میگ29 و یا سوخو27…..میگ35 و یا سوخو35 مسئله این است

میگ29 و سوخو27  اولین جنگنده های  نسل چهارم روسها بودند. این دو پرنده در اوائل و اواخر دهه 1980 وارد خدمت شدند و هدف تولید میگ29 توسعه جنگنده ای برای مقابله با اف16 و هدف طراحی سوخو27 ساخت جنگنده ای برای مقابله با اف15 بود. البته مانند همیشه روسها یک دهه بعد از امریکا جنگنده نسل چهارم خود را عملیات کردند  . ولی قبل از اینکه واقعا ببینم سوخو27 و میگ29 در مقابل اف15 و اف16 چه کارایی داشتند بهتر است اول به این مسئله نگاه کنیم که این دو جنگنده با  هم وطنان  خود چند چند بودند

میگ29 یک جنگنده دفاع نقطه ای بود که در ادامه کار جنگنده های چون میگ21 و میگ23 وارد خدمت شد. یکی از اهداف  تولید میگ29  جایگزین جنگنده میگ23 بود جنگنده ای که بیشترین ناکامی ها را در رزم هوایی برای روسها اورد.. میگ29 جنگنده ای بود که بر اساس فلسفه دفاع هوایی شوروی  ساخته شده بود. در این فلسفه  در خط اول  شکاری های دوربرد  در خط دوم سامانه های پدافندی و در خط اخر شکاری های میگ23 و 29 بودند که به سرعت از روی باند برخاسته  و دست  به یک نبرد هوایی داگ فایت  با دشمن میزدند

در این فلسفه میگ29 نیاز به برد زیادی نداشت زیرا قرار نبود چندان از پایگاه  هوایی خود دور شود  و قرار نبود دست  به گشت هوایی طولانی مدت بزند و از طرفی نیازی هم به سلاح چندان زیادی نداشت زیرا قرار بود در یک درگیر محدود شرکت کند. بر اساس تفکر روسها جنگنده های که  به خط دفاعی  میگ می رسیدند  از دو خط  دفاعی گذشته بودند پس چندان پر تعداد نبودند. این تفکر تیری بر پیکر میگ29 شد و این جنگنده را  تبدیل به یک جنگنده با برد کم ، رادار ضعیف و موشک های کم تعداد کرد. میگ29 در سال 1983 عملیاتی شد

(برای اشنایی با میگ29 اینجا را کلیک کنید)

1100938

سوخو27 تفکر کاملا جدایی داشت . یک شاری رهگیر  دوربرد که قرار بود دست به گشت هوایی دوربرد بزند و باید سوخت  زیادی حمل میکرد و از طرفی  تسلیحات بیشتر و دوربرتری می داشت تا بتواند در رزم هوایی دور هدف را سرنگون کند. در واقع سوخو27  قرار بود جایگزین شکاری های چون سوخو15 نیز شود از این رو سوخو27 یک شکاری دوربرد   با سلاح بیشتر و رادار بهتری از اب در امد. این پرنده در سال 1987 وارد خدمت شد

برای اشنایی با سوخو27 اینجا را کلیک کنید

0907063

در این قیاس  هر دو جنگنده روسی را با هم  فاکتور به فاکتور در نسخه پاییه  قیاس میکنیم (MIG-29A در مقابل SU-27P  که هر دو نخستین نمونه تولید بودند)و  در نهایت همزمان قیاسی  کوچکی هم با رقیب غربیش انجام می دهیم  و نگاهی به فرزندان انها خواهیم انداخت

موتور

میگ29: میگ29 از دو موتور ار دی33 ساخت کیلمو استفاده می کرد. این موتور اولین موتور توربوفن شوروی بود که روی جتهای جنگی نصب  شد. موتور دارای  رانش  11230 پاوند بدون پس سوز و 18300 پاوند با پس سوز بود و عمر تعمیراتی  ان 1000 ساعت بود. این موتور به دلیل ایجاد دود سیاه در هنگامی که فشار روی موتور بود مانند زمان بلند شدن و یا اوجگیری  مشهور  است .

سوخو27: سوخو27 دارای دو  موتور AL-31 است که توسط ساترون طراحی شده و دارای بیشترین رانش   16910 پاوند بدون پس سوز و 27560 پاوند با پس سوز بود و عمر تعمیراتی  ان نیز به 1000 ساعت در نسخه  نصب شده روی سوخو27 پی بود .

خوب در نگاه اول موتور سوخو27 برتری چشمگیری  نسبت به موتور میگ 29 دارد  ولی باید  گفت قدرت موتور به تنهایی کافی نیست زیرا وزن دو پرنده نیز ملاک  است. در وزن سبک میگ29  ، 5 تن سبکتر و در وزن سنگین  نیز  ده تن سبکتر است از این رو رانش به وزن میگ 29 با عدد 1.09  برتر از سوخو27 با عدد 1.07 است.  با وجود این به دلیل ایرودینامکی  بهتر سوخو27 کمی سریعتر است ولی در چالاکی  میگ29 برتری مشخصی دارد. اگرچه میگ29 نمی تواند مانورهای چون کبرا را اجرا کند ولی چالاکتر است زاویه  چرخش کمتر و سرعت چرخش  بیشتری دارد و یکی از نکات مهم میگ29 این  است که در وزن سبک و سنگین چندان از نظر چالاکی  با هم فرقی ندارد ولی سوخو27 تنها وقتی که کمتر از نصف مخازن سوخت ان سوختگیری شده و تسلیحات کمی دارد چالاکی در حد میگ29 دارد. واقعیت این است  که تنها نقطه قوت میگ29 همین چالاکی ان بود . نقطه قوتی که تنها در نمایش های  هوایی  و مجلات به چشم امد و نه میدان نبرد

هر دو جنگنده از نظر قدرت موتور با هم رده های غربی  خود برابر می کنند ولی از نظر عمر تعمیراتی  اصلا..برای نمونه  موتور پرات اندویتنی اف100  که روی اف16 ای و بی و اف15  ای وتا سی نصب شد دارای عمر تعمیراتی   بیش از 3500 ساعت بودند یعنی 3.5 برابر عمر تعمیراتی   دو موتور روسی.

از نظر چالاکی میگ29 تقریبا  با اف16 نزدیک بود اگرچه هنوز بهتر از اف16 بود و اف15 نیز  از نظر چالاکی تفاوت چندان با سوخو27 نداشت اگرچه باز سوخو27 در وزن سبک بهتر از  اف15 بود

رادار

میگ29: میگ 29 از یک رادار N-109A بهره می برد. این رادار بر اساس رادار سافپیر 23 جنگنده میگ23 ام ال ساخته شده بود. رادار دارای  بیشترین برد 100  کیلومتر  بود اگرچه یک هدف بزرگ مانند یک بمب افکن را از برد 120 کیلومتری کشف میکرد ولی برد ان بر ضد هدفی با سه متر مربع سطح مقعطی مانند  اف16 حدود 65 کیلومتر  بود. رادار توان رهگیر ده هدف و توان اتش به  یک هدف  را  در یک زمان داشت و به دلیل انالوگ بودن پردازنده ان تغییر سرعت ان بسیار کند انجام می شد  و توان پایین نگری ان به 1000 تا 1500  متر محدود بود. برای تشخیص  اهداف که گروهی پرواز می کردند مشکل داشت و نتایج  ازمون های امریکا روی میگ29 المان شرقی که از نسخه   صادراتی درجه اول بسیار شبیه میگ29 اصلی بود  نشان داد وقتی دو جنگنده نزدیک هم پرواز میکنند(بال به بال هم) رادار تنها یک هدف را نشان می داد. در کل این رادار از همه رادار های نسل چهارم پاینتر بود (حتی از نظر کارایی کلی از رادار میراژ اف1 ام پاینتر بود)

سوخو27: سوخو27 از یک  رادار N-001N  بهره میبرد. این رادار دارای پردازنده دیجیتال  بود و برد ان بر ضد یک هدف با اندازه 3 متر مربع به 70  کیلومتر و بر ضد هدفی  به بزرگی یک بمب افکن حدود 140 کیلومتر بود. قدرت خروجی ان دو برابر رادار میگ29 بود و سرعت تغییر حالت ان بیشتر. البته این رادار هم تنها توان درگیر با یک هدف را داشت  ولی قدرت تفکیک ان بالاتر بود . با وجود این این رادار نیز مانند رادار میگ29 توان تشخصی اهداف دریایی  و زمینی  را نداشت  و تنها در نقش هوا به هوا کاربرد داشت(البته هر دو نیز شکاری بودند)

در این بخش رادار سوخو27 به دلیل  سرعت و قدرت بیشتر برتر است

1508182

در قیاس  با اف16 و اف15 اگرچه برد خام رادار میگ29 بیشتر از رادار ای پی جی 66 جنگنده اف16 ای بود ولی رادار اف16 فناوری دیجیتال  داشت و پاینگری ان بسیار  بیشتر و سرعت تغییر  حالت ان چندبرابر بود حتی سریعتر از سوخو27. همچنین  رادار اف16 دارای توان کشف اهداف زمینی  و دریایی را داشت

رادار ای پی جی 63 ویا ای پی جی 70 جنگنده اف15برتر کامل بر رادار سوخو27 داشت. این رادار  داریا بیشتربن برد  به ترتیب  160 تا 195 کیلومتر بودند  و هر دو رادار توان رهگیری ده هدف و اتش به دو هدف را داشتند و قدرت پایین نگری  انها تا 5کیلومتر نیز بود

کابین

میگ29 و سوخو27 عر دو از نظر کابین واقعا بد عملکردند دست کم نسبت به جنگنده ها غربی  ….  هردو دارای یک  نمایشگر تک رنگ تک منظوره  بودند که تنها  رادار را نشان میداد و ما بقی علائم درون کابین انلوگ و عقربه ای بودند. هر دو دارای  اچ یو دی   ، هشدار دهنده و پرتاب کننده چف و فلر بودند ولی هیچ گونه غلاف خارجی حتی جنگ الکترونیک حمل نمی‌کردم  و کاملا در این زمینه بی دفاع بودند. همچنین در رزمایش ناتو با میگ29 کاملا  مشخص شد که یک خلبان میگ29 برای شلیک یک ار27 باید 11 سیوج را  بزند این در رزم هوایی اخر  فاجعه بود (مشخص نیست با وجود  شبیه بودن کابین سوخو27  با میگ29 ایا سوخوی27 نیز اینچنین  بود ویا نه)

در این زمینه هر دو برابر هستند

در قیاس با اف16 و اف15 که هر دو دارای دو نمایشگر تک رنگ چند کاره  قابل برنامه ریز بودند و از چندین غلاف  خارجی جنگ الکترونیک بهره می بردند تکلیف مشخص است .

کابین میگ29 ای... کابین میگ و سوخو تقریبا مشابه هم بود

کابین میگ29 ای… کابین میگ و سوخو تقریبا مشابه هم بود

کابین سوخو27 پی که در سال 1987 عملیاتی شد

کابین سوخو27 پی که در سال 1987 عملیاتی شد

کابین F-16A که در سال 1977 عملیاتی شد

کابین F-16A که در سال 1977 عملیاتی شد

کابین اف16 سی که در سال 1984 عملیاتی شد

کابین اف16 سی که در سال 1984 عملیاتی شد

سطح مقعطی

 میگ29 پرنده کوچکی بود  و 17 متر طول داشت  و دارای سطح مقطعی 3 تا 4 متر مربع  بود ولی سوخو27 یکی از بزرگترین شکاریهای تاریخ است (البته نه بزرگترین) که با طول 21.9 متر دارای  سطح مقطعی 20 متر مربع بود . از این رو سوخو27 خیلی  زودتر کشف می شد

جالب اینکه رقیبان غربی هم اینچنین بودند اف16  سطح مقطعی مشابه میگ29  و اف15 سطح مقطعی  مشابه سوخو27 داشت

تسلیحات

میگ29: میگ29 تنها شش سلاح حمل می کرد… چهار موشک  فروسرخ  حالا چه ار 60 و چه ار 73 و دو موشک ار 27. موشک ار 27 نسخه پاییه با برد 70 کیلومتر بود  و در صورت حمل دو مخزن سوخت در زیر بال که البته نسخه  صادراتی به ان مجهز نبود تنها دو موشک فروسرخ  و دو موشک  ار 27 حمل میکرد از این رو محموله ان بسیار کم بود

سوخو27:  سوخو27 تا ده موشک حمل می کرد که شامل  تا چهار  موشک فروسرخ   و شش موشک رادار نیم فعال  ار 27 ویا نسخه فروسرخ  ار 27. نسخه ار 27 نصب شده روی سوخو27 تا 120 کیلومتر برد داشت  اگرچه بردش هم  به درد سوخو27 نمی خورد  زیرا برد قفل رادار بر ضد یک  جنگنده حدود 40 تا 50 کیلومتر بود ولی در کل موشک نصب شده روی سوخو27 پردازنده بهتر و زاویه جستجوی بهتری داشت  . سوخو27 سوخت داخلی  زیادی داشت و اصلا نیاز به مخزن  سوخت خارجی نداشت  از این رو میتوانست با ده موشک پرواز کند اگرچه استاندارد معمول شش موشک شامل دو موشک ار 73 و  چهار موشک ار 27  بود

سوخو27 می توانست  در یک ترکیب رزمی چهار موشک رادار و  دو فروسرخ  را حمل کند لازم بود بیشتر هم حمل میکرد ولی میگ29 تنها در هر ترکیب دوموشک رادارنیم فعال  حمل میکرد از این رو  سوخو27 در این بخش برتری چشمگیری   دارد.. با در نظر گرفتن استاندارد روسها که شلیک دو موشک ار 27 به طرف یک هدف برای نابودی ان بود از این  رو سوخو27 می تواسنت با شش موشک  رادار نیم فعال ار 27  با اهداف بسیار بیشتر در یک پرواز یعنی سه هدف درگیر شود ولی میگ29 دو هدف (دست کم در رزم  هوایی  در فاصله خارج از برد موشک های فروسرخ ار 73 و یا ار 60)

در  قیاس  با رقیبان  غربی اف16 ای  توان حمل موشک  اسپارو را نداشت اگرچه بعدها مسلح به امرام شد ولی می توانست  شش موشک سایدواندر و یا چهار امرام و دو سایندواندر  را با سه مخزن سوخت حمل کند که برتری داشت بر میگ29 و اف15 نیز تا هشت موشک  و سه مخزن را می توانست حمل کند که شامل چهار اسپارو یا امرام و چهار سایدواندر  بود( البته این برتری را میگ 29 بر اف16 داشت که در دهه 1980 زمانی که میگ29 میتوانست دو موشک رادار نیم فعال ار 27 را حمل کند  اف16 فاقد چنین موشکی بود. نسخه پاییه اف16 ای هرگز مسلح به موشک میان برد اسپارو نشد و متکی به سایدواندر بود…البته این نسخه در دهه 1970 موشک اسپارو را شلیک کرد« در تصویر متعلق به سال 1977 ویا1978،» ولی از انجایی که هدف از به خدمت گیری اف16 ، داشتن یک جنکنده چند منظوره ارزان برای خدمت در کنار اف15 بود..پس مسلح به اسپارو نشد… ولی همان اف16 مسلح به سایدواندر در سال 1982 در اسراییل بیش از 40 پیروزی هوایی در برابر نیروی هوایی سوریه در رزم هوایی نزدیک داشت و در دهه 1990 وقتی مسلح به امرام شد چند پیروزی هوایی دیکر نیز به دست اورد که دومیگ 29 و یک میگ25 نیز در میان انها بود) سوخو27 بیش از از اف15 موشک حمل میکرد اگرچه کارایی امرام و یا اسپارو   نسخه اف و ام از ار 27 بیشتر است… ار 27 موشک موفقی  نبود در تاریخ  در طی سه نبرد 27 موشک شلیک شده ولی دو هدف سرنگون شده در حالی  که از دو نسخه  اخر  اسپارو  در جنگ اول خلیج فارس  عملکرد خوبی داشتند  برای نمونه 40 موشک اسپارو شلیک  شد و 30 هدف سرنگون شد. البته این موفقیت اسپارو بر میگردد به عملکرد  واقعا بد اسپارو در جنگ ویتنام و ارتقائاتی که روی ان انجام شد (برای اشنایی  با عملکرد موشک های هوا به هوا  در طول تاریخ اینجا را کلیک کنید )

شش موشک تنها دارایی میگ29

شش موشک تنها دارایی میگ29

سوخو27 میتواند ده موشک هوا به هوا حمل کند. سه عدد زیر هر بال، یکی زیر هر ورودی هوا و دو عدد میان دو ورود هوا

سوخو27 میتواند ده موشک هوا به هوا حمل کند. سه عدد زیر هر بال، یکی زیر هر ورودی هوا و دو عدد میان دو ورود هوا

  در تسلیحات هوا به زمین

هر دو جنگنده روسی  فاقد توان حمل  سلاح هدایت شونده  هوا به زمین بودند و متکی به بمب و راکت  ولی فرق انها بسیار بین این دو وجود دارد

میگ29 دارای شش جایگاه  بود و می توانست   تا 3.5 تن سلاح حمل کند  در یک پرواز  می توانست  تا  هشت بمب 250 کیلوگرمی  و یا چهار بمب 500 کیلوگرمی  را در کنار دو موشک ار 60 و یا ار 73  را حمل کند ..ولی در چنین حالتی  برد میگ29 بسیار کم   بود (شعاع رزمی زیر 250 کیلومتر)و اگر می خواست  دو مخزن سوخت زیر بال  حمل کند تعداد بمب ها  250 کیلوگرمی به چهار بمب و در صورت مسلح بودن به بمب 500 کیلوگرمی دو بمب کاهش می یافت .. همچنین می توانست  در یک ترکیب چهار  راکت انداز 20 تایی 80 م م(80 راکت) و دو موشک  ار 60 و یا ار 73 را حمل کند که باز با مخازن سوخت خارجی  تعداد راکت اندازها به دو عدد کاهش می یافت

سوخو27 دارای ده جایگاه با توان  حمل 4.5 تن سلاح بود  در یک  لود سنگین می توانست  تا32 بمب 100 کیلوگرمی ویا  28 بمب 250 کیلوگرمی(که وزن  کل ان به 7تن می رسید  و سوخو27 باید  سوخت بسیار کمتری حمل میکرد تا وزن را جبران کند ) ویا هشت بمب 500 کیلوگرمی را  در کنار دو تا چهار  موشک ار 60 و یا ار 73 حمل کند…

بدون هیچ صحبتی  برتری سوخو27 بر میگ 29 در این زمینه  مشخص بود

در قیاس  با دو رقیب غربی  مشخص است اف16 برتری کامل بر میگ29 داشت زیرا جنگنده بمب افکن  بود . اف16  توان حمل موشک ماوریک، بمب لیزری   در ترکیبی با مخزن سوخت خارجی داشت  و برتری ان بر میگ 29  جون چرا بود اگرچه عیبی هم بر میگ وارد نیست زیرا حملات هوا به زمین هدف طراحی ان نبود    ولی اف15 در نسخه شکاری مانند  سوخو27 سلاح هدایت  شونده حمل نمیکرد  و میتواند تا 18 بمب 225 کیلوگرمی را حمل کند  ولی برتری ان نسبت به سوخو27 اینجا بود که میتواند این 18 بمب را با هشت موشک هوا به هوا حمل کند اگرچه بردش محدود می شد

چیدمان تسلیحاتی سوخو27 اس کا ام نسخه ارتقا یافته. نسخه پاییه توان حمل ار 77 را ندارد

چیدمان تسلیحاتی سوخو27 اس کا ام نسخه ارتقا یافته. نسخه پاییه توان حمل ار 77  و تسلیحات  هوا به زمین هدایت شونده را ندارد

چیدمان تسلیحاتی میگ29 ای

چیدمان تسلیحاتی میگ29 اس نسخه ارتقا یافته مسلح به موشک ار77

برد

میگ29 در نسخه  پاییه با سوخت داخلی  دارای برد انتقالی 1500 کیلومتر و با سه مخزن سوخت خارجی  دارای 2100 کیلومتر برد بود

سوخو27 با سوخت داخلی دارای  برد انتقالی 3500 کیلومتر بود  و هیچ مخزن سوخت خارجی حمل نمیکرد . میگ 29 و سوخو27 در نسخه پاییه   توان سوختگیری هوایی نداشتند

برتری سوخو27  مشخص است میگ29 جنگنده ای کم  بردی بود نتنها ضعیفترین  رادار را در بین هم نسل های خود داشت بلکه کمترین برد را نیز در بین هم نسل هایش  داشت  برای نمونه میراژ 2000 هم نسل اروپای میگ29 با سه مخزن سوخت تا 3300 کیلومتر برد داشت ویا اف18 نیز 3300 تا 3400 کیلومتر  .. برد میگ29 همیشه یک ضعف اساسی بوده است .ولی  سوخو27 برد بسیار خوبی دارد زیرا حتی بدون مخزن سوخت خارجی همان  برد انتقالی دارد که اکثر هم نسل های ان (به غیر اف15) با سه مخزن سوخت خارجی داشتند

در قیاس  با رقیبان اف16  ای دارای  برد 3600 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی و اف15 با مخازن سوخت خارجی 4500  با دو مخزن سوخت تطبیقی کنار ورودی هوا  5500 کیلومتر بود. هر دو جنگنده  غربی توان سوختگیری هوایی نیز داشتند

در این تصویر تفاوت اندازه سوخو27 و میگ29 به خوبی قابل دیدن است

در این تصویر تفاوت اندازه سوخو27 و میگ29 به خوبی قابل دیدن است

برد رزمی

میگ29 با شش موشک هوا به هوا و یک مخزن سوخت خارجی (در میان دو ورودی هوا) دارای برد  550 کیلومتر است ان میزان برای سوخو27 با همین شش موشک رقم 1700 کیلومتر  و با ده موشک رقم 1100  کیلومتر است . همچنین در صورت مسلح بودن میگ 29 به چهار موشک و سه مخزن سوخت برد به 800 کیلومتر افزایش پیدا میکرد  .

در این زمینه نیز به خوبی برتری سوخو27 مشخص است

در همین زمینه  اف16 با شش موشک و  یک مخزن 750 کیلومتر برد دارد و با سه مخزن حدود 900 تا 950 کیلومتر  و اف15 با هشت موشک و سه مخزن  بین 1900 تا 2200 کیلومتر

سابقه رزمی

میگ29 سابقه رزمی درخشانی دارد!! در دو جنگ اول خلیج فارس و جنگ یوگسلاوی هشت میگ29 از دست رفت هیچ پیروزی کسب نکرد. شش فروند شکار اف15 و دو فروند شکار اف16 شدند ..  دست کم یک  تا دو فروند  قربانی سایدواندر در رزم هوایی نزدیک شدن که کار اف15 بود ما بقی را امرام و اسپارو شکار شدند .. گفته شده بر اسا  خاطرات ثبت شده یکی  خلبانان ایرانی یک  میگ29 عراق در اخرین سال جنگ یعنی زمانی که تازه وارد خدمت شده بودند به اتش موشک هاوک شلیکی  از اف14 ایرانی سرنگون شده است . میگ29 در درگیر بین اریتره   و اتیوپی نیز شکست  داشت جای که  سه فروند ویا به روایتی  دو فروند میگ29 اریتره  قربانی سوخو27 اتیوپی شد. همچنین در همین  جنگ ارتش اریتره مدعی است که میگ ۲۹ این ارتش  دو میگ ۲۱،سه میگ ۲۳ و یک سوخوی ۲۵ اتیوپی  را سرنگون کرده است .  تنها شکار های تائید شده  میگ29 دو فروند سوخو25 بوده. یکی در گرجستان و دیگری  در اکرایین که هردو پیروزی را میگ29 روسها کسب کرده است

سوخو27 در هیچ جنگ واقعا بزرگی شرکت نکرد که نشان دهد چکاره است.  شکار دو تا سه  میگ29  اریتره   در کارنامه این پرنده است که توسط سوخو اتیوپی به دست امده (گل به خودی)

خوب اگرچه سوخو27 چند پیروزی  هوایی بدون شکست داشته  ولی همان نیز به شکار میگ29 بر میگردد.

تکلیف اف16 و اف15 هر دو با بیش از صد پیروزی هوایی و یک تلفات برای اف16 و هیچ تلفات برای اف15 مشخص  است

میگ29 عراقی که هدف قرار گرفته و سرنگون شده است

میگ29 عراقی که هدف قرار گرفته و سرنگون شده است

نتیجه گیری کلی

بسیاری  میگوید که روسها میگ29  را برای خود ساختن و قرار بود بر اساس  تفکر خودشان درگیر شود.. بر اساس  این تفکر برتری هوایی،گشت هوایی  دوربرد ، سلاح دوربرد و حملا هوا به زمین  قرار نبوده برای این جنگنده در نظر گرفته شود  و نباید به میگ29 ایرادی گرفت….بله این مسئله  درست است ولی  مشتری ها چه کنند. برای نمونه در نیروی هوایی عراق  در جنگ  سال 1991 خلیج فارس که دارای  روش دفاعی هوایی چون شوروی البته بسیار  سطح پاینتر داشتن باز میگ29 نتوانست  کاری کند زیرا زمانی که بحث رویاروی مستقیم  جنگنده با جنگنده   پیش می امد  کاری از دست میگ29  بر نمی امد . جالب اینکه در همان زمان شوروی 700 میگ29 نسخه A در خدمت  داشت.میگ29 چالاک  بود ، در تمرینات هوایی  با میگ29 المان ،  غرب متوجه شد نباید  در یک رزم هوایی داگ فایت با ان درگیر شود و باید از راه دور میگ29 را شکار کرد  و البته این کار نیز  در میدان نبرد صورت گرفت  زیرا در درگیر بیش از 10 کیلومتر میگ29 واقعا ضعیف  بود ترکیب از تسلیحات کم و رادار ضعیف در برابر جنگ الکترونیک بود. اگرچه در همان رزم هوایی نزدیک هم یک ویا  بار شکار اف15 شد…

مشکل این بود همه کشورهای دنیا  سیستم دفاعی شوروی را نداشتند

 ولی سوخو27 با میگ29 تفاوت داشت.سوخو27 پرنده خوبی  است از نظر برد و توان حمل تسلیحات اگرچه در   غرب بی رقیب نبود   ولی کم رقیب بود   و در هم نسل های خود تنها اف15 برتر از ان بود

 از مشکلات موتور ای ال31 بگذریم که بیشتر به مصرف سوخت بالا و عمر کم بر میگشت از نظر الکترونیک از رقیبان خود کمتر بود . رادار ان کارایی پاینتری از رادار اف15 ، میراژ 2000سی و یا تورنادو اف3 داشت اگر رادار بهتری داشت  بدون شکل جنگنده قدرتمند تر بود و این مسئله به عقب بودن شوروی از اروپا و امریکا در زمینه الکترونیک بر می گردد (رادار تورنادو اف3 و میراژ 2000سی هر دو توان رهگیر اهداف بیشتر و درگیر همزان با دو هدف را داشتند  و هر دو توان کشف اهداف  دریای و زمینی  را داشتند و از  نظر قدرت پایینگری برتر از رادار سوخو27 بودن و رادار  تورنادو اف3 حدود 50 % برد بیشتری داشت)

 اگرچه سوخو27 نیز در قیاس با رقیبان غربی برتری  الکترونیک نداشت  ولی  داستانش با میگ29 فرق داشت

سوخو27 تنها رادار ضعیف داشت ولی  کافی بود ان را ارتقاء داد و یک شکاری کامل و تمامی عیار  از ان بیرون کشید. سوخو27 مشکل برد و سلاح نداشت و رادار نیز به خوبی  قابل ارتقا بود. برای نمونه   در خود روسیه برخی از سوخو27 با ارتقا  رادار ان001 به ان 001 وی توان درگیر با دو هدف و شلیک موشک رادار فعال ار 77  را یافتند  .در چین نیز چنین کاری انجام شد و حتی با ارتقا  بیشتری برخی از سوخو27 ارتش روسیه توان حمل تسلیحات هوا به زمین  هدایت شونده و موشک ضد رادار را یافتند(سوخو27 اس ام ). مالزی نسخه از سوخو27 را با نام سوخو27 اس کا ام دریافت کرد  که دارای  رادار ان 001 وی ایی بود که بعد ها روی برخی نسخه های سوخو30 نیز نصب شد ..در واقع به دلیل توان حمل سلاح و برد مناسب  سوخو27 قابلیت ارتقا فوق العاده بالای داشت

ولی میگ29  مشکلات بسیار  بیشتری داشت ..کمپانی میگ تنها چهار سال بعد از ورود میگ29 با توجه به ضعف های  میگ29 نسخه M را توسعه داد. این نسخه  مجهز به رادار  ژوک بود که توان درگیر با دو هدف را داشت و هشت جایگاه تسلیحاتی حمل میکرد و برد انتقالی  ان با افزودن مخزن سوخت داخلی به 3300 کیلومتر رسید. ولی مشکل این بود که میگ29 همچنان مشکل کمبود برد و سلاح را داشت

برای نمونه از چهار جایگاه زیر هر بال ( در مجموع هشت جایگاه داشت)  در میگ 29 ام توان حمل 5.5 تن  مهمات را به ان می داد ولی  به دلیل  محدودیت جایگاه باز  بیش از 4 تن نمی تواند سلاح حمل کند . برای نمونه از چهار جایگاه زیر هر بال تنها دو جایگاه برای حمل سلاح  هدایت دقیق هوا به زمین مناسب بود (سلاح های چون بمب کاب500 و یا موشک خا 31 ویا خا 29) دو تا دیگر برای حمل موشک ار 77 و یا ار 73 .   یکی از دو جایگاه برای حمل سلاح سنگین  که در شرایط رزمی  مخزن سوخت پر می کرد زیرا برد میگ با مخازن سوخت داخلی کم بود و از این رو باز محدودیت  سلاح و سوخت داشت ولی سوخو27 این مشکل را نداشت.. برای نمونه میگ28 اس ام تی با چهار موشک هوا به هوا و چهار بمب 250 کیلوگرمی و سه مخزن سوخت دارای برد 650 کیلومتر بود  ولی سوخو27  همین مقدار سلاح بردی بیش از 1000 کیلومتر داشت (بدون مخازن سوخت خارجی). حتی در قیاس با اف16 نیز وضعیت میگ29 اینچنین بود و حدود 200 کیلومتر بردش کمتر بود

میگ29 نیروی هوایی ایران که از نوع پاییه است (MIG-29A)

میگ29 نیروی هوایی ایران که از نوع پاییه است (MIG-29A)

سوخو27 اس کا ام نسخه ارتقا یافته در تصویر مسلح به موشک ضد رادار و موشک هدایت اپتیکی

سوخو27 اس کا ام نسخه ارتقا یافته در تصویر مسلح به موشک ضد رادار و موشک هدایت اپتیکی

میگ29 اس ام تی نسخه ارتقا یافته

میگ29 اس ام تی نسخه ارتقا یافته

میگ29 از مدل S به بعد با توان حمل موشک ار 77 و بهبود  رادار در نقش یک شکاری  در بین نسل چهارم ها کارایی خوبی داشت.. در نسخه های بعدی مانند اس ام و یا اس ام تی بر کارایی ان باز افزوده   شد و در میگ35 از نظر الکترونیک و در درگیر هوایی به کمال رسید ولی هرگز مشکل برد و سوختش  حل نشد. برای نمونه میگ35 همکنون به سه مخزن  سوخت خارجی دارای برد انتقالی 3000 کیلومتر است (بردش از میگ29 اس ام تی و ام کمتر است زیرا  کابین دوم جای برخی از مخازن سوخت داخلی  را گرفته) و از چهار جایگاه خارجی  زیر هر بال نیز در شرایط  رزمی یک جایگاه متعلق به  سوخت است . حتی میگ35 نیز اسما  توان  حمل هفت تن سلاح دارد ولی در عمل تنها 5 تن سلاح  نمیتواند حمل کند که دلیل ان محدودت جایگاه های خارجی  است .

سوخو27 نیز  در مدله ای بعد از نظر الکترونیک  ارتقا یافت و سوخو30،33، 34 و 35 از درون ان بیرون امد.. چرا از میگ29 این همه جنگنده بیرون نیامد؟

 مشخص است سوخو27 انقدر بزرگ بود که هر تغییر را می توانست تحمل کند  و کافی بود تا شما کمی ان را تغییر دهید تا در نقش مورد نظر ایفای نقش  کند بدون اینکه نگران سوخت  وتسلیحات باشید  ولی میگ29 انچنین  نبود

میگ29 چالاکتر بود و سطح مقطعی کمتری داشت ولی سوخو27 برد بیشتر و سلاح بیشتری حمل میکرد  و از  نظر الکترونیک بهتر بود  و قابلیت ارتقا بیشتری داشت(نکته جالب این است که برای مثال نسخه دو سرنشینه رزمی میگ29 رادار ندارد  و توان رزم هوایی ان متکی به موشک های فروسرخ است ولی نسخه دو کابینه سوخو27 رادار دارد و از نظر قابلیت رزمی مشابه نسخه تک سرنشینه است)

این وضعیت برای میگ35 و سوخو35  نیز وجود دارد. اگرچه  از برخی لحاظ میگ35 بهتر است برای نمونه رادار  ارایه فازی فعال ان پیشرفته تر از رادار ارایه فازی غیر فعال  سوخو35 است (ولی باز برد رادار سوخو35 بیشتر است) ولی از دیگر زمین های  همچنان پاینتر است همان زمینه های که جدش مشکل داشت. برای نمونه سوخو35 دارای برد انتقالی 3600 کیلومتر بدون مخزن سوخت خارجی است و با دو مخزن سوخت خارجی که البته دیده نشده 4500 کیلومتر است  ولی این میزان با سه مخزن برای میگ35 3000 کیلومتر است و یا 12 جایگاه خارجی برای سوخو35 در قیاس با 8 جایگاه برای میگ35(برای حمل سلاح البته)

در نهایت سوخو27 و میگ29 بر اساس یک پلتفرم طراحی شد. میگ 29 قربانی تفکری شد که ارتش سفارش دهنده اش داشت ولی با وجود این میگ29 فروش بیشتر داشت زیرا تا سال 1991 نسخه صادراتی سوخو27 در دسترس  نبود  . همچنین سوخو27 گرانتر بود اگرچه بعد از پایان  جنگ سرد سوخو30 تبدیل به یک تازه بازار  صادراتی روسها شد ولی میگ29 تنها چند فروش محدود داشت… حتی همکنون نیز میگ35 عملا هیچ سفارش ثبت شده ای ندارد و نیروی هوایی روسیه برای کمک به میگ  دست به سفارش میگ29 اس ام تی و میگ35 زد است ..البته میگ35 برای کشورهای با وسعت کم ویا سیاست دفاعی گزینه مناسب است از جمله اینکه در نقش شکاری چیزی از سوخو35 کم ندارد . در واقع انجای که پای عملیات تهاجمی و یا دوربرد به میان می اید مشکلاتش شروع می شود

 میگ29 برای رقابت با اف16 ساخته شد ولی هرگز  انگشت کوچک اف16 هم  نشد.. اف16  پرفروشترین جنگنده غربی شد و بر اکثر جنگندهای هم نسل خود پوزخند زد  و حتی ستون فقرات بسیاری از بزرگترین نیروی هوایی هوایی جهان شد جایگاهی که میگ29 به ان دست نیافت (برای نمونه هند بزرگترین مشتری خارجی  میگ29 تنها 70 فروند از این جنگنده را  خرید )  واقعیت این است  که کلا میگ29 کمتر از هر مدل میگ دیگری  به خدمت گرفته شد و حتی در خود روسیه نیز سوخو27 و خانواده  ان  در پایگاه های خط مقدم قرار گرفتند و حتی با وجود ارتقائات مختلف میگ29 باز هرگز از بسیار از جنبه ها  به پای اف16 نرسید

سوخو27 نیز برای رقابت با اف15 ساخته شد اگرچه هرگز نتوانست  از اف15 برتر باشد ولی وقتی تکمیل شد  در نسخه های چون سوخو30 و 35 چیزی از  اف15 سی و دی ویا حتی استریک  ایگل کم نداشت اگرچه همیشه از نظر میزان مهمات قابل حمل و برد از استریک  ایگل در رده  پاینتری قرار دارد که به میزان سوخت داخلی و نداشتن مخزن سوخت خارجی بر میگردد تا  مشکل در فناوری

از این رو خوش  به حال انکه سوخو27  خرید

 به دو جدول که در زیر امده دقت کنید

جدول مشخصات نمونه پاییه تولیدی

ناممیگ29 Aاف16 ای سوخو27اف15 ای
طول17.37 متر15.06 متر21.9 متر19.43 متر
بلندی4.73 متر4.88 متر5.92 متر5.63 متر
وزن خالی11000 کیلوگرم7900 کیلوگرم16380 کیلوگرم12973 کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن20000 کیلوگرم17900 کیلوگرم30450 کیلوگرم25450 کیلوگرم
موتوردو موتور ار دی 33یک موتور پرات اندوتنی  اف100دو موتور AL-31دو موتور پرات اندوتنی  اف100
قدرت  هر موتور با پس سوز18300 پاوند23000 پاوند27560 پاوند23500 پاوند
سوخت داخلی3.5 تن3.1 تن9.4 تن5 تن
بیشترین سرعت2.25 ماخ2 ماخ2.35 ماخ2.5 ماخ
برد انتقالی2100 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی3600 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی3500 کیلومتر4600 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی
برد رزمی  در حالت هوا به هوا550 کیلومتر با یک  مخزن سوخت خارجی و شش موشک750 کیلومتر با یک مخزن سوخت خارجی و شش موشک1700 کیلومتر با شش موشک1900 کیلومتر به هشت موشک و  سه مخزن سوخت خارجی
ارتفاع پروازی18000 متر15000 متر19000 متر20000 متر
رادارN-019AAPG-66N-001APG-63
بیشترین برد کشف110 تا 120 کیلومتر100 تا 105 کیلومتر140 کیلومتر170  کیلومتر
توان رهگیریده هدفده هدفده هدفده هدف
توان درگیر همزمانیک هدفیک هدفیک هدفدو هدف
توان هوا به زمیننداردداردندارددارد
تعداد جایگاه های خارجیشش عددنه جایگاهده عددیازده جایگاه
توان حمل سلاح3.5 تن7 تن4.5 تن7.5 تن
موشک های هوا به هواچهار موشک ار 73 و دو موشک رادار نیم فعال ار 27تا هشت موشک سایدواندرچهار موشک فروسرخ ار 73 و شش موشک رادار نیم فعال ار 27چهار موشک سایدواندر و چهار موشک اسپارو
تسلیحات هوا به زمینبمب و راکت غیر هدایت شوندهبمب و موشک هدایت شوندهبمب و  راکت غیر هدایت شوندهبمب و  راکت غیر هدایت شونده
غلاف خارجینداردداردندارددارد

جدول مشخصات نمونه  میانی  چهار جنگنده

ناممیگ 29 اس ام تیاف16 سی بلوک 50سوخو27 اس ام کااف15 سی
طول17.36 متر15.06 متر21.9 متر19.43 متر
بلندی4.73 متر4.88 متر5.92 متر5.63 متر
وزن خالی11600 کیلوگرم8570 کیلوگرم16380 کیلوگرم12973 کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن21000 کیلوگرم19200 کیلوگرم30450 کیلوگرم25450 کیلوگرم
موتوردو موتور ار دی 33 ام کایک موتور جنرال الکترونیک  اف110دو موتور AL-31دو موتور پرات اندوتنی  اف100
قدرت  هر موتور با پس سوز19840 پاوند28600 پاوند27560 پاوند24500 پاوند
سوخت داخلی43.5 تن3.2 تن9.4 تن6.1 تن
بیشترین سرعت2 ماخ2 ماخ2.35 ماخ2.5 ماخ
برد انتقالی3300 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی برای اس ام تی  و 2700 کیلومتر برای نسخه ام23700 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی و  در نسخه های با مخزن سوخت تطبیقی عدد 4220 کیلومتر3500 کیلومتر5555 کیلومتر با سه مخزن سوخت خارجی و دو مخزن سوخت تطبیقی
برد رزمی  در حالت هوا به هوا700 کیلومتر با یک  مخزن سوخت خارجی و شش موشک800 کیلومتر با یک مخزن سوخت خارجی و شش موشک  و بدون مخزن تطبیقی1700 کیلومتر با شش موشک2200 کیلومتر به هشت موشک و  سه مخزن سوخت خارجی
ارتفاع پروازی16000 متر15500 متر19000 متر20000 متر
رادارژوک  ام اییAPG-68V9N001VEP1APG-70
بیشترین برد کشفبیش از 200 کیلومتر298 کیلو متر250 کیلومتر200  کیلومتر
توان رهگیریده هدفده هدفده هدفده هدف
توان درگیر همزمانچهار  هدفچهار  هدفچهار هدفدو هدف
توان هوا به زمیندارددارددارد
تعداد جایگاه های خارجیهشت عدد11 جایگاهده عددیازده جایگاه  و با جایگاه های روی مخزن سوخت تطبیقی 17 جایگاه
توان حمل سلاح5.5 تن7.7 تن5.5 تنده  تن
موشک های هوا به هواچهار موشک ار 73 و چهار  موشک رادار نیم فعال ار 27 و یا  تا هشت موشک ار 77تا هشت موشک امرام ویا ترکیبی از امرام و سایدواندرچهار موشک فروسرخ ار 73 و شش موشک رادار نیم فعال ار 27 ویا هشت موشک ار 77 و یا ترکیبی از انهاچهار موشک سایدواندر و چهار موشک اسپارو و یا هشت امرام ویا ترکیبی از هر سه
تسلیحات هوا به زمینبمب و موشک هدایت شوندهبمب و موشک هدایت شوندهبمب و موشک هدایت شوندهبمب و  راکت غیر هدایت شونده
غلاف خارجیندارددارددارددارد

گرداوری: عبدلحمید تارخ

 منابع مورد استفاده برای بیرون اوردن اعداد  و اطلاعات

http://www.globalsecurity.org/

http://fas.org/

http://www.ausairpower.net