بعد از جنگ جهانی دوم ارتش امریکا خواهان جایگزینی  یک سلاح استاندارد به جای چندین  سلاح مورد استفاده در ارتش  امریکا بود. ارتش  امریکا از  سلاح ام۱ کاربین و ام۱ گرند در کنار دو مسلسل دستی  و چند سلاح  دیگر استفاده میکرد. ارتش خواهان یک سلاح تهاجمی  با توان اتش خودکار بود. ارتش به دلیل بزرگی کالیبر  ۷٫۶۲ م م  با پوکه های  ۶۳ م م  نیاز به کالیبر کوچکتر بود ، دست  کم کابیتری که طول  پوکه کوتاه تر داشته باشد  از این رو کالیبر  ۷٫۶۲ م م با پوکه  ۵۱ م م را انتخاب کرد که  در دهه  ۱۹۵۰ تبدیل به کالیبر استاندارد نیروهای ناتو شد

با کالیبر  جدید سلاح ام۱۴ به خدمت گرفته شد که به نوعی نسخه خودکار سلاح ام۱ بود. این سلاح با طول ۱٫۱ متر و وزن کامل ۵٫۲ کیلوگرم دارای خشاب ۲۰ فشنگه بود . سلاح در حالت اتش رگبار کنترل درستی نداشت  و بلند و سنگین بود. این سلاح به شکل محدود در اواخر جنگ کره استفاده شد و در برابر ای کی ۴۷ که ان نیز محدود  در این جنگ استفاده شد نشان داد واقعا کارایی ندارد

m2

ام۱۴ بسیار بلند و سنگین بود و لگد زیادی داشت ولی دقت و قدرت بالای داشت به شکلی که همچنان از ان به عنوان سلاح تک تیر انداز استفاده می شود

در میان دهه ۱۹۵۰  ژنرال Willard G. Wyman,  یکی از فرماندهان ارشد ارتش امریکا خواهان به خدمت گیری  کالیبر  کوچکتر ۵٫۵۶ م م شد که  در اصل ان برای شکار گوزن به عنوان یک کالیبر  غیر نظامی در امریکا توسعه یافته بود. این کالیبر کوچکتر از ۷٫۶۲ م م بود ولی سرعت دهانه بالاتری داشت  و مرمی ان جراحت بالای  در بدن ایجاد می کرد. در ان زمان سلاحی با نام AR-10 در ارتش امریکا در حال تست  بود که دارای  کالبیر ۷٫۶۲ و خشاب ۲۰ فشنگه  بود. این  بسیار خوش دست  بود و دقیق  بود و طول و وزن مناسبی داشت  از  این رو این ژنرال پیشنهاد داد تا نسخه ای از این سلاح  با  کالیبر  ۵٫۵۶ م م  برای خدمت در ارتش امریکا طراحی شود.

در سال ۱۹۶۰ سلاح جدید با نام AR-15 تحویل ارتش امریکا شد و با اغاز درگیر در ویتنام به این کشور  ارسال  شد و ارتش  ۱۰۰۰ قبضه را تحویل  گرفت و از سال ۱۹۶۲ در ویتنام به کار برد. سربازان نسبت به ام۱۴ از ان بسیار راضی بودند . جراهات  وارده کالبیر ۵٫۵۶ به دلیل  سنگینی عقب مرمی بالا بود زیرا به محفظ ورود به درون بدن ، ایجاد انحراف  و جراحت بیشتری میکرد

در سال ۱۹۶۴ در نهایت ورود  به خدمت سلاح جدید  مورد پذیرش قرار گرفت  و با اصلاحاتی  سلاح جدید با نام M16  وارد خدمت  و همکنون نیز سلاح اصلی ارتش امریکا به حساب می اید

ام۱۶ یک سلاح با کالبیر  ۵٫۵۶ م م خنک شونده با هوا است که با فشار مستقیم  گار بازوت عمل میکند. بدنه ان از الومنیوم  ۷۰۷۵ ساخته شده و برخی بحشهای ان نیز پلاستیک فشره است  و با پیچ های  فولادی  بخشهای مختلف به هم وصل شده است

“””””””””””فشنگ کالیبر ۵.۵۶ میلیمتری با پوکه های ۴۵ میلیمتری در دهه۱۹۶۰ در آمریکا برای سلاح ام۱۶ ساخته شد.این فشنگ اگرچه از کالیبر ۷.۶۲ میلیمتری کوچکتر بود ولی سرعت دهانه بیشتری داشت  و به دلیل نحوه طراحی مرمی باعث انحراف و جراحت بیشتری میشد.روسها برای مقابله با این فشنگ ،کالیبر ۵.۴۵ م م با پوکه ۳۹ م م را برای سلاح ای کی۷۴ معرفی کردند.کالیبر ۵.۵۶ کالیبر بسیار پر کاربردی است .بیش از ۱۴۰ سلاح در جهان از آن استفاده میکنند که در تمامی ارتش های ناتو و متحدینش استفاده میشود و حتی سلاح های چون خیبر ۲۰۰۲ و یا فاتح ۲۴۴ ساخت ایران که البته عملیاتی نشدند نیز از این کالیبر بهره میبرند.””””””””

کالیبر 5.56 م م

کالیبر ۵٫۵۶ م م

اولین نسخه  تولید M16A1 دارای  وزن کامل ۳٫۶ کیلوگرم با یک خشاب ۳۰ فشنگه بود اگرچه در ویتنام تا سال ۱۹۶۸ معمولا خشاب ۲۰ فشنگه استفاده می شود . در قیاس  با ام۱۴ که با خشاب ۲۰ فشنگه دارای  وزن کامل ۵ کیلوگرم بود ویا ای کی ۴۷  با وزن  ۳٫۸ کیوگرم  سبکتر بود

لوله سلاح دارای  چهار دور خان از چپ به راست بود  و سرعت دهانه ان ۹۴۸ متر بر ثانیه بود  و برد نهایی  ان به ۳۶۰۰ متر می رسد اگرچه برد موثران ۵۰۰ متر بود. سلاح  دارای  یک شعله پوش با چهار شکاف روی سر لوله بود  و روش مسلح  شدن ان با فشار گاز باروت  لگ سلاح  را رو  به عقب کرده بود که نشانگیری در حالت رگبار  را بسیار اسان تر کرده بود(در قیاس با ای کی ۴۷ که لگ  به شکلی است  که سر لوله بالا می رود ) سلاح دارای  سرعت اتش ۷۰۰ تا ۹۵۰ گلوله بر دقیقه  بسته به  تنظیم سیلندر گاز بود

سلاح دارای  یک دریچه پوکه  پران در سمت راست  سلاح است و برگه نازم  اتش ان با سه حالت تک تیر ، رگبار و ضامن  و در برخی مدل ها حالت چهارمی ،  یعنی سه تیر  در سمت چپ قرار داشت. سلاح دارای  یک گلنگدن در سمت راست بالای   قبضه تپانچه ای  شکل بود که روش کار با ان بسیار راحت بود و بسیار  نرم حرکت  کرده و اسلحه  مسلح می شود. همچنین سلاح دارای قنداقی ثابت کائوچویی و در برخی نسخه  های  ویژه دارای  قنداق تلسکوپی بود . سلاح دارای یک دستگیره  در بالای خود است که حمل ان را راحت میکند

800px-M16A1_brimob

 سامانه نشان روی شامل دو بخش  است. یکی  مگسک  در جلوی روپوش پلاستیک لوله است و  الت نشان روی در بالای دستگیره    حامل سلاح  که حالت L شکل دارد  و دارای  قابلیت تنظیم برای اتش در برد ۰ تا ۳۰۰ و ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر است . ام ۱۶ سلاح دقیق است  یکی از دلایلش نزدیکی الت نشان گیری عقبی به چشم است که زاویه خطا را کاهش میدهد  و گفته شده دقت اتش ان در ۵۰  تا ۳۰۰ متر ۱۰۰% ، در ۴۰۰  متر   عدد ۹۶ درصد، در ۵۰۰ متر عدد ۸۷ % است.

سلاح دارای  یک خشاب الومینومی  است و از دو خشاب ۲۰ و ۳۰ فشنگ  به شکل  متداول بهره می برد . تا قبل از سال ۱۹۶۷  خشاب های بیشتر  ۲۰ فشنگه بودند ولی از ان سال خشاب ۳۰ فشنگه  نیز در ویتنام متداول شد . البته خشاب دو قلوی ۱۰۰ فشنگه  با نام خشاب BTA –C  نیز برای این سلاح موجود است

سلاح را میتوان به نارنجک انداز ۴۰ م م ام ۲۰۳  با برد ۴۰۰ متر نیز مجهز کرد که دارای  ماشه مجزا و گلوله گذاری دستی به شکل تک گلوله است

در تصویر دریچه پوکه پران و گلنگدن مشخص است

در تصویر دریچه پوکه پران و گلنگدن مشخص است

مدل های مختلف

AR-15 : نخستین  نمونه بر اساس AR-10 که در  اکثر نمونه های تولید فاقد دستگیره  روی بدنه است . این  نسخه به تعداد کم برای ارتش  امریکا تولید شد

M16: نخستین نمونه تولید برای ارتش امریکا که به شکل ازمایشی تولید شد و  در ویتنام به کار رفت. این سلاح نشان داد دقیق، خوش دست و بسیارقدرتمند است ولی بسیار به گاز باروت حساس  بود و مستعد گیر کردن بود . در واقع ارتش امریکا با این نسخه  متوجه شد این سلاحی خوش دست تر  و دقیقتر  از ای کی ۴۷ کلاشینکوف  روسی دارد ولی  قابلیت اعتماد ان را نداشت از این رو تلاش کرد در نسخه ای بعدی روی اطمینان پذیری  سلاح کار کند

اولین نسخه تولیدی در ویتنام

اولین نسخه تولیدی در ویتنام با خشاب ۲۰ فشنگه

M16A1: نسخه تولید در سال ۱۹۶۷ با  اصلاحاتی در  بخش متحرک سلاح برای کاهش مشکلات میکانیکی  و گیر کردن بود و همچنین با افزودن پیچ های بیشتر باز بسته کردن این سلاح را اسانتر کردند.این سلاح برای دو دهه  سلاح استاندارد ارتش امریکا بود

ام16 ای 1

ام۱۶ ای ۱

M16A2:نسخه پیشرفته تر که بر اساس تجارب تفنگداران دریایی از استفاده از نسخه قبلی توسعه یافت. این نسخه در سال ۱۹۸۲ توسعه یافت و تا میانه دهه ۱۹۸۰ وارد خدمت شد.  نسخه ای ۲  بدنه مستحکم تر داشت  از جمله  روپوش  لوله، مگسک ، قنداق، جایگاه خشاب، خود خشاب مستحکم تر شده بودند همچنین سایت نشان گیری عقبی  تا  ۸۰۰ متر نیز درجه بندی شد . همچنین  سرعت دهانه به ۹۸۰ متر بر ثانیه  افزایش یافت و باز اطمینان  پذیری  ان افزایش یافت. این نسخه  جایگزین  نسخهA1 شد

ام16 ای2

ام۱۶ ای۲

ام16 ای2 و نارنجک 40 م م

ام۱۶ ای۲ و نارنجک ۴۰ م م

M16A3: نسخه اصلاح شده دارای  حالت اتش  سه تیر  در کنار حالت های  ضامن، رگبار و تک تیر . حالت سه تیز برای کاهش هدر رفت مهمات ساخته شد

M16A4: اخرین نسخه تولید که همکنون در حال تولید است . این نسخه  دارای  یک دستگیره قابل حمل در زیر  لول است که قابل جدا شدن است و میتواند با برداشتن ان روی ریل زیر لوله چراغ قوه ویا نشان گذار  لیزری نیز نصب کرد(البته برای نسخه های قبلی نیز کیت های  برای تجهیز به این وسایل وجود  دارد)

ام16 ای 4 با روپوش جدید لوله و یکی دستگیره قابل جدا شدن

ام۱۶ ای ۴ با روپوش جدید لوله و یکی دستگیره قابل جدا شدن

CAR-15: این نسخه که مخفف عبارت  Colt Automatic Rifle-15  است و با نام کلت کماندو نیز شناخته می شود نسخه کاربین کوچک ام۱۶  بود که در سال ۱۹۶۶ وارد خدمت شد. این نسخه دارای لوله ۳۸۱ م م بود که از لوله ۵۰۸ م م ام۱۶ کوچکتر بود ولی بقیه اجزا و کالیبر کاملا مشابه بود اگرچه یک حالت سه تیر  نیز به برگه نازم اتش افزوده شده بود . این نسخه برای تکاوران و نیروی های ویژه در ویتنام ساخته شد . کاهش طول لوله  باعث کاهش سرعت دهانه به ۸۴۰ متر بر ثانیه  شده بود  و برد موثر نیز بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ م م بود ولی سرعت اتش ان مشابه ام۱۶ بود و از خشاب ۲۰ و ۳۰ فشنگه بهره می برد . همچنین این نسخه  اولین عضو  خانواده ام۱۶ بود که دارای قنداق تلسکوپی بود  و طول ان کاهش چشمگیری نسبت به ام۱۶ با قندان ثابت داشت اگرچه نسخه قندان کشوی تا  اواخر دهه ۱۹۷۰ دردسترس نبود. در میانه دهه ۱۹۷۰ برای این نسخه  صدا خفکن نیز توسعه یافت  و امروزه با ام۴ جایگزین شده است

کلت کماندو

کلت کماندو

کاربین ام۴

ارتش امریکا در ویتنام کلت  کماندو نسخه کاربین ام۱۶ را به خدمت گرفت ولی این سلاح دو مشکل داشت. اول کوتاه شدن لوله دقت و برد موثر را کاهش داده بود  دوم مانند  نسخه اولیه ام ۱۶ و تا حدی ام۱۶ ای ۱ به گرد غبار  حساس بود . در دهه ۱۹۸۰ با ورود  ام۱۶ ای۲ که اطمینان پذیری  بالای  داشت ارتش امریکا خواهان یک نسخه کاربین  بر اساس این نسخه  شد . این نسخه  در سال ۱۹۸۸ توسعه یافت و در سال ۱۹۹۴ وارد خدمت شد

ام۴ دارای همان کالیبر  ۵٫۵۶ م م است  و دارای  ۸۰% قطعات مشترک یکسان با ام۱۶ ولی  ان ۲۰ % قطعات با ام۱۶ قابل تعویض نیست. این نسخه دارای  طول لوله ۳۷۰ م م و سرعت دهانه ۸۸۰ متر بر ثانیه  است و برد موثر ان ۵۰۰ متر می باشد و سرعت اتش  ان نیز بسته به تنظیم سیلندر گاز ۷۵۰ تا ۹۵۰ گلوله است. از نظر سامانه نشان روی  و کل سیستم مشابه ام۱۶ ای ۲ است  و در ام۴ ای۱ دارای  ریل در زیر لوله برای نصب دسته اضافی، چراغ قوه، نشان گیر لیزری و ریل لازم برای نصب دوربین   و یا سامانه دید  شبانه روی دستگیره  حمل است  و اکثر نسخه های تولید دارای قنداق تلسکوپی است

ام4

ام۴

ام4

ام۴

ام16 ای2 و ام4 در یک تصویر

ام۱۶ ای۲ و ام۴ در یک تصویر

اچ کا ۴۱۶

این سلاح در هکلر کخ المان توسعه یافته و نسخه ارتقا یافته ام۴ برای ارتش امریکا است اگرچه قرار است جایگزین جی ۳۶ در ارتش المان شود . این نسخه دارای پیسون گاز کوتاه تر و بهینه تر است که خرابی کمتری دارد و حتی طی ازمایشات با شلیک ۱۰۰۰۰ گلوله نیز ایمانی بالای از خود نشان داده است. برای اشنایی با این سلاح اینجا را کلیک کنید

CQBR

 نسخه از ام۴ دارای  لوله کوتاه تر به میزان ۲۶۲ م م  برای نیروی های پشت جبهه  خدمه تانک خلبانان و کلا هر نیروی که جای زیادی  برا حمل سلاح اتوماتیک ندارد. این نسخه  مشابه ام۴ است ولی سرعت دهانه ان کمتر و برد موثر ان ۵۰۰ متر است. این نسخه  با وزن ۲٫۷ کیلوگرم  سبکترین عضو این خانواده است

ام۱۶ در بیش از ۷۰ کشور جهان  خدمت میکند  به عنوان سلاح سازمانی  کشور های زیادی خدمت میکند و بعد از  ای کی ۴۷  فراگیر ترین سلاح تهاجمی موجود در ارتش های  جهان است. ام۱۶ بسیار خوش دست و دقیق و کشندگی بالای دارد  و تا کنون  بیش از ۱۲ میلیون قبضه از ان ساخته شده است و همچنان تولید ان ادامه دارد . چندین کشور بر اساس این سلاح نسخه های را تولید کردند در بین انها نسخه چینی نورینسو سی کیو  قابل توجه است

CQBR

CQBR

CQ-5.56  در چین در دهه ۱۹۷۰ بر اساس M16A1  ساخته  شد و اکثر انها دارای خشاب ۲۰ فشنگه بودند اگرچه  نسخه ۳۰ فشنگه  نیز موجود است. این نسخه  کارایی مشابه ام۱۶ای۱ را دارد. این نسخه در حدود ۱۵ کشور جهان به خدمت گرفته شده که  شامل ایران نیز می شود. ایران  را این نسخه را تحت امتیاز برای نیروی های ویژه سپاه پاسدران و احتمالا ارتش  تولید کرده است  ولی به شکل فراگیر در خدمت نیست و تنها برخی  نیروها  از ان استفاده میکند و ای کی ۴۷   همچنان سلاح سازمانی سپاه پاسداران  است(در برخی نمایشگاه ها  نیز سلاحی مشابه ام۴ در ایران دیده شده  است که احتمالا نسخه چینی ان میتواند باشد زیرا چین نسخه  کاربین CQ-5 را تولید میکند اگرچه شبیه ام۴ است ولی در واقع کاربین ام۱۶ای۱ است )

نیروی ویژه سپاه پاسداران و سلاح سی کیو5

نیروی ویژه سپاه پاسداران و سلاح سی کیو۵

ای کی 47 و ام16 ای4

ای کی ۴۷ و ام۱۶ ای۴

مشخصات

  • طول اسلحه: ۸۵۰٫۹ میلیمتر (۳۳٫۵ اینچ)
  • طول لوله: ۳۶۸٫۳ میلیمتر (۱۴٫۵ اینچ) (لوله این اسلحه در نوع ام۴آ۱ سنگین تر بوده و دارای مقاومت بیشتری نسبت به گرما در آتش مداوم در حالت رگبار است)
  • وزن اسلحه بدون خشاب: ۲٫۹۴ کیلوگرم (۶٫۵ پوند)
  • وزن اسلحه با خشاب: ۳٫۴ کیلوگرم (۷٫۵ پوند)
  • برد مؤثر: ۵۰۰ متر
  • برد نهایی: ۳۶۰۰ متر
  • میزان آتش: ۷۰۰ الی ۹۵۰ تیر در دقیقه
  • سرعت گلوله در سرلوله (سرعت اولیه گلوله): ۹۵۰متر بر ثانیه (۲۹۷۰ فوت بر ثانیه)
  • خشاب: ۳۰ تایی

ترجمه: عبدالحمید تارخ

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.