در دهه ۱۹۷۰ شوروی اولین موشک های ضد رادار خود با قابلین شلیک از جنگنده های خود را توسعه داد. منظور نسخه ای از موشک خا ۲۳و بعد از ان نسخه ضد رادار موشک خا ۲۵٫ موشک خا ۲۵ پی نسخه ضد رادار موشک خا ۲۵ که نسخه اصلی  هدایت لیزری بود برای پرتاب از جنگنده های چون سوخو۱۷ و ۲۴ برای سرکوب پدافند هوایی توسعه یافتند . تا پیش از این بمب افکنهای شوروی موشک های بزرگ کروز ضد رادار چون ای اس ۵ و ۴ را حمل میکردند و جنگنده‌ای برای چنین کاری در نظر گرفته نشده بود

خا ۲۵ دارای برد  ۶۰ کیلومتر بود ولی محدودیت جستجو گر  غیر فعال ان باعث شده بود تا برد به زیر ۴۰ کیلومتر کاهش یابد. تا دهه ۱۹۸۰ ترکیب خا ۲۵ و  سامانه جنگ الکترونیک برای پیروزی بر سامانه های پدافند غربی چون هاوک و راپیر کافی بود ولی با ورود سامانه پاتریوت  داستان کاملا تغییر کرد. پاتریوت دارای رادار ارایه فازی بود و به دلیل توان تغییر فاز قفل  روی رادار بسیار دشوار بود  از طرفی برد عمل پاتریوت  به ۷۰ کیلومتر  می رسید .  در بهترین حالت خا۲۵  شاید از ۲۰ کیلومتری نیز امکان اتش نداشت  . زا این رو روسها وابسته با نسخه ضد رادار موشک کروز ضد کشتی خا۲۲ شدند ولی این موشک تنها از بمب افکنها شلیک میشد از این رو انها به دنبال یک موشک جدید رفتند(موشک ضد رادار با دریافت امواج رادار دشمن به طرف محل انتشار امواج ویا همان رادار می‌رود. در سامانه های پدافندی هوایی هدایت  راداری در صورت نابود رادار دیگر سامانه اتش به  کار نمی آید)

Irkut-Su-30KN-Kh-31P-1

روسها به سرعت بر اساس موشک سانبرد که یک موشک ضد کشتی ناو پرتاب بود موشک جدید با نام خا ۳۱ را  طراحی کردند. این موشک جدید  در دهه ۱۹۸۰ مراحل تست خود را پشت سر گذاشت و در نهایت در سال ۱۹۸۸ وارد خدمت شد. روسها دو نسخه ضد کشتی و ضد رادار بر اساس این موشک طراحی کردند

 خود موشک خا ۳۱ یک موشک با طول  ۴٫۷ متر و وزن کامل ۶۱۰ کیلوگرم است. موشک دارای  چهار بالچه مثلثی برای هدایت موشک  است  که ثابت بوده و جمع شونده نیستند. موشک همانند سان برن دارای پیشرانه اصلی رم جت  و پیشرانه فرعی  سوخت جامد بود.   رم جت یک نسخه از  موتور جت است که در واقع شبیه یک لوله بخاری است که از سر ان نگاه کنید از تهش بیرون معلوم  است. در واقع در رم جت هوا به سرعت از یک سمت وارد موتور شده، از یک بخش باریک رد شده، سوخت درون ان تزریق شده و هوا گرم و فشرده با فشار از عقب خارجی می شد. در درون این لوله هیچ فنی برای کشیدن هوا به درون ویا گردانند کمپروسر نیست . پیشرانه رم جت باید تا سرعت مشخصی به حرکت در اید تا و بعد اغاز به کار کند. دلیل این کار این است  که هوا باید با فشار از جلو وارد شود تا باسوخت ترکیب شود از این رو  در موشک خا ۳۱  یک پیشرانه مرکزی سوخت جامد بعد از شلیک، موشک را تا سرعت ۱٫۸ ماخ رسانده و بعد چهار  پیشرانه  رم جت که دور موشک قرار دارد با باز شدن دریچه جلو خود هوا را وارد خود کرد با سوخت تزریق و از عقب بیرون میدهند.

kh (12)_GJAF

 موشک با کمک موتور رمجت  به سرعت ۲٫۷ ماخ در ارتفاع پایین و ۳٫۵ ماخ در ارتفاع بالا می رسد. موتور سوخت جامد کمتر از ۴ ثانیه و رم جت حدود هشت ثانیه روشن است و بسته به مدل دارای برد ۷۰ تا ۱۷۰ کیلومتر است.

همان طور که گفته شد دو نسخه ضد کشتی  و ضد رادار از این موشک توسعه یافته است که به مدل های مختلف آن خواهیم پرداخت

KA-31P: نخستین نمونه عملیاتی در سال ۱۹۸۸ که در نقش ضد رادار وارد خدمت شد. این نسخه دارای کاونده غیر فعال از نوع PRES-4VP که ال-۱۱۱ نیز خوانده می شد بود و با کسب امواج راداری ، رادار دشمن دست به تعقیب محل انتشار امواج می زند. این نسخه این قابلیت را دارد که صورت  خاموش شدن رادار دشمن دست به  حرکت به طرف ان نقطه ای بزند که اخرین بار امواج رادار از انجا تابیده شده است . این نسخه دارای برد ۱۱۰ کیلومتر و یک کلاهک انفجار ترکش شونده  ۸۷ کیلوگرمی داشت . این موشک بعد از شلیک بسته به تنظیم قبلا از پرتاب می توانست در ارتفاعی بین ۱ تا ۱۵۰۰۰ متری سطح زمین پرواز کند و از بالا و یا پایین به رادار حمله بکند. این نسخه از سوخوی ۱۷/۲۴/۳۰/۳۴/۳۵/ میگ۲۹ اس ام به بعد و میگ۳۵ و میگ ۳۱ بی ام و  همچنین چند نمونه جنگنده چینی قابل پرتاب است

 

نسخه ضد رادار زیر بال میگ27

نسخه ضد رادار زیر بال میگ۲۷

تصویری گرافیکی که ورودی هوای موتور رم جت نیز در ان بعد از جدا شدن روپوش مشخص است

تصویری گرافیکی که ورودی هوای موتور رم جت نیز در ان بعد از جدا شدن روپوش مشخص است

KA-31PD: نسخه  جدید که در سال ۲۰۱۲ به نمایش گذاشته شد. این نسخه دارای کاونده رادار مشابه  موشک خا۵۸ یو ایکس است که برای پرتاب از دهلیز جنگ افزاری  سوخو۵۰ پاکفا ساخته شده است که در باند بالاتری کار میکند و زاویه جستجوی ان به ۶۰ درجه در هر سمت  و ۵۰ درجه در ارتفاع افزایش یافته است. این نسخه برای مقابله با رادار های رایه فازی فعال ساخته شده و دارای بیشترین برد ۲۵۰ کیلومتر است و هدف از طراحی ان مقابله با پاتریوت نسخه ۳ است . این نسخه بزرگتر است و موتور رمجت قدرتمندتری دارد  و کلاهک سنگین تر ۱۱۰ کیلوگرمی با ریز مهمات کوچک حمل میکند و میتواند بر فراز هدف منفجر شود تا در صورت لزوم هم رادار و همچنین اتش بارها را از بین ببرد. این نسخه از سال ۲۰۱۲ تولید شد

KA-31PK: یک ارتقا روی  خا -۳۱ پی موجود و نصب گیرنده راداری پیشرفته تر برای کاهش احتمال شکستن قفل رادار

KA-31A:  شوروی تا اواخر دهه ۱۹۸۰ و به عبارتی تا چند سال اخر پایان حکومت شوروی هیچ موشک ضد کشتی  در خدمت نداشت که از جنگنده های این ارتش پرتاب شوند. تمامی موشک های ضد کشتی از  بمب افکن های دریایی چون توپلوف ۹۵،۲۲ و ۲۲ام پرتاب می شد. نصب موشک های ضد کشتی هارپون و اگزوست روی جنگنده های غربی باعث شد که شوروی نیز به این فکر بیفتد که موشک کوچک ضد کشتی برای نصب روی جنگنده های خود بسازد. از این رو نسخه ضد کشتی خا ۳۱ نیز توسعه یافت تا اولین موشک ضد شتی شوروی باشد که از جنگنده ها نیز پرتاب میشود.  خا ۳۱ ای دارای یک سامانه رادار فعال بود  که شامل رادار U505 در دماغه بود که از ۳۵ کیلومتر هدف فعال می شد. همانند مابقی موشک های رادار فعال بخشی از مسیر بر اساس ادرسی که از هدف توسط رادار جنگنده داده میشد با خلبان خودکار طی میشد و در چند ده کیلومتر اخر موشک رادار خود را روشن  و به دنبال هدف میگشت. این نسخه دارای برد ۷۰ کیلومتر بود از یک کلاهک ۹۴ کیلوگرمی انفجار شدید بهره می برد و قابل تنظیم برای انفجار بعد از برخورد و نفوذ بود . با در نظر گرفتن این کلاهک موشک توان درگیر و صدمه زدن به  یک شناور ۴۵۰۰ تنی را داشت . این نسخه در سال ۱۹۸۹ وارد خدمت شد و از  جنگندهای چون سوخو۲۴ ام۲، ۳۰،۳۴،۳۵،میگ۲۹ اس ام به بعد و میگ۳۵ قابل پرتاب است

نسخه ضد کشتی

نسخه ضد کشتی

KA-31AD: نسخه دوربرد که برد ان به ۱۲۰ تا ۱۶۰ کیلومتر افزایش یافته و سرعت ان به ۴٫۵ ماخ این نسخه دارای یک  رادار ارایه فازی فعال در دماغه است و کلاهک ان نیز به ۱۱۰ کیلوگرم افزایش یافته. بر اساس گفته کمپانی داشتن رادار ارایه فازی به یعنی  کارایی بسیار بهتر در برابر جنگ الکترونیک است. توسعه این نسخه در سال ۲۰۱۵ تمام شد

KA-31AM/PM: نسخه ارتقا یافته  موشک های خا ۳۱ پی و ای در خدمت شامل ارتقا  رادار پیشرفته تر RGS-31 برای نسخه ضد کشتی و کاونده ال ۱۱۳ برای نسخه ضد رادار است . همچنین موتور نیز بازسازی شده تا توان از دست رفته موتور طی سالها در انبار بودن بازیابی شود

MA-31:  این نسخه به عنوان یک هدف تمرینی برای نیروی دریایی امریکا ساخته شد. داستان بر این قرار است که در دهه ۱۹۸۰ ارتش امریکا به دنبال یک هدف پرنده مافوق صوت برای تمرین پدافند  نیروی دریایی بود تا اینکه سرانجام در دهه ۱۹۹۰ به دلیل اینکه موشک خا ۳۱ نسخه ضد کشتی برای ناوگان ارتش امریکا یک خطر بزرگ بود  این نیرو خواهان تحویل نسخه از این موشک از روسیه برای استفاده در نقش  هدف پرنده شد. در سال ۱۹۹۶ سفارش به روسها داده شد و با وجود برخی مشکلات در روسیه و مخالفتها برای عدم تحویل این موشک  به آمریکا ولی در نهایت با تصمیم دوما در پی مذاکراتی با کارشناسان مبنی بر اینکه فناوری این موشک چیزی نیست که آمریکا از ان بی بهره باشد ۳۴ تیره  موشک خا۳۱ با نام ام ای ۳۱ به امریکا تحویل داده شد. این نسخه دارای برد ۵۰ کیلومتر  و سرعت ۳٫۵ ماخ بود ولی فقط  سامانه خلبان خودکار بر اساس سامانه اینرسی بود.این نمونه از یک نسخه فانتوم تغییر یافته پرتاب میشد و تا سال ۲۰۰۷ همگی شلیک شدند و در نهایت  هدف پرنده جدید آمریکایی  GQM-163 Coyote که یک موشک رم جت با سرعت ۳٫۵ تا ۴ ماخ بود جای ان را گرفت.

نسخه فروخته شده خا 31 به امریکا زیرا اف4 فانتوم

نسخه فروخته شده خا ۳۱ به امریکا زیرا اف۴ فانتوم

YJ-91 :  نسخه تولید در چین بر اساس نسخه ضد رادار و ضد کشتی که روسها ان را در دهه ۱۹۹۰ به چین به تعداد محدود فروختند. نکته جالب اینکه از آنجایی که روسها پیش‌بینی احتمال مهندسی معکوس را میدادند دست به فروش نسخه ضعیفتر موشک خا ۳۱ را به چین  زدند  . نسخه چینی دارای برد ۵۰ کیلومتر و ارتفاع پرواز ۲۰ تا ۲ متر از سطح اب است و نسخه ضد رادار دارای برد ۱۲۰ کیلومتر است  و دارای سرعت ۴٫۵ ماخ و کلاهک ۹۰ کیلوگرمی است

نسخه ساخت چین

نسخه ساخت چین

موشک خا ۳۱ تاکنون به اکثر مشتریان سوخو۳۰  فروخته شده است و  چین ، الجزایر،هند، اندونزی،پرو(برای میگ۲۹  اس ام تی)، ونزوئلا ویتنام،مالزی از دارندگان این موشک هستند.  سوریه نیز با ارتقا سوخو۲۴ ام کا خود به نسخه ام ار نسخه ضد رادار این موشک را تحویل گرفته است

یکی از مشکلات فعلی این موشک از جمله در نسخه ضد رادار نداشتن کاونده  ماهواره به سبک نسخه های جدید موشک های غربی است. از انجای که قفل  روی امواج راداری های ارایه فازی به دلیل تغییر مداوم فاز بسیار سخت است  و یا نمیتوان روی انها قفل کرد ویا  خیلی دیر قفل میکنند که معمولا ممکن است جنگنده شلیک کننده مورد هدف قرار بگیرد قبل از اینکه بتوان مورد هدف قرار دهد از این رو نسخه های جدید موشک هارم و یا موشک های کروز که در نقش ضد رادار بکار می روند دارای یک سامانه ماهواره ای نیز برای اینکه بتوانند به چنین رادارهای با کمک هدایت ماهواره ای حمله کننده و یا اینکه اصلا در صورت خاموش بودن رادار نیز به ان حمله بکنند. در حال حاضر خا ۳۱ چنین توانی را ندارد

مشخصات

نسخه KA-31A KH-31P
ماموریت ضد کشتی ضد رادار
طول ۴٫۷ متر  ۴٫۷ متر
قطر ۳۶۰ م م  ۳۶۰ م م
وزن موشک ۶۱۰ کیلوگرم ۶۰۰ کیلوگرم
وزن کلاهک ۹۴ کیلوگرم ۸۷ کیلوگرم
سرعت بسته به ارتفاع ۲٫۵ تا ۳٫۷ ماخ   بسته به ارتفاع ۲٫۵ تا ۳٫۷ ماخ
برد ۲۵ تا ۱۰۰ کیلومتر بسته به ارتفاع پروازی ۱۱۰ کیلومتر
سیستم هدایت رادار فعال  کاونده غیر فعال

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع

http://www.ausairpower.net/APA-Rus-ASM.html

34+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar

47 دیدگاه

  • سلام. ۱- چرا برد نسخه پی معمولا از ای بیشتر است؟ ۲- با توجه به خواص خاص رادارهای ارایه فازی، چطور این موشک میتونست روی مثلا رادار پتریوت پک ۱ قفل کنه؟

    • نویسنده

      قفل بر صد ارایه فازیها واقعا سخت میشود غیر ممکن نیست ولی سخت است.دلیلش اینکه بتوانید از برد بیشتر از برد سامانه پدافندی شلیک کتی برای همین بردش بیشتر است

    • بله خیلی سخته چون تا اونجایی که من میدونم برای قفل باید حداقل الگوی فرکانسی رادار معلوم باشه. در رادار های قدیمی فرکانس تغییر خاصی نداشت ولی در ارایه ها فرکانس کاری میتونه مرتب تغییر کنه

  •  

    KA-31PD: نسخه  جدید که در
    سال ۲۰۱۲ به نمایش گذاشته شد. این نسخه دارای کاونده رادار مشابه  موشک خا۵۸ یو ایکس است که برای
    پرتاب از دهلیز جنگ افزاری 
    سوخو۵۰ پاکفا ساخته شده است که در
    باند بالاتری کار میکند و زاویه جستجوی ان به ۶۰ درجه در هر سمت 
    و ۵۰ درجه در ارتفاع افزایش یافته است. این نسخه برای مقابله با رادار های رایه
    فازی فعال ساخته شده و دارای بیشترین برد ۲۵۰ کیلومتر است

    شما که گفتین موشک ضد رادار آرایه فازی ساخته نشده پس این چیه بعد هم من هر
    جا نظر دادم که میشه  جنگنده هایی مانند سوخو ۳۵ و سوخو ۵۰ را با موشک ضد
    رادار آرایه فازی تجهیز کرد و از اونها بر علیه جنگنده های پنهان کار استفاده کرد
    شما مخالفت می کردین و می گفتین چنین موشک های ساخته نشده در دهه  ۵۰ و ۶۰
    بعضی تسلیحات مانند موشک های حرارتی و موشک ضد رادار وجود نداشتند ولی با پیشرفت
    تکنولوژی ساخته شدند حالا هم که نمونه هوا به زمینش ساخته شده پس دور از انتضار
    نیست که نمونه هوا به هوا ساخته بشه در یک سناریو حتی دو جنگنده درگیر مانند پکفا با
    f22 درگیر بشن  و هر دو جنگنده رقیب مجهز به این موشک شده باشند
    خلبانان مجبور میشن رادار خودشون خاموش کنند تا مورد هدف این موشک ها  قرار نگیرند پس نبرد از فاصله زیر ۵۰ کیلومتری و
    با استفاده از سامانه های حرارت یاب شروع میشه که اینجا دیگه پنهان کاری بیشتر
    فایده ای نداره و پنهان کار و غیر پنهان کار شانسی برابر خواهند داشت  

    • نویسنده

      سلام اول اون چیزی که شما میگید هنوز هم ساخته نشد.. شما میگید موشک هوا به هوای غیر فعال اریه فازی در حالی که خا ۳۱ موشک ضد رادار است بر ضد اهداف زمینی است … دوم مشکل این است که هنوز هم مشکل اساسی باقی است و ان نیز این است که سامانه های پدافندی دارای رادار اریه فازی غیر فعال هستند ولی رادار اف۲۲ فازی فعال …نسخه فعال دارای قابلیت کاهش شدید امواج رادار تنها تا اندازه ای است که به ان نیاز دارد که درگیر با ان با موشک ضد رادار بسیار سخت است برای همین موشک های هوا به هوا چننی قابلیتی را ندارد ولی مثلا نسخه غیر فعال اپتیکی ساخته می شد …ولی سامانه های پدافندی به دلیلی ماهیت خود چنین رادارندارند و ارایه فازی غیر فعال است
      مورد بعد در انتهای مقاله نوشته ام بزرگترین مشکل خا۳۱ در این است که تنها وابسته به رادار پیسو است ..اگرچه این سامانه تا حدی بر ضد رادار های فازی غیر فعال موجود پدافندی غرب کارا است ولی بر ضد انواع فعال که به تازگی وارد شده چندان موثر نیست الا که به کاونده میلی موجی و یا گلنوس مجهز شود
      روشی را که شما میگوید در ارتش روسیه و یا چین اجرا نشده چنین موشک در رزم هوایی وجود ندارد و بر ضد رادار ارایه فازی فعال هم موثر نیست

  • موشک خا ۶۱ جدیدترین موشک ضدکشتی روسها است با برد۳۰۰کیلومتر البته برد نسخه ضد اهداف زمینی ان بیشتر است

  • سلام خسته نباشیدخا ۳۱ یک گونه ضد اواکس هم داره که با ار ۱۷۲ مقایسه میشه.لطفا در مورد موشکهای جدید روسی مثل گروم هم بنویسید

  • سوخو۵۰ از KH-58USH k 1 وسوخو ۳۵ ازKH-58USH E به عتوان موشک اصلی استفاده می کنند البته خا ۳۱ هم قابل استفاده است  

    • نویسنده

      سلام نسخه ای که برای پاکفا توسعه یافته و قرار است سلاح اصلی باشد نسخه ای از خا ۵۸ است اگرچه خا ۳۱ زیر بال قابل حمل است

  • سلام بر دانشمند فرزانه میخواستم بپرسم کدامیک از این موشکها برای حملات ضد کشتیسلاح قابلی هستند موشک اگزوست یا موشک خا۳۱ با فرض اینکه هر دو این موشکها از بهترین نمونه هایموجود باشند سوال دوم … کدام جنگنده قابلیت تهاجمی بهتری دارند میگ۲۷ یا سوخوی۲۲ با در نظر گرفتن اینکه هر دو از بهترین نمونه ها  و برترین بروز رسانی ها برخوردار باشند با تشکر از شما

    • نویسنده

      سلام خا ۳۱ در نقش ضد کشتی بهتر است ولی اگزوست در بلوک۳ توان تهاجم زمینی هم دارد که ارزش عملیاتی بالای دارد
      میگ۲۷ نسخه کا از سوخو۲۲ در تمامی مدلها برتر است

  • درود مجدد خدمت شما جناب تارخ عزیزموشکهای خا۵۸ وخا ۳۱ هردو دارای نسخه ضدرادار هستنداما کدامیک از این دو موشک بهتر استکدامیک رو ایران موجود داره و اون نوعی که موجود نداره قابل تهیه و بارگیری در کدوم مدل از جنگنده های روسی ایران میشهچون سوخو ۲۲ های ایرانی هم ظاعرا قابلیت شلیک موشکهای ضدرادار رو دارند با سوخو۲۴ هامون اما کدوم نوع از موشکهارو نمیدونم؟؟؟باتشکر مجدد از شما جناب تارخ

    • نویسنده

      سلام در ایران تنها خا ۵۸ است ک نسخه صادراتیش که از سوخو۲۴ پرتاب میشه و نسخه ضد رادار خا ۳۱ هم برای پرتاب سوخو۲۴ و ۲۲ اگر بشود خرید قابل نصب است

  • حمل این موشک به وسیله سوخو تی۵۰ میتونه خیلی خطرناک باشه چون امکان پدافند رو از دشمن میگیره اونم به دلیل این که سوخو تی۵۰ سطح مقطع راداری پایینی داره پس ممکنه اصلا تا قبل از پرتاب موشک توسط رادار های زمین پایه دیده نشه .

  • سلام مرسی مقاله جالبی بود ولی جای خالی خا۴۱ در این مقاله به خوبی حس می شه کاش موشک خا ۴۱ را هم در این مقاله اضافه می کردید

  • سلام اقا حمید. اقا حمید یه عکس هست از رادار‌ردگیر سامانه باور که تنها عکسم هست در واقع که تو نمایشگاه دستاوردهای وزارت دفاع گرفته شده که اشتبا نکنم در بازدید اقای لاریجانی بود. نیخواستم بپرسم نظرتون چیه. یه خورده عجیب غریبه. بی زحمت عکسو ببینین. دوتا رادار روی همن؟ 

      • سلام اقا حمید از شما چه پنهون نتونستم لینک بزارم اگه جسارت نباشه زحمت نباشه تو سرچ بزنین تصاویر رادار سامانه باور میاره فقطم یه عکسه اگه نظرتون رو بگین ممنون میشم

      • اقا حمید نظر خودتون چیه؟ دیدین رادار چه شکلیه؟ چرا اون شکلی بود ادم فک میکنه دوتا رادار روهم هستن . اقا حمید یه خورده کوچیک نیست واسه رادار کشف؟ 

        • نویسنده

          سلام کوچک بودن ملاک نیست دست کم همین رادار باید ۲۵۰ کیلومتر برد داشته باشد اگرچه با در نظر گرفتن فاصلش از زمین بدون شک برای پوشش ارتفاع پایین دچار مشکل میشه

  • سلام. لطفا تصویری از این موشک در حال که دریچه‌های جلوی موتور رمجت باز شده نشان دهید. بهتر میشه اگه این تصویر در مقاله قراربگیرد. چه موشک‌های دیگه‌ای این قابلیت رو دارن؟

    • نویسنده

      سلام نیست زیرا چنین تصویری باید در سرعت یک ماخ گرفته باشد… خیلی موشک ها رم جت دارن مثل میتئور دوست داشتنی ولی کلا برای سرعت بالا به کار میره

  • سلام استاد به نظر شما  ایران با خرید چه تعداد جنگنده  سوخو ۳۰ و میگ ۳۵ میتواند برتری هوایی به عربستان و امارات داشته باشد.

  • سلام آیا ایران ایم موشک یا هیچ موشک ضد رادار دیگری رو در اختیار داره ؟شانس کشتی که مجهز به یک واحد سی رم باشه در مقابل شلیک یک فروند نسخه ضد کشتی خا ٣١ چقدره؟خا ٣١ رو برای مقابله هوا پرتاب با کشتی دشمن رو بهتر میدونی یا یاخونت (براهموس) رو؟با تشکر

    • نویسنده

      سلام ایران این موشک نداره موشک خا ۵۸ داره که از فنسر شلیک میشه…خوب شانس بسته به تعداد خا ۳۱ های شلیک شده دارد… بدون شک یاخونت به دلیل کلاهک بزرگتر بهتر عمل میکند

  • خیلی جالبه که امریکایی ها خودشون درخواست دادن برای همچین سلاحی در کل سلاح بسیار خطرناک و دردسر سازی بنظر می رسه کشور هایی که خریدنش خیلی روش مانور می دن بخصوص هند که می گفت تمام نیروی دریایی پاکستان رو در هفته اول با همین موشک نابود می کنه

    • البته پاکستان هم دست وپابسته نیست موشک ضد کشتی چینی سی ام۴۰۰ روبابرد بالای ۲۰۰ کیلومتر وسرعت بیشتر از ۴ ماخ در خدمت داره که از جی اف۱۷ پرتاب میشه