موشک هوا به هوای رادار فعال ار۷۷

شوروی تا دهه ۱۹۹۰ هیچ موشک هوا به هوای رادار فعالی نداشت. این عیب بزرگی برای شوروی به حساب نمی امد زیرا  رقیبان شوروی هم موشک رادار فعال نداشتند. در واقع تنها موشک رادار فعال  جهان در ان دوران فونیکس بود که خطری برای شوروی  به حساب نمی امد. فونیکس یک موشک هوا به هوای رادار فعال بزرگ بود که روی اف۱۴ تامکت نیروی دریایی امریکا نصب میشد و وظیفه ان درگیر و شکار بمب افکنهای دریایی شوروی حامل  موشک کروز ویا یا موشک های کروز  شلیک شده توسط انها بود(به نکته شماره ۲ رجوع  کنید)

از انجایی  که شوروی تا اواخر دهه ۱۹۷۰ ناو هواپیما بر نداشت و بعد هم که داشت اصلا سناریوی درگیر هوایی با نیروی دریایی امریکا را نداشت فونیکس برای ان خطری نبود  در واقع تنها موشک های بی وی ار( میان برد) هوا به هوای جهان غرب موشک های چون اسپارو، اسکای فلش  و سوپر ۵۳۰ بودند که عملا یا با موشک ار ۲۳ و ار ۲۴  ویا موشک ار ۲۷  برابر بودند ویا اگرهم برتر بودند چندان برتر نبودند . همه  این موشک ها رادار نیم فعال بودند

 کار روی موشک رادار فعال با توان شلیک کن فراموش کن در نقش هوا به هوا در سال ۱۹۸۲ اغاز شد . دلیل  اصلی اغاز این پروژه ، روشن شدن  جزئیات  جدید از طرح موشک هوا به هوای امرام برای شوروی بود. امرام یک موشک رادار فعال با برد ۵۰ کیلومتر(در نسخه نخست) بود که قرار بود از جنگنده های نیروی هوایی امریکا  پرتاب شود و یک خطر برای  شوروی زیرا نیروی هوایی امریکا در اروپا مستقر بود از این شوروی  در همان سالی که امرام تست خود را انجام داد دست به توسعه یک موشک رادار فعال برای نصب روی جنگنده جدید  خود میگ۲۹ زد.

برای اشنایی با امرام اینجا را کلیک کنید

RVV_AEE

کار روی موشک جدید توسط دفتر طراحی او کا بی در اکراین شروع شد  و با نام محصول ۱۷۰ شناخته شد و در سال ۱۹۸۴ اولین تست خود را انجام داد. برخی مشکلات فنی باعث به درازا کشیدن ازمون ها شد و سرانجام در سال ۱۹۹۲ تحویل این موشک اغاز و تا سال ۱۹۹۴ در مجموع ۲۰۰ تیره از این موشک تحویل نیروی هوایی روسیه شد(البته روسها  پیش از این از موشک رادار فعال ضد کشتی و یا پدافندی بهره میبرد)

موشک ار ۷۷ یک موشک رادار  فعال سوخت جامد است که بدنه شامل  چهار بخش است. بخش جلو رادار موشک، پشت سر ان واحد کنترل، میانه بدنه کلاهک و  از میانه بدنه به طرف اخر موشک موتور سوخت جامد است. موشک دارای چهار  بالچه ثابت میانی به عنوان  بالچه تعادل و چهار بالچه شبکه ای متحرک  برای هدایت موشک در انتهایی بدنه  است . این بالچه های شبکه ای حدود سه سال  توسعه یافت و شبکه روی بالچه باعث میشود تا برای تغییر جهت موشک نیروی کمتری مصرف شود  و همچنین چالاکی موشک را به شدت افزایش داده زیرا با کوچکتری حرکتی موشک مانور مناسب را انجام میدهد  و میتواند در عرض یک ثانیه  ۱۵۰ درجه تغییر مسیر دهد  و زاویه حمله موشک تا ۴۰ درجه نیز می رسد

بالچه شبکه ای هدایت

بالچه شبکه ای هدایت

 موشک در دماغه از یک رادار  مونو پلاس اگات است . این رادار توان ارسال و دریافت امواج را دارد و بیشترین برد ان حدود ۲۵ کیلومتر است ولی گفته  شده برد ان بر ضد یک هدف  با سطح مقطعی ۵ متر مربع  ۱۶ کیلومتر است( تقریبا هدفی به اندازی یک  اف۱۶ مسلح ). همان طور که میدانید موشک رادار  فعال بخشی از مسیر را به صورت خلبان خودکار پرواز میکند و در انتهای مسیر با کمک رادار خود هدف را کشف و روی هدف  قفل میکند(برای درک بهتر این مسئله به این مقاله  رجوع  کنید). از این رو موشک ار ۷۷ نیز مانند دیگر موشک های رادار فعال تنها چند کیلومتر اخر بسته به  اندازه هدف میتواند   هدف را با رادار خود کسب و با ان  درگیر شود. این رادار در باند ۱۰ تا ۲۰ مگاهرزتز کار  میکند و با در نظر گرفتن برد ان بر ضد اهداف با سطح مقطعی  ۵ متر مربع باید بر ضد یک هدف مانند اف۳۵ برد رادار کمتر از ۳ یا ۴ کیلومتر باشد.  بیشترین برد رادار ۲۵ کیلومتر است. موشک دارای توان اصلاح مسیر در میانه راه است   و میتوان از ۵۰ کیلومتری نیز با کمک سیگنال مختصات  جدید هدف را به ان داد. البته این توان شبکه محور نیست زیرا تنها از جنگنده شلیک کننده چنین کاری ممکن است. موشک فاقد سامانه یا برای خنک کردن کاونده است ولی گفته شده تا  سرعت ۳ ماخ گرمای تولید به دلیل اصطکاک  با هوا مشکلی برای کاونده ایجاد نمی کند

کاونده موشک

کاونده موشک

موشک را میتوان به روش رادار نیم فعال و یا حتی درصورت نیاز به صورت اشیانه یاب رادار (مثل موشک ضد رادار) نیز شلیک کرد. موشک دارای یک پیشرانه سوخت جامد است. برد این موشک بسته به مدل فرق دارد ولی برد نسخه فعلی ۸۰  تا ۱۱۰ کیلومتر است

موشک دارای یک کلاهک ۲۲ کیلوگرمی انفجار قوی  است که میتواند به صورت برخورد مستقیم  ویا مجاورتی عمل  میکند. کلاهک از نوع انفجار  ترکش شونده است و با تراشیدن بخش داخلی کلاهک به شکل قطعات نرم در صورت انفجار  این بخش به شکل ترکش های  هم شکل متلاشی شده تا به هدف بیشترین  اسیب را وارد کند. سازندگان این موشک مدعی هستند  این موشک را میتوان بر  علیه موشک های کروز نیز به کار برد و کلاهک توان ضربه زدن به این موشکها را دارد

موشک ار ۷۷ دارای چندین مدل است

ار۷۷: نسخه فعلی در خدمت دارای برد ۸۰ کیلومتر است. این موشک از سری اولیه و پرتعداد ترین نسخه  تحویلی به نیروی هوایی روسیه است  و  همکنون از میگ۲۹ نسخه S به بعد، نسخه ارتقا یافته سوخی۲۷ و سوخو۳۰  به بعد و پاکفا و همچنین جنگنده چینی جی ۱۱ و جی ۱۰ قابل پرتاب است. این موشک را میتوان  در ارتفاع ۲۰ تا ۲۵۰۰۰ متری شلیک کرد و دارای  وزن ۱۷۵ کیلوگرم و طول ۳٫۶ متر است. نسخه صادراتی این مدل RVV-AE  نامیده می شود که گهگاه R-77E نیز گفته می شود .  تفاوت این نسخه با نسخه اصلی در کاونده این موشک است .

r77loadhh8

ار ۷۷ ام: نسخه بزرگتر و سنگین تر با پیشرانه بزرگتر که برد ان به ۱۸۰  کیلومتر نیز می رسد. این نمونه برای  پروژه  میگ ۱٫۴۴ در دهه ۱۹۹۰ طراحی  شد ولی با لغو این  برنامه این موشک  نیز رها شد. امروزه این برنامه با نام کا ۷۷ ام برای پاکفا  ادامه دارد و برد ان بین ۱۱۰ تا ۱۸۰ کیلومتر در منابع مختلف ذکر شده است. مشخص نیست ایا سایز این دو موشک مشابه است ویا نه ولی این نسخه  دارای رادار اریه فازی فعال است . این نسخه  تا سال ۲۰۱۷ قرار است عملیات شود اگرچه هنوز خبری از تست ان  وجود ندارد(این موشک فعلا کا ۷۷ ام نامیده می شود ولی بعد از ورود به خدمت با نام ار ۷۷ ام  شناخته می شود)

K-77M

K-77M

ار ۷۷ ام- پی دی: نسخه ای با پیشرانه رم جت مشابه میتئور  با برد ۱۶۰ کیلومتر. این نسخه  در دهه ۱۹۹۰ مورد مطالعه  قرار گرفت ولی برنامه ان رها شد

ار ۷۷-۱: این نسخه  ار ۷۷ اس دی نیز خوانده می شود که نسخه  با برد ۱۱۰ کیلومتر است   و در سال ۲۰۱۳ تست شد. احتمالا به برخی مشتریان خارجی نیز تحویل داده شده باشد. نسخه صادراتی این مدل RVV-SD  خوانده می شود

 بر روی نسخه فروسرخ ویا اشیانه یاب رادار و همچنین نسخه  ناو پرتاب این موشک  نیز کار شد ولی برنامه به جای نرسید

ار ۷۷ از سال ۱۹۹۴ عملیاتی بود ولی نسخه  مسخره  ماجرا این بود که تا مدتها هیچ جنگنده ای برای حمل ان وجود نداشت. تا  دهه ۱۹۹۰ تنها دو اسکادران  میگ۲۹ اس  توان حمل موشک ار۷۷ را داشتند  و نسخه های میگ۲۹ ای و سوخو۲۷ چنین  توانی را نداشتند . در دهه بعد یعنی سالهای ۲۰۰۰ به بعد  برخی نسخه های  ارتقا یافته سوخو۲۷  توان حمل این موشک را یافتند. در ادامه  با ورود میگ۳۱ بی ام (ارتقا یافتند میگ۳۱ بی) و ورود سوخو۳۰ و ۳۵ به خدمت جنگنده های بیشتری توان حمل این موشک را یافتند .

R-77-Adder-Launch-1

غیر  روسها تمامی مشتریان  سوخو۳۰   نیز به این موشک  دست یافتند. هند، مالزی، اندونزی، چین، ویتنام، ونزوئلا، الجزیره  و همچنین پرو ، یمن و سوریه   برای میگ ۲۹ خود این موشک  را دریافت  کرده اند(گفته شده سوریه تعدادی از میگ ۲۹ خود را به کمک روسها به نسخه SE ارتقا داد و دست کم در یک مورد تصویر از یک میگ۲۹ با پاییه حمل موشک ار ۷۷ دیده شده اگرچه ان پایه برای حمل نسخه ارتقا یافته موشک ار۲۷ نیز استفاده می شود). دو نکته  جالب در مورد تاریخچه  عملیاتی این موشک  وجود دارد. اولی اینکه خود روسها تنها ۴۰۰ تیره ار ۷۷ سفارش  داده اند .مشخص نیست  چرا نیروی هوایی روسیه تکیه اصلیش بر موشک  ار ۲۷ بازمانده از دوران جنگ سرد است. نمی توان مشکل بودجه را در این میان  نام برد زیرا روسها بیش از ۳۰۰ جنگنده طی ۵ سال تحویل گرفتند ایا بودجه موشک ار ۷۷ ندارند؟ البته امکان دارد برای کاهش هزینه و صرفه جویی  کاونده این موشک را در دماغه موشک ار۲۷ نصب کرده باشد (کاونده درون دماغه  ار ۲۷ نصب کرده اند نه دماغه روی موشک  ار۲۷) زیرا گذارشاتی  وجود دارد که این کشور  با تغییر کاونده  تعدادی  از انواع هدایت نیم فعال موشک ار۲۷  انها را به نسخه  هدایت فعال تبدیل کرده است . اگرچه با این کار به موشک رادار فعال دست یافته اند  ولی بدون شک با چالاکی کمتر .  دومین مورد   گذارش هندی ها در سال ۲۰۰۹ است. هند از دهه ۱۹۹۰ به عنوان اولین مشتری موشک ار۷۷ ، این موشک را در خدمت گرفت . هند تا سال ۲۰۰۹  تجهیزات تست این موشک  را نداشت زمانی که این تجهیزات را دریفات   کرد  اعلام  کرد در تست های انجام شده نصف موشک های  ار ۷۷ تحویلی به هند اصلا کار نمی کنند؟! (منبع اخری در اخر مقاله) گذارش مشابه در مورد عدم رضایت از کیفیت موشک ار ۷۷ از طرف  دولت اندونزی هم در سال ۲۰۱۲ اعلام شد. احتمالا  دلیل رفتم هند به سراغ موشک  هوا به هوای رادار فعال استرا همین مسئله است

مشتریان

 الجزیره:۲۵۰ تیره ، چین ۷۵۰ تیره ، هند  ۱۵۴۰ تیره، اندونزی ۶۰ تیره، مالزی ۳۵ تیره، پرو ۱۲ تیره، سوریه ۵۰ تیره، یمن ۱۰۰ تیره…. سوریه میگ۲۹ ای خود را با کمک روسها به نسخه میگ۲۹ اس ارتقا داد و توان حمل این موشک را یافت. یمن نیز قبل از جنگ داخلی ۲۰ فروند میگ۲۹ اس ام تی دریافت کرد که این موشک را روی انها استفاده می کرد. این جنگنده در حمله اعتلاف عربی روی زمین  از بین رفت و  اگرچه با خالی شدن ارتش یمن بر اثر جنگ داخلی پیش  از حمله اعراب نیز به یمن نیروی هوایی وضعیت خوبی نداشت

مشخصات

وزن ۱۷۵ kg (R-77), 190 kg (R-77-1)
طول ۳٫۶ m (R-77), 3.71 m (R-77-1)
قطر ۲۰۰ mm
وزن کلاهک ۲۲٫۵ kg HE fragmenting (R-77)
موتور سوخت جامد
برد ۸۰ تا ۱۸۰ کیلومتر
ارتفاع درگیری ۵–۲۵ km (16,000–۸۲,۰۰۰ ft)

ترجمه: عبدالحیمد تارخ

منابع: http://eng.ktrv.ru/production_eng/323/503

http://vympelmkb.com/category/products/rvozduh-vozduh

http://archive.indianexpress.com/news/nearly-half-of-russian-airtoair-missiles-with-iaf-have-homing-ageing-problems-cag-report/490055

دسته بندی شده در:    
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.