در اواخر دهه ۱۹۵۰ تمامی تلاش شوروی برای مقابله با خطر  بمب افکن ها و جتهای شناسایی ارتفاع بالای امریکایی چون ار بی ۴۵ و یا یو۲ بود.  بدین گونه سامانه های چون سام۲، ۴ و ۵ ساخته شده بود و تنها سامانه ارتفاع پایین  سام۳ بود . ولی به سرعت مشخص شد که خطر  اصلی در ارتفاع متوسط  و پایین است از جمله جنگنده بمب افکنهای مافوق صوت امریکایی چون اف۴ فانتوم که به تازگی وارد خدمت شده بود

دفتر طراحی او کا بی در سال ۱۹۵۸ مسئول ساخت سامانه جدید را بر عهده گرفت و اولین شلیک سامانه جدید در سال ۱۹۶۳ انجام شد و در سال ۱۹۶۷ دستور ورود به خدمت ان داده شد.سامانه جدید بر اساس تجربه استفاده از سامانه سام۳  ساخته شده بود و تلاش بسیار شده بود که کل اتش بار متحرک باشد و بتوان ان را به سرعت اماده اتش کرد. سرانجام سامانه جدید در سال ۱۹۷۰ وارد خدمت شد که تبدیل به یکی از موفق ترین سامانه های پدافندی شوروی شد که روسها  ۲ کا ۱۲ کاب  و ناتو به ان نام سام-۶ کانی فول نهاد(SA-6 “Gainful”)

 یک تیپ سام۶ در ارتش شوروی دارای شش اتشبار سام  ۶ بود . هر اتش بار شامل  :

یک واحد شناسایی و درگیری  ۱S91

چهار خودروی پرتاب موشک ۲P25

دو خودروی بارگیری ۲T7

یک واحد فرمانه ای ۹S417

۱۸ موشک ۳M9

یک خودروی  نظارت بی ار دی  ام و یا بی تی ار ۶۰

اجزایی  مختلف اتش بار

رادار ۱ای ۹۱:  رادار دارای شاسی متحرک شنی دار از نوع جی ام ۵۶۸ است  که این نوع شاسی در تانک ابی خاکی پی تی ۷۶ نیز به کار رفت است.  کل سامانه دارای چهار نفر خدمه  است و دارای ۵۵ کیلومتر بر ساعت سرعت  است

 بر روی شاسی دو رادار وجود دارد که یکی رادار کشف هدف از نوع ۱ اس ۱۱ که  در پایین قرار دارد و دیگری رادار درگیر از نوع ۱ اس ۳۱  که در بالای رادار دیگر قرار داشت

رادار کشف ۱ اس ۱۱  دارای برد کشف ۶۳ کیلومتر و ارتفاع کشف ۷ تا  ۷۰۰۰ متر است  و در باند جی و اچ کار میکند و خروجی ان ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلووات است. این رادار برای کشف اهداف  به عنوان رادار هشدار دهنده استفاده میشود  و میتواند ۳۶۰ درچه را پوشش دهد و گفته شده رادار دارای  برد ۵۰ کیلومتر برای کشف یک اف۴ فانتوم است و از یک سامانه شناسایی دوست  از دشمن ۱ اس ۵۱ بهره می برد

سامانه رادار 1S91 که شامل رادار هشدار دهنده و رادار درگیری است

سامانه رادار ۱S91 که شامل رادار هشدار دهنده و رادار درگیری است

رادار درگیری  از نوع ۱ اس ۳۱ است. این رادار پالس داپلر که در بالاترین سطح  سامانه نصب است برای قفل بر روی هدف و هدایت  موشک رادار نیم فعال به طرف هدف استفاده می شود   و دارای برد ۴۵ کیلومتر و ارتفاع درگیری ۵۰ تا ۷۰۰۰ متر است و ۲۰۰ کیلوات  قدرت خروجی دارد و ۸۰ درجه را پوشش میدهد . این رادار در چند فرکانس کار میکند که توان تغییر فرکانس را  برای مقابله با جنگ الکترونیک دشمن است

هر کدام از رادار ها  دارای یک کنسول با یک کاربر هستند که هر کنسول دارای دو نمایشگر گرد تک رنگ است ، همچنین سامانه در اکثر  مدل های دارای یک دوربین اپتیکی نیز برای شناسایی چشمی هدف می باشد  که به یک نمایشگر  مربعی شکل تک رنگ وصل است و کاربر توسط یک دسته جو استیک شکل میتواند دوربین را کنترل کند

همان طور که گفته شده در این سامانه رادار هشدار دهنده که وظیفه کشف هدف را بر عهده  دارد و رادار درگیری که وظیفه قفل و هدایت موشک به سمت هدف را دارد بر روی یک شاسی سوار  شده است که این از جمله ویژگی های سام۶ است و اولین سامانه تمام متحرک روسها بود.ولی می توان به راحتی رادار های بزرگ و دوربرتر را به انها  برای نقش هشدار دهنده متصل کرد . برای نمونه سام۶ را میتوان با رادار هشدار  دهنده پی ۴۰ طراحی شده برای سام  ۴ با برد کشف ۳۷۰ کیلومتر، رادار هشدار دهنده پی ۱۲ طراحی شده برای سام۲ با برد ۲۲۰  کیلومتر و یا رادار پی۱۵ طراحی شده برای سام ۳ با برد ۱۵۰ کیلومتر و دست کم سه نوع  رادار دیگر را با سام ۶ هماهنگ کرد.

لانچر  پرتاب موشک ۲ پی ۲۵

لانچر پرتاب موشک از یک شاسی شنی دار  همانند شاسی رادار است  و دارای یک مولت برق ۴۰ کیلواتی  است.  هر لانچر سه موشک را حمل میکند و دارای دو  خدمه است .اتش بار را  میتوان با کابل به صورت مستقیم ویا در مدلهای اخر با کمک امواج رادیویی  به واحد کنترل متصل کرد.

لانچر موشک شامل 3 موشک 3 ام9

لانچر موشک شامل ۳ موشک ۳ ام۹

موشک ۳ ام۹

موشک ۳ ام ۹ موشک  سامانه است.این موشک در سال ۱۹۵۹ توسط دفتر طراحی ۱۳۴  طراحی شد که قبل از این موشک موفق اتول را طراحی کرده بود.موشک دارای یک پیشرانه سوخت جامد است و دارای یک  جستجوی نیم فعال ۱ اس بی۴ است. موشک دارای برد ۲ تا ۲۴  کیلومتر البته در مدل اخر است  و ارتفاع عمل ان بین ۵۰ تا  ۱۴۰۰۰ متر است و از یک کلاهک انفجار شدید ۵۶ کیلوگرمی ترکش شونده بهره می برد . موشک دارای دو چاشنی برخورد مستقیم و مجاورتی  می باشد .در طول توسعه سام۶ چندین  نسخه ۹ ام ۳ روی سامانه نصب شد. اولین نمونه ۹ ام ۳ با نام  کاب بود که دارای برد ۲۲ کیلومتر و ارتفاع درگیری ۷۰۰۰ متر بود که در چند سال اولیه خدمت سام۶ روی ان نصب شد ولی از سال ۱۹۷۳ موشک ۹ام۳ ام۱ با برد ۲۳ کیلومتر  و ارتفاع عمل ۸۰۰۰ متر ، در سال ۱۹۷۶  موشک ۹ام۳ ام۳ با برد ۲۵ کیلومتر و ارتفاع عمل ۸۰۰۰ متر و در نهایت ۹ام۳ ام۴ با برد ۲۳ و ارتفاع عمل ۱۴۰۰۰ متر  که بهترین مهمات  این سامانه  بود و بر روی نسخه های اولیه موشک سام۱۱ نیز نصب شد.

نمایی برش خورده موشک

نمایی برش خورده موشک

موشک میتوان اهدافی را تا سرعت ۲٫۸ ماخ تعقیب کند

سامانه  فرمانده ای

تصاویر رادار در یک خودروی فرمانده ای ۹ اس ۴۱۷  به نمایش در می اید که تمامی مراحل کشف و درگیری در درون ان انجام میشود ، تصاویر رادار ها از طریق کابل و یا امواج رادیویی  به انها می رسد.این سایت فرمانده ای بر روی یک کاموین   شش چرخ مستقر است و میتوان تا سه ایستگاه  راداری  و یا شش تا  هشت لانچر پرتاب را به یک  ایستگاه فرمانده ای متصل کرد

همچنین واحد اتش را چند کاموین  بارگذاری ۲ تی ۷ که در واقع  حامل دو موشک و یک چرثقیل برای بارگذاری موشک بر روی لانچر هستند را همراهی میکنند.

خودروی فرمانده ای

خودروی فرمانده ای

انواع مختلف

۲کا۱۲  : اولین نسخه توسعه یافته است

۲کا۱۲ ام۱: نسخه جدید که در سال ۱۹۷۲   وارد خدمت شد و میتوان ان را در عرض ۲۰ دقیقه سر هم کرد . این نمونه در برابر جنگ الکترونیک مقاومت بیشتری دارد

۲کا۱۲ ام۳: دارای رادار بهبود یافته و رایانه  سریعتر

۲کا۱۲ ام۴: نسخه کاملا متفاوت  که ان اولین نسخه  سام۱۱ نامیده میشود و دارای توان درگیر همزمان  با دو هدف را دارد

سام۶  تا سال ۱۹۸۵ تولید شد و  از ان حدود ۵۰۰ لانچر و ۱۰۰۰۰ موشک ساخته شد و در  ۳۰ کشور جهان به خدمت گرفته شد که همچنان در ۲۰ ارتش جهان در  خدمت است   ولی امروز برنامه های گستره ای برای ارتقا این سامانه در دستراس است . این ارتقائات  شامل نصب نمایشگر های رنگی درون کابین فرمانده ای، رادار جدید و پردازنده های دیجیتال  و حتی هماهنگی موشک های جدید  با این اتش بار است که در چند کشور اجرا شده است.

اولین حضور موشک سام۶ در جنگ یوم الکیپور بود که به شدت  جهان غرب را شگفت زده کرد. در حالی که اسرائیل برتری هوایی کامل را در دست داشت  سامانهای سام موفق  به سرنگونی دست کم ۴۰ اسکای هاوک و ۶۲ فانتوم توسط اتش بارهای سام ۲/۳ و ۶ شدند که  دست کم دو سوم این تعداد توسط سام ۶ سرنگون شد .در حالی که سام ۲و ۳ دارای سامانه هدایت در خط دید رادار بودند و امواج هدایت  را از طریق امواج رادیویی  دریافت می کردند که ایجاد اختلال روی انها اسان تر بود ، استفاده از سامانه هدایت رادار نیم فعال  در سام ۶ باعث افزایش چشمگیری ایمنی موشک در برابر جنگ الکترونیک شد

ماشین بارگذار

ماشین بارگذار

در سال ۱۹۸۲ نیز  زمانی که اسرائیل وارد خاک لبنان شد  ارتش سوریه در برابر  ان  ایستاد ،  سام ۶ اصلی ترین سلاح سوریها در برابر جنگنده های اسرائیلی بود. اسرائیل بر اساس تجارب جنگ سال ۱۹۷۳   به سرعت دست به نابودی سامانه های پدافندی  سوریه زد و تنها در یک روز دست کم ۱۰ اتش  بار نابود شد. بدین صورت  اسرائیل اسمان لبنان را پاکسازی کرد  اگرچه یک تا ۳ فانتوم ویا  اسکای هاوک  در نهایت توسط اتش  بارهای سام۶ سوری از دست رفت

عراق بین سال های ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ در جنگ ایران و عراق از این  سامانه به خوبی بهره برد که یکی از موفق ترین   سامانه های ارتش عراق بود ، ولی از امار  دقیقی از میزان  شکار های ان اطلاعی در دست نیست ولی باید بیش از ۷۰ تا ۹۰ جنگنده  اف۵ و اف۴ ایرانی را شکار  کرده باشد

عراق در جنگ سال ۱۹۹۱ از سام۶ بر علیه متحدین استفاده کرد ولی هیچ شکاری  رسمی از ان ثبت نشد است  ولی در سال ۱۹۹۵  یک اف۱۶ نیروی هوایی امریکا  بر فراز بوسنی بر اثر اتش موشک سام۶  ارتش یوگسلاوی از دست رفت که اخرین شکار ثبت  شده سام ۶ بود. در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ دست کم ۱۳ هواگرد دیگری  در جنگ های کوچک توسط سام ۶  شکار شده است

ایران در دهه ۱۹۹۰ دست به دریافت دو اتش بار و ۱۲۰ موشک سام۶ به شکل دست دوم از روسیه زد که به خدمت سپاه پاسداران در امدند

ترجمه:عبدالحمید تارخ

 6734f8db59785e646f5fde2f816c8faa

کنسول رادار هشدار دهنده

کنسول رادار هشدار دهنده

 

کنسول رادار درگیری

کنسول رادار درگیری

سام۶ ایران

دسته بندی شده در:        
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.