موشک های  ضد رادار از میانه دهه ۱۹۶۰ در خدمت بودند ولی ارزش واقعی انها زمانی مشخص شد که طی جنگ خلیج فارس ۱ در سال ۱۹۹۱ با شیک ۲۲۰۰ موشک ضد رادار از انواع مختلف پدافند هوایی عراق طی دو هفته سرکوب شد. البته پیش از این در جریان نبرد دره بقا اسرائیل از موشک های  ضد رادار علیه  پدافند سوریه به خوبی استفاده کرده بود ولی خاستگاه موشک های ضد رادار به جنگ ویتنام و ارتش امریکا بر میگردد

ارتش امریکا در سال ۱۹۶۴  و ۱۹۶۵ تلفات بالای  بر  اثر سام ۲ ارتش ویتنام داد  و این مسئله  برای ارتش امریکا پیش امد که چگونه باید پدافند  هوایی را سرکوب کند. انهدام یک رادار  کاوش کار سختی نبود ولی انهدام یک سایت پدافند سام ۲ کار خطر ناکی بود. اگرچه امریکا به سرعت فهمیدند پرواز  در ارتفاع پست باعث می شود انها یا دیر کشف شوند و یا اصلا کشف نشوند ولی پرواز در ارتفاع پایین نیز خطر توپ های ضد هوایی پر تعداد ویتنام را به دنبال داشت

از این رو ارتش امریکا بر اساس موشک هوا به هوای اسپارو  موشک  AGM-45 شرایک را به خدمت گرفت که نخستین  موشک ضد رادار عملیاتی جهان بود و در ویتنام نیز به کار امد و در ادامه به دلیل محدودیت برد و کاونده شرایک دست به  خدمت گیری موشک استاندارد زد که نسخه ضد رادار هوا به زمین موشک پدافندی  هوایی ناو پرتاب استاندارد۱ بود

agm-45_and_agm-78_on_f-105f_late_1960s

موشک شرایک(اولین موشک) و موشک ضد رادار استاندارد(موشک بزرگتر)

یک موشک ضد رادار خوب باید یک سری ویژگ ها داشته باشد

کاونده ان زاویه جستجوی  بزرگی چه در دو سمت و چه رو به پایین داشته باشد  و نه اینکه  زاویه جستجو کاونده موشک  به دنبال امواج ارسالی رادار دشمن محدود باشد (موشک ضد رادار با کاونده پیسو با دریافت امواج رادار  روی انها قفل کرده و به طرف انها حرکت میکند)کاونده باید بتواند در فضای  پر از جنگ الکترونیک با موفقیت دست به کشف  امواج راداری و قفل روی رادار بکند،بتواند  در برد مناسب  و بیشترین برد ممکن امواج رادار حتی امواج  راداری ضعیف را پیدا و روی رادار قفل کند، توان تفکیک  امواج راداری و کسب رادار مورد نظر در شرایط رزمی،توان  ایجاد ضد جنگ الکترونیکECCM  و ایجاد یک ارتباط  با هواپیما و توان استفاده موثر از هشدار  دهنده هواپیما

در اواخر جنگ ویتنام ارتش امریکا خواهان یک موشک  ضد رادار جدید بود که کارایی بیشتری نسبت به شرایک داشته باشد و از استاندارد بزرگ سنگین و گران نیز کارامدتر  ولی ارزاتر باشد

کار مقدماتی در سال ۱۹۷۲ اغاز شد و دو سال بعد نیروی دریایی امریکا قراردادی با تگزاس اینسترومنتز بست که هدف ان تسعه موشک  جدید بود. اولین نمونه موشک جدید که با  کد AGM-88 و نام هارم High-speed Anti-Radiation Missile (HARM)  شاخته می شود  در سال ۱۹۸۳ عملیاتی شد

agm88-2

موشک AGM-88A  یک موشک با شباهت تقریبا ظاهری به اسپارو یا شرایک بود  که از دو ردیف بالچه در هر ردیف چهار بالچه بهره میبرد و دارای یک موتور راکتی سوخت جامد تک مرحله ای بود که برد ان در نسخه نخستین ۸۰ کیلومتر بود و موشک نیز مافوق صوت بود. موشک دارای  یک کاونده قابل برنامه ریز بود که از نظر کارکرد شبیه یک هشدار دهنده راداری  بود و میتوانست  امواج راداری از ۲ تا ۲۰ گیگاهرتز را دریافت کند و دارای  یک کلاهک  انفجار ترکش شونده ۶۶ کیلوگرمی بود

این  نسخه بلافاصله در تمام نیروی های مسلح امریکا فراگیر شد . در مرحله اول نسخه  ، نسخه سرکوب پدافند F-4G  توان حمل این موشک را داشت ولی به سرعت نسخه  سرکوب پدافند F-16CJ و همچنین در نیروی دریایی توسط ای۷ و ای ۶ و همچنین اف۱۸ قابل حمل شد.  پرتاب تخصصی از EA-6B پراولر انجام می شود  که هشدار دهنده های ان با موشک هماهنگ بود(اگرچه تا اواخر دهه ۱۹۸۰ این مسئله در مورد تمامی هواپیماهای  که هارم را حمل میکردند صدق میکرد) و در اروپا المانها  ان را روی نسخه سرکوب پدافند تورنادو نصب کردند

اولین استفاده  از هارم در سال ۱۹۸۶ در جریان عملیات الدورادو انجام شد که طی ان هواپیماهای ای ۷ نیروی دریایی امریکا با موفقیت چندین سایت اتش موشک های سام ۲،۵ و ۶ را در لیبی از کار انداختند و زمانی که با شلیک ۲۰۰۰ تیره  در جنگ خلیج فارس ۱ پدافند عراق سرکوب شد به سرعت مورد توجه قرار گرفت

در اواخر دهه ۱۹۸۰  نسخه AGM-88B وارد خدمت  شد. این نسخه  دارای  یک کاونده قابل برنامه ریز بود . البته نسخه قبلی نیز قابل برنامه ریزی  بود ولی این نسخه  در سطح یگان خدمت برای فرکانس های  جدید با افزایش رادارهای شوروی قابل برنامه ریز بود

ea-6b_launching_agm-88_harm_1999

دیگر نسخه  عملیاتی AGM-88C است.این نسخه دارای  برد ۱۵۰ کیلومتر است و نرم افزهای ان ارتقاء یافته  است. انتن گیرنده با یک انتن صفحه تخت ارایه تعویض شده  و میتواند امواجی را از ۰٫۵ تا ۲۰ گیگاهرتز دنبال کند  از این رو در شرایط شدید جنگ الکترونیک نیز موفقیت بالای دارد . همچنین این نسخه  دارای  کلاهک با تکه های تنگستنی  جهت ترکش است تا بیشترین اسیب را وارد کند واین قابلیت را دارد که قفل نشده روانه هدف شود در اسمان دست به کاوش و  کشف امواج رادار بزند. این نسخه  این قابلیت را دارد تا بین رادارهای مختلف تفکیک قائل شود از این رو در اسمان بسته به اولئیت  که به ان  داده شده به رادار درگیری در باندهای چون اس و یا ایکس ویا رادار های جستجوی در بادهای چون ال ویا  یو اچ اف و وی اچ اف ویا اصلا به رادار هواشناسی  حمله کند

مدل دیگر هارم  نسخه AGM-88D است. مشکل تمامی مدلهای هارم این بود که بعد ازقفل و شلیک موشک  به طرف هدف در صورت خاموش شدن رادار، موشک هدف را گم میکرد ویا اینکه اگر رادار اصلا خاموش بود امکان قفل روی ان  وجود نداشت. این نسخه  به سفارش   ایتالیا  و المان انجام شد و در واقع یک ارتقا روی نسخه های موجود بود ونه نسخه تولید جدید  . در این نسخه با نصب یک گیرنده جی پی اس این امکان وجود داشت تنها با داشتن  مختصات هدف  و دادن ان به موشک میتوان ان را علیه رادار و حتی هر هدفی دیگر استفاده کرد.

در تصویر در کنار ورودی هوایی اف16 سامانه هشدار دهنده راداری پیشرفته ای قرار دارد که با ان میتواند نوع و محل قرار گیری رادار دشمن را تشخیص و دست به هدفگیری هارم بزند

در تصویر در کنار ورودی هوایی اف۱۶ سامانه هشدار دهنده راداری پیشرفته ای قرار دارد که با ان میتواند نوع و محل قرار گیری رادار دشمن را تشخیص و دست به هدفگیری هارم بزند

AGM-88E

این نسخه  اخرین نمونه فعلی هارم است  که به غیر از یک کاونده غیر فعال پیسو برای کسب امواج راداری و یک گیرنده جی پی اس برای درگیری  بر اساس مختصات هدف و همچنین  دارای یک رادار موج میلیمتری است. این اقدام برای  این انجام  شد که اگر رادار ارسال کننده خاموش بود ویا به عنوان رادار ارایه  فازی  قفل روی ان دشوار بود  و یا با ایجاد  اختلال  جی پی اس روی گیرنده جی پی اس ایجاد اختلال  کرد با کمک سامانه موج میلیمتری هدف را  کسب کند . این سامانه با اسکن منطقه با رادار خود و تطبیق اسکن ها با دادها از قبل در رادار داده شده، هدف را کسب کرده و با ان درگیر می شود . از این رو عملا فرار از دست هارم  نسخه Eکه با نام AARGM  نیز شناخته می شود  بسیار دشوار است

tz4ootni

یکی دیگر از نسخه های  در حال توسعه  این موشک  نسخه AARGM-ER است که نسخه دوربردتر  با برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر و در برخی  منابع ۵۰۰ کیلومتر است

دارندگان

به غیر از  ارتش امریکا، المان، مصر، ترکیه، یونان، اسرائیل، ایتالیا، کره جنوبی، عربستان،پاکستان ، کویت ،اسپانیا، تایوان ، مراکش و استرالیا از جمله دارندگان  این موشک هستند. قیمت هر تیره هارم  ۲۸۷۰۰۰ دلار برای AGM-88C و ۸۷۰۰۰۰ دلار برایAGM-88E است

مشخصات

طول:۴٫۱ متر

قطر:۲۵۴ م م

وزن کامل:۳۵۵ کیلومتر

وزن کلاهک :۶۶ کیلوگرم

نوع هدایت: بسته به مدل  دارای کاونده پیسو، جی پی اس و یا رادار موج میلیمتری

برد: ۱۵۰ کیلومتر

سرعت:۲٫۱ ماخ

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.ausairpower.net/API-AGM-88-HARM.html

68+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.