جنگنده جی ۱۰ بعد  از جی اچ ۷ دومین  جنگنده نسل چهارم چین بود ولی جی ۱۰ اولین جنگنده چند منظوره نسل چهارم  چینیها  بود. داستان طراحی جی ۱۰  به دهه ۱۹۸۰ بر میگردد زمانی نیروی  هوایی تعداد زیادی جی۶(میگ۱۹جی ۷  و تعداد محدود جی۸ داشت که همگی نسل دوم  بودند  عملا شانسی در برابر  جنگنده های نسل سوم و چهارم شوروی و امریکا  نداشتند(نسخه های نخست  جی ۸ نسل دوم بودند). چندین طرح در  چین به مرحله  تولید نرسید ولی سرانجام در اوائل اولین دهه قرن جدید چین با تولید جی ۱۰ توانست  البته با فاصله زیاد به جنگنده نسل چهارم دست یابد که البته به سرعت با تولید تعداد زیادی  جی ۱۰ و جی۱۱ اختلاف با کشورهای رقیب را کم کرد(برای اشنایی با جی ۱۰ اینجا را کلید کنید )

جی۱۰ شباهت بسیار  به طرح اسرائیل لاوی دارد و گفته شده اسرائیل در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ با چین در برنامه جنگنده جدید همکاری دارد. اگرچه جی۱۰ شباهت بسیار به لاوی دارد ولی این شباهت بیشتر ظاهری  است زیرا از درون جی۱۰ یک طرح روسی چینی است و دست کم هیچ فناوری اسرائیل ندارد

جی ۱۰   یک جنگنده تک موتوره بال دلتا دارای   کانارد در جلوی بدنه است که دارای  رادار چند منظوره  است و از تسلیحات هوا به هوا راداری و هوا به زمین هدایت  شونده بهره می برد. در غرب دو جنگنده های  را میتوان با جی ۱۰ قیاس کرد یکی گرپین که خود ارزان ترین جنگنده چند منظوره غربی است و عملا همان کارایی جی ۱۰ در  بین جنگنده های غربی را دارد  و دیگری اف۱۶ امریکایی .  هر سه تک موتوره و چند منظوره هستند اگرچه فاصله زمانی توسعه انها زیاد است

اگرچه از نظر ظاهری جی 10 شبیه لاوی است ولی از درون یک طرح چینی و روسی است

اگرچه از نظر ظاهری جی ۱۰ شبیه لاوی است ولی از درون یک طرح چینی و روسی است

برای اشنایی با اف۱۶ اینجا و برای اشنایی با گرپین اینجا را کلیکی کنید

یکی از مشکلات چین  در طراحی جنگنده های  نسل چهارم و پنج موتور است. چین همیشه از موتور خارجی در داخل تولید شده چه به شکل تحت لیسانس و چه مهندسی معکوس بهره می برد هرگز یک موتور را خود توسعه نداده است . برای نمونه روی جی ۷ و جی۸ موتور  دبلیو پی -۱۳ ب نصب شد که نسخه مهندسی معکوس موتور ار ۱۳ روسی بود که روی میگ۲۱ نصب شد، روی جی اف۷ موتور توربوفن  ساخت انگلستان و بر روی جی ۱۰ موتور ای ال ۳۱ ساخت روسیه.

موتور ای ال۳۱ یکی از بهترین موتورهای توربوفن  طراحی شده در شوروی است که برای سوخوی۲۷ فلانگر و خانواده ان طراحی شد  و  قدرت مناسبی را ایجاد می کرد به شکلی که همین موتور پاییه طراحی موتور سوخو۳۵ و  پاکفا شد. چین برای ساخت جی ۱۰ از موتور AL-31 FN بهره برد که دارای ۱۷۸۶۰ پاوند  رانش بدون پس  سوز و ۲۷۹۹۹ پاوند رانش با پس سوز است . اگر قرار باشد در مقام قیاس از نظر قدرت  به موتور گرپین و اف۱۶ نگاه بیندازیم می بینیم  که موتور ولو ار ام۱۲ جنگنده گرپین که در واقع همان موتور جنرال الکترونیک جی ۴۰۴  جنگنده اف۱۸ ای تا دی هورنت است دارای توان ۱۲۱۰۰ پاوند  بدون پس سوز و ۱۸۱۰۰ پاوند با پس سوز است ویا  موتور جنرال الکترونیک اف ۱۱۰ – جی ایی-۱۰۰  نصب شده روی اف۱۶ بلوک ۵۰ دارای  قدرت ۱۷۱۵۵پاوند  بدون پس سوز و ۲۸۶۰۰ پاوند با پس سوز است. اگرچه روی کاغذ موتور جی ۱۰ از نظر قدرت فراهم شده بر گرپین  برتری و تقریبا با اف۱۶ برابر است ولی  بهتر است از دید دیگری نیز  به داستان نگاه کنیم

جی۱۰ در وزن سبک ۹٫۷ تن وزن دارد ۳ تن سنگینتر از گرپین و ۱ تن سنگینتر  از  اف۱۶ است اگرچه باز به دلیل اختلاف نیروی تولید موتور گرپین رانش به وزن جی ۱۰ از گرپین  بسیار بیشتر (۱٫۰۲  برای جی ۱۰ و ۰٫۹۶ برای گرپین) و کمی کمتر از اف۱۶ است . همچنین بیشترین سرعت قابل دستراسی  جی ۱۰  نیز دست کم ۲۰۰  کیلومتر بر ساعت بیش تر از هر دو جنگنده غربی است

تصویر J-10A نخستین نسخه تولید جی10

تصویر J-10A نخستین نسخه تولید جی۱۰

 اگرچه تا اینجا جی ۱۰ از نظر قدرت موتور و رانش به وزن پا به پای اف۱۶ پیش رفته  و از  گرپین کاملا سرتر است ولی  هر دو موتور غربی بسیار کم مصرفتر  ان هم به میزان ۱۷ تا ۲۳ % و همچنین عمر تعمیراتی انها دست کم بیش  دو برابر موتور ای ال ۳۱ جنگنده جی ۱۰ است. برای نمونه عمر تعمراتی ای ال ۳۱ اف ان ۳۰۰۰ ساعت است  این زمان برای موتور گرپین بالای ۶۵۰۰ ساعت است. این مسئله در مورد عمر کامل  موتور نیز صدق میکند از این رو در این زمینه  هر دو جنگنده غربی بسیار کم هزینه  تر از جی ۱۰ هستند

جی۱۰ غیر موتور روسی در نسخه های جدید جی ۱۰ بی دارای  نسخه چینی ای ال ۳۱ با نام دبلیو اس ۱۰  می باشد. البته هسته مرکزی از جمله کمپروسر و برخی از سامانه الکترونیک همچنان از روسیه می اید زیرا چین هنوز در زمینه متریال  و ریخته گری مشکلاتی  دارد . این موتور برای اولین بار در جی ۱۱ نصب شد  و بیشترین نیروی فراهم شده توسط  موتور در حالت پس سوز از نسخه روسی بیشتر است و به ۳۱۰۰۰ پاوند رسیده است ولی  نسخه های اولیه ان حتی از نسخه روسی نیز عمر کمتری داشت  اگرچه گفته شده نسخه های جدید این موتور که البته برای جنگنده جی ۲۰ است تا ۴۰۰۰ ساعت عمر تعمریاتی  دارد

گرپین نیز در نسخه اینده خود که گرپین ان جی نامیده می شود  دارای موتور جنرال الکترونیک جی  ۴۱۴ است که روی اف۱۸ سوپر هورنت نصب است  و دارای بیشترین رانش ۲۲۰۰۰ پاوند با پس  سوز  سات اگرچه همچنان از موتور جی ۱۰ رانش کمتری ایجاد می کند ولی نتنها ۲۵% از موتور قبلی گرپین  کم مصرفتر است بلکه با در نظر گرفتن وزن گرپین  رانش به وزنی بیشتری را ایجاد میکند به صورتی که گرپین  ان جی میتواند با سرعت ۱٫۲ ماخ دست به سوپر کروز بزند(گذشتن از دیوار صوتی بدون روشن کردن پس سوز ) توانایی  که   جی ۱۰ و اف۱۶ ندارد و در ان زمان  گرپین فاصله را با رقیبانش کم میکند

نیاز به کاهش سطح مقطعی رادار باعث ایجاد در ورودی هوای جی 10 بی شد که به خوبی با J-10B قابل قیاس است

نیاز به کاهش سطح مقطعی رادار باعث ایجاد در ورودی هوا جی ۱۰ بی شد که به خوبی با J-10B قابل قیاس است

“””””””برخی معتقدند  که یک جنگنده تک موتوره قابل اعتماد نیست ولی این حرف نمی تواند درست باشد. اگرچه داشتن دو موتور ایمنی بیشتر  است ولی یادمان نرود  که برای مدتها از اف۱۰۰ تا اف۱۰۶ تمامی جنگنده های نیروی هوایی امریکا تک موتوره بوند و تنها مدتی با امدن اف۴ فانتوم  و بعد اف۱۵ دو موتوره  نیز وارد نیروی هوایی شدند. اف۱۶ امروزه  ستون فقرات  نیروی هوای امریکاست که تک موتوره  می باشد  و در اینده با اف۳۵ تک موتوره جایگزین  میشود . اف۳۵ همچنین  تمامی دارایی و اینده نیروی دریایی امریکا است . همچنین برای سالها  از میراژ  ۳ تا میراژ ۲۰۰۰ نیروی هوایی فرانسه  از جنگنده های تک موتو ره بهره برد(به غیر از میراژ ۴ که بمب افکن اتمی بود) ویا  پر تعداد ترین شکاری های روسی مانند میگ۲۱ و میگ۲۳ زمانی تک موتوره بودند . همکنون نیز بسیاری از  ارتش ها از اف۱۶ تک موتوره به عنوان ستون فقرات  خود بهره می برند  که نمونه  ان ترکیه،  مصر و اسرائیل است و یا ارتش پاکستان  که به صورت عملیاتی اصلا جنگنده تک موتوره ندارد.پس بدین  گونه که برخی فکر میکنند جنگنده تک موتوره  ایمنی کمی  ندارد اگر جز این بود  اف۱۶ و یا میگ۲۱ پر تعداد ترین جنگنده های تولید در عصر جت نبودند”””””””””””

مسئله دیگر برد است. برد انتقالی جی  ۱۰ با  سوخت داخلی ۱۸۵۰ کیلومتر و با سه مخزن سوخت خارجی ۳۰۰۰ کیلومتر است. این عدد برای گرپین ۳۲۰۰ کیلومتر  و برای اف۱۶  عدد ۳۷۰۰ کیلومتر بدون مخزن سوخت تطبیقی و با مخزن سوخت تطبیقی عدد ۴۲۰۰ کیلومتر است. جی ۱۰ بیشتر از  گرپین سوخت حمل می کند ولی وزن بیشتر و مصرف سوخت بالاتری دارد و اف۱۶ سوخت بیشتری حمل میکند از این رو برد بیشتری نیز دارد . گرپین ان جی نسخه اینده گرپین سوخت بیشتر و مصرف سوخت کمتری دارد و مخزن سوخت خارجی ان بزرگتر است و به برد ۴۰۰۰ کیلومتر به صورت انتقالی  می رسد که بسیار  بیشتر از جی ۱۰ است .کلا جی ۱۰ جنگنده با برد محدود است زیرا با وجود تک موتوره بودن برد کمتری از میگ۳۵ دو موتور دو کابینه دارد

از نظر الکترونیک جی ۱۰ دست کم در نسخه جی ۱۰ ای که در حال حاظر پر تعداد ترین نسخه عملیاتی است چندن برتر از دو رقیب غربی نیست

جی ۱۰ دارای رادار KLJ-10 است که یک رادار پالس داپلر با برد کشف ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ضد یک جنگنده است  و می تواند  با چهار  هدف دریگ زمان درگیر شود. این رادار توان کامل  هوا به زمین  و دریای را دارد ولی واقعا از اطمینان پذیری ان خبری  در دست نیست ولی اولین رادار چند منظوره واقعی چین است که در داخل تکمیل  شده

رادار PS-05 ساخت اریکسون  که  بر روی گرپین نصب شده از نظر برد خام رادار چیزی از رادار جی ۱۰ کم ندارد و دارای  قابلیت تمام هوا به زمین و هوا به هواست و اطمینان پذیری  ان مناسب اعلام شده

ولی رادار ای پی جی ۶۸ وی ۹ نتنها از نظر بیشترین برد کشف  دو برابر هر دو برد دارد بلکه توان نقشه برداری  رادار از سطح زمین (توان SAR) را دارد که میتواند  با دقت کمتر از  نیم متر از سطح زمین  نقشه برداری کند توانی  که هیچ کدام از دو رادار ندارد. این رادار از نظر  سرعت پردازش  هر هر دو باید طبیعتا بالاتر  باشد و خروجی بیشتری دارد و قابلبیت ان بر همگان مشخص است و در چند  کشور روی اف۱۶ نصب است

جی ۱۰ در نسخه جدید  جی  ۱۰ بی که به تازگی وارد خدمت شده دارای یک رادار ارایه فازی است که اطلاعی از ان در دستراسی نیست. برخی از منابع از برد ۲۰۰ کیلومتر و توان درگیر با ۶ هدف صحبت میکنند ولی واقعا مشخص نیست این رادار چه نوع راداری است  ولی داشتن یک رادار ارایه فازی فعال به این معنی است که خلبان در عرض چند صدم ثانیه  می تواند  اسمان و زمین  را اسکن کند و با چند هدف در اسمان و زمین درگیر شود

گرپین نیز در نسخه ان جی  مجهز به نسخه ارایه فازی رادار موجود  خواهد بود که ES-05 نامیده  میشود  که اگرچه مشخصات دقیق از ان فاش نشده ولی از نظر برد و توانایی چیزی از رادار ارایه فازی جی ۱۰ بی کم  ندارد بلکه دارای حالت نقشه برداری SAR نیز است که جی ۱۰ بی ندارد

جی ۱۰ بی و گرپین ان جی  هر دو دارای سامانه تصویر ساز حرارتی در دماغه  هستند که به انها اجازه کشف غیر فعال هدف با کمک دوربین اپتیکی را میدهد  ولی خوب همکنون  جی ۱۰ در دستراس است ول گرپین  ان جی دست کم  یک سال دیگر وارد خدمت میشود

تصویری از رادار جی 10 بی که دارای صفحه ارایه فازی است

تصویری از رادار جی ۱۰ بی که دارای صفحه ارایه فازی است

از نظر سطح پنهانکاری هر دو با مشکل کانارد روبرو هستند. کانارد یا همان بالچه متحرک جلو  امواج رادری بسیاری  را بر می گرداند  اگرچه در طراح های زیادی همچون تایفون  و جی ۲۰ تلاش در کاهش سطح مقطعی ان با استفاده از تاکتیک های مختلف شده است  ولی چیزی که در بسیار از  منابع تخصصی امده این است  که به دلیل شکل ورودی هوا جی ۱۰ که زیر بدنه قرار دارد امواج بیشتری را برمیگرداند  از جمله اینکه ورودی چهار  گوش است و دارای بخش های با شکل   شکسته است و سطح مقطعی بزرگتر نسبت به گرپین دارد. این مسئله را  چین درک کرد و در نسخه جی ۱۰ بی  با تغییر شکل ورودی هوا تلاش در کم کردن لبه های تیز ورودی کرد  تا امواج کمتری را برگرداند

اینکه ار سی اس(یا همان سطح مقطعی)  این دو چقدر است  محرمانه است ولی بسیاری از کارشناسان سطح مقطعی جی ۱۰ را ۵ متر مربع و گرپین را ۲ متر مربع  میدانند و احتملا جی ۱۰ بی  دارای سطح  مقطعی ۲ تا ۳متر مربع است. چیزی که مشخص است  گرپین دارای بدنه ای  کوچکتر است که از مواد ترکیبی بیشتری ساخته شده است

اف۱۶ جنگنده با سطح مقطعی کم از جمله در نسخه های سی  و دی به دلیل استفاده بیشتر از مواد ترکیبی  دارد   که دارای  سطح مقطعی ۳ تا ۴ متر مربع است . اف۱۶ نیز  در اینده در ارتش امریکا و چند ارتش مجهز به رادار اریه فازی خواهد شد که باز از نظر کارایی کلی و برد برتر  از هر دو رادار ارایه فازی دو جنگنده دیگر است. رادار ارایه فازی از نوع ای پی جی ۸۳ می باشد . این رادار در اصلاح رادار SABR است که تمامی قابلیت های رادار ارایه فازی فعال را دارد ولی طول عمر و هزینه نگهداری  کمتری دارد . اگرچه این رادار در حال تست است ولی از بسیاری از اجزای رادار اف۳۵ بهره میبرد

در زمینه  تسلیحات  جی ۱۰ توان حمل ۷ تن سلاح البته به صورت اسمی در ۱۱ جایگاه خارجی را دارد. این ۱۱ جایگاه شامل  سه عدد زیر هر بال در مجموع  شش جایگاه و پنج عدد زیر بدنه

اف۱۶ دارای  توان حمل ۷٫۷ تن سلاح را  به صورت اسمی دارد ولی به صورت عملی بیشتر از جی ۱۰ توان حمل سلاح  دارد . اف۱۶  نیز دارای ۱۱ جایگاه خارجی که یکی نوک هر بالا(در مجموع دو عدد) سه عدد زیر هر بال(در مجموع شش عدد) و سه عدد زیر بدنه است. جایگاه  زیر بدنه   یکی برای حمل مخزن  سوخت ویا غلاف خارجی و دو عدد دیگر برای حمل غلاف هستند و توان حمل سلاح ندارند.

ولی گرپین در این زمینه  از همه سلاح کمتری حمل میکند.  میزان سلاح قابل حمل ۴٫۲ تن است و دارای هشت جایگاه خارجی است که شامل  یکی نوک هر بالا(دو عدد در مجموع) دو عدد زیر هر بال( چهار عدد در مجموع ) و دو عدد زیر بدنه  که یکی در مرکز بدنه   و دیگری زیر یکی از ورودها هوا برای حمل غلاف .گرپین ان جی سه جایگاه زیر بدنه دارد که شامل دو.جایگاه کنار هم که میتواند در زیر انها نیز سلاح حمل کند و میزان حمل سلاح برای ان به ۵٫۲ رسیده

اف۱۶ میتواند در ۸ جایگاه خود سلاح حمل کند  این میزان برای جی ۱۰ ،  ۱۰ جایگاه است ولی از این ده جایگاه هم چهار تایی انها  تنها برای حمل موشک هوا به هوا کاربرد دارد   ولی این میزان  برای گرپین تنها شش جایگاه است زیرا دو جایگاه دیگر برای حمل مخزن سوخت و غلاف است

در بخش  رزم هوایی نزدیک جی ۱۰ در  خود چین معمولا از موشک پی ال ۸  بهره می برد. موشک پی ال ۸ نسخه چینی موشک اسرائیلی  پاینتون ۳ است که چینها خیلی به ان علاقه دارند. چین چندین  موشک فروسرخ  مانند پی ال ۵ ایی و پی ال۹ تولید میکند ولی نسخه چینی این موشک اسرائیلی اصلیترین موشک هوا به هوای  فروسرخ  ارتش چین است که البته تنها در خود چین هم استفاده می شود  و نسخه های صادراتی احتملا به پی ال۵ ایی و پی ال۹ مجهز خواهند شد اگرچه گفته  شده میتوان با ان موشک سایدواندر  و ویا نسخه های اسرائیلی نیز هماهنگ کند.

با وجود کارایی بالای پایتون ۳ اسرائیل ولی نمیتوان  گفت که نسخه چینی  به خوبی نسخه اسرائیلی است و از طرفی پایتون ۳ خود متعلق به دهه ۱۹۸۰ است و اسرائیل  بعد از ان پایتون  ۴ و ۵ را تولید کرد و پی ال ۸ اصلا موشک به روزی  نیست و گذارشات از موشک  پی ال ۵ ایی و پی ال۹ هم جالب نیست و نمی توان  حتی انها را با سایدواندر نسخه  ام قیاس کرد . چین روی یک موشک تصویر ساز حرارتی  برای جی ۲۰ کار می کند ولی معلوم نیست کی عملیاتی شود  ویا  اصلا ایا روی جی ۱۰ نصب می شود ویا نه

جی 10 اس نسخه اموزشی جی 10 مسلح به نسخه تمرینی پی ال8 و پی ال12

جی ۱۰ اس نسخه اموزشی جی ۱۰ مسلح به نسخه تمرینی پی ال۸ و پی ال۱۲

ولی دو رقیب غربی وضعیت بسیار بهتری دارند هر دو توان حمل موشک تصویر ساز حرارتی چون سایدواندر  ایکس و یا موشک  چون اسرام و یا IRIS-T  را که همگی یک نسل برتر از پایتون  ۳ هستند را حمل می کند  که توان درگیر همه سو را دارند توانی که فعلا موشک های جی ۱۰ ندارد. البته چین در سال ۲۰۱۶ موشک تصویر ساز حرارتی پی ال۱۰ را به نمایش گذاشت که در صورت عملیاتی جی ۱۰ نیز این توان را خواهد  یافت .جی ۱۰ در سال ۲۰۱۳ در روسیه در یک رزمایش شرکت  کرد و خلبانان  روس ان را بسیار چالاک یافتند البته نگفتند از چه چیزی چالاکتر است ولی بعید  است از نظر چالاکی  چیزی برتر از گریپن داشته باشد  و باسلطان  داگ فایت غربی یعنی  اف۱۶ برتر باشد و از این رو  نداشتن موشک تصویر ساز حرارتی  که میتواند عدم چالاکی  را تا حدی  جبران کند خود یک ضعف برای جی ۱۰  است(البته همان طور که گفته شد با ورور پی ال ۱۰ مشکل برطرف می شود)

در زمینه  موشک هوا به هوای  راداری هم وضعیت تقریبا همین شکل است . جی  ۱۰ موشک  رادار فعال پی ال ۱۲ را حمل میکند که بسیار شبیه  امرام است و حدود ۷۰ کیلومتر برد دارد . موشک دارای  پردازنده  و ردار  موشک ار ۷۷ روسی  است  و اولین موشک رادار فعال چینها  است  و چین مدعی است  کارایی  ام برابر با امرام نسخه A دارد .

گرپین و  اف۱۶ هر دو مسلح به امرام هستند . انها می توانند نسخه دوربرتر همانند امرام سی با برد حدود ۱۰۵ کیلومتر را حمل کند و در کنار ان موشک های چون میتئور   نیز  از گرپین  پرتاب می شود  و با اف۱۶ قابل هماهنگی است. از این رو باز در بحث موشک  هوا به هوا راداری کارایی نسخه غربی بهتر است اگرچه برد کمتر پی ال۱۲ چندان در رزم هوایی واقعی به چشم نمی اید. از طرفی سال گذشته گذارشاتی به گوش رسید که چین می خواهد  هزاران تیره موشک  ار ۷۳ و ار ۷۷ از روسیه خریداری کند که این نشان میدهد چین خیلی از موشک های داخلی خود راضی نیست

جی۱۰ میتواند انواع بمب های هدایت  لیزری و اپتیکی و حتی ماهواره ای  ساخت چین و همچنین  موشک  ضد رادار و ضد کشتی ساخت چین را حمل میکند. حتی در چین موشک های کروزی با برد ۳۰۰ کیلومتر با هدایت ماهواره ای برای جی ۱۰ توسعه یافته است . گرپین میتواند موشک  چون تاروس با برد ۵۰۰ کیلومتر  و هدایت ماهواره ای، استروم  شادو به همین برد  را حمل کند و همچنین اف۱۶ نیز سلاح های مشابه ای  مانند ای جی ام ۱۵۴ و ۱۵۸ را حمل می کند . تا چند سال پیش چین در این زمینه عقب بود ولی همکنون چین دست کم روی کاغذ سلاح های دوربردی به خوبی غرب دارد (حتی از روسها بهتر)

در زمینه  غلاف های خارجی  چین  چندین غلاف خارجی را برای جنگنده های خود توسعه داده که بر روی جی ۱۰ نصب می شوند. غلاف جنگ الکترونیک کی جی ۳۰۰، غلاف شناسایی کی زد ۹۰۰ و یا غلاف نشان  گذاری لیزری  بلو اسکای

تصویر از یک جی 10 در حالی که در زیر بدنه کنار ورودی چهار موشک هوا به هوای پی ال 11 حمل میکند. پی ال11 یک موشک رادار نیم فعال مشابه اسپارو است که در دهه 1990 وارد خدمت شد ولی با ورود پی ال12 رادار فعال در حاشیه قرار گرفت

تصویر از یک جی ۱۰ در حالی که در زیر بدنه کنار ورودی چهار موشک هوا به هوای پی ال ۱۱ حمل میکند. پی ال۱۱ یک موشک رادار نیم فعال مشابه اسپارو است که در دهه ۱۹۹۰ وارد خدمت شد ولی با ورود پی ال۱۲ رادار فعال در حاشیه قرار گرفت

گرپین و اف۱۶ نیز از سامانه های نشان گذار لیزری و ناوبری چون لیتینیگ، اسنایپر و لاینتینگ استفاده میکند و سامانه های جنگ الکترونیک  غربی زیادی روی انها نصب می شود   که برای گرپین شامل  چندین غلاف   جنگ الکترونیک ساخت اریکسون نیز می شود  . چیزی که مشخص است سامانه های غربی بیشتر  به کار رفتند و تجربه زیادی دارند و دست کم گذارشت زیادی از انها در دستراس است

اگرچه از نظر تسلیحات گرپین و اف۱۶ بر جی ۱۰ برتر هستند ولی جنبه دیگری نیز وجود دارد و ان میزان سلاح قابل حمل به  صورت عملی در کنار مخازن سوخت  و در نهایت شعاع رزمی است

گشت هوایی (برتری هوایی)

در یک گشت هوایی جی۱۰ میتواند تا شش موشک هوا به هوا پی ال ۱۲ و دو موشک پی ال ۸ را حمل کند که با یک مخزن سوخت خارجی ۶۵۰   کیلومتر برد دارد ولی این چیدمان به ندرت دیده شده است ترکیب معمول شامل  دو موشک پی ال۱۲ و دو موشک پی ال۸ و سه مخزن سوخت خارجی  است که دارای برد پروازی   ۱۴۰۰   کیلومتر  است. در یک گشت هوایی گرپین  میتواند تا چهار امرام و دو سایدواندر را با یک مخزن سوخت خارجی  در برد ۸۰۰ کیلومتر حمل کند  و با کم کردم دو امرام و  نصب مخازن سوخت دارای  برد ۱۳۰۰ کیلومتر است  و اف۱۶  با یک مخزن سوخت و چهار امرام و دو سایدواندر ۷۵۰ تا ۸۰۰ کیلومتر و با سه مخزن سوخت بیش از ۱۳۰۰ کیلومتر است.

حملات هوا به زمین

در یک حمله هوا به زمین  جی۱۰ با دو موشک  پی ال ۱۲، دو پی ال۸ و دو بمب ۵۰۰ کیلوگرمی و یک مخزن سوخت خارجی دارای برد ۵۰۰ تا ۵۵۰ کیلومتر   است(در حالت  رفته تا هدف در  ارتفاع بالا،حمله در ارتفاع پایین و برگشت  در ارتفاع بالا) . در همین  وضعیت گرپین با چهار موشک هوا به هوا و دو بمب هدایت لیزری ۴۵۰  کیلوگرمی و  یک مخزن سوخت ۷۰۰ کیلومتر و اف۱۶  با یک مخزن سوخت  و چهار موشک و دو بمب ۴۵۰ کیلوگرمی و غلاف نشان گذار لیزری  دارای  برد ۵۵۰ کیلومتر است ولی اف۱۶ یک برتری  در اینجا  دارد و اینکه میتواند با همین ارایش دو مخزن سوخت  خارجی زیر بالها حمل کند که بردش به ۸۵۰ کیلومتر می رسد

از این رو ترکیب سلاح و سوخت و در نتیجه برد اف۱۶ بیشتر است ولی دو جنگنده دیگر مشابه هستند

در نهایت

جی ۱۰ جنگنده خوبی است ولی برای کشورها با سطح تهدید  کم و متوسط و یا دست کم نه انچنان بالا. این جنگنده میتواند به عنوان یک جنگنده  ارزان قیمت تک موتوره مکمل یک جنگنده  دو موتوره  گرانتر  باشد . جی ۱۰ نمی تواند ماموریت تهاجمی را  همچون سوخو۳۰ را انجام دهد دست  کم نه با برد و کیفیت ان  زیرا بردش محدود است ولی با ترکیبی با سلاح های تهاجمی  مناسب و دوربرد به خوبی از پس ان بر خواهد امد  و در نقش یک جنگنده دفاع هوایی به خوبی نقشی بازی کند .  با وجود اینکه در جی ۱۰ بی استفاده از رادار ارایه فازی  کارایی الکترونیک ان را بالا برده ولی در نهایت همچنان در جایگاه یک جنگنده تهاجمی در سطح پاینتری نسبت به جنگنده دو موتوره چون سوخو۳۰  و یا میگ۳۵ است و حتی در این زمینه  از اف۱۶ نیز پاینتر است.

گرپین نیز تقریبا همین  نقش را در اروپا دارد. جنگنده ارزان نسبت به دیگر جنگنده های غربی  برای کشوری با سطح تهدید  کم تا  متوسط که میتواند مکمل  یک جنگنده پیشرفته باشد ولی اف۱۶ قابلیت  بسیاری دارد از نظر برد و توان حمله  توان   بالای دارد و حتی نقش یک جنگنده تهاجمی دو موتوره را نیز بارها در میدان نبرد بازی کرده است

جی ۱۰ تا کنون تنها یک مشتری داشته و انهم پاکستان بوده است.   البته این به معنی بد بودن جی ۱۰ نیست زیرا فروش سلاح یک مسئله سیاسی  است برای همین کشورهای مختلف در هنگام خرید حتی با وجود گزینه های بهتر و ارزانتر  به سراغ   متحدین  خود می روند و چین هنوز در دنیای  امروز توان سیاسی  لازم جلب مشتری را ندارد و از طرفی اگرچه با قیمت ۳۰ میلیون دلار برای  هر فروند جی ۱۰  از سوخوی۳۰ و یا میگ۲۹ اس ام تی ارزانتر  است ولی تفاوت قیمت ان انچنان نیست که مشتریان  یک گزینه بهتر را رها کند و جی ۱۰ را بخرد

 گرپین مشتریان بسیار دارد ، برزیل،تایلند ، افریقای جنوبی و دو کشور چک و مجارستان البته  به صورت اجاره به شرت تملیک  این جنگتنده را دریافت کرده اند. از لیست مشتریان به خوبی پیداست  کشور های فقیر اروپای شرقی و یا کشورهای  با سطح تهدید کم این جنگنده خریداری کرده اند در حالی که اف۱۶ با حدود  در بیش از ۲۵ ارتش جهان صادر شد و  ستون فقران بسیاری  از  کشورهای را  که همواره  تهدیدات  بزرگی دارند می باشد

در کل  اگر جی ۱۰ را برای نیروی هوایی ایران میخواهیم باید گفت بدون شک شاید از برخی موارد ناتوند جلوی بزرگان قد علم کند ولی ما نیاز به جنگنده چند منظوره ای همانند جی ۱۰ برای جایگزینی اکثر جنگنده های موجود داریم

نام جی۱۰ ای گرپین نسخه سی اف۱۶ سی بلوک ۵۰
طول ۱۵٫۴۹ متر ۱۴٫۱ متر ۱۵٫۰۶
ارتفاع ۵٫۴۵ متر ۴٫۵ متر ۴٫۸۸ متر
وزن خالی ۹۷۵۰ کیلوگرم ۶۸۰۰ کیلوگرم ۸۵۷۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن ۱۹۲۷۷ کیلوگرم ۱۴۰۰۰ کیلوگرم ۱۹۲۰۰ کیلوگرم
موتور ای ال-۳۱ اف ان ار ام -۱۲ جنرال الکترونیک جی ایی-۱۱۰-جی-۱۰۰
  قدرت موتور با پس سوز و بدون پس سوز ۱۷۸۶۰/۲۷۹۹۹ پاوند ۱۲۱۰۰/۱۸۱۰۰ پاوند ۱۷۱۵۵/۲۸۶۰۰ پاوند
بیشترین سرعت در ارتفاع بالا ۲٫۲ ماخ ۲ ماخ ۲ماخ
بیشترین برد با  بیشترین سوخت داخلی و خارجی ۳۰۰۰ کیلومتر ۳۲۰۰ کیلومتر ۳۷۰۰ کیلومتر و با  مخازن سوخت طتبیقی ۴۲۲۰ کیلومتر
سقف پرواز ۱۸۱۰۰ متر ۱۵۲۴۰ متر ۱۵۰۰۰ متر
سلاح ۱۱ جایگاه و توان حمل ۷٫۷ تن سلاح ۸ جایگاه و توان حمل ۴٫۲ تن سلاح ۱۱ جایگاه و توان حمل ۷ تن سلاح

گرداوری: عبدالحمید تارخ

قیاس سوخو۳۰ با رقیبان

قیاس میگ۳۵ با رقیبان 

61+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:            

46 دیدگاه

  • سلام آقای تارخ. میدونیم که صنایع ساخت اسلحه مثل بقیه صنایع نیست که بشه با برون سپاری و کارگر ارزان قیمت بشه هزینه های تولید رو کاهش داد.  در واقع بیشترین هزینه های تولید سلاح های پیشرفته بابت هزینه های تحقیق و توسعه و استفاده از تکنولوژی های جدید مثل مواد جاذب رادار و سنسورهای پیشرفته هست. حالا سوالم اینجاست که چطور هواپیمایی مثل تی ۱۰ ای حدود ۳۰-۴۰ درصد هواپیماهایی مثل گریپن و اف ۱۶ قیمت داره؟یعنی کیفیت مواد و تکنولوژی های بکار رفته در هواپیمای چینی پایینتره یا چینی ها راهکاری معجزه آمیز در کم کردن هزینه های تولید و بخصوص تحقیق و توسعه پیدا کردن؟

  • سلام اقای تارخ.یه خبر اومده که ایران بهترین جنگنده روسیه را خرید. منظورش سوخو۳۵یا پاکفا؟

  •                       سلام به دلیل علاقه دوستان به بحث این که چرا ایران سوخو ۳۰ را انتخاب کرد به بعضی از آنها می پردازیم الف) کلیه سلاح هایی که ایران می خواهد وارد کند بر اساس تجربیات جنگ سوریه و عراق می باشد. در این جنگ نیروی هوایی (به ویژه روسیه) نقش مهمی در پشتبانی نیروی زمینی بازی کرد در این تجربه وتجربه های دیگر ثابت شد که جنگنده های دو کابین درحمله به اهداف سطحی کارایی بهتری از جنگنده های تک کابین دارند(البته جنگندهای تهجمی استریت ایگل و سوفا و سوپرهرنت اف هم همگی دوکابین هستند)این تجربه همچنین درمورد باگرد های کاموف ۵۰ ومیل ۲۸ هم وجود داشت که به ساخت کاموف ۵۲ منجرشد روسیه در نبرد سوریه به صورت گسترده از توپولوف۲۲ وسوخو۳۴ وسوخو۳۰استفاده می کند از این رو ایران هم به دنبال یک جنگنده دو کابین می گردد . به همین دلیل کلیه جنگنده های تک کابین از لیست انتخاب حذف شدن دلیل انتخاب نشدن سوخو ۳۵ هم تک کابین بودن آن می باشد. ب) از طرفی چون ایران به دلایل مختلف از جمله سرمایه گزاری روی خط تولید در درون کشور فقط خواهان خرید یک جنگنده است . پس کلیه جنگنده های تخصصی از لیست حذف می شوند.چون باید بیش از یک جنگنده خریداری شود. سوخو ۳۴ هم چون یک جنگنده تخصصی تهاجمی است از لیست حذف شد. به این ترتیب ایران به دنبا یک جنگنده چند منظوره دوکابین است از میان جنگنده های کنونی روسیه فقط جنگنده های سوخو ۳۰ و میگ ۳۵ چنین شرایطی دارند(البته در آینده سو خو ۵۰ هندی هم یک جنگنده دو کابین چندمنظوره خواهد بود.) میگ ۳۵ داری را دار آرایه فازی فعال است و سطح مقطع راداری کمتری از سوخو۳۰ دارد ولی سوخو ۳۰ توان حمل مهمات بیشتر و سوخت بیشتری دارد یعنی میگ ۳۵ رهگیر بهتری است و سو خو ۳۰ جنگنده تهاجمی بهتری می باشد و برای یک جنگ مشابه سوریه بهتر از میگ۳۵ است برای همین ایران سوخو ۳۰ را انتخاب کرد . ج) اما چرا ایران به دنبال جنگنده های چینی نرفت در میان جنگنده های چینی کنونی فقط جی ۱۶ شرایط مورد نظر ایران را دارد وجی۱۰(این جنگنده دوکابین هم نیست) به دلایل مشابه میگ ۳۵ از گردونه رقابت حذف می شود. منابع غربی جنگنده جی ۱۶ (کپی چینی سوخو۳۰ )را در بعضی از زمینه ها(مثلا رادار ارایه فازی و مهمات هوشمند دور برد) حتی از جنگنده روسی برتر می دانند اما فعلا چین این جنگنده را صادر نمی کند. دلایل مختلفی هم برای آن گفته شده از قبیل این که چین تا نیاز داخلی خود را تعمین نکند صادرات شروع نمی شود و دیگر این که چین نمی خواهد روابط خوب خود با روسیه را به خطر بیندازد و دیگر این که چین به علت وابستگی به روسیه در تولید موتور بدون کمک روسیه قادر به صادرات آن نیست و… د) البته یکی دیگر از دلایل انتخاب سوخو ۳۰ این است که امکان تولید سفارشی و شخصی سازی و بروز رسانی آن به وسیله روسیه چین و هند و حتی ایران در زمینه های مختلف از جمله ایجاد توان ابرکروز و رادارها و هشدار دهنده های جدید و مهمات هوشمند دور برد وجود دارد و چون این جنگنده در چند کشور تولید می شود تحریمها اثر کمتری روی آن دارد و امکان واگذاری خط منتاژ آن به ایران بیشتر است. برای انتخاب یاک ۱۳۰ هم دلایل مشابهی وجود دارد از جمله توانایی پشتیبانی نزدیک هوایی با تشکر .

  • بنابر گزارش‌ها، چین در سال ۲۰۱۵ با فروش ۱۵۰ فروند جنگنده چند منظوره «جی -۱۰» به ایران موافقت کرده است که البته تاکنون دو طرف این خبر را نه تایید و نه تکذیب کرده‌اند و به نظر می‌رسد که این امر تنها با رفع تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل در سال ۲۰۲۰ در زمینه ارسال سلاح‌های تهاجمی به ایران صورت پذیرد.

    • سردار دهقان گفتند چنین چیزی نیست ایشان گفتند برخی قطعات j10از غرب احتمالا فرانسه تامین میشود و به همین خاطر خرید جی۱۰منتفی است.البته دوستان چین پیشرفت فوقلاده ای داشته و حتما در اینده از روسیه هم سبقت خواهد گرفت مثل دیگر بخشها

  • با سلام خدمت استاد گرانقدر جناب تارخ استاد در برخی منابع نوشته بودجی ۱۰توسط چین وبا همکاری گسترده اسراییل تولید شده و دستکم اسراییل آنقدر در تولید آن تاثیر دارد که بتواند مانع از فروش آن به ایران شود خوب با این تفاسیر آیا ما میتوانیم نسبت به خرید این جنگنده خوشبین باشیم وحتی در صورت ندید گرفتن این مشکل آیا نسخه های صادراتی به ایران با توجه به عدم استفاده از تسلیحات اسراییلی کارایی لازم را دارند؟جناب استاد یک واقعیت غیر قابل انکار است تا ایران مشکلات خود را با دیگر کشورها مثل اسراییل و عربستان که در اکثر کشورهای صادر کننده سلاح دارای نفوذ بالایی هستن و خصوصا اسراییل که صادر کننده عمده فناوری نظامی به آنها هست حل نکند خبری از خرید سلاحهای تاثیر گذار نخواهد بود و باید همچنان بودجه نظامیمون رو صرف ساخت موشک کنیم

    • نویسنده

      سلام نگاه کنید من خودم معتقدم که این جنگنده برای جمهوری اسلامی کمی بد نام است فردا میان میگن جنگنده ای خریده که فناوری اسرائیلی دارد و اصلا برای همین ده سال است دبکا اسرائیل دائم میگه ایران میخواد جی ۱۰ بخره و بله در کل نفوذ برخی کشورها حتی کشوری مثل عربستان هم میتونه موثر باشد

    • خانم گلرو.اگر حتی یک فروند جی۱۰ایران بخرد.ان وقت اسرائیل نه فقط ناراحت نمیشود بلکه بیشترین استفاده سیاسی را از ان خواهد کرد.که ببینید.ایران که علیه ما شعار میدهد.یا ادعای ساخت جنگنده نسل پنجم اف۳۱۳را دارد حالا محصول تحت لیسانس ما را میخرد.از طرفی طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران خرید محصولات اسرائیلی یا تحت لیسانس اسرائیل یا حتی امریکا.کلا موضوع غرور ملی است.وگرنه j10برابر f16است تقریبا

  • سلامبه نظر من ما واقعا به هواپیماهای دوربرد نیاز نداریم.نبرد هوایی رو تو حریم هوایی خودمون انجکم میدیم که مدافندهوایی قدرتمندمون مبارزه میکنیم.برای حمله به خاک دشمن هم که موشک نقطه زن داریم

    • دوست گرامی با موشک نقطه زن میخواهید تانکهای دشمن رو هدف قرار بدین پیاده نظام دشمن رو سرکوب کنین کار پشتیبانی آتش رو انجام بدین اگر موشکها تمام شد با چی جنگ رو اداره کنیم و اساسا بدون پشتیبانی و برتری هوایی چند روز پدافند دوام میاورد دوست گرامی پدافند عراق را از نظر قدرت و تراکم با پدافند مسکو مقایسه میکردن ولی چقدر توانست مقاومت کند و آیا در مقابل حمله ائتلاف تاثیر داشت!مشکل اینجاست که ما تمام قسمتهای رزمیمون فرسوده و قدیمی میباشد وتنها سلاحمون موشک هست اگر موشک واقعا اینقدر تاثیر گذار بود خب قدرتها عوض ساخت تانک و توپ و جنگنده موشک تولید میکردن تکنولوژیشون هم به مراتب از مابهتره 

  • سلام به نظر شما چرا چین جنگنده هایی مثل جی ۱۱ و ۱۵ و۱۶ را صادر نکرده ؟ مرسی

  • سلام استاد تارخ خسته نباشین به نظرتون جی اچ هفت میتونه در صورت خرید توسط ایران نیاز های نیروی هوایی ما رو تامین کنه و اینکه بین جی اچ هفت و جی ده کدوم رو بهتر میدونین؟؟؟

      • سلامآقا حمیدجنگنده تهاجمی یعنی چه؟ چه ویژگی های باید داشته باشه؟ممنون

        • نویسنده

          سلام جنگنده تهاجمی … جنگنده ای است که به صورت تخصصی برای عملیات تهاجمی معمولا در عمق خاک دشمن ساخته شده اگرچه امروزه با پیشرفت تهاجمی جنگنده های چند منظوره هم توانی مشابه یافته اند

  • البته آقای تارخ شناسایی پهپاد پنهانکاری مثل آر کیو ۱۷۰ و نشاندن آن را نمی توان نادیده گرفت.که یک جت است نه پیستونی

    • دوست عزیز
      همچین میگید فقط در زمینه زرهی و هوایی ضعیف است که انگار نه انگار
      همین ضعف هوایی باعث شکست اعراب در سه جنگ و عراق در دو جنگ شد. همچنین ضعف
      در زره سرنوشت هر جنگی رو تعیین می کند. چند موشک چینی و کره ای که خودش
      ذاتا تکنولوژی ضعیفی دارد نمی تواند ملاک قدرت یک کشور باشد. از این ادعا
      ها مسئولان زیاد دارند در اواسط جنگ محسن رفیق دوست می گفت ظرف شش ماه کپی
      اف ۴ را داریم می سازیم ولی آیا واقعا ادعای درستی بود؟ سطح تکنولوژی یک
      کشور در صنعت ارتباط مستقیم با صنایع نظامی دارد. کدام کشور را سراغ دارید
      که محصولات غیرنظامی خوبی دارد و در زمینه محصولات نظامی عاجز باشد؟؟؟؟
      برادر آلمانی که داره بی ام و را به تمام جهان صادر می کنه و خودتم وقتی می
      بینیش کفت می بره تانک لءوپارد رو هم با همان کیفیت ساخته و ایران هم وضعش
      مشخصه. مگر اینکه در شرایط غیر تحریم بخواهیم سرمایه گذاری اساسی در بحث
      صنایع نظامی داشته باشیم که خب کشور کلی مشکل اقتصادی داره و میشه مثل کره
      شمالی یا شوروی.جنگ ما اول باید جنگ اقتصادی باشه و بعد برسیم به محصولات
      نظامی و خودکفایی اون هم نه فقط در ادعا بلکه در عمل و از راه ریشه کن کردن
      فساد، صادرات غیر نفتی و توانمند سازی دانشگاهی و آموزشی. جهان امروز جهان
      تفاهم و دیپلماسی فعال است نه بلوک بندی همه چیز ما در ادعاهایمان
      هواپیمای نسل پنج رو ساختیم ولی در عمل آفتابه لگن شش دست شام و ناهار هیچی…

      • دوست گرامی بسیار زیبا جواب دوستان رو دادین و من فقط اینو اضافه میکنم هرگاه بحث به فرسوده بودن نیروی هواییمو میرسه که در جنگ های نوین عامل اصلی پیروزی دوستان طوری طوری ماست مالی میکنن که با توپ زو۲۳ هم میشه جایگزین کرد ولی تا بحث موشک میاد وسط میشه تاثیر گذار ترین سلاح قرن ۲۱ فقط من نمیدونم به چه دلیل غیر از آیران و کره هیچ کشور دیگه ای أین برتری و عامل پیروزی رو درک و روش سرمایه گذاری نمیکنه

  • سلام.یک سوال داشتم:یعنی چی فلان جنگنده بر اساس اصل ناپایداری ساخته شده؟این اصل با مانورپذیری چه رابطه ای داره و چرا کانارد باعث اون میشه؟ممنون.در مورد قدرت نظامی ایران من خیلی بی طرفانه نگاه کردم:ایران در زمینه ی زرهی ضعیفه و اونم به این دلیله که با تاکتیک ایران زرهی در اولویت های آخره و شما اگه به راه های مقابله ایران با کشور های دشمن فکر کنید به همین نتیجه می رسید پس خیلی نمی توان به ایران ایراد گرفت.در زمینه ی هوایی ضعف رو قبول دارم و باید روش کار بشه چون نمی شه اونو تو اولویت های آخر گذاشت.اما در زمینه های دیگه ایران بد نیست برای مثال زمینه پدافند ایران خیلی سامانه ها رو ساخته و بعضی از اونا کپی هم نیستند و کلا جدید هستند مثل سوم خرداد یا باور و… که فیلم های آزمایش بعضیاشون ( غیر از باور) هست و میتونید قدرتشو ببینید و خیلی هاشم تولید انبوه شده چون در رزمایش ها و رژه ها به تعداد چند تایی هستند و در تولید بعضیاشون مثل سوم خرداد نمیشه شک کرد چون هم سامانه های لایقی هستند و هم پدافند در اولویت های اول است. در ضمن در زمینه ی تاکتیک و آموزش و فرماندهی هم کار های خوبی شده مثل سامانه های مختلف یکپارچه سازی که به فرماندهان اجازه ی تصمیم گیری راحت میدهد (حلقه بیدار، فکور و …) و برگزاری رزمایش های مختلف که در آن فرماندهان نمی دانند چه شرایطی و چه چیزی انتظارشان را می کشد و دشمن فرضی چکار می خواهد بکند و… وشبیه سازهای مختلف.دیگه مثل زمینه ی پهپادی که ایران الحق خوب کار کرده و پهپاد های مختلف رزمی ( شاهد و و کرار و …) شناسایی( یسیر و خانواده ی قدیمی مهاجر و ابابیل و …از بس زیاده آدم یادش میره!) و دوش پرتاب ( چمروش و …) ساخته شدند و من فقط نام آنهایی را بردم که در رزمایش ها فیلمش پخش شده و عکس های تولید انبوه و تحویل آن پخش شده.به همین دلیل اسم حدود بیست نوع پهپاد رو ننوشتم چون معلوم نیست تولید انبوه شده باشند( حماسه ، فطرس، فراز، صادق ، ناظرو…) و تو نمایشگاه هوایی اخیر که در روسیه برگزار شد هم سران ایرانی و هم سران روسی گفتند که روسیه در خواست انتقال تکنولوژی یکی از پهپاد های ایرانی به روسیه رو داده!در زمینه ی دریایی در زمینه ی دفاع در خلیج فارس ایران خیلی خوب کار کرده، از تولید قایق های تندروی مختلفی مثل ذوالفقار و سراج با ۷۰ نات سرعت و … و موشک های بالستیک ضد کشتی مثل خیلج فارس ، هرمز۲ که دیگه از هدایت اپتیکی استفاده نمی کنه و سرعتش از سه ماخ در خلیج فارس به ۵ ماخ رسیده و هرمز ۱ که ضد رادار است و می توان آنرا درمورد رادار ناو ها به کار برد و زیر دریایی های میدجت غدیر که به درد آب های کم عمق می خورد و حسابی مدرن سازی شده اند ( احتمالا ۲ تا زیر دریایی از کره شمالی آمده و ایران آنها را کپی نکرده بلکه با توجه به آنها یک زیر دریایی پیشرفته تر طراحی کرده وپس از ۲۱ فروند تحویل خط بسته شده و در حال مدرن سازی آن بیست ویک فروند هستند.) و برای حفاظت این ناوگان در برابر خطرات هوایی منطقه ی عملیات آنها کاملا تحت پوشش پدافند می باشد و …و در زمینه ی خارج از خلیج فارسهم کار روند پیش رفت سریعی رو داره طی میکنه: ناوچه های جماران و دماوند و سهند که در حال ساخت است و فرمانده نیروی دریایی گفت که قرار است سطح مقطعی آن سی درصد کمتر از جماران باشد و قدرت موشکی آن حدودا ۲برابر باشد و زیر دریایی فاتح که سال ۹۵ رسما الحاق خواهد شد و کار ساخت ناوچه ی شیراز و ناوشکن رزمی آموزشی خلیج فارس با وزن حدودا ۷۰۰۰ تن آغاز شده (گرچه به نظر من این زمینه هم باید جزو اولویت های آخر می آمد و به جای آن روی زمینه ی هوایی سرمایه گذاری می شد)در زمینه ی موشکی هم حتی در زمینه ی موشک های تاکتیکی که دیگر اینطور نیست که فقط کشور های دارای سلاح اتمی هستند دنبال آنها بروند ایران یکی از برترین هاست و آنقدر بدیهی است که دیگر جای صحبت از آن نیست!در زمینه ی ربات هم چنیدین روبات رونمایی شده (نذیر ، حامی و…) که دوتاشون که اسم نداشتند یا من بلد نیستم در رزمایش پیامبر اعظم ۹ استفاده شدند که یکیشون رزمی بود و فیلم هاش هم هست ولی از تولید انبوه اینها به غیر از حامی مطمئن نیستم.در بقیه ی زمینه ها می توان به ایران نمره ی متوسط (حالا گاهی رو به پایین و گاهی رو به بالا رو داد)و اینکه می فرمایید این سلاح ها آزمایش نشده برخی از آنها مثل نفربر آذرخش که کپی هم نیست به کشور هایی مثل سودان(!) صادر شده (گرچه سودان خیلی ذاقارته ولی همین صادرات دلیل کارایی خوبه) و همچنین پهپاد ها که به کشور های زیادی مثل ونزوئلا و سوریه و عراق و…داره صادر میشه و اینرا وزیر دفاع تابستان گفت و بارها مسئولان سپاه و بعضا خریدار هم گفته اند و حرف من بدون منبع نیست. و همچنین این رزمایش های پی در پی هم برای آزمایش این سلاح هاست.در کل ایران در زمینه ی رفع تهدیدات به غیر از زمینه ی هوایی خوب کار کرده و اینطور که شما فرمودید هم نیست .ببخشید زیاد حرف زدم ممنون سایت بسیار عالی دارید.

    • دوست عزیز مطالب شما درست ولی شما مقایسه کن از نظر نظامی با کشور ها منطقه بسیار فاصله داریم ترکیه با سایر کشور ها در حال تولید جنگنده و بالگرد هستعربستان تسلیحات به روز داره حتی عراق در حال دریافت جنگنده و تانک به روز هست و همین طور پاکستان مصر و … با تسلیحات فرسوده ۳۰ سال گذشته قابل قیاس نیستیم با هیچ کدوم.

      • در زمینه ی موشکی(به استثنای پاکستان فقط در موشکی) و پهپادی هیچ یک از کشور های منطقه به قدرت ایران نیستند.در زمینه ی پدافندی هم همینطور حتی عربستان و ترکیه با پاتریوت از ما خیلی عقبند زیرا تعداد پایین است و پاتریوت های عربستان به نظر قدیمی هستند و در همین هفته ی قبل از ۱۵ اسکاد شلیک شده تنها ۲ تایشان رهگیری شد.و در زمینه ی رادار هم از ایران عقب ترند.ایران فقط در زمینه ی زرهی و هوایی عقب است و در خارج از خلیج فارس در زمینه ی دریایی.

        • نویسنده

          غربستان همکنون پک ۲ یا همان پترویت ۲ دارد که وضیفه ان دفاع ضد هوایی و کروز است و پک ۳ که نقش ضد تاکتیکی دارد را به تازکی سفارش داده … ولی ما هنوز حتی سامانه ای به خوبی پتنرویت ۲ هم نداریم و ستون فقرات ما هاوک است. به مقاله ای در مورد پاتریوت در سایت رجوع کنید

    • سلام اصل ناپیداری به این معنی است که زمانی تلاش میشد تا یک هواپیما در هنگام طراحی به صورتی طراحی شود که در پرواز تعادل کامل داشته باشد این محدودیت های را برای طراح به وجود میاورد ولی امروزه اینچنین نیست و رایانه ها در تمامی طول پرواز هواپیما را پایدار نگه میدارند و در هر ثاینه به صورت خودکار دست به تنظیم زاویه هواپیما میزنند. در مورد سودان باید گفت سودان به دلیل تحریم از سوی غرب و نداشتن پول از کشورهای چون ایران و چین خرید میکند  و اگر تحریم نبود و پول داشت صد البته غرب را انتخواب میکرد ..مسئله بعد سر تولید نیست سر کیفیت تولید است کما اینکه در این کشور ما خودروی زیادی تولید میکنیم ولی با چه کیفیتی ؟

      • سلام.حرف شما را در مورد سودان قبول دارم و اشاره هم کردم.ولی درخواست روسیه از ایران در نمایشگاه ماکس و صادرات پهپاد های ایران به کشور های مذکور که در آنها کارایی خوبی نشان داده( مثل نفوذ پهپاد موسوم به ایوب به خاک اسرائیل و عکس برداری از دیمونا که البته یک پهپاد رژیم صهیونیستی هم اینکار را کرد ولی قبل از رسیدن به نطنز منهدم شد و ناکام ماند ( در مورد اینکه چطور تا مرکز ایران نفوذ کرده من نظری ندارم ولی فرماندهان نظامی گفتند می خواستیم مقصد آن روشن شود و در نقطه ای منهدم گردد که احتمال آسیب رسیدن و اختلال در پرواز ها ایجاد نشود).در بحث خودرو باید بگم اصلا خودرو زمینه ی متفاوتی است و مسئولان مربوطه بعضا عیاش هستند و پای کار نیستند و اصلا کار متفاوت است و در این زمینه اصلا کار نمی شود که شما انتظار کیفیت را داشته باشید و قیاس زمینه ی دفاعی با خودرو کاملا غلط است و اگر کار خودرو فرضا به دست نیرو های مسلح سپرده میشد وضعیت ۱۸۰ درجه فرق میکرد.شناسایی پهپاد آرکیو ۱۷۰ و نشاندن آن و چندین مورد انهدام پهپاد های متجاوز می تواند دلیل خوبی بر با کیفیت بودن سامانه های پدافندی تولید داخل باشد.در ضمن خیلی از تولیدات نظامی روسیه و آمریکا و چین هم هنوز در هیچ جنگی شرکت نکرده اند و در رزمایشات بوده اند و اگر بخواهیم با استدلال شما تجهیزات ساخت ایران را به بی کیفیتی متهم کنیم این استدلال تجهیزات ساخت آمریکا و روسیه را هم شامل می شود ولی کسی در تجهیزات ساخت آنها شک نمی کند.تجهیزات ساخت داخل در رزمایشات خوب عمل کرده اند و تشکیک در کیفیت آنها با این استدلال کار درستی نیست.ممنون

        • نویسنده

          سلام البته این مسئله را باید گفت سرنگونی پهباد خیلی کار سختی نیست کما اینکه در همین یمن و یا سوریه بارها پهبادهای طرف مقابل سرنگون شده زیرا پهباد های پیستنی بسیار بی دفاع هستند ولی ارزان و بدون مشکل سیاسی برای همین سرنگونی انها مشکلی ایجاد نمیکند.یک مسئله نیز است و اینکه نمیتوان واقعا گفت چند پهباد وارد شده اند که چنتاشون سرنگون شده است

      • تولید خودرو بی کیفیت نداشتن علمش نیست بلکه موضوعات دیگری داره یکی سود بیشتر دولت دوم به عنوان یک پیستون اطمینان برای کنترل مردم و چندین دلیل دیگه چون نمی خوام سایت فیلتر بشه 

  • سلام اول از همه باید بگم وجود همچین سایتی با نفد های بیطرفانه و بیوگرافیهایی کامل که از جنگنده ها و ادوات نظامی ارایه میده مایه افتخار و امید به به سطح سواد عمومی عاشقانه این عزصه میباشد.دوم اینکه به نظر شما اساتید بهترین خریدنظامی ما در عرصه هوانوردی در شرایط فعلی چه جنگنده ای میتونه باشه ممنون میشم جناب تارخ عزیز اگه نظرتونو درقالب یک لینک کامل بیان کنید.با تشکر

    • نویسنده

      سلام ..ممنون از لطفی که به سایت جنگاوران دارید … صد درصد با در نظر گرفتن جهت گیری سیاسی حکومت ما و دشمنی با غرب و متحدینش چون اسرائیل و یا برخی کشورهای عرب ما نمیوانیم از غرب خرید کنیم و در واقع درستش این است که بگویم غرب هرگز به ما سلاح نخواهد فروخت زیرا ممکن است بر علیه خودش و یا دوستانش به کار رود. بهترین گزینه برای ما چه خوب و چه بد روسها و چینیها هستند که البته روسها فناوری بهتری دارند و برای کشوری مانند ما سوخو۳۰ به عنوان یک جنگنده چند منظوره با توان کافی حمل سلاح و برد مناسب بهترین گزینه است

      • به نظر شما جرا ایران به توان  تهاجمی جنگنده ها بیشتر از توان رهگبری اهمیت می دهد و  به دنبال نسخه تهاجمی و دوسرنشین فلانکرها یعنی سوخو۳۰ که رقیب استریت ایگل است رفته

        • نویسنده

          سلام اصلا ربطی به این ندارد ایران کلا سوخو۳۰ برگزینه نه اینکه چون توان تهاجمی دارد زیرا شاید به این دلیل که چین و هند این جنگنده دارن و پیدا کردن قطعات ان راحت تر است

  • رشد صنایع نظامی جدا ازرشد اقتصاد و علم و فناوری نیست تو وضعیتی که تو دانشکاه ها کمتربن توجه به تحقیقات علمی و ازمایشکاهی میشه همین اف ۵ از سرمون زیاده کار به جایی رسیده که عربستان و ترکیه هم جلومون شاخ شدن به خرید جنکنده از روسیه هم نباید دل خوش کرد خدا به خیر کنه که جنک نشه  اقا حمید اکه میتونی مقایسه ای بین کلاشو ام ۱۶ و ز۳ بذار

  • ما در ضمینه تولید خودرو هم جایگاه بالایی داریم اما چون خودرو استفاده عمومی داره و همه می توانند از ان استفاده کنند به راحتی معلوم میشه هیچی برای گفتن نداریم. اما در مورد تسلیحات ابزاری برای سنجش ادعای مسئولان وجود نداره و هر چی دلشان بخواهد می گویند بخصوص ما ایرانیها که در ادعا ید تولایی داریم. ما که ساده ترین کالاها رو با بدترین کیفیت تولید می کنیم به خرج مصرف کننده بیچاره چگونه ممکن است در ضمینه تسلیحات برتر باشیم.

  • خیلی ممنون از مقاله خوبتون سوالی که برای خودم پیش اومده اینکه چرا صنایع دفاعی ایران با این همه پیشرفت در زمینه نیروی زمینی در بخش هوایی هنوز نتوانسته با کشور چین برابری کنه و به خودکفایی حداقل تا نسل چهارم جنگنده ها برسد

    • سلام ..ما همین تجهیزاتی که در کشور میسازیم یا تولید تحت امتیاز است مانند تقریبا تمامی موشک های ضد کشتیمان ویا کپی یک نسخه  خارجی مانند انواع سلاح های ضد تانکمان و…..ما اصلا در هیچ زمینه ای با چین قابل قیاس نیستم از جمله مسائل غیر نظامی و فناوری های پاییه که چین در ان در دنیا با امریکا و یا المان رقابت دارد .چین یک قدرت اقتصادی و صنعتی تراز اول است ما در منطقه خودمان هم چنین  جایگاهی نداریم… ما در این کشور در تولید جنگنده نسل سومی چون اف۵ دچار مشکل هستیم  حالا با چینی که در پی ساخت جنگنده نسل پنجم خود است بتوانیم رقابت کنیم ؟؟!! 

      • آقا تارخ شکسته نفسی
        میفرمایید!خوبه که خودتون توی این مسایل هستید.ایران از لحاظ صنایع نظامی جزو
        قدرتمندترینهاست.از لحاظ قدرت موشکی هفتم و از لحاظ فناوری پهپاد،بعد از چین در
        جایگاه چهارم قرار داره.اینو ما نمیگیم خودشون اقرار میکنن.درسته که خیلی از محصولاتمون
        رو کپی یا مهندسی معکوس میکنیم،ولی تغییرات زیادی روی اونا لحاظ میشه.اگه به حرفای امیر اسماعیلی فرمانده
        قرارگاه پدافند هوایی خاتم الانبیا(ص) توجه میکردید متوجه حرفای من میشدید.خدارو
        هم خوش نمیاد که اینقد محکم میاید درباره محصولات نظامی کشورتون اظهارنظرهای غلط و
        غرب زده(!) انجام میدید.همین چند هفته پیش بود که سردار سلامی گفت که تسلیحاتی در
        اختیار داریم که فقط دو کشور اینارو دارن.ایران فقط از لحاظ نیروی هوایی ضعیفه که
        انشاالله در آینده اخبار خوشی خواهیم شنید.بازم از سایتتون ممنونم.

        • نویسنده

          در مورد ادعای ایشون خوب باید دید چی میگن زمانی نیز مدعی ساخت جنگنده نسل پنچم بودیم مسله بعد اینکه ما جز قدرتهای موشکی هستیم بر میگرده به اینکه غیر چند قدرت اتمی کسی دنبال موشک بالستیک نرفته که ما در این زمینه رقیبی داشته باشیم..مسئله کیفیت است ایا کسی تا کنون با سلاح های ما کار کرده؟ از کیفیت اگاهیم.ایا اصلا ما در بخش غیر نظامی دولتی محصول با کیفیت داریم که اینها فرق کنند.مگر کره شمالیهم خیلی چیزها میسازد

        • نویسنده

          اینکه مثلا ما در رده سوم تولید یک چیز هستیم …این مسله را شامل نمیشود که با اخرین فناوری جهان و با کیفیت انبوه میسازیم اگرچه بسیاری از این موارد نیز ادعای ماست نه تایید رسمی یک منبع بی طرف
          بله ما پیشرفت های زیادی کردیم ولی چین کجا ما کجا

      • با سلام نکته اول این که یک کشور جهان سومی که در زمان جنگ جهانی روزگارش بدتر ازما بوده حلا شده جین امروز … حتی ژاپن و آلمان هم قابل مقایسه با چین نیستن  چون قبل از جنگ یک ابرقدرت بودن که امرور نیستن چه برسه به ما ….. در مورد توان نطامی ما هم باید گفت که ما تکنولوژی ساخت که نداشتیم تحریم که بودیم بی پول که هستیم مدریت اقتصاد کشور هم که می بینید با این وجود بچه های مخلص و شهدایی مثل طهرانی مفدم توانستند یک بازدارندگی نسبی ایجاد کنند که من این راهم به پای خودمان نمی نویسم بی شک از معجزهای خدا و الطاف امام زمان (عج) در حق ملت ایران است