ارتش امریکا  با اغاز جنگ جهانی دوم به برخی کاستی های خود پی برد. البته این کاستی ها برای تمامی ارتش های درگیر در جنگ بود. تقریبا  تمامی  ارتش های درگیر جنگ نیاز به یک سلاح ضد تانک موثر برای نیروی های پیاده بودند. البته همه مشکل تانک نبود. نیروی های پیاده برای حمله به کامیون ها  ویا خودرو های زرهی سبک ویا یک سنگر تیربار ، سنگر معمولی ویا مراکز تجمع  دشمن ویا یک ساختمان نیاز به یک سلاح انفجاری   با برد بیش از برد یک نارنجک تفنگی داشتند

ارتش امریکا از سال ۱۹۴۲ سلاح  جدید با نام ام۱۸ به خدمت گرفت. ام۱۸ یک توپ بدون لگ  خان دار برای شلیک از روی شانه یک سرباز پیاده بود. این توپ  ۵۷ م م مهمات های ضد زره خرج گود ویا انفجار  قوی ترکش شونده را درگیری با نیروی های زرهی و یا پیاده  دشمن اتش میکرد. توپ دارای یک فشار شکن  در انتهای لوله بود که گاز شلیک را  به عقب سلاح هدایت میکرد تا لگد زیادی تولید نشود. این سلاح دارای برد موثر ۴۵۰ متر بود اگرچه به عنوان یک توپ  بر روی  سه پاییه می شد با یک سایت هدفگیری  تا ۳۵۰۰ متر نیز ان را اتش کرد. اگرچه سلاح بسیار خوبی بود و حتی تا جنگ کره نیز در خدمت باقی ماند ولی مشکلات خود را داشت . مهمات ان به عنوان  توپ سنگین    و خود  قبضه به تنهای  ۲۲ کیلوگرم وزن داشت

روش عملکرد سلاح بدون لگد

روش عملکرد سلاح بدون لگد

 سلاح ام18

سلاح ام۱۸

در  اوائل  سال ۱۹۴۲ یک سرهنگ ارتش  امریکا با نام لسلی اسکینر یک  ایده جدید  داشت. ارتش امریکا از نارنجک  تفنگی ضد تانک ام۱۰ بهره میبرد که حدود ۱٫۸ کیلوگرم وزن داشت . این نارنجک تفنگی بردش کم بود و هدفگیر ان سخت. نمی شد ان را با تکیه به کتف  ویا از روی کتف شلیک کرد ولی این سرهنگ  باهوش  این ایده را داشت که به  نارنجک یک خرج سوخت جامد راکتی ببندد و ان را از درون یک لوله از روی کتف شلیک کند. این ایده  باعث متولد شدن اولین سلاح شانه پرتاب ضد تانک راکتی جهان یعنی ام۱ بازوکا شد(المانها  سلاح راکتی مشابه ای با نام پانزر فاست را داشتند  ولی در ان زمان از روی یک پاییه با دو چرخ  متصل به ان برای حمل اسان شلیک می شد . وقتی المانها  بازوکا  را دیدند متوجه شدند ان پاییه  و چرخ زیادی است  ، پاییه و چرخ را برداشتند  و ان  را روی شانه شلیک کردند)

ام1 بازوکا

ام۱ بازوکا

سلاح  ام۱ بازوکا یک  پرتابه راکتی سوخت جامد بود که از درون یک لوله شلیک میشد. سلاح دارای خرج سوخت جامد بود ولی با راکتهای سری ار پی جی فرق دارد. در بازوکا خرج پرتاب در همان لوله تمام شده و راکت  وقتی به بیرون می امد  دیگر پیشرانه ای ندارد با همان نیروی شلیک  اولیه به پیش می رود. در واقع مانند نارنجک تفنگی است با  این تفاوت که از لوله شلیک می شد و یک خرج راکتی داشت . مهمات ضد زره خرج گود این  سلاح ام۶ نامیده می  شود. ام۶ دارای  شش بالچه تعادل  در پشت سر خود بود که بعد از شلیک و خروج از لوله تعادل پرتابه را حفظ می کرد . برای به کار انداختن سوخت جامد  مهمات ، بازوکا در دسته که زیر لوله قرار داشت از دو باتری استفاده می کرد. در واقع بازوکا در زیر  خود دارای  سه بخش  دسته مانند بود. یکی در جلوی بود که برای گرفتن  به عنوان دسته برای حفظ تعداد سلاح استفاده می شود، دومی کمی عقب تر بود که ماشه به  ان وصل بود و قبضه تپانچه یا شکل ان بود و در نهایت سومی که بزرگ و پهن بود و محل قرار گیر  دو باتری که به عنوان تکیه  گاه به شانه هم استفاده می شود . مهمات از عقب لوله وارد قبضه پرتاب میشد و معمولا سلاح دو خدمه داشت . یکی برای گلوله گذاری  و دیگری شلیک. به دلیل داشتن اتش عقبه ، تا فاصله ۳۰ متری پشت بازوکا  در هنگام شلیک منطقه خطر اعلام شده بود

قبضه  پرتاب ۱۳۷ سانتیمتر طول داشت و دارای  وزن ۵٫۹ کیلوگرم بود که بسیار سبکتر  از توپ بدون لگد ام۱۸ بود. مهمات بعد از شلیک تا ۳۷۰ متر برد داشت  ولی برد موثر برای برخورد با دقت ۱۴۰ متر بود و مهمات ضد زره ان در ۷۶ م م زره نفوذ می کرد. این میزان  نفوذ  برای از بین برد پانزر ۲ و ۳ و برخی نسخه  های پانزر ۴ کافی بود. یک  نوع مهمات دیگر با نام ام۷ نیز شلیک میکرد که ان مهمات انفجار  قوی ترکش شونده برای استفاده برضد نفرات پیاده بود.

ام1 بازوکا..دو مهمات در تصویر دیده می شود مهمات جلوی مهمات ضد تانک و مهمات عقبی مهمات ضد نفر

ام۱ بازوکا..دو مهمات در تصویر دیده می شود مهمات جلوی مهمات ضد تانک و مهمات عقبی مهمات ضد نفر

چندین نسخه از بازوکا ساخته شد

نسخه که  بلافاصله بعد از نمونه ام۱ تولید شد و از همه در جنگ بیشتر استفاده شد نسخه ام۱ ای ۱ است.این نسخه  بر روی لانچر دارای  یک سایت اتش بود . سایت اتش  دارای  دو بخش بود یکی در جلوی لوله و یکی در میانه لوله. سایت برای اتش در  برد ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ متر قابل تنظیم بود . همچنین این نسخه  مهمات پر توان تر ام۶ ای ۱ را در نقش ضد زره شلیک میکرد. این مهمات انحراف کمتری داشت  زیرا بر اساس گذارشات مهمات قبلی یا همان مهمات ام۶ بعد از طی ۵۰ متر دچار انحراف میشد از این رو ام۶ یا ۱دارای بالچه  تعادل بهتری بود . تا پایان جنگ  مهمات ام۶ ای۳ نیز وارد میدان شد که تا ۱۰۲ م م زره را نفوذ میکرد  . اگرچه همچنان  از جلوی برجک و بدنه به تایگر المانی کارگر نبود

مشکلات باتری و دردسر باتری  و باتری بازی در میدان  جنگ باعث ساخته شده نسخه جدید از بازوکا با نام  ام۹  شد. این نسخه  دیگه دارای  جایگاه بزرگ و پهن باتری در زیر قبضه  نبود و به جای باتری از یک سیستم چرقه  مغناطیسی  از طریق   ماشه مجهز شد . همچنین نسخه  ای با نام ام۹ ای ۱ نیز ساخته شد که دارای قبضه دو تکه بود که از هم جدا می شد و می شد انها را سر هم کرد . این  نسخه برای نیروی های هوابرد ساخته شد

ام9

ام۹

بازوکا برای اولین بار در  سال ۱۹۴۲ در عملیات در شمال افریقا بر علیه نیروی های المانی و ایتالیایی  استفاده شد. در مرحله نسخه  به دلیل عدم اموزش درست و اطمینان پذیری پایین  اثری در جنگ نداشت و حتی در یکی از نامه های ایزنهاور که فرمانده نیروی های امریکایی در شمال افریقا بود به این مسئله اشاره شده است  ولی در ضد  حمله نازی ها در مه ۱۹۴۳ به خوبی ظاهر شد و تعداد زیادی  از تجهیزات انها را از بین برد

در سیسل در سال ۱۹۴۳ بر ضد نیروی های المانی و ایتالیایی  موفق بود و تعداد زیادی از پانزرهای المانی را شکار کرد ولی مشکل بزرگش این بود که دود زیادی تولید می کرد که جای تیر انداز بلافاصله لو می رفت . در جریان عملیات در اروا بعد از پیاده شدن نیرو ها در نرماندی بازوکا نشان  داد در برابر تایگر  و نسخه های اخر پانزر ۴ موثر نیست حتی از کنار نیز گهگاه نفوذ کافی نداشت و از این رو امریکا ترجیه میداد  بازوکا را از عقب  به تانک شلیک کنند و یا   اینکه ان را به سطح شیب داری پایین  جلوی بدنه تانک شلیک کنند . در نهایت  هرگز بازوکا موفق به شکار تانک های پیشرفته المانی چون  تایگر ، پانتر و جگوار نشد ولی در نبرد اروپا تاثیر بسیاری بر ضد سنگر های تیربار المانی و ساختمانها  که در ان تیربار مستقر کرده بودند داشت

مهمات ضد زره ام6

مهمات ضد زره ام۶

در جنگ کره نسخه ام۲۰ سوپر بازوکا به کار رفت. این نسخه  ۹۰ م م بود و ۲۷۰ متر برد مفید و ۱۰۰۰ متر برد نهایی داشت و می توانست در ۲۸۰ م م زره نفوذ  کند  و دارای دو خرج پرتاب و پرواز بود و با نسخه ام۱ ای۱ فرق داشت. این نسخه دارای لانچری  به وزن ۶٫۵ کیلوگرم بود و عملکرد ان در زمان خودش بسیار  بالا بود  ولی به دلیل سیاست بی توجه ای به جنگ افزار متعارف بعد از جنگ جهانی دوم و دست یابی امریکا به سلاح اتمی  تعداد  کمی ام۲۰ تا زمان  اغاز جنگ کره تولید شد. با اغاز جنگ کره ام۱ای۱ و ام۹ بازوکا که از پس تانک های  المانی جنگ دوم بر نیامده بودند  بر ضد تی ۳۴ کمونیستها نیز کاری از پیش نبرد  و امریکا به سرعت  دست به تولید گشترده  سلاح ام۲۰ سوپر بازوکا زدند که البته با ورود به جنگ تاثیر زیادی  در نبرد پیاده نظام بر علیه نیروی زرهی کمونیست ها گذاشت. چین این سلاح را طی جنگ به دست اورد و ان را بر علیه شرمن و ام ۴۶ امریکا طی جنگ کره  استفاده کرد  و مدتی حتی نسخه چینی ان نیز تولید شد

سوپر بازوکا تا میانه دهه ۱۹۶۰ در خدمت ارتش امریکا  بود و حتی طی جنگ ویتنام به کار رفت و در نهایت  با ام ۶۷ و ام ۷۲ لاو جایگزین شد

بازوکا به ۲۵ کشور جهان از جمله ایران صادر شد. ایران این سلاح  را بعد از  جنگ جهانی دوم  به صورت محدود از دو نوع  ام۱ ای۱ و ام۹ تحویل گرفت و تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی در خدمت بود

در این تصویر به خوبی تفاوت نسخه 57 م م ام9 بازوکا و نسخه 90 م م سوپر بازوکا دیده می شود

در این تصویر به خوبی تفاوت نسخه ۵۷ م م ام۹ بازوکا و نسخه ۹۰ م م سوپر بازوکا دیده می شود

مشخصات

نام ام۱ ام۱ ای۱ ام۹ ام۲۰(سوپر بازوکا)
طول لانچر ۱۳۷ سانتیمتر ۱۳۷ سانتیمتر ۱۵۵ سانتیمتر ۱۵۲ سانتیمتر
وزن لانچر ۵٫۹ کیلوگرم ۵٫۸ کیلوگرم ۶٫۵ کیلوگرم ۶٫۵ کیلوگرم
کالیبر ۵۷م م ۵۷م م ۵۷م م ۹۰م م
برد نهایی ۳۷۰ متر ۳۷۰ متر ۳۷۰ متر ۹۱۳ متر
برد موثر ۱۴۰ متر ۱۴۰ متر ۱۱۰ متر ۲۷۰ متر
توان نفوذ ۷۶ م م ۷۶م م ۱۰۲ م م ۲۸۰ م م

 

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منبع: https://en.wikipedia.org/wiki/Bazooka

30+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

18 دیدگاه

  • سلام.خسته نباشید.اقای تارخ چند تا سوال داشتم :۱-سلاح هدایت شونده و ارزان مثل خمپاره ها ی هدایت لیزری یا هدایت gps  در جنگ سوریه وعراق  چه قدر میتواند موثر و مفید باشد؟۲-استفاده از سیستم گمکی الکترونیکی برای نشانه گیری دقیق برای تک تیرانداز ها ویا نشانگیری rpg  چه قدر کاربردی و مفید می تواند باشد؟۳-برای مقابله با بمباران یمن چه راهکار هایی وجود دارد؟ ایا میتوان سامانه های موجود در یمن را برای شکار جنگنده ها ارتقا داد مثلا سام ۲ را به اشیانه یاب مادون قرمز مجهز کرد؟۴-سیستم مشابه سامانه تروفی اسراییل در سوریه برای مقابله با موشک های ضد تانک میتواند مفید باشد؟در ایران سیسنم مشابه وجود دارد؟۵-سیستم های ضد موشک بالستیک چه قدر موفق بوده اند ایا می توان ان هارا فریب داد یا با جنگ الکنرونیک مختل کرد؟ببخشد زیاد شد من دانشجوی سال اخر مکانیک هستم و به سیستم های نظامی بسیار علاقه دارم. با تشکر

    • نویسنده

      سلام سیستم هدایت ماهواره آی روی توپخانه موثر است ولی کران هستند،من سیستم هدفگیری الکترونیکی تا حالا برای آرپی جی ندیدم،درریمن کلا سامانه پدافند بدرد بخوری دردسترس نیست که ارتقا دیده کننه و ارتقا هم زمانبر است ،بدون شک سامانه مثل تروفی تلفات زرهی به شدت کم میمونه ولی مشابش در ایران نیست،سیستم ضد بالستیک هم مفید بودنش به نوعش تعدادشون و موشک مهاجم بستگی دارد

  • سلام. اول اینکه گفتید تانک جگوار؟؟! دوم ام۶۷ و ام ۷۲ الان در خدمت اند؟

  • با سلام.در طی جنگ ایران با عراق در نبردهای زیادی از بازوکا استفاده شد.مثلا در نبرد سوسنگرد در نزدیکی روستای ابوحمیزه زمانی که نیروی متخاصم عراق  تک نمود بازوکا بمنظور مقابله با ستون زرهی  تانک بکار رفت./

  • سلام. اگه میشه یه مقاله درباره ی موشک ضد کشتی lrasm هم تهیه کنید، با تشکر.