هدایت چینی بود و دارای سوخت مایع پر قدرتمند تری  بود(سام 2 دارای دو مرحله بود یکی مرحله سوخت جامد و یک مرحله سوخت مایع). رادار نسبت به سام 2  دارای  مقاومت بیشتری در برابر جنگ الکترونیک داشت و اطلاعات هدایت برای موشک  با رمز گذار دیجیتال  ارسال میشد. با تغییرات در موتور موشک توان رسیدن به سرعت بالاتر در ارتفاع متوسط و پایین را داشت و توان انجام مانورهای سخت تر را داشت. کلاهک قدرتمند ار داشت و تخریب بیشتری به وجود می اورد. دارای  یک سامانه  اپتیکی   برای رهگیری غیر فعال هدف بود. دارای پنلهای  گرافیکی برای اپراتور بود و بسیاری از وظایف  را به صورت خودکار انجام میداد.

در مجموع 30 فناوری پیشرفته در اچ کیو 2 بی نصب شده بود  که کارای  ان را تا سام 6 روسها بالا برده بود اگرچه همچنان سامانه هدایت در خط دید رادار مشکلاتی را داشت. و حتی گفته های وجود دارد که در اواخر دهه 1990 تعدادی از اتش بارهای اچ کیو 2 به رادار اریه فازی غیر فعال مجهز شدند.در طی جنگ بین چین و ویتنام در سال 1979 به دلیل عدم توان لازم برای ایجاد پوشش هوای توسط  نیروی هوایی این کار بر عهده اچ کیو 2 گذاشته ولی اچ کیو 2 مانند سام 2 دارای اتش بار ثابت بود و قالبیت  تحرک نداشت  از این رو چین برای اچ کیو 2بی دست به توسعه یک لانچر متحرک شنی دار زد.با وجود این حمل نقل موشک سوخت مایع مانند اچ کیو 2 در میدان نبرد ان هم با مخزن سوخت پر به دلیل اشتعال  بودن موتور موشک کار بسیار خطر ناکی بود.موشک همانند  سام 2 ،  دو مرحله ای و سوخت مایع بود و از کلاهک انفجار مجاورتی بهره میبرد . طی ازمایشات که در اوائل دهه 1980 انجام شلیک  موشک  بر ضد اهداف مختلف با سرعت و ارتفاع مختلف شلیک شد و نتیجه این شد که تغییراتی  در خلبان خودکار موشک انجام شد و تمامی رایانه های  با نسخه  دیجیتال تعویض شد.برد موشک 35 کیلومتر و ارتفاع عمل ان 25 کیلومتر بود.

همانند  سام 2 از سه رادار بهره میبرد. هدف اول توسط رادار هشدار دهنده  پی 12 که بردش بین 250 تا 300 کیلومتر بود و در باند وی اچ اف کار میکرد و بعد هدف به  رادار ردیاب  داده میشد که کارش محاسبه ارتفاع و سمت هواپیما برد. بسته به نوع هواپیما ارتفاع و سرعت بردش کشف این رادار بین 120 تا 60 کیلومتر بود و بسته به مدل در باند ائی و اف و یا جی کار میکرد. این رادار در سام دو رادار سان سونگ است که چین اون را با نام اس جی 202 ساخت  و بعد تمام اطلاعات به هدف درگیری  قرار میگرفت که در باند ائی کار میکرد و بردش بین 30 تا 50 کیلومتر بود تا موشک را به طرف هدف هدایت کند.چین در مجموع تا دهه 1990 حدود 10000 موشک و هزار پرتابگر تولید کرد

اچ کیو 2
اچ کیو 2

در دهه 1990 چین موشک اچ کیو 9 را برای جایگزین اچ کیو 2 معرفی کردند. چین در سال 1991 وقتی  که عملکرد نیروی هوای غرب را در نبرد خلیج فارس ۱ مشاهده کرد ، فهمید اچ کیو2 در نبرد اینده کارایی  ندارد. این کشور  در اوائل دهه 1990 تعداد زیادی اتش بار موشک اس300 از انواع پی ام یو و نسخه وی از روسیه تحویل گرفت و تلاش در تکیمل  موشکی میان برد و دوربرد برای خود کرد که در نهایت در سال 1997 موشک اچ کیو 9 را معرفی  کرد .

برای اشنایی با سامانه اچ کیو 9 اینجا را کلیکی کنید

اچ کیو9
اچ کیو9

چین در دهه 1980  توانست تعدادی کورتال را از فرانسه تحویل بگیرد.چین به چنین سامانه ای نیاز داشت زیرا شوروی که دیگر دشمن شده بود به تازگی بمب افکنهای ارتفاع  پایینی چون سوخوی24 و توپلوف22 ام 3 را وارد خدمت کرده بود.چین نسخه دریایی و زمین  پاییه کورتال را دریافت کرد و نسخه دریا پایه را بر روی برخی از شنارهای دریایی خود نصب کرد ولی بلافاصله  دست  به مهندسی معکوس ان زد.اولین بار کورتال چینی با نام اچ کیو 7 در سال 1983 تست شد و در سال 1986 تا 1988 وارد خط تولید شد اگرچه تا دو سال بعد عملیات شدند .

نسخه زمینی  بر روی یک شاسی چرخدار سوار ست که دارای چهار موشک امده شلیک است. کپی برداری چینیها کامل بود زیرا حتی شاسی کاملا مشابه بود تنها در چراغها فرق داشت اگر چه در نسخه اف ام 90 که در اواخر دهه 1990 ساخته شد تغییرات زیادی کل سامانه  به خود دیده بود . سامانه یک موشک رادار نیم  فعال با یک جستجو گر فروسرخبود. دارای چاشنی برخورد مجاورتی  بود.میتواند بسته به موقیعت هدف حتی در صورت هدایت  توسط رادار با کمک سامانه فروسرخ خارج از دید رادار نیز عمل کند. برد رادار که در قسمت جلو  خودرو نصب شده بود 18 کیلومتر بود. در نسخه جدید تر که اف ام 90 خوانده میشود  برد به 25 کیلومتر نیز می رسد   کارایی رادار  خوب گذارش شده  و گفته شده در ارتفاع پایین برای درگیری معمولا پس زمینه را با هدف اشتباه نمیگیرد .

دارای  سامانه شناسایی دست از دشمن است و در کنار دیش رادار دارای یک سامانه اپتیک  با برد 15 کیلومتر برای رهگیر غیر فعال هدف است. در صورت عدم کارایی رادار مثلا به دلیل جنگ الکترونیک میتوان موشک را به صورت فروسرخ شلیک کرد.برد خود موشک ده کیلومتر در نسخه های جدید 15 کیلومتر و ارتفاع عمل بسته به مدل 30 متر تا 5 یا 6 هزار متر است. معمولا سه تا چهار خودرو توسط یک واحد متحرک رادار با رادار سه بعدی در نسخه جدید اف ام 90 همراهی میشود و در نمونه های قدیمتر یک رادار پالس داپلر . میتوان با کمک کابل تا 500 متری با کمک امواج رادیویی تا 5 کیلومتری  اتش بارها  را به هم شبکه کرد.برد های گفته شد برای رادار برضد جنگنده ای به سطح مقطعی 0.1 متر مربع است .نسخه دریایی این موشک با نام اف ام 80 با لانچر پرتاب 8 موشکی (حتی 16 و 24 موشکی) به رادار تایپ 360 در دست راس است.

ایران نسخه  از این موشک را در داخل تولید میکند.

اچ کیو 7
اچ کیو 7

Chinese_HQ-7_and_Type_79A_100mm_turret

اچ کیو 61

در دهه 1960 هنوز اچ کیو 1 و 2 در حال توسعه بود که مشخص شد که سام 2 به شدت  مستعد اختلال است از این رو ارتش چین به دنبال  یک موشک رادار نیم فعال رفت. توسعه این موشک  در اوائل دهه 1970 تکمیل و سامانه اچ کیو 61 نام گرفت.این سامانه اگرچه زمین  پرتاب  بود به سرعت ساخت نمونه دریایی ان مورد توجه قرار گرفت و نسخه  ای با نام اچ کیو 61 برای شلیک از کشتیها جنگی  توسعه  پیدا کرد. در دهه 1970 تست های  مختلفی نمونه زمینی   و دریایی انجام داد که همگی رضایت بخش بودند . نسخه زمینی پرتاب متحرک بود و دارای  یک شاسی  چرخدار بود که دارای  دو پرتابگر بود و رادار نیز  بر روی  یک کامیون  دیگر حمل میشد.کل سامانه دارای چهار پرتابگر و یک رادار بود. این سامانه در نیروی هوایی به صورت  محدود به خدمت گرفته شد و اولین بار تصاویر  ان  در یک مانور در سال 1995 به تصویر کشیده شده بود.برد موشک به ده کیلومتر میرسد  و ارتفاع ان 8 کیلومتر. با وجود اچ کیو 7 این موشک از چشم افتاد و همکنون نیز وضعیت عملیات ان مشخص نیست.

کی اس 1(اچ کیو12)

کی اس 1 تلاشی برای جایگزین موشک اچ کیو2 بود. خود این سامانه بسیار شبیه ریم 66  نیروی دریایی امریکا است اگرچه چین به ریم 66 دستراسی نداشت.این سامانه در واقع تلاش چین برای دست  راسی به موشک پدافند  میان برد متحرک برای میدان نبرد بود. کل سامانه  6 لانچر پرتاب  بر روی یک کامیون  6*6 هر کدام با  دو موشک در مجموع با 12 موشک  ،چهار  کامیون با  12 موشک ذخیره  یک کامیون برای یدک کشیدن رادار  و مرکز فرمانده ای و  یک تا دو بارگذار است. چندین  مدل از این سامانه وجود دارد  شامل نسخه پاییه کی اس  1 که نسخه پاییه با رادار پالاس داپلر  اس جی 202 که در واقع متعلق  به سامانه اچ کیو 2 است،  / کی اس 1 ای مجهز به رادار ارایه فازی اس جی 231  با توان درگیر با چهار هدف و یا به عبارتی  هدایت هشت موشک به سمت چهار هدف،کی اس 2 جدیدترین نسخه مجهز به رادار اریه فازی اچ تی 233 متعلق به اتش بار اچ کیو 9  ، یک نسخه صادراتی مشابه کی اس 1 ای با نام کی اس 1000 و   حتی یک نسخه صادراتی با نام اف کا 1000 که دارای 12 موشک 9 ام 311 سامانه تانگوستای روسی است فقط رادار ان با یک رادار اریه فازی تغییر  کرده است . البته نسخه اخر صادراتی به صورت عملیاتی در دست راس نیست

موشک های سامانه کی اس 1 در تمام مدلهای به غیر از نسخه صادراتی اف  کا 1000  دارای برد بسته به سرعت هدف از 38 تا  50 کیلومتر و ارتفاع عمل 25 کیلومتر است. کلاهک جنگی 90 کیلوگرم وزن دارد و برد رادار ارایه فازی    اس جی 231 که بر  روی یک شاسی 8*8 سوار است  100 کیلومتر است و گفته شده توان رهگیری 50 هدف و اتش همزمان به چهار هدف را دارد. موشک در زیر یک لانچر پرتاب لود میشود که بسیار شبیه ریم 66 استاندارد امریکایی است .

اچ کیو 12 یا همان کی اس 1 و رادار درگیری
اچ کیو 12 یا همان کی اس 1
و رادار درگیری

اچ کیو 16

موشک اچ کیو 16 و یا ال وای 80 ر واقع یک نسخه از موشک روسی سام 11بوک ام1  و سام 17 بوک ام 2 است.چین در اواخر دهه 1990 از روسیه چنیدن اتش بار سام 17  (بوک ام 1-2 )که نخسیتن نمونه سام 17  دریافت کرد و بر اساس ان سامانه اچ کیو 16 را توسعه داد.اچ کیو 16 همانند سام 17 یک سامانه رادار نیم فعال است که بر روی یک خودروی 8*8 نصب شده. لانچر پرتاب با لانچر پرتاب یوک روسی بسیار تفاوت دارد و  لانچر پرتاب به صورت سلول 6 تایی نصب شده است  در حالی که بوک دارای لانچر   با چهار موشک است.

یک اتش بار شامل چهار خوروی هر کدام با شش موشک  و یک رادار جستجو و درگیر است و میشود چند اتش بار را با هم شبکه کرد  . موشک دارای برد 35 تا 40 کیلومتر بسته بر سرعت هدف و ارتفاع عمل 15 تا 18  کیلومتر است موشک به صورت عمود همانند اس 300   ویا اچ کیو 9 از  لانچر به بیرون پرتاب شده توسط خرج پرتاب و در ارتفاع 50 متری موتور اصلی روشن و بعد تغییر مسیر داده به سمت هدف میرود. از این رو اگرچه موشک  بر اساس موشک 9 کا 31 ام 1-2 ساخته شده ولی سازکار و روش پرتاب موشک با نسخه روسی بسیار تفاوت دارد .موشک دارای یک کلاهک 70 کیلوگرمی با جاشنی مجاورتی است و سامانه جهت کشف غیر فعال از اپتیک بهره میبرد .

رادار درگیری یک رادار ارایه فازی با برد کشف 140 کیلومتر است و توان درگیر با چهار هدف در یک زمان را دارد. در چین نسخه های در حال توسعه است که خودروی حامل لانچر موشک در پشت کابین رانند دارای یک رادار با یک بازی چند متری است که رادار بالا امده  و روی بازو در ارتفاع مناسب قرار میگیرد .این سامانه به گفته چینیها دارای توان کامل برای مقابله با موشک های کروز است و در واقع پوشش دهنده ارتفاع و برد متوسط است و مکمل سامانه اچ کیو 9 .میتوان رادار هشدار دهنده مختلفی را با این سامانه هماهنگ کرد. در سازمانده ای اگرچه چهار لانچر به یک رادار هدایت وصل میشود و یک اتش بار را تشکیل میدهند ولی می شود چهار اتش بار را به یک ایستگاه با کمک ارتباط رادیویی رمز گذاری شده متصل کرد  و منطقه بزرگی را پوشش داد.

از جمله دیگر محصولات جدید چین میتوان به سامانه دفاعی هوایی ارتفاع پایین و بسیار پایین  Sky Dragon 12 سامانه مشابه پانتسیر روسی ولی تنها متکی به 12موشک   رادار  نیم فعال با رادار اریه فازی و یک سامانه اپتیکی است  . این سامانه  در نمایشگاه دفاعی چین  سل 2014 به نمایش در امده است . این سامانه توان درگیر با 4 هدف در برد 15 کیلومتری را دارد. تصاویر نشان میدهد که سامانه اسکای دراگون 12 بر روی یک شاسی  8*8  متحرک قرار دارد و احتمال توسعه نسخه ای برای نصب روی شناور های چینی نیز وجود دارد

15533995069_6e9c334209_b

همچنین چین جدیدا یک سامانه موشکی جدید با نام اسکای دراگون 50 را به نمایش گذاشته است که شامل یک اتش بار متحرک سوار بر یک وانت با لانچر چهار لول است که نسخه ای از موشک هوا به هوای اس دی 10 را شلیک میکند. موشک اس دی 10 یک موشک هوا به هوای رادار فعال است و در واقع نسخه صادراتی موشک پی ال 12 است. این نسخه از قرار معلوم برای صادرات در نظر گرفته شده است و شامل یک رادار ارایه فازی  سوار بر یک کاموین چرخ دار دیگر است . رادار این سامانه 250 کیلومتر برد دارد و میتواند یک جنگنده را از برد 130 کیلومتر رهگیری کند و با 4  هدف درگیر شود. یک اتش بار این سامانه شامل شش خودروی پرتابگر هر کدام با چهار موشک و یک رادار است  و برد درگیر سامانه 50 کیلومتر است و ارتفاع درگیر ان 12 کیلومتر. این نسخه در نمایشگاه دفاعی سال 2012  در چین به نمایش در امده است

اسکای دراگون 50
اسکای دراگون 50

پدافند هوایی موشکی چین ترکیبی از موشکهای بومی برگرفته شده از نسخه های خارجی و موشک های  روسی چون سام 17 و اس 300 است.ولی چیزی که در این میان مشخص است پیشرفت فوق العاده چین در ساخت رادار های ارایه فازی و اپتیک های حرارتی  در این گونه سامانه های است که باعث افزایش کارایی دفاع هوایی شده است که در سال 1990 تنها متکی به اچ کیو 2 بود. حتی سامانه های مهندسی معکوس شده چینی عملا در نسخه های  ارتقاء یافته تقریبا تمام چینی و بسیار ارتقاء یافته هستند .البته این موشک ها را انواع مختلف توپ های ضد هوایی و موشک های  شانه پرتاب ارتفاع پایین نیز پوشش میدهد که به زودی به انها نیز خواهیم پرداخت.

اچ کیو17

چین در دهه 1990 دست به دریافت 13 اتش  بار سامانه سام15  یا همان تور ام1 زد. این سیستم برای چین ارتش بسیاری داشت و کارایی ان به عنوان یک سامانه ارتفاع پایین بسیار بهتر از اچ کو7 خود چینیها بود که بر اساس کورتال فرانسوی ساخته شده بود از این رو چین دست به توسعه نسخه بومی ان با نام اچ کیو 17 زد. این نسخه مشابه نسخه روسی است ولی تفاوت های ان نیز اشکار است زیرا بر اساس تجهیزات چینی ساخته شده. شاسی این نمونه بر اساس شاسی 9A330 combat vehicle ساخته شده که تور روسی نیز روی ان نصب است و دارای شکل کلی مشابه تور است ولی دارای یک رادار ارایه فازی فعال ساخت چین در بالای بدنه است در حالی که تور ام1 دارای رادار پالاس داپلر بود و یک رادار هدایت اتش نیز در جلوی سیستم نصب است. گفته شده برد کشف رادار جستجو 40 کیلومتر است.این نسخه مانند تور دارای هشت موشک است ولی موشکهای اگرچه تا حدی شبیه موشک 9M330 سامانه تور است ولی تفاوت های نیز در شکل قرارگیری بالچه دارند  و کل سیستم نیز میتواند با چهار هدف همزمان درگیر شود . سیستم هدایت در خط دید رادار است و موشک با کمک امواج رادیویی ارسالی از سامانه اتش هدایت می شودو دارای فیوز انفجار مجاورتی است. برد موشک 13 کیلومتر و ارتفاع عمل ان 6000 متر اعلام شده که تقریبا مشابه تور ام1 است

اچ کیو17
تفاوت موشک نسخه روسی سمت راست و نسخه چینی سمت چپ

سامانه پدافندی  LS-II ADS

این سامانه پدافندی  LS-II ADS یک سامانه تاکتیک میدانی   متحرک  است که شامل نصب چهار موشک پدافند هوایی شامل دو موشک هدایت فروسرخ  هوا به هوایی پی ال-9سی  و دو موشک هوا به هوایی رادار فعال پی ال12 است .  موشکها سوار بر خودروی تاکتیکی  چهار چرخ  دانگ فنگ  EQ-2050   است که شبیه هاموی امریکایی است .روی سقف خودرو یک  سامانه  اپتیکی نصب است که توان کسب غیر فعال هدف را دارد .این چهار موشک برای پوشش ارتفاع پست و ارتفاع بالا ساخته شده است و سیستم دارای  یک رادار متحرک سوار بر یک خودرو از نوع ارایه فازی است  که برد ان در منبع مختلف بین 60 تا 80 کیلومتر اعلام شده است . برد درگیری  موشک پی ال 9  برای این سامانه 9 کیلومتر و برای موشک پی ال 12 عدد 20 کیلومتر اعلام شده است و  این سیستم جهت صادرات ساخته شده و یک الگو برداری  از سامانه امریکایی مشابه حامل موشک امرام است

سامانه پدافندی FB-6A

این سامانه یک الگو برداری مستقیم   از سامانه اونجر امریکایی است که شامل هشت موشک استینگر روی یک خودروی هاموی اسنت. سیستم چینی نیز شامل یک خودروی تاکتیکی  چهار چرخ SFQ2040  موشک فروسرخ TY90 با برد 5 تا 6 کیلومتر و ارتفاع عمل 4500 متر است. این سامانه را میتوان با یک خودرو با یک رادار هشدار دهنده نیز همراهی کرد

سامانه FLV-1

این  سامانه یک سامانه چرخدار سوار شده بر روی  یک نفربر چرخدار  WZ 551  شامل هشت موشک هدایت فروسرخ   ونگارد با برد 5000  مترکه به شکل چهار  به چهار  دو طرف لانچر نصب شده است  که دارای یک سامانه اپتیک حرارتی و مسافت یاب لیزری  در میان  لانچر پرتاب و در بالای لانچر  دارای یک رادار باند L با برد 20 کیلومتر است . این سیستم 8.5 تن وزن دارد

اچ کیو 22

سامانه اچ کیو 22 یک سامانه پدافند هوایی ضد بالستیک است که در سال 2016 رونمایی شد و بر اساس اچ کیو 9 ساخته شده است. این سامانه دارای یک لانچر با چهار پرتاب گر شامل موشک با برد 150 تا 170 کیلومتر و ارتفاع عمل 27000 متر است  و گفته شده میتواند با موشک های بالستیکی با برد 2500 کیلومتر نیز درگیر شود و از رادار هدایت این سامانه اطلاعی در دست نیست ولی موشک دارای سامانه هدایت در خط دید رادار و در مرحله اخر رادار فعال است و گفته شده سامانه  رادار سیستم مشابه اچ کیو9  ولی نسخه ارتقا یافته ان است . نسخه صادراتی این موشک FK-3 نام دارد که دارای برد 100 کیلومتر است

گرداوری:عبدالحمید تارخ

سئوالات نظامی و یا دیدگاه های خود را با ایمیل jangaavaran@YAHOO.COM در میان بگذارید

منبع:

http://www.ausairpower.net/ اچ کیو 16

اچ کیو 16

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن