قیاس جنگنده J-10 با رقیبان غربی خود

جنگنده جی ۱۰ بعد  از جی اچ ۷ دومین  جنگنده نسل چهارم چین بود ولی جی ۱۰ اولین جنگنده چند منظوره نسل چهارم  چینیها  بود. داستان طراحی جی ۱۰  به دهه ۱۹۸۰ بر میگردد زمانی نیروی  هوایی تعداد زیادی جی۶(میگ۱۹جی ۷  و تعداد محدود جی۸ داشت که همگی نسل دوم  بودند  عملا شانسی در برابر  جنگنده های نسل سوم و چهارم شوروی و امریکا  نداشتند(نسخه های نخست  جی ۸ نسل دوم بودند). چندین طرح در  چین به مرحله  تولید نرسید ولی سرانجام در اوائل اولین دهه قرن جدید چین با تولید جی ۱۰ توانست  البته با فاصله زیاد به جنگنده نسل چهارم دست یابد که البته به سرعت با تولید تعداد زیادی  جی ۱۰ و جی۱۱ اختلاف با کشورهای رقیب را کم کرد(برای اشنایی با جی ۱۰ اینجا را کلید کنید )

جی۱۰ شباهت بسیار  به طرح اسرائیل لاوی دارد و گفته شده اسرائیل در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ با چین در برنامه جنگنده جدید همکاری دارد. اگرچه جی۱۰ شباهت بسیار به لاوی دارد ولی این شباهت بیشتر ظاهری  است زیرا از درون جی۱۰ یک طرح روسی چینی است و دست کم هیچ فناوری اسرائیل ندارد

جی ۱۰   یک جنگنده تک موتوره بال دلتا دارای   کانارد در جلوی بدنه است که دارای  رادار چند منظوره  است و از تسلیحات هوا به هوا راداری و هوا به زمین هدایت  شونده بهره می برد. در غرب دو جنگنده های  را میتوان با جی ۱۰ قیاس کرد یکی گرپین که خود ارزان ترین جنگنده چند منظوره غربی است و عملا همان کارایی جی ۱۰ در  بین جنگنده های غربی را دارد  و دیگری اف۱۶ امریکایی .  هر سه تک موتوره و چند منظوره هستند اگرچه فاصله زمانی توسعه انها زیاد است

اگرچه از نظر ظاهری جی 10 شبیه لاوی است ولی از درون یک طرح چینی و روسی است

اگرچه از نظر ظاهری جی ۱۰ شبیه لاوی است ولی از درون یک طرح چینی و روسی است

برای اشنایی با اف۱۶ اینجا و برای اشنایی با گرپین اینجا را کلیکی کنید

یکی از مشکلات چین  در طراحی جنگنده های  نسل چهارم و پنج موتور است. چین همیشه از موتور خارجی در داخل تولید شده چه به شکل تحت لیسانس و چه مهندسی معکوس بهره می برد هرگز یک موتور را خود توسعه نداده است . برای نمونه روی جی ۷ و جی۸ موتور  دبلیو پی -۱۳ ب نصب شد که نسخه مهندسی معکوس موتور ار ۱۳ روسی بود که روی میگ۲۱ نصب شد، روی جی اف۷ موتور توربوفن  ساخت انگلستان و بر روی جی ۱۰ موتور ای ال ۳۱ ساخت روسیه.

موتور ای ال۳۱ یکی از بهترین موتورهای توربوفن  طراحی شده در شوروی است که برای سوخوی۲۷ فلانگر و خانواده ان طراحی شد  و  قدرت مناسبی را ایجاد می کرد به شکلی که همین موتور پاییه طراحی موتور سوخو۳۵ و  پاکفا شد. چین برای ساخت جی ۱۰ از موتور AL-31 FN بهره برد که دارای ۱۷۸۶۰ پاوند  رانش بدون پس  سوز و ۲۷۹۹۹ پاوند رانش با پس سوز است . اگر قرار باشد در مقام قیاس از نظر قدرت  به موتور گرپین و اف۱۶ نگاه بیندازیم می بینیم  که موتور ولو ار ام۱۲ جنگنده گرپین که در واقع همان موتور جنرال الکترونیک جی ۴۰۴  جنگنده اف۱۸ ای تا دی هورنت است دارای توان ۱۲۱۰۰ پاوند  بدون پس سوز و ۱۸۱۰۰ پاوند با پس سوز است ویا  موتور جنرال الکترونیک اف ۱۱۰ – جی ایی-۱۰۰  نصب شده روی اف۱۶ بلوک ۵۰ دارای  قدرت ۱۷۱۵۵پاوند  بدون پس سوز و ۲۸۶۰۰ پاوند با پس سوز است. اگرچه روی کاغذ موتور جی ۱۰ از نظر قدرت فراهم شده بر گرپین  برتری و تقریبا با اف۱۶ برابر است ولی  بهتر است از دید دیگری نیز  به داستان نگاه کنیم

جی۱۰ در وزن سبک ۹٫۷ تن وزن دارد ۳ تن سنگینتر از گرپین و ۱ تن سنگینتر  از  اف۱۶ است اگرچه باز به دلیل اختلاف نیروی تولید موتور گرپین رانش به وزن جی ۱۰ از گرپین  بسیار بیشتر (۱٫۰۲  برای جی ۱۰ و ۰٫۹۶ برای گرپین) و کمی کمتر از اف۱۶ است . همچنین بیشترین سرعت قابل دستراسی  جی ۱۰  نیز دست کم ۲۰۰  کیلومتر بر ساعت بیش تر از هر دو جنگنده غربی است

تصویر J-10A نخستین نسخه تولید جی10

تصویر J-10A نخستین نسخه تولید جی۱۰

 اگرچه تا اینجا جی ۱۰ از نظر قدرت موتور و رانش به وزن پا به پای اف۱۶ پیش رفته  و از  گرپین کاملا سرتر است ولی  هر دو موتور غربی بسیار کم مصرفتر  ان هم به میزان ۱۷ تا ۲۳ % و همچنین عمر تعمیراتی انها دست کم بیش  دو برابر موتور ای ال ۳۱ جنگنده جی ۱۰ است. برای نمونه عمر تعمراتی ای ال ۳۱ اف ان ۳۰۰۰ ساعت است  این زمان برای موتور گرپین بالای ۶۵۰۰ ساعت است. این مسئله در مورد عمر کامل  موتور نیز صدق میکند از این رو در این زمینه  هر دو جنگنده غربی بسیار کم هزینه  تر از جی ۱۰ هستند

جی۱۰ غیر موتور روسی در نسخه های جدید جی ۱۰ بی دارای  نسخه چینی ای ال ۳۱ با نام دبلیو اس ۱۰  می باشد. البته هسته مرکزی از جمله کمپروسر و برخی از سامانه الکترونیک همچنان از روسیه می اید زیرا چین هنوز در زمینه متریال  و ریخته گری مشکلاتی  دارد . این موتور برای اولین بار در جی ۱۱ نصب شد  و بیشترین نیروی فراهم شده توسط  موتور در حالت پس سوز از نسخه روسی بیشتر است و به ۳۱۰۰۰ پاوند رسیده است ولی  نسخه های اولیه ان حتی از نسخه روسی نیز عمر کمتری داشت  اگرچه گفته شده نسخه های جدید این موتور که البته برای جنگنده جی ۲۰ است تا ۴۰۰۰ ساعت عمر تعمریاتی  دارد

گرپین نیز در نسخه اینده خود که گرپین ان جی نامیده می شود  دارای موتور جنرال الکترونیک جی  ۴۱۴ است که روی اف۱۸ سوپر هورنت نصب است  و دارای بیشترین رانش ۲۲۰۰۰ پاوند با پس  سوز  سات اگرچه همچنان از موتور جی ۱۰ رانش کمتری ایجاد می کند ولی نتنها ۲۵% از موتور قبلی گرپین  کم مصرفتر است بلکه با در نظر گرفتن وزن گرپین  رانش به وزنی بیشتری را ایجاد میکند به صورتی که گرپین  ان جی میتواند با سرعت ۱٫۲ ماخ دست به سوپر کروز بزند(گذشتن از دیوار صوتی بدون روشن کردن پس سوز ) توانایی  که   جی ۱۰ و اف۱۶ ندارد و در ان زمان  گرپین فاصله را با رقیبانش کم میکند

نیاز به کاهش سطح مقطعی رادار باعث ایجاد در ورودی هوای جی 10 بی شد که به خوبی با J-10B قابل قیاس است

نیاز به کاهش سطح مقطعی رادار باعث ایجاد در ورودی هوا جی ۱۰ بی شد که به خوبی با J-10B قابل قیاس است

“””””””برخی معتقدند  که یک جنگنده تک موتوره قابل اعتماد نیست ولی این حرف نمی تواند درست باشد. اگرچه داشتن دو موتور ایمنی بیشتر  است ولی یادمان نرود  که برای مدتها از اف۱۰۰ تا اف۱۰۶ تمامی جنگنده های نیروی هوایی امریکا تک موتوره بوند و تنها مدتی با امدن اف۴ فانتوم  و بعد اف۱۵ دو موتوره  نیز وارد نیروی هوایی شدند. اف۱۶ امروزه  ستون فقرات  نیروی هوای امریکاست که تک موتوره  می باشد  و در اینده با اف۳۵ تک موتوره جایگزین  میشود . اف۳۵ همچنین  تمامی دارایی و اینده نیروی دریایی امریکا است . همچنین برای سالها  از میراژ  ۳ تا میراژ ۲۰۰۰ نیروی هوایی فرانسه  از جنگنده های تک موتو ره بهره برد(به غیر از میراژ ۴ که بمب افکن اتمی بود) ویا  پر تعداد ترین شکاری های روسی مانند میگ۲۱ و میگ۲۳ زمانی تک موتوره بودند . همکنون نیز بسیاری از  ارتش ها از اف۱۶ تک موتوره به عنوان ستون فقرات  خود بهره می برند  که نمونه  ان ترکیه،  مصر و اسرائیل است و یا ارتش پاکستان  که به صورت عملیاتی اصلا جنگنده تک موتوره ندارد.پس بدین  گونه که برخی فکر میکنند جنگنده تک موتوره  ایمنی کمی  ندارد اگر جز این بود  اف۱۶ و یا میگ۲۱ پر تعداد ترین جنگنده های تولید در عصر جت نبودند”””””””””””

مسئله دیگر برد است. برد انتقالی جی  ۱۰ با  سوخت داخلی ۱۸۵۰ کیلومتر و با سه مخزن سوخت خارجی ۳۰۰۰ کیلومتر است. این عدد برای گرپین ۳۲۰۰ کیلومتر  و برای اف۱۶  عدد ۳۷۰۰ کیلومتر بدون مخزن سوخت تطبیقی و با مخزن سوخت تطبیقی عدد ۴۲۰۰ کیلومتر است. جی ۱۰ بیشتر از  گرپین سوخت حمل می کند ولی وزن بیشتر و مصرف سوخت بالاتری دارد و اف۱۶ سوخت بیشتری حمل میکند از این رو برد بیشتری نیز دارد . گرپین ان جی نسخه اینده گرپین سوخت بیشتر و مصرف سوخت کمتری دارد و مخزن سوخت خارجی ان بزرگتر است و به برد ۴۰۰۰ کیلومتر به صورت انتقالی  می رسد که بسیار  بیشتر از جی ۱۰ است .کلا جی ۱۰ جنگنده با برد محدود است زیرا با وجود تک موتوره بودن برد کمتری از میگ۳۵ دو موتور دو کابینه دارد

از نظر الکترونیک جی ۱۰ دست کم در نسخه جی ۱۰ ای که در حال حاظر پر تعداد ترین نسخه عملیاتی است چندن برتر از دو رقیب غربی نیست

جی ۱۰ دارای رادار KLJ-10 است که یک رادار پالس داپلر با برد کشف ۱۰۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ضد یک جنگنده است  و می تواند  با چهار  هدف دریگ زمان درگیر شود. این رادار توان کامل  هوا به زمین  و دریای را دارد ولی واقعا از اطمینان پذیری ان خبری  در دست نیست ولی اولین رادار چند منظوره واقعی چین است که در داخل تکمیل  شده

رادار PS-05 ساخت اریکسون  که  بر روی گرپین نصب شده از نظر برد خام رادار چیزی از رادار جی ۱۰ کم ندارد و دارای  قابلیت تمام هوا به زمین و هوا به هواست و اطمینان پذیری  ان مناسب اعلام شده

ولی رادار ای پی جی ۶۸ وی ۹ نتنها از نظر بیشترین برد کشف  دو برابر هر دو برد دارد بلکه توان نقشه برداری  رادار از سطح زمین (توان SAR) را دارد که میتواند  با دقت کمتر از  نیم متر از سطح زمین  نقشه برداری کند توانی  که هیچ کدام از دو رادار ندارد. این رادار از نظر  سرعت پردازش  هر هر دو باید طبیعتا بالاتر  باشد و خروجی بیشتری دارد و قابلبیت ان بر همگان مشخص است و در چند  کشور روی اف۱۶ نصب است

جی ۱۰ در نسخه جدید  جی  ۱۰ بی که به تازگی وارد خدمت شده دارای یک رادار ارایه فازی است که اطلاعی از ان در دستراسی نیست. برخی از منابع از برد ۲۰۰ کیلومتر و توان درگیر با ۶ هدف صحبت میکنند ولی واقعا مشخص نیست این رادار چه نوع راداری است  ولی داشتن یک رادار ارایه فازی فعال به این معنی است که خلبان در عرض چند صدم ثانیه  می تواند  اسمان و زمین  را اسکن کند و با چند هدف در اسمان و زمین درگیر شود

گرپین نیز در نسخه ان جی  مجهز به نسخه ارایه فازی رادار موجود  خواهد بود که ES-05 نامیده  میشود  که اگرچه مشخصات دقیق از ان فاش نشده ولی از نظر برد و توانایی چیزی از رادار ارایه فازی جی ۱۰ بی کم  ندارد بلکه دارای حالت نقشه برداری SAR نیز است که جی ۱۰ بی ندارد

جی ۱۰ بی و گرپین ان جی  هر دو دارای سامانه تصویر ساز حرارتی در دماغه  هستند که به انها اجازه کشف غیر فعال هدف با کمک دوربین اپتیکی را میدهد  ولی خوب همکنون  جی ۱۰ در دستراس است ول گرپین  ان جی دست کم  یک سال دیگر وارد خدمت میشود

تصویری از رادار جی 10 بی که دارای صفحه ارایه فازی است

تصویری از رادار جی ۱۰ بی که دارای صفحه ارایه فازی است

از نظر سطح پنهانکاری هر دو با مشکل کانارد روبرو هستند. کانارد یا همان بالچه متحرک جلو  امواج رادری بسیاری  را بر می گرداند  اگرچه در طراح های زیادی همچون تایفون  و جی ۲۰ تلاش در کاهش سطح مقطعی ان با استفاده از تاکتیک های مختلف شده است  ولی چیزی که در بسیار از  منابع تخصصی امده این است  که به دلیل شکل ورودی هوا جی ۱۰ که زیر بدنه قرار دارد امواج بیشتری را برمیگرداند  از جمله اینکه ورودی چهار  گوش است و دارای بخش های با شکل   شکسته است و سطح مقطعی بزرگتر نسبت به گرپین دارد. این مسئله را  چین درک کرد و در نسخه جی ۱۰ بی  با تغییر شکل ورودی هوا تلاش در کم کردن لبه های تیز ورودی کرد  تا امواج کمتری را برگرداند

اینکه ار سی اس(یا همان سطح مقطعی)  این دو چقدر است  محرمانه است ولی بسیاری از کارشناسان سطح مقطعی جی ۱۰ را ۵ متر مربع و گرپین را ۲ متر مربع  میدانند و احتملا جی ۱۰ بی  دارای سطح  مقطعی ۲ تا ۳متر مربع است. چیزی که مشخص است  گرپین دارای بدنه ای  کوچکتر است که از مواد ترکیبی بیشتری ساخته شده است

اف۱۶ جنگنده با سطح مقطعی کم از جمله در نسخه های سی  و دی به دلیل استفاده بیشتر از مواد ترکیبی  دارد   که دارای  سطح مقطعی ۳ تا ۴ متر مربع است . اف۱۶ نیز  در اینده در ارتش امریکا و چند ارتش مجهز به رادار اریه فازی خواهد شد که باز از نظر کارایی کلی و برد برتر  از هر دو رادار ارایه فازی دو جنگنده دیگر است. رادار ارایه فازی از نوع ای پی جی ۸۳ می باشد . این رادار در اصلاح رادار SABR است که تمامی قابلیت های رادار ارایه فازی فعال را دارد ولی طول عمر و هزینه نگهداری  کمتری دارد . اگرچه این رادار در حال تست است ولی از بسیاری از اجزای رادار اف۳۵ بهره میبرد

در زمینه  تسلیحات  جی ۱۰ توان حمل ۷ تن سلاح البته به صورت اسمی در ۱۱ جایگاه خارجی را دارد. این ۱۱ جایگاه شامل  سه عدد زیر هر بال در مجموع  شش جایگاه و پنج عدد زیر بدنه

اف۱۶ دارای  توان حمل ۷٫۷ تن سلاح را  به صورت اسمی دارد ولی به صورت عملی بیشتر از جی ۱۰ توان حمل سلاح  دارد . اف۱۶  نیز دارای ۱۱ جایگاه خارجی که یکی نوک هر بالا(در مجموع دو عدد) سه عدد زیر هر بال(در مجموع شش عدد) و سه عدد زیر بدنه است. جایگاه  زیر بدنه   یکی برای حمل مخزن  سوخت ویا غلاف خارجی و دو عدد دیگر برای حمل غلاف هستند و توان حمل سلاح ندارند.

ولی گرپین در این زمینه  از همه سلاح کمتری حمل میکند.  میزان سلاح قابل حمل ۴٫۲ تن است و دارای هشت جایگاه خارجی است که شامل  یکی نوک هر بالا(دو عدد در مجموع) دو عدد زیر هر بال( چهار عدد در مجموع ) و دو عدد زیر بدنه  که یکی در مرکز بدنه   و دیگری زیر یکی از ورودها هوا برای حمل غلاف .گرپین ان جی سه جایگاه زیر بدنه دارد که شامل دو.جایگاه کنار هم که میتواند در زیر انها نیز سلاح حمل کند و میزان حمل سلاح برای ان به ۵٫۲ رسیده

اف۱۶ میتواند در ۸ جایگاه خود سلاح حمل کند  این میزان برای جی ۱۰ ،  ۱۰ جایگاه است ولی از این ده جایگاه هم چهار تایی انها  تنها برای حمل موشک هوا به هوا کاربرد دارد   ولی این میزان  برای گرپین تنها شش جایگاه است زیرا دو جایگاه دیگر برای حمل مخزن سوخت و غلاف است

در بخش  رزم هوایی نزدیک جی ۱۰ در  خود چین معمولا از موشک پی ال ۸  بهره می برد. موشک پی ال ۸ نسخه چینی موشک اسرائیلی  پاینتون ۳ است که چینها خیلی به ان علاقه دارند. چین چندین  موشک فروسرخ  مانند پی ال ۵ ایی و پی ال۹ تولید میکند ولی نسخه چینی این موشک اسرائیلی اصلیترین موشک هوا به هوای  فروسرخ  ارتش چین است که البته تنها در خود چین هم استفاده می شود  و نسخه های صادراتی احتملا به پی ال۵ ایی و پی ال۹ مجهز خواهند شد اگرچه گفته  شده میتوان با ان موشک سایدواندر  و ویا نسخه های اسرائیلی نیز هماهنگ کند.

با وجود کارایی بالای پایتون ۳ اسرائیل ولی نمیتوان  گفت که نسخه چینی  به خوبی نسخه اسرائیلی است و از طرفی پایتون ۳ خود متعلق به دهه ۱۹۸۰ است و اسرائیل  بعد از ان پایتون  ۴ و ۵ را تولید کرد و پی ال ۸ اصلا موشک به روزی  نیست و گذارشات از موشک  پی ال ۵ ایی و پی ال۹ هم جالب نیست و نمی توان  حتی انها را با سایدواندر نسخه  ام قیاس کرد . چین روی یک موشک تصویر ساز حرارتی  برای جی ۲۰ کار می کند ولی معلوم نیست کی عملیاتی شود  ویا  اصلا ایا روی جی ۱۰ نصب می شود ویا نه

جی 10 اس نسخه اموزشی جی 10 مسلح به نسخه تمرینی پی ال8 و پی ال12

جی ۱۰ اس نسخه اموزشی جی ۱۰ مسلح به نسخه تمرینی پی ال۸ و پی ال۱۲

ولی دو رقیب غربی وضعیت بسیار بهتری دارند هر دو توان حمل موشک تصویر ساز حرارتی چون سایدواندر  ایکس و یا موشک  چون اسرام و یا IRIS-T  را که همگی یک نسل برتر از پایتون  ۳ هستند را حمل می کند  که توان درگیر همه سو را دارند توانی که فعلا موشک های جی ۱۰ ندارد. البته چین در سال ۲۰۱۶ موشک تصویر ساز حرارتی پی ال۱۰ را به نمایش گذاشت که در صورت عملیاتی جی ۱۰ نیز این توان را خواهد  یافت .جی ۱۰ در سال ۲۰۱۳ در روسیه در یک رزمایش شرکت  کرد و خلبانان  روس ان را بسیار چالاک یافتند البته نگفتند از چه چیزی چالاکتر است ولی بعید  است از نظر چالاکی  چیزی برتر از گریپن داشته باشد  و باسلطان  داگ فایت غربی یعنی  اف۱۶ برتر باشد و از این رو  نداشتن موشک تصویر ساز حرارتی  که میتواند عدم چالاکی  را تا حدی  جبران کند خود یک ضعف برای جی ۱۰  است(البته همان طور که گفته شد با ورور پی ال ۱۰ مشکل برطرف می شود)

در زمینه  موشک هوا به هوای  راداری هم وضعیت تقریبا همین شکل است . جی  ۱۰ موشک  رادار فعال پی ال ۱۲ را حمل میکند که بسیار شبیه  امرام است و حدود ۷۰ کیلومتر برد دارد . موشک دارای  پردازنده  و ردار  موشک ار ۷۷ روسی  است  و اولین موشک رادار فعال چینها  است  و چین مدعی است  کارایی  ام برابر با امرام نسخه A دارد .

گرپین و  اف۱۶ هر دو مسلح به امرام هستند . انها می توانند نسخه دوربرتر همانند امرام سی با برد حدود ۱۰۵ کیلومتر را حمل کند و در کنار ان موشک های چون میتئور   نیز  از گرپین  پرتاب می شود  و با اف۱۶ قابل هماهنگی است. از این رو باز در بحث موشک  هوا به هوا راداری کارایی نسخه غربی بهتر است اگرچه برد کمتر پی ال۱۲ چندان در رزم هوایی واقعی به چشم نمی اید. از طرفی سال گذشته گذارشاتی به گوش رسید که چین می خواهد  هزاران تیره موشک  ار ۷۳ و ار ۷۷ از روسیه خریداری کند که این نشان میدهد چین خیلی از موشک های داخلی خود راضی نیست

جی۱۰ میتواند انواع بمب های هدایت  لیزری و اپتیکی و حتی ماهواره ای  ساخت چین و همچنین  موشک  ضد رادار و ضد کشتی ساخت چین را حمل میکند. حتی در چین موشک های کروزی با برد ۳۰۰ کیلومتر با هدایت ماهواره ای برای جی ۱۰ توسعه یافته است . گرپین میتواند موشک  چون تاروس با برد ۵۰۰ کیلومتر  و هدایت ماهواره ای، استروم  شادو به همین برد  را حمل کند و همچنین اف۱۶ نیز سلاح های مشابه ای  مانند ای جی ام ۱۵۴ و ۱۵۸ را حمل می کند . تا چند سال پیش چین در این زمینه عقب بود ولی همکنون چین دست کم روی کاغذ سلاح های دوربردی به خوبی غرب دارد (حتی از روسها بهتر)

در زمینه  غلاف های خارجی  چین  چندین غلاف خارجی را برای جنگنده های خود توسعه داده که بر روی جی ۱۰ نصب می شوند. غلاف جنگ الکترونیک کی جی ۳۰۰، غلاف شناسایی کی زد ۹۰۰ و یا غلاف نشان  گذاری لیزری  بلو اسکای

تصویر از یک جی 10 در حالی که در زیر بدنه کنار ورودی چهار موشک هوا به هوای پی ال 11 حمل میکند. پی ال11 یک موشک رادار نیم فعال مشابه اسپارو است که در دهه 1990 وارد خدمت شد ولی با ورود پی ال12 رادار فعال در حاشیه قرار گرفت

تصویر از یک جی ۱۰ در حالی که در زیر بدنه کنار ورودی چهار موشک هوا به هوای پی ال ۱۱ حمل میکند. پی ال۱۱ یک موشک رادار نیم فعال مشابه اسپارو است که در دهه ۱۹۹۰ وارد خدمت شد ولی با ورود پی ال۱۲ رادار فعال در حاشیه قرار گرفت

گرپین و اف۱۶ نیز از سامانه های نشان گذار لیزری و ناوبری چون لیتینیگ، اسنایپر و لاینتینگ استفاده میکند و سامانه های جنگ الکترونیک  غربی زیادی روی انها نصب می شود   که برای گرپین شامل  چندین غلاف   جنگ الکترونیک ساخت اریکسون نیز می شود  . چیزی که مشخص است سامانه های غربی بیشتر  به کار رفتند و تجربه زیادی دارند و دست کم گذارشت زیادی از انها در دستراس است

اگرچه از نظر تسلیحات گرپین و اف۱۶ بر جی ۱۰ برتر هستند ولی جنبه دیگری نیز وجود دارد و ان میزان سلاح قابل حمل به  صورت عملی در کنار مخازن سوخت  و در نهایت شعاع رزمی است

گشت هوایی (برتری هوایی)

در یک گشت هوایی جی۱۰ میتواند تا شش موشک هوا به هوا پی ال ۱۲ و دو موشک پی ال ۸ را حمل کند که با یک مخزن سوخت خارجی ۶۵۰   کیلومتر برد دارد ولی این چیدمان به ندرت دیده شده است ترکیب معمول شامل  دو موشک پی ال۱۲ و دو موشک پی ال۸ و سه مخزن سوخت خارجی  است که دارای برد پروازی   ۱۴۰۰   کیلومتر  است. در یک گشت هوایی گرپین  میتواند تا چهار امرام و دو سایدواندر را با یک مخزن سوخت خارجی  در برد ۸۰۰ کیلومتر حمل کند  و با کم کردم دو امرام و  نصب مخازن سوخت دارای  برد ۱۳۰۰ کیلومتر است  و اف۱۶  با یک مخزن سوخت و چهار امرام و دو سایدواندر ۷۵۰ تا ۸۰۰ کیلومتر و با سه مخزن سوخت بیش از ۱۳۰۰ کیلومتر است.

حملات هوا به زمین

در یک حمله هوا به زمین  جی۱۰ با دو موشک  پی ال ۱۲، دو پی ال۸ و دو بمب ۵۰۰ کیلوگرمی و یک مخزن سوخت خارجی دارای برد ۵۰۰ تا ۵۵۰ کیلومتر   است(در حالت  رفته تا هدف در  ارتفاع بالا،حمله در ارتفاع پایین و برگشت  در ارتفاع بالا) . در همین  وضعیت گرپین با چهار موشک هوا به هوا و دو بمب هدایت لیزری ۴۵۰  کیلوگرمی و  یک مخزن سوخت ۷۰۰ کیلومتر و اف۱۶  با یک مخزن سوخت  و چهار موشک و دو بمب ۴۵۰ کیلوگرمی و غلاف نشان گذار لیزری  دارای  برد ۵۵۰ کیلومتر است ولی اف۱۶ یک برتری  در اینجا  دارد و اینکه میتواند با همین ارایش دو مخزن سوخت  خارجی زیر بالها حمل کند که بردش به ۸۵۰ کیلومتر می رسد

از این رو ترکیب سلاح و سوخت و در نتیجه برد اف۱۶ بیشتر است ولی دو جنگنده دیگر مشابه هستند

در نهایت

جی ۱۰ جنگنده خوبی است ولی برای کشورها با سطح تهدید  کم و متوسط و یا دست کم نه انچنان بالا. این جنگنده میتواند به عنوان یک جنگنده  ارزان قیمت تک موتوره مکمل یک جنگنده  دو موتوره  گرانتر  باشد . جی ۱۰ نمی تواند ماموریت تهاجمی را  همچون سوخو۳۰ را انجام دهد دست  کم نه با برد و کیفیت ان  زیرا بردش محدود است ولی با ترکیبی با سلاح های تهاجمی  مناسب و دوربرد به خوبی از پس ان بر خواهد امد  و در نقش یک جنگنده دفاع هوایی به خوبی نقشی بازی کند .  با وجود اینکه در جی ۱۰ بی استفاده از رادار ارایه فازی  کارایی الکترونیک ان را بالا برده ولی در نهایت همچنان در جایگاه یک جنگنده تهاجمی در سطح پاینتری نسبت به جنگنده دو موتوره چون سوخو۳۰  و یا میگ۳۵ است و حتی در این زمینه  از اف۱۶ نیز پاینتر است.

گرپین نیز تقریبا همین  نقش را در اروپا دارد. جنگنده ارزان نسبت به دیگر جنگنده های غربی  برای کشوری با سطح تهدید  کم تا  متوسط که میتواند مکمل  یک جنگنده پیشرفته باشد ولی اف۱۶ قابلیت  بسیاری دارد از نظر برد و توان حمله  توان   بالای دارد و حتی نقش یک جنگنده تهاجمی دو موتوره را نیز بارها در میدان نبرد بازی کرده است

جی ۱۰ تا کنون تنها یک مشتری داشته و انهم پاکستان بوده است.   البته این به معنی بد بودن جی ۱۰ نیست زیرا فروش سلاح یک مسئله سیاسی  است برای همین کشورهای مختلف در هنگام خرید حتی با وجود گزینه های بهتر و ارزانتر  به سراغ   متحدین  خود می روند و چین هنوز در دنیای  امروز توان سیاسی  لازم جلب مشتری را ندارد و از طرفی اگرچه با قیمت ۳۰ میلیون دلار برای  هر فروند جی ۱۰  از سوخوی۳۰ و یا میگ۲۹ اس ام تی ارزانتر  است ولی تفاوت قیمت ان انچنان نیست که مشتریان  یک گزینه بهتر را رها کند و جی ۱۰ را بخرد

 گرپین مشتریان بسیار دارد ، برزیل،تایلند ، افریقای جنوبی و دو کشور چک و مجارستان البته  به صورت اجاره به شرت تملیک  این جنگتنده را دریافت کرده اند. از لیست مشتریان به خوبی پیداست  کشور های فقیر اروپای شرقی و یا کشورهای  با سطح تهدید کم این جنگنده خریداری کرده اند در حالی که اف۱۶ با حدود  در بیش از ۲۵ ارتش جهان صادر شد و  ستون فقران بسیاری  از  کشورهای را  که همواره  تهدیدات  بزرگی دارند می باشد

در کل  اگر جی ۱۰ را برای نیروی هوایی ایران میخواهیم باید گفت بدون شک شاید از برخی موارد ناتوند جلوی بزرگان قد علم کند ولی ما نیاز به جنگنده چند منظوره ای همانند جی ۱۰ برای جایگزینی اکثر جنگنده های موجود داریم

نام جی۱۰ ای گرپین نسخه سی اف۱۶ سی بلوک ۵۰
طول ۱۵٫۴۹ متر ۱۴٫۱ متر ۱۵٫۰۶
ارتفاع ۵٫۴۵ متر ۴٫۵ متر ۴٫۸۸ متر
وزن خالی ۹۷۵۰ کیلوگرم ۶۸۰۰ کیلوگرم ۸۵۷۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن ۱۹۲۷۷ کیلوگرم ۱۴۰۰۰ کیلوگرم ۱۹۲۰۰ کیلوگرم
موتور ای ال-۳۱ اف ان ار ام -۱۲ جنرال الکترونیک جی ایی-۱۱۰-جی-۱۰۰
  قدرت موتور با پس سوز و بدون پس سوز ۱۷۸۶۰/۲۷۹۹۹ پاوند ۱۲۱۰۰/۱۸۱۰۰ پاوند ۱۷۱۵۵/۲۸۶۰۰ پاوند
بیشترین سرعت در ارتفاع بالا ۲٫۲ ماخ ۲ ماخ ۲ماخ
بیشترین برد با  بیشترین سوخت داخلی و خارجی ۳۰۰۰ کیلومتر ۳۲۰۰ کیلومتر ۳۷۰۰ کیلومتر و با  مخازن سوخت طتبیقی ۴۲۲۰ کیلومتر
سقف پرواز ۱۸۱۰۰ متر ۱۵۲۴۰ متر ۱۵۰۰۰ متر
سلاح ۱۱ جایگاه و توان حمل ۷٫۷ تن سلاح ۸ جایگاه و توان حمل ۴٫۲ تن سلاح ۱۱ جایگاه و توان حمل ۷ تن سلاح

گرداوری: عبدالحمید تارخ

قیاس سوخو۳۰ با رقیبان

قیاس میگ۳۵ با رقیبان 

دسته بندی شده در:            
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.