هواپیماهای جنگنده

جنگنده چند منظوره سوخو30

جنگنده چند منظوره سوخو30

ساخت جنگنده چند منظوره سوخو30  در واقع به اواخر دهه 1980 و سالهای اولیه عملیاتی شدن سوخوی 27 بر میگردد. سوخوی27 یک شکاری  دوربرد با یک خدمه بود ،قرار شد مجهز به لوله سوختگیری  هوایی نیز شود و از این رو در  شوروی این نتیجه گیرشد که انجام عملیاتی دوربرد برای یک خدمه بسیار سخت است.از این رو با تغییر سوخوی 27 پی، به نسخه جدید سوخوی 27 پی یو این قدم برداشته  شد. در واقع نخستین  مدل یک سوخوی27 یو بی (نسخه دو سرنشینه اموزشی سوخوی27 با توان رزمی کامل)تغییر یافته بود که دارای رادار ان 001 ارتقاع یافته با توان هوا به زمین  محدود بود.اولین نمونه در سال 1989 پرواز کرد.تنها 5 فروند سوخوی 27 پی یو خریداری شد که بعدها سوخوی30 خوانده  شد. دلیل این  مسئله نیز این بود که نیروی هوایی شوروی بیشتر میگ 31 را میپسندید  تا سوخوی30 جدید که از نظر ان تنها تفاوتش  با سوخوی27 پی دارا  بودن توان سوختگیری هوایی بود.

بعد از فروپاشی شوروی کمپانی سوخو دست به تغیراتی در طرح سوخوی30  نسخه جدید سوخوی 30 ام را ارئه کرد. این نسخه جدید در واقع نسخه چند منظوره سوخوی 30 و اولین نسل از سوخوی27 بود که توان حملات  هوا به زمین  هدایت شونده را داشت. نسخه تکمیل  شده این مدل با نام سوخوی 30 ام کا اولین بار در نمایشگاه پاریس 1993 به نمایش در امد.این نمونه دارای یک جایگاه بیشتر در زیر هر بال بود که تعداد جایگاه جنگ افزاری را از 11  عدد در سوخوی27 به 13 عدد افزایش .میتوانست 8تن مهمات شامل موشک  هوا به هوای ار 73 ویا تا شش موشک ار 27 و یا تا 13 موشک رادار فعال ار 77 را با خود حمل کند.در کنار بمب و راکتهای غیر هدایت شونده  میتوانست بمب هدایت لیزری  کاب 500 ال و نسخه اپتیکی  ان، موشک هدایت لیزری  خا 29 و نسخه هدایت اپتیکی ان ،نسخه ضد رادار خا 31 و نسخه ضد کشتی ان،موشک اپتیکی دور ایستای خا 59  با برد بیش از 115 کیلومتر.این مدل اگرچه مشتری پیدا نکرد ولی پاییه یکی  از موفق ترین جنگندهای روسی یعنی سوخوی 30  ام کا آ (MKI) شد.

سوخوی30 ام کا. این نمونه در این تصور با ارایشی از انوع موشکهای رادار فعال هوا به هوا ،موشک ضد رادار و موشک دوربرد با برد بیش از 200 کیلومتر و بمب لیزری در میان دو ورودی هوا دیده میشود. این مدل پاییه مدلهای بسیار موفق ام کا آ و ام کاکا شد.
سوخوی30 ام کا. این نمونه در این تصور با ارایشی از انوع موشکهای رادار فعال هوا به هوا ،موشک ضد رادار و موشک دوربرد با برد بیش از 200 کیلومتر و بمب لیزری در میان دو ورودی هوا دیده میشود. این مدل پاییه مدلهای بسیار موفق ام کا آ و ام کاکا شد.

هند درسال 1996 دست به سفارش 40 فروند سوخوی 30 ام کا آ(  mki)  زد.این مدل دارای  کابین و رادار و سامانه های الکترونیکی پیشرفته تر از سوخوی 30 ام کا بود . در ان زمان این نمونه اصلا  وجود خارجی نداشت . قرار شد این  سری اول در واقع سوخوی 30 کا باشد  که تفاوت چندانی با نسخه  سوخوی 27 پی یو نداشتند و بعد به نسخه ام کا آ ارتقاع پیدا کنند.اولین  سری سوخوی30 کا در سال 1997 تحویل هند شد که شامل  هشت فروند بود . ولی مشخصات اصلی سوخوی 30 ام کا آ هندی ها تا سال 1998 هم هنوز به صورت کامل مشخص نبود. ولی اولین تغییر عمده بین نسخه هندی با نسخه های قبلی خروجی  متغیر بود.با نصب این سیستم و سامانه هدایت جدید سوخوی 30 تبدیل  به ستاره تمامی نمایشهای هوایی شد که همگان را تحت تاثیر مانورهای عجب خودش قرار میداد.هند اولین کشوری بود که جنگنده ای با خروجی متغیر را به خدمت گرفت.

از دو موتور ای ال 31 اف بهره می برد  که  زمان تعمیرات  اساسی ان 1000  ساعت است که یک ششم نسخه های غربی است و این یکی از بزرگترین مشکلات سوخوی30 است(در تمام مدلها). با وجود این بر روی نسخه های ارتقا یافته بعدی (که شامل نسخه های تولید هم می شود) عمر موتور به 2500 ساعت افزایش یافت . این موتورها  دارای 16750 پاوند رانش بدون پس سوز و 27560 پاوند رانش با پس سوز است  که رانش به وزن  1 را با نیمی از سوخت بارگیر شد را فراهم میکند . البته میتوان روی سوخو30 چندین نسل از این خانواده را نصب کرد. برای نمونه میتوان موتور ای ال 31 اف ام1 با توان 28000 پاوند و یا نسخه اف ام 2 با قدرت 32000 پاوند رانش را روی این جنگنده بسته به سفارش نصب کرد

به غیر از این سوخوی30 ام کا آ هند تغییرات دیگری نیز داشت . رادار این نمونه رادار روسی  ان 001 ام باروس بود. این رادار  دارای  انتن ارایه فازی  بود و دارای برد کشف 200 کیلومتر بود و میتوانست  هم زمان با چهار هدف دیگری شود. این رادار  توان کامل هوا به هوا و هوا به زمین  شامل کشف و درگیری با اهداف زمین و دریایی و نقشه برداری از سطح زمین  را داشت.توان درگیر همزمان با اهداف زمین و هوایی را داشت.با چنین رادار و توان پوشش بسیار سوخوی30 یک مین اواکس بود.

از جمله قابلیت های این رادار میتوان به موارد ذیل اشاره نمود :

-نقشه برداری در حالت افزایش وضوح داپلر (DBS)
-نقشه برداری در حالت راداری روزنه مصنوعی (mapping in SAR mode)
-حالت انتخاب اهداف متحرک زمینی (GMTS)
-حالت مقابله و ردیابی ترکیبی با هدایت موشک به سمت یک هدف هوایی (در برد بلند) و ردیابی همزمان دو هدف زمینی
-برخورداری از الگوریتم های مختلف برای جستجو و کشف راداری و در نهایت تشخیص نوع هدف
– پویش الکترونیکی در حداکثر زوایای 70-+ درجه افقی و 40-+ درجه عمودی
-قابلیت افزایش زاویه پویش با استفاده از مکانیزم پویش مکانیکی (حرکت رادار به طرفین) و افزایش زاویه پویش به میزان 90-+ درجه
-امکان تبدیل از رادار پویش الکترونیکی غیر فعال با رادار پویش الکترونیکی فعال (AESA)
-تطبیق پذیری با تسلیحات غیر روسی (اعم از موشک های هوا به هوا یا هوا به سطح)

برد این رادار برای اهداف مختلف و ایضا در حالت های مختلف (جستجو و کشف یا ردیابی و درگیری با هدف) متفاوت است که مواردی از آن عبارتند از :

-کشف هدف زمینی : دسته ای از تانک در برد 40 الی 50 کیلومتر
-کشف هدف دریایی : قایق های اژدر افکن در برد 80 الی 120 کیلومتر
-کشف هدف دریایی : ناوهواپیما بر در برد 250 کیلومتر
-کشف هدف هوایی : میگ 29 از رو به رو و با پویش منطقه ای با گستردگی 300 درجه مربع ( sq.deg) در برد 140 کیلومتر (به هر میزان که زوایای پویش رادار کاهش یابد امکان تمرکز در یک محدوده و کشف هدف در برد بیشتر فراهم میشود)

رادار N011M از قابلیت کشف و ردیابی اهداف زمینی با حداکثر تفکیک پذیری 10 الی 20 متر برخوردار است. این رادار در مجموع 650 کیلو وزن داشته و جهت نصب بر روی جنگنده هایی همچون Su-30MKI ، Su-30MKA و Su-30MKM طراحی و ساخته شده

رادار باروس
رادار باروس

همچنین این مدل دارای  سطح مقطعی کمتری بود برای نمونه سوخوی27 دارای سطح مقطعی 15 متر مربع بود ولی این رقم برای سوخوی 30 به 5 متر رسیده  بود.  خلبان از یک اچ یو دی ساخت البیت سیستم  اسرائیل بهره میبرد در کابین جلو دارای سه نمایشگر رنگی چند کاره و در عقب دارای چهار نمایشگر رنگی  ساخت فرانسه  بود و از سامانه ناوبری  ساخت ساژم فرانسه  بهره میبرد. مانند تمامی خانوده سوخوی27 در دماغه مجهز به  کاونده تصویر ساز  فروسرخ  او ال اس 30  که میتواند یک هدف هوایی را به صورن غیر فعال از  90 کیلومتر کشف و تصاویر ان را بر روی مانیتورهای درون کابین پخش کند.

این هواپیما میتواند یک غلاف نشان گذاری لیزر و ناوبری LITENING ساخت اسرائیل مجهز به دوربین دید حرارتی و یک دوربین تصویر بردار رنگی برای پرواز در شب و روز و هر گونه شرایط اب هوایی و نشان گذار لیزری است. همچنین سوخوی 30 ام کا آ هندی از هشدار دهنده رادار  هندی و سامانه جنگ الکترونیک  اسرائیل  بهره می برد . همچنین سوخوی30 هندی  میتوانست موشک هوا به هوای ار73، ار 27 و ار 77 روسی و در اینده موشک رادار فعال هندی استار،در کنار بمب و راکتهای غیر هدایت شونده  میتوانست بمب هدایت لیزری  کاب 500 ال و نسخه اپیتکی ان، موشک هدایت لیزری  خا 29 و نسخه هدایت اپتیکی ان ،نسخه ضد رادار خا 31 و نسخه ضد کشتی ان،موشک اپتیکی دور ایستای خا 59  با برد بیش از 115 کیلومتر و نسخه ضد رادار میلی موجی ان با برد 200 کیلومتر، موشک ضد کشتی خا 55،موشک ضد کشتی براهاموس  با سرعت بیش از 3 ماخ  از دیگر سلاح های قابل پرتاب از سوخوی 30 هندی است.  روسیه 50 فروند سوخوی30 از انواع ام کا و ام کا آ در پنج  مرحله  تحویل هند شد که همگی در روسیه  تولید شده بود و نسخه های ام کا نیز به نسخه ام کا آ ارتقاع پیدا کرده بودن و تعدادی از نسخه  های کا نیز به روسیه برگردانده شدند .اولین سوخوی30 ام کا آ تولید در سال 2000 از خط تولید خارج شد و یک سال بعد اولین دسته تولید به هند تحویل داده شد.هند در سال 2000 خواهان تولید تحت امتیاز 140 فروند سوخوی30 در داخل شد ولی این تعداد در نهایت به بیش از 230 فروند افزایش پیدا کرد که همچنان در خط تولید است و تا سال 2017 تمامی سفارشات تولید در هند تحویل خواهد شد.سوخوی30 ام کا آ که اولین نمونه تولید وسیع سوخوی30 بود پایه ای برای تولید نسخه های دیگری از سوخوی30 شد.

سوخوی30 ام کا آ هندی مجهز به کانارد در جلو برای کنترول زاویه حمله و خروجی متغیر همکنون پیشرفته ترین جنگنده ارتش هند است
سوخوی30 ام کا آ هندی مجهز به کانارد در جلو برای کنترول زاویه حمله و خروجی متغیر همکنون پیشرفته ترین جنگنده ارتش هند است

SU-30MKK

چین برای تقویت جایگاه خود در برابر هند و امریکا و رفتن  به سوی جنگنده نسل چهارم در اوائل  دهه 1990 دست به خرید سوخوی27 و در نهایت دست به تولید نسخه بومی بسیار پیشرفته تر زد ولی نیاز به جنگنده چند   منظوره پیش رفته تر داشت. در میانه دهه 1990 چین سفارش 36 فروند سوخوی30 ام کا کا را روسیه داد.چین سه سال بعد با سفارش دست دوم تعداد سوخوی30 ام کاکا خود را به 73 فروند رساند که همگی در خدمت نیروی هوایی قرار داشتند.سوخوی30 ام کا کا چین مانند سوخوی 30 هندی 85% تجهیزاتش  متعلق به سوخوی35 بود. ولی به دلیل نیاز های متفاوت تر چین از جمله اینکه  چین یک جنگنده چند منظوره میخواست این نمونه کمی سبکتر  بود(هدف اول هند از دریافت سوخوی30  داشتن یک شکاری خوب بود اگرچه توان چند منظورگی نیز پیدا کرد) و سوخت بیشتری نیز نسبت به نسخه هندی حمل میکرد.همانند نسخه هندی مجهز  به لوله سوختگیری  هوایی بود ولی تجهیزات الکترونیک ان بیشتر روسی بود.

دارای رادیویی دوربرد تا برد 400 کیلومتر است و میتواند اطلاعات به دست  اورده از طریق رادار و سامانهای شناسایی را تا فاصله 1500 کیلومتر به صورت کد  گذاری شده برای دیگر جنگنده ها و یا مرکز فرمانده ای ارسال کند.سامانه جنگ الکترونیک و هشدار دهنده  راداری نسخه چینی،  روسی هستند و گفته شده میتواند  امواج رادار دشمن را از  200 کیلومتر شناسایی کند.هر خلبان دارای دو نمایشگر رنگی  بر روی پنل خود هستند و و از اچ یو دی ساخت روسیه بهره میبرند.سامانه ناوبری روسی با جی پی اس و گلنوس  مجهز است و از دیتا بیس  استاندارد  امریکایی بهره  میبرد.

20 فروند نخست سوخوی30 ام کا کا از یک رادار ان 001 وی ائی پی بهره میبردند .این رادار  یک راداری فازی غیر فعال است که دارای برد  100 کیلومتر و توان درگیری با 4 هدف است.این رادار توان کشف اهداف زمینی  و دریایی را دارد و زاویه بزرگی را پوشش میدند.همچنین این رادار توان نقشه برداری از سطح زمین را نیز دارد.21 فروند سری دوم تحویلی مجهز به رادارژوک ام اس بود.این رادار دارای برد کشف150 کیلومتر است و دقت و سرعت پردازش  نسبت به رادار قبلی افزایش پیدا کرده و میتواند 20 هدف را رهگیری کند.قطر دیش رادار افزایش یافته و زاویه بیشتری را پوشش میدند و و قدرت خروجی ان نیز  افزایش یافته است.ژوک ام اس اگر چه رادار پالاس داپلر است ولی دارای دیش ارایه فازی است.گفته شده چین در حال نصب رادار ارایه  فازی فعال ژوک ام اس اف است که دارای برد کشف 350 کیلومتر است.

جنگنده چند منظوره سوخو30
سوخوی30 هندی بیشتر از تمامی نسخه های موجود در بین تمامی جنگنده های روسی دارای تجهیزات غربی است . در حالی که نسخه چینی و ویتنامی اکثرا تجهیزاتش روسی است.

از دیگر تجهیزات نصب شوده بر روی سوخوی30 ام کا کا میتوان به نمایشگر تسلیحات بر روی کلاه خلبان اشاره کرد .سامانه کنترول اتش هوایی  SUV-VEP که توان هدایت تا شش موشک ار 77 را به طرف اهداف هوایی البته در صورن استفاده از رادار  ارایه فازی را دارد این سامانه به کمک رادارهای ارایه فازی میتواند همزمان با اهداف دریایی و هوایی درگیر شود.سامانه اپتیک حرارتی   OEPS-30 نصب شده بر روی دماغه ، سوخوی30 ام کا کا  مجهز به غلاف اپتیک حرارتی   OLS-30 توان کشف یک هدف را از 90 کیلومتری به صورت غیر فعال میدهد و میتوان با ان یک قایق موتوری را از40 کیلومتر و یک تانک را ز20 کیلومتری کشف کرد، سامانه هشدار دهنده راداری SUO-30PK که به واسطه ان میتوان محل  و سمت دقیق  سامانه های راداری دشمن را کشف و به طرف انها موشک ضد رادار شلیک کرد.

SU-30MK2

سوخوی30 ام کا 2 به سفارش نیروی دریایی چین به عنوان یک جنگنده دریایی(ولی نه ناونشین)طرحی شد.این نمونه دارای سامانه کنترول اتش و مدیریت دیتا پیشرفته تر  نسبت به نسخه ام کاکا است و در کابین جلو دو نمایشگر و در کابین عقب چهار نمایشگر رنگی چند کاره دارد.از جمله برتری های ام کا2 نسبت به ام کا کا توان حمل چندین غلاف خارجی پیشرفته است که از جمله غلاف Sapsan-E” که یک ناوبری و نشان گذار لیزری  با وزن 250 کیلوگرم است و میتوان از ان جهت شناسایی نیز بهره برد ، غلاف شناسایی خارجی ام400 که یک دوربین تصویر برداری رنگی با قابلیت حرارتی دارد  و از یک رادار  با توان نقشه برداری رادار  بهره میبرد که میتواند یک هدف دو متری را از 100 کیلومتر  با رادار و با دوربین یک هدف چهار متری را از 70 کیلومتری تشخیص دهد .سوخوی 30 ام کا 2 به همان رادار سری اول سوخوی30 ام کا کا یعنی رادار ان 001 وی ائی پی مجهز است

سری سوخوی30 ام کا کا چینی پر فروشترین  نسخه سوخوی30 بودند چین نسخه ام کا کا برای نیروی هوایی و 24 فروند نسخه ام کا2 برای نیرو دریایی تحویل گرفت.اوگاندا نیز در سال 2012 شش فروند سوخوی 30 ام کا 2 را سفارش داد که همگی را تحویل گرفت.ویتنام  و ونزوئلا نیز هر کدام 24 فروند سوخوی30 ام کا 2 را تحویل گرفتند .اندونزی  نیز 9 فروند از این پرنده  را تحویل گرفته است.

سوخوی30 ام کا 2
سوخوی30 ام کا 2
سوخوی30 ام کاکا ارتش چین در حالی که مجهز به موشک ار 77 و ار 73 و غلاف جنگ الکترونیک بر روی سر بالها است. از قرار معلوم چین نسخه بومی ان را با نام جی 16 توسعه داده است
سوخوی30 ام کاکا ارتش چین در حالی که مجهز به موشک ار 77 و ار 73 و غلاف جنگ الکترونیک بر روی سر بالها است. از قرار معلوم چین نسخه بومی ان را با نام جی 16 توسعه داده است

SU-30MKM

از دیگر نسخه های سوخوی 30 نسخه ام کا ام است که توسط نیروی هوایی مالزی تحویل گرفته شده است.ام کا ام بر اساس سوخوی30 ام کا آ نیروی هوایی هند ساخته شده است.دارای خروجی متغیر است .این نمونه دارای نمایشگر، اچ یو دی ،غلاف نشان گذاری لیزری و ناوبری شبانه  سامانه هشدار  دهنده فروسرخ  و هشدار دهنده لیزری  غربی است (ساخت فرانسه ایتالیا  و افریقای جنوبی)ولی همچنان دارای رادار و سامانه هشدار دهنده  راداری روسی است و با  کمک سامانه های هشدار  دهنده پیشرفته و غلاف جنگ الکترونیک روسی اس پی اس 518 در بین دیگر مدلهای سوخوی30 دارای توان بهتری در سرکوب پدافند هوایی و سامانه های موشکی پدافند دشمن با کمک موشک خا 31 پی(نسخه ضد رادار خا 31) را دارد.دارای رادار ان 011 ام  مشابه نسخه ارتش هند است و همانند تمامی  سوخوی30 توان حمل موشک ار 77 بابرد 70 تا 150 کیلومتر(بسته به مدل موشک)،ار 27 و ار 73 را دارد.میتواند مانند تمامی نسخه های سوخوی30 انواع موشکها و بمب های هدایت لیزری و اپتیکی و موشک  ضد رادار و ضد کشتی(همچون خا 31 و خا35) را حمل کند.ارتش مالزی 18 فروند از این هواپیما را  بین سال 2002 تا 2004 تحویل گرفت که در کنار میگ29 ان و اف18 دی از انها بهره میبرد.

SU-30 MKA

از دیگر مدل های سوخوی30 میتوان به مدل ام کا ای (MKA) اشاره  کرد که نسخه صادراتی به به الجزایر بود .این نمونه بر اساس سوخوی30 هندی ساخته شد و از رادار و موتور روسی و از سامانه ناوبری و نمایشگر و اچ یو دی فرانسوی  بهره میبرد .44 فرود از این مدل توسط الجزایره سفارش داده شد که تاسال 2014 همگی تحویل شدند و در سال 2015 این کشور 14 فروند دیگر را دوباره سفارش داد .

SU-30SM

جدید ترین نسخه سوخوی30 نسخه اس ام است که برای خود ارتش روسیه ساخته شده است.روسیه عملابعد از یک دهه تولید صدها فروند سوخوی30 برای دیگر کشور در نهایت خود دست به سفارش سوخوی30 زد که تا حدی  به مشکلات مالی دهه  1990 و بعداز فروپاشی شوروی  بر میگردد.سوخوی30 اس ام در واقع نسخه ای از سوخوی30 ام کا آ  هند است ولی با تجهیزات تمام روسی  است و از همان رادار باروس  استفاده میکند ولی هشدار دهنده و سامانه های اونیک ان روسی است.ارتش روسیه 60 فروند از این مدل را سفارش داد که  نیمی از ان را تحویل گرفته است و تا سال 2016 سفارشات کامل میشود .احتمال سفارش 60 فروند دیگر نیز وجود دارد.

اوگاندا نیز 18 فروند سوخوی30 کا دست دوم را در سال 2013 از روسیه تحویل گرفت.

برای خواندن مقاله ای در قیاس بین سوخو30 و دیگر جنگنده های مشابه اینجا را کلیک کنید

SU-30SM
سوخوی30 ام کا ام نیروی هوای مالزی . این نمونه نزدیکترین نسخه به سوخوی30 هندی ها است ولی بدون خروجی متغیر
سوخوی30 ام کا ام نیروی هوای مالزی . این نمونه نزدیکترین نسخه به سوخوی30 هندی ها است 

11896114_689041624562153_3579235484041416045_n

مشخصات

طول:21.93 متر

ارتفاع:6.36 متر

وزن خالی:17700 کیلوگرم

موتور: دو دستگاه موتور توربوفن ای ال 31 اف  با توان 16750 پاوند بدون پس سوز و 26500 پاوند با پس سوز

بیشترین سرعت:2 ماخ

برد با سوخت داخلی:3000 کیلومتر

تسلیحات:12 جایگاه جنگ افزاری با توان حمل شش موشک ار77 و یا ار 27 و یا ار 73  و یا تا 8 تن سلاح شامل انواع بمب و موشک هدایت شونده لیزری و اپتیکی و موشک ضد رادار و ضد کشتی

برای پیوستن به کانال تلگرام سایت جنگاوران اینجا را کلیک کنید

گرداوری:عبدالحمید تارخ

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن