شوروی در دهه ۱۹۶۰ با معرفی سامانه شیلیکا به عنوان یک توپ  ارتفاع  پایین هدایت شونده ،  اولین تلاش خود را برای مقابله با جنگنده ها پرواز کننده در ارتفاع پست انجام داد. البته وظیفه اصلی شیلیکا دفاع از نیروهای زمینی در میدان جنگ در برابر حملات تاکتیکی  جنگندها بود  ولی یک  شیلیکا یک کاربرد دیگر نیز داشت

در دهه ۱۹۶۰ شوروی حدود  هفتاد هزار تانک  و دویست هزار عراده نفربر زرهی  و خودروی زرهی داشت و در صورت تبدیل شدن جنگ سرد به گرم لشگرهای  زرهی اتش شوروی ، نیروی های اصلی خط شکن  این ارتش  بودند.شوروی باید برای مقابله با حملات هوایی دشمن به این  یگان های زرهی  از شکاری های  خود استفاده میکرد زیرا سامانه های پدافند  شوروی در ان زمان تحرک نداشتند و پوشش یگان در حال پیشروی زرهی برای انها ممکن نبود از این رو در هر گردان زرهی  ارتش شوروی همیشه  تعدادی شیلیکا وجود داشت تا در برابر حملات هوایی ارتش های ناتو مقابله کند

در اواخر دهه  ۱۹۶۰ با ورود  موشک سام ۷ استرلا  فصل جدید از عملیات پدافندی به وجود امد. یک نیروی پیاده نیز میتوانست  به طرف یک هدف  هوایی به راحتی شلیک کند. دست کم در ان زمان اینچنین به نظر می امد   اگرچه زمانه نشان داد باید صدها تیره موشک فروسرخ  پدافندی شلیک شود تا یک جنگنده هدف قرار داده شود(برای اشنایی با استرالا ۲ اینجا  را کلیک کنید)

با وجود اینکه سامانه های شانه پرتاب نشان دادند از نظر موثر بودن در رده پاینتری  از دیگر سامانه های پدافندی هدایت شونده قرار دارند ولی بسیار ساده بودند. ارتش شوروی  نیز به دنبال  یک سامانه جدید برای پوشش یگان های زرهی و مکانیزه  خود بود زیرا شیلیکا  بردش کم بود و عملا می شد خود شیلیکا را در  خارج از بردش با موشک تاو و یا ماوریک شکار کرد از این رو تصمیم به افزایش حجم اتش موشکی چون استرالا ۲ دست به هماهنگ کردن این موشک با یک شاسی متحرک زد. این کار از همان زمان توسعه استرالا در دستور کار بود. نتیجه کار توسعه سامانه جدید با نام ۹ کا ۳۱ استرالا۱ با نام ناتو سام۹  گازکین شد

img_9526

سام۹ یک سامانه خودکششی با یک ترکیب  ساده است  که در واقع نصب چهار موشک استرالا ۲ روی یک خودروی چرخدار BRDM-2 است. خودروی زرهی  BRDM-2  که شاسی این سامانه بود یک خودروی زرهی چهار چرخ با وزن ۷ تن ست که در دهه ۱۹۶۰ ساخته شد و به عنوان یک خودروی زرهی ابی خاکی از ان استفاده شد. خودرو دارای  یک موتور دیزل  ۱۴۰ اسب  بخاره در جلو بود  و میتوانست  با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت بر روی زمین  و ده کیلومتر بر ساعت در درون اب حرکت کند. این خودرو دارای  یک عدد جت ابی در عقب خودرو بود که برای به حرکت در اوردن ان  روی اب بود و نسخه اصلی  به عنوان یک خودروی زرهی  دارای  یک برجک مجهز به یک مسلسل سنگین ۱۴٫۵ م م و یک مسلسل ۷٫۶۲ م م بود

در سام ۹ با برداشتن  برجگ مسلسل سنگین یک  برجک بزرگ نصب شده که دارای چهار لانچر پرتاب موشک  است .

موشک این سیستم از نوع ۹ ام ۳۱ است. ۹ ام۳۱  مشابه موشک  سام۷ است ولی این موشک  بسیار بزرگتر و سنگین تر است . موشک ۹ ام ۳۱ دارا وزن ۳۲ کیلوگرم  و طول  ۱٫۸ متر است(موشک استرالا دارای   وزن ۹٫۸ کیلوگرم و طول ۱٫۴ متر است). موشک دارای یک پیشرانه سوخت جامد  تک مرحله ای است که البته از یک بوستر سوخت  جامد  برای پرتاب موشک استفاده میکند. این بوستر موشک را از درون لوله پرتاب میکند و بعد از  طی چند متر  از موشک جدا شده تا موتور اصلی  شروع به کار بکند.

موشک  دارای سامانه هدایت   فروسرخ است و بر روی موشک  یک کاونده  فروسرخ قرار دارد که برای کسب و درگیر با هدف از ان استفاده می شود . کاربر هدایت کننده در زیر برجک  بزرگ روی خودرو قرار میگیرد و از طریق  یک دریچه که جلو  ان یک شیشه قرار دارد  به صورت چشمی هدف را  شناسایی میکند و   سر لانچر را به طرف هدف می گرداند. درب لانچر باز شده و کاونده موشک  دست به  جستجوی  اسمان برای کسب هدف میزند. زمانی که هدف کسب و کاونده روی هدف قفل شد موشک شلیک می شود و دست به تعقیب  هدف می زند.

zrs-9k31-sa-9-gaskin-1s

این سامانه نسبت به استرلا ۲ چند ویژگی دارد . اول  اینکه در تمامی موشک  های شانه پرتاب یک باطری وجود دارد که برای به کار انداختن  کاونده موشک است  که بین ۲۵ تا ۴۰ ثانیه  باطری ان فعال است در صورتی  که طی این مدت نوان هدف را کسب کرد باتری تمامی می شود  ولی در سام۹  موشک مستقیم  به باتری خودرو وصل است از این رو محدودیت زمانی وجود ندارد . از طرفی شلیک دو موشک به صورت همزمان  البته با فاصله کوتاه بعد از هم ، ممکن است.

موشک دارای یک کلاهک انفجار  قوی ترکش شونده است ۲٫۶ کیلوگرم وزن دارد که سنگین تر از کلاهک ۱٫۱۵ کیلوگرمی موشک استرلا۲ است.  موشک دارای  برد ۴۲۰۰ متر و ارتفاع عمل ۳۵۰۰ متر است که بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر از مدل های مختلف استرلا۲ ارتفاع عمل بیشتری دارد. در صورتی که موشک تا ۱۵ ویا ۱۶ ثانیه  به هیچ  هدفی برخورد نکند دست به خودکشی میزند

موشک سام۹ در  سال  ۱۹۶۸ وارد خدمت شد. این نسخه  در سال ۱۹۷۰ مجهز به موشک ۹M31M  شد که دارای  کاونده حساس تر و برد عمل ۸۰۰۰ متر بود  و کلاهک ان به سه کیلوگرم افزایش یافته بود جایگزین شد

این سیستم رادار نداشت  اگرچه در ارتش شوروی  می شد از رادار های جستجوی  مختلف برای  هشدار زودهنگام این سیستم استفاده کرد ولی فاقد رادار بود  و هدفگیری چشمی بود.  از سال ۱۹۶۸ در یگان های زرهی ارتش شوروی در کنار شیلیکا به کار رفت و همیشه مکمل هم بودند تا اینکه با سام۱۳ جایگزین  شد اگرچه حدود ۲۰۰ تا ۱۶۰   سامانه همچنان در روسیه در خدمت است .این موشک نشان داد برد بیشتری از شیلیکا  دارد و میتواند قبل از اینکه بالگردها ویا جنگنده دست  به حمله بزنند انها را تهدید کند. دست کم به دلیل فاقد رادار بودن توسط  موشک های ضد رادار شکار نمی شد  و همچنین  هشداری   به هدف نمی داد

serbia_sa-9-gaskin

این سیستم در  ۲۵ ارتش  جهان خدمت کرد. عراق در سال ۱۹۷۸ دست به دریافت  ۱۶۰ سیستم سام۹ از شوروی زد که علیه نیروی هوایی ایران  و بالگردهای ایرانی استفاده کرد. اینکه چند فروند هواگرد ایرانی  قربانی این سیستم شد اصلا مشخص  نیست ولی این سیستم دست کم دو هواگرد متحدین را در جنگ خلیج فارس ۱ سرنگون کرد(در مجموع  بیش از ۵۰۰۰ عراده از این سامانه ساخته شد ولی کمتر ۳۰ تا ۵۰  هواگرد را در طول خدمت خود سرنگون کرده است)

این سامانه در خود روسیه با تانگوستا و پانتسیر جایگزین شده است اگرچه هنوز حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ اتش بار به شکل ذخیره نگهداری می شوند  ولی همچنان به شکل گسترده ای در خدمت است

موشک 9 ام 31

موشک ۹ ام ۳۱

مشخصات

وزن موشک:۳۲ کیلوگرم

وزن کلاهک:۲٫۶ تا ۳ کیلوگرم

سرعت پرواز:۱٫۸ ماخ

برد: بسته به مدل از ۴۲۰۰ تا ۸۰۰۰ متر

 ارتفاع درگیری: ۳۵۰۰ متر

سیستم هدایت: فروسرخ

وزن  خودرو حامل:۷ تن

ترجمه: عبدالحمید تارخ

 منابع:

http://weaponsystems.net/weaponsystem/EE05%20-%20SA-9%20Gaskin.html

http://www.armyrecognition.com/russia_russian_missile_system_vehicle_uk/sa-9_gaskin_9k31_strela-1_ground_to_air_missile_system_technical_data_sheet_specifications.html

36+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

65 دیدگاه

  • سلام دوباره منظورم از شبکه محور قابلیت استفاده از اطلاعات رادارهای هواگرد های دیگر حاضر در نبرد است. به طور مثال به جای استفاده از رادار زمینی خودش که امکان جمع آوری اطلاعات از رادار رو به دشمن میده با استفاده از رادار آواکسی که در میدان جنگ حاضره اجرای آتش کنه. البته با اینکه ما اصلا در حد این حرفا نیسیم ولی ماهم به ترکیب این دو برای پوشش کامل هواییمون نیاز داریم چون همونجور که مستحضر هستید مناطق مرکزی و غربی ایران کوهستانی هستش و بدون آواکس غیر قابل پوشش… 

    • نویسنده

      سلام خود اس ۴۰۰ و کلا روسها در این حد تا حدی مشکل دارند و کلا با شبکه و بی شبکه ما مشکل پوشش ارتفاع پایین داریم الا که اواکس تهیه کنیم

  • سلام استاد چرا با وجود این همه رشد تکنولوژی در ۴٠ سال گذشته باز هم موشک های دوش پرتاب مشکل باتری دارند و بیشتر از چند ثانیه نمیتونند دنبال هدف بگردن و منتظر بمونن  ؟. میدونم عملاً در واقعیت هم همین چند ثانیه هواپیما در رؤیتشون میمونه ولی قضیه برای هلیکوپتر ها یا هواپیما هایی که مشغول کشت زنی هستند فرق میکنه یا وقتی یم رادار هشدار یا سیستم اپتیکی نزدیک شدن هواگرد دشمن رو از سمتی هشدار میده میشه با خیال راحت تر و امنیت روانی بیشتری مثلاً از پنج دقیقه قبل از رسیدن پرتده دشمن سیستم رو روشن کنیم و به جهت احتمالی بگیریم و اون وقت منتظر بمونیم !   با تشکر

  • سلام آقای تارخ مقاله درمورد پهپادهای ترک و امارات ندارید ؟؟؟؟؟؟خیلی وقته دونبال مقاله ای فارسی از این دوکشور هستم که اکثر پهپادهای این کشورا را بیان کنه اما توی سایتای فارسی عمدتا یک یا چند پهپاد از این دو کشور رو فقط اورده اونم با توضیح کوتاه و مختصر خواهشا اقدام کنید

      • سلام استاد شاید دلیل دیگه ای داره تا کمتر از ده سال پیش خودرو های الکتریکی یک رؤیا و متعلق به آینده بودن ولی الآن مثلاً شرکت تسلا تو امریکا داره خودرو هایی میسازه که با هر بار شارژ بیشتر از ۵٠٠ کیلومتر رو با سرعت های بالا میپیمایند . شاید استاد به کاونده فروسرخش آسیب وارد میشه یا از دقتش کم میکنه یا حتی شاید از لحاظ روان شناسی نمیخوان خیال کاربر راحت بشه و ادرنالین خونش کاهش پیدا کنه اصلاً شاید یه توطئه باشه و این مشکل برای نمونه های صادراتی باشه 🤔😉.     ولی انصافاً قضیه مشکوکه صنعت باتری سازی تو دنیا تو این چهل سال چند بار متحول شده ولی هنوز شارژدهی یا حتی اندازه باطری این تسلیحات فرقی نکردن حتی زمان شارژدهیشونم فرقی نکرده !      در صورتی که با کوچک کردن و سبک کردن باقی قسمت ها میشد وزن کلاهک رو افزایش داد یا از کاونده بهتری استفاده کرد که اثر بخشی سلاح در این صورت چند برابر میشد.                موفق باشید

  • جناب تارخ با سلام اون شیشه روی دریچه دید کاربر که باهاش هدف رو پیدا میکنه شیشه معمولی هستش یا دوربین هست؟اگه شیشه معمولی باشه آخه مگه چشم غیر مسلح چقدر فاصله رو میتونه ببینه اونم تو شرایط استرس جنگ

  • سلام،آقای تارخ درحال حاضر بهترین سلاح دوش پرتابی ک دراختیارایران هست چه سلاحیه؟ممنون

  • سلام آقای تارخ به نظرتون پهپاد صاعقه باریکتر از rq170 نیست؟ و اینکه چرا جایگاه داخلی نداره اینطوری که رادارگریز هم نیست؟ آیا واقعیه یا ماکت؟

    •  ماکته اون هم نه در مقیاس اصلی،توی انجمن میلیتاری تصاویر باکیفیت هست که نشون میده موشکها هم با چسب و تسمه های پلاستیکی به اون ماکت متصل شده اند

  • سلام استادبجز صاعقه یه پهپاد دیگه هم تو فیلم هست(تعدادشم از بقیه بیشتره)اسم و مشخصاتشو نمیدونید ؟

  • سلام استاد ببخشید سوالم خیلی به استرلا ربطی نداره و مربوط به اس ۴۰۰گفته شده که اس ۴۰۰ قابلیت جنگ شبکه محور نداره (البته شما هم توی مقاله سایت اشاره ای نکردین) آیا این یه نقص بزرگ برای کشورهایی که قرار از این سامانه به صورت راهبردی استفاده کنند نیست؟ چون به نظرم شبکه محور بودن در عملیات تدافعی خیلی مهمتر از عملیات تهاجمی… سوال بعدی هم در مورد پات پک ۲ یا پک ۳هستش، آیا اینها قابلیت جنگ شبکه محور دارن؟ 

    • نویسنده

      سلام منظورتون از شبکه محور چیست..اکر منظور شبکه شدن بادگیر سامانه های پدافندی روسی است چرا شبکه میشه

  • سلام و خسته نباشید مقاله خوبی بود.سام ۹ زودتر از سام ۷ و سام ۸ ساخته شد ولی غرب دیرتر فهمید برای همین شماره ها اینگونست.شوروی در اوج قدرتش نیم میلیون تانک و خودرو زرهی داشت دلیل عمده ترس غرب هم این بود.کوزنتسف چون سنگین تر هست و بزرگتر بعد نیمیتز هست و هواپیماهای بیشتری حمل میکنی وزن ۶۵۰۰۰ تن طول ۳۰۳ متر دوگل ۴۵۰۰۰ تن طول ۲۵۰ متر

  • آقای تارخ توی ویکی پدیا و خیلی از سایت های دیگه گفته اواسط سال ۲۰۱۶ عملیاتی میشه

  • سلام استاد مقاله ای در مورد موتورهای توربین گازی تانکها در صف نگارش یا در حال نگارش دارید؟

  • آقای تارخ من فکر می کنم قیافه شما دیدنی باشه واسه همین میگم عکس بزارید البته در صورتی که امنیت جانی داشته باشید😅

  • آقای تارخ آمریکا می خواد نیمیتز کلاس را تا ۲۰۵۰ بازنشست کند و فورد کلاس را جایگزین آن کند اولین فورد کلاس در سال ۲۰۱۶ با نام USS GERALD .R FORDعملیاتی شد و در سال ۲۰۱۸ یاتا ۲۰۲۱ دومین با نام رونالد ریگان و سومین در سال ۲۰۲۰ یاتا ۲۰۲۵ با نام USS INTERPRISE با کد بدنه های CVN78 ,CVN 79 و CVN 80 ساخته می شوند و این که ترتیب قدرتمندترین ناوهای هواپیمابر:۱_فورد کلاس۲_نیمیتز کلاس۳_آدمیرال کوزنتسف۴_لیائونینگ۵_ملکه الیزابت۶_شارل دوگول۷_سائوپائولو۸و۹و۱۰ ناوهای هواپیمابر ایتالیا اسپانیا تایلند

    • نویسنده

      سلام چطوری یک ناو اتمی در رده پاینتر از یک ناو معمولی قرار گرفته؟ هنوز فورد عملیاتی نشده چند سال مانده

      • آقای تارخ امسال اولین فورد عملیاتی شد…….و نمیدونم من که تو هر سایتی رفتم دیدم این ترتیب را نوشته بود

      • جناب استاد تارخ با سلام این رده بندی از روی تناژ جابجایی هستش و نه کیفیتاز نظر تکنولوژی و فناوری ساخت شارل دوگل تنها ناوهواپیمابر اتمی غیر امریکایی در جهان هستش ولی از نظر ظرفیت کوزینتسف توان حمل ۳۵تا ۴۰۰فروند هواگرد رو داره که این مقدار برای شارل دوگل ۳۰فروند هستش

  • درود این موشکهای دوش پرتاب سیستم شناسایی دوست از دشمن دارن حالا اگه پرنده خودی باشه قبل شلیک به کاربر اخطار میده که پرنده خودیه؟اگه در هر صورت به اشتباه شلیک بشه آیا این سیستم مانع برخورد موشک به پرنده خودی میشهشپاس از پاسخخ شما

  • پهپاد صاعقه به خاطر شکل آیرودینامیکی و طراحی ناپایداری که دارد از سامانه پرواز با سیم جهت حفظ تعادل کمک میگیرد؟

  • آقای تارخ یه عکس از خودتون نمیزارید توی محل عکس،اونجا که نوشته درباره حمید تارخ

      • جناب تارخ اصل کار سیرت زیبا و شخصیت والا هستش و کمالات که شما ماشالله از هر ۳تاش برخوردارین شما از معدود شخصیت هایی هستین که برای من بشدت قابل احترام هستن من از چاپلوسی و تعریف و تمجید الکی بدم میاد و خداشاهده همش عین واقعیت هستش و دستکم برداشت خودم از شخصیت شماست اتفاقا دیروز با همسرم بحث معلومات بالای شما بود ایشون هم کاملا با نظر من موافق بودن

      • سلام استادبه فرض پرواز کردن. موتور پراپ به چه درد یک پنهان کار میخوره؟و اینکه اون موشک ها که زیرش بستن اگه عملیاتی باشه رادار گریزی را نابود نمیکنه؟

        • نویسنده

          سلام خوب حتما هم قرار نیست رادار گریز باشد و خوب با یک موتور پراپ بیشتر جنبه تبلیغاتی است البته باید دید چه میشود

  • آقای تارخ من تو هر سایتی میرم میگه آدمیرال کوزنتسوف سوم ناوهواپیمابر قدرتمند جهانه حالا شما چرا میگید نیست؟

    • نویسنده

      من یک سوالی دارم؟ سومی بعد کدام کلاس؟ بعدم من چیکار به بقیه دارم..؟من اگر قرار بود مثل بقیه فکر کنم این سایت تشکیل نمیدادم…..

    • بخاطر اینه که ملت ما همه عشق روسیه هستن البته چاره دیگه ای هم ندارن، خیلی خوشبینانه حساب کنی ناو روسی فقط ممکنه که از چینی ها برتر باشه اون هم شاید، خود روسیه همچین ادعایی نداره که روسیه پرست های داخلی دارند.

    • آدمیرال کوزنتسوف فقط اندازش بزرگه ولی ازلحاظ قدرت آتش وکارایی از شارل دوگل پایینتره