موشک کروز تاروس

در در دهه ۱۹۸۰ ارتش المان  غربی به دنبال موشک کروز اپاچی ساخت فرانسه  بود که در ان زمان خود در مرحله طراحی بود. با فروپاشی دیوار برلین  و پایان جنگ سرد اولویت تغییر کرد و مذاکرات با فرانسه نیز به جای نرسید.

ولی نیاز المان براورده نشده بود المان خواهان یک سلاح دوربرد با دقت بالا بود که بتوان ان را برای انهدام اهداف راهبردی دور از دسترس پدافند مورد استفاده  قرار دهند و ان را از جنگنده تهاجمی تورنادو جنگنده اینده خود یعنی یورفایتر پرتاب کنند.

در سال ۱۹۹۷ ارتش المان نیاز به این موشک  را اعلام کرد و خواهان به خدمت کیری ۱۲۰۰ فروند از ان شد. دو شرکت داسا و بوفرس  با هم کنسرسیون مشترکی را ایجاد کردند که هدف انها طراحی سلاح جدید بود. سلاح جدید  قرار بود سلاحی با موتور توربوجت  و کلاهک انفجاری نفوذ کننده  ویا  ریز مهمات  تجهیز شود و بتوان ان را  بر علیه اهداف زمینی   و حتی کشتیها استفاده کرد. علیرقم  اینکه انگلستان  به دنبال این سلاح بود و خواهان سرمایه گذاری  روی این طرح ولی در نهایت به دنبال طرح موشک استروم شودو  رفت که بر اساس اپاچی توسعه یافت.با وجود این به غیر از المان ،  سوئد نیز به پروژه  پیوست  تا سلاح جدید را بتواند روی گرپین نصب کند.

کار توسعه موشک بسیار سریع پیش رفت به صورتی که   تنها دو سال بعد از امضا قرار داد  در ۴ اکتبر سال ۱۹۹۹  سلاح جدید اولین پرتاب خود را سوئد انجام داد   و یک سال بعد اولین ازمایش بر علیه  یک هدف بتونی را در افریقای جنوبی با موفقیت پشت سر گذاشت .سلاح جدید در سال ۲۰۰۴ مورد تائید ارتش المان قرار گرفت  و کی ایی پی دی ۳۵۰ تاروس نامیده شد .ارتش المان در سال ۲۰۰۵ طی قرار داد ۵۷۰ میلیون دلاری  ۶۰۰ فروند از این موشک را سفارش  داد  که بین سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ تحویل گرفت  .

تاروس زیر بال گرپین

تاروس زیر بال گرپین

تاروس موشک کروزی است با طول ۵متر و بال جمع شونده در بالا سرش  و یک دم ایکس شکل برای حفظ تعادل. بدنه از جنس الومینیوم  ساخته شده و مستطیل   شکل است.

دارای  چندین سامانه هدایت  برای پرواز طولانی شامال  هدایت موقعیت یاب جهانی جی پی اس، سامانه ناوبری اینرسی، سامانه  ناوبری بر اساس مرجعیت زمین   و سامانه  بر اساس پردازش  تصویر

در طول مسیر سامانه ناوبیر اینرسی  با سه ژیرسکوپ حلقه لیزری که توسط سامانه  جی پی اس تحت کنترول است تا خطای ان را جبران کند هدایت را تحت  کنترل دارد. یک رادار ارتفاع یاب نتنها توان پرواز در چند متری سطح زمین  را فراهم میکند بلکه با اسکن سطح زمین  ،تصاویر  رادار را با تصاویر از پیش داده شده با حافظه موشک مقایسه میکند  تا  مسیر درست را پیدا کند. مسیر پیش روی موشک  قبل توسط ماهواره   اسکن شده و از این رو بر اساس تصاویر رادار ماهواره برای موشک مسیر را مشخص می کنند و رادار موشک  با اسکن زمین  مسیر را پیدا میکند. در صورت عدم وجود پستی بلندی مشخص در راه مسیر که در واقع مرجع  برای  سامانه اسکن کننده رادار است  میتواند از یک سامانه اپتیکی  برای  مطابقت   مسیر پیش رو با مسیر از پیش داده شده به حافظه موشک استفاده کند تا به هدف برسد.

در مرحله اخر برای اطمینان  از  برخورد با هدف یک دوربین دید حرارتی در نوک موشک با مقایسه تصاویر  پیش روی خود با تصویر داده شده از هدف در حافظه به صورت دیجیتال  از صحت هدف اطمینان   حاصل میکند.دقت موشک یک متر است . حتی بدون داشتن  تصویر از هدف تنها با کمک سامانه هدایت  اینرسی و جی پی اس موشک  با دقت ۵ متر به هدف برخورد میکند.

می توان موشک را برای حمله به هدف به پنج  روش برنامه ریزی کرد

  • روش پاپ اپ  در این روش  موشک  تا منطقه هدف در ارتفاع کم پرواز میکند و در نزدیکی هدف ارتفاع گرفته و  از بالا به صورت  یک شیرجه در زاویه ۳۰ ویا ۴۵ درجه به هدف برخورد میکند. این روش برای حمله به پناهگاه ها  بهترین روش است
  • روش بعد حمله از بالا است که موشک از منطقه شلیک تا هدف را در  ارتفاع بالا طی کرده و از بالا به طرف هدف حمله میکند.
  • روش حمله با زاویه ۹۰ درجه که یک حمله عمود بر سر موشک باعث  افزایش میزان تخریب می شود
  • حمله در ارتفاع کم با ریز مهمات .در ایم روش موشک در ارتفاع کم خود را به هدف رسانده بر فراز ان پرواز کرد ریز مهمات های خود را رها کرده و بعد دست به  خودکشی میزند
  • روش حمله از پایین برای حمله در ارتفاع کم برای انهدام اهداف درون یک غاز ویا یک اشیانه با درب باز

تاروس از یک موتور توربوفن پی ۸۳۰۰-۱۵ با توان ۶۷ کیلونیتون  بهره می برد  که میتواند موشک را بسته به ارتفاع پروازی بین سرعت ۷۰۰ تا بیش از ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت برساند. موتور موشک دو برابر تاماهاک قدرت دارد  و این مسئله باعث سرعت بیشتر نسبت به تاماهاک در ارتفاع پایین است. همچنین یک خط ارتباط داده این امکان  را می دهد  تا در اسمان نیز مختصاد  هدف جدید را به ان داد در صورتی که در  محدوده برد موشک باشد . منبع ارسال  مختصاد به هدف  می تواند از یک پایگاه زمینی  ویا یک کشتی باشد. برد موشک ۳۵۰ کیلومتر  در صورت  پرواز در ارتفاع پایین است ولی پرواز در ارتفاع بالا دارای  برد بیشتر   و حدود ۵۰۰ کیلومتر است.

نسخه فعلی  در خط   در تولید تاروس نسخه کی ایی پی دی ۳۵۰ است.این نمونه دارای  دو کلاهک  با مجموع وزن ۵۰۰ کیلوگرمی است . این دو  کلاهک برای نفوذ   در اهداف مستحکم طراحی شدو کلاهک  اول نفوذ  کرده و منفجر می شود و کلاهک دوم تاخیری  بوده و بعد از نفوذ  کافی منفجر میشود.

نسخه دیگر کی ایی پی دی ۱۵۰  نسخه ای بود که در سوئد تست شد ولی تولید نشد . این نمونه ۱۵۰ کیلومتر برد داشت

تاروس N  نسخه ای برای حمله به باند ها  و یا حمله به اهداف  سبک . سه نمونه ریز مهمات روی این نسخه سوار میوشد:۱-  MUSJAS ½: ریز مهمات  غیر هدایت شونده برای  استفاده بر علیه اهداف نرم  ۲- STABO : یک نمونه مهمات ضد باند ۱۶ کیلوگرمی دارای  پیشرانه که بعد از جدا شدن از موشک اصلی با سرعت بالا به  سطح روی باند   خورده ، نفوذ  می کند و بعدن منفجر می شود ۳- SMArt  ریز  مهمات ضد زره که ۱۶ عدد ان توسط  موشک  حمل می شود . این نمونه هوشمند بعد از جدا شدن از موشک ، چتر خود را باز  کرده در اسمان معلق میشود و بعد از کشف زره پوش دمشن  توسط  کاونده فروسرخ   خود، چتر را رها کرده و به طرف هدف با موتور راکتی حرکت میکند

tornado-KEPD-350-missile-germany

تاروس ام پی: هنوز جزئیاتی از این مدل فاش نشده ولی گفته شده یک نسخه جنگ الکترونیک و سرکوب کننده پدافند است

تاروس اپ پی ام: نسخه الکترونیک که در واقع با انفجار  بر فراز  تاسیسات دشمن و ایجاد یک موج الکترونیکی  بسیار قوی تجهیزات  الکترونیکی  دشمن را نابود میکند(به دلیل  وارد شدن ولتاز بالا). این نمونه در سال ۲۰۰۲  ازمایش  شد

تاروس سی ال: نسخه پرتاب شونده از کشتی و کاموین  مجهز به  یک بوستر راکتی کمکی برای پرتاب    و رسیدن  به سرعتی که موتور توربوفن بتواند  شروع به کار کند.

تاروس تی: نسخه ای برای پرتاب از هواپیما های ترابری   چون سی ۱۳۰ و ای ۴۰۰ و یا بمب افکن ب  ۵۲ . این موشک را میتوان از درون محفظه بار و یا زیر بال هواپیمای  ترابری  پرتاب کرد.

همکنون تورنادو  و تایفون ارتش المان، اف۱۸ ارتش اسپانیا ،   گرپین ارتش  سوئد و اف۱۵ کا ارتش کره جنوبی  تاروس را پرتاب میکنند .

در سال ۱۹۹۷ نیروی هوایی انگلستان طی قرار دادی با کنسرسیون مترا  بی ای ایی خواهان توسعه یک موشک کروز هواپرتاب بر اساس موشک  کروز هواپرتاب فرانسوی اپاچی  شد.

موشک کروز اشتروم شادو

انگلستان پیش از این هیچ موشک هواپرتاب کروز متعارف برای پرتاب از هواپیما  جنگی خود نداشت  و برای حملات هوایی دقیق از بمب های موشک های کوتاه برد هواپرتاب استفاده میکرد.این موشک جدید در سال ۲۰۰۰ تست شد و در سال ۲۰۰۴ رسما عملیاتی شد. موشک جدید استروم شادو نام گرفت(Storm Shadow)

موشک دارای بدنه شبیه سیگار برگ است و از یک موتور توربوجت TRI 60-30   ساخت توربومکای  فرانسه است و دارای رانش ۱٫۲۱۴ پاوند رانش است . موشک دارای یک ورودی هوا در زیر بدنه موشک است و میتواند با   سرعت ۱۰۰۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کند. موشک دارای بیشترین برد ۲۵۰ کیلومتر است ولی نیروی هوایی انگلستان در تست های پرتاب با سرعت بالا و ارتفاع مناسب به ۵۰۰ کیلومتر نیز برد را رسانده است

موشک دارای  دو بالچه جمع شونده در بالای سر موشک است که بعد از پرتاب باز شده و در انتهای موشک نیز هفت بخش متحرک برای هدایت موشک است

موشک دارای ۱۳۰۰ کیلوگرم وزن بود و از یک کلاهک انفجاری ۴۵۰ کیلوگرمی  بهره میبرد و دارای یک  کلاهک سخت برای توان نفوذ بیشتر در سطح سخت  است.

موشک دارای چند سامانه هدایت است که به صورت ترکیبی از ان ها بهره میبرد. اولین و اصلیترین  سامانه هدایت ان سامانه هدایت اینرسی  در کنار جی پی اس است  ولی برای هدایت در میانه مسیر از سامانه تراکام بهره می برد. در انتهای مسیر پروازی برای تشخیص  هدف از یک دوربین دید حرارتی استفاده میکند که در اخرین لحظه با تصویر برداری از منطقه هدف  و مطابقت  ان با تصویر در درون  حافظه که از قبل توسط ماهواره  تهیه  شده  مطابقت  داده ، و هدف را تشخیص می دهد .

اشتروم شادو

اشتروم شادو

البته می شود  موشک را تنها با کمک سامانه هدایت اینرسی و جی پی اس نیز به کار برد و با کمک یک رادار ارتفاع یاب  موشک را در ارتفاع ۳۰ متری سطح زمین  به طرف هدف پیش برد ولی برای  برنامه  ریزی موشک برای حمله از جهت های  مختلف استفاده از تراکام  مهم است

موشک را می شود قبل از پرواز برنامه ریزی کرد ویا در اسمان از طریق  امواج ماهواره  مختصات جدید را به انها داد . موشک میتواند به دو روش به هدف یورش ببرد . در صورت برنامه ریزی میتواند در اخرین لحظه ارتفاعش بالا برد و بر روی سر هدف شیرجه رفته و از بالا به هدف برخورد کند و یا اینکه در همان ارتفاع پایین پرواز کره و از کنار به هدف برخورد کند.

استروم شادو  به صورت عملیاتی روی تورنادو نصب شد ولی به سرعت از تایفون نیز پرتاب شد و در ادمه  روی میراژ ۲۰۰۰ و رافال نیز هماهنگ شد

نسخه دریا پرتاب این موشک نیز توسعه یافت است که MdCN  نام دارد  که در MBDA   فرانسه توسعه یافت. این نسخه تفاوت چندانی با نسخه  هواپرتاب از نظر کلی ندارد و برای پرتاب از شناور های رزمی و زیر دریایی توسعه یافته است . موشک در سال ۲۰۰۶ برای استفاده  نیروی دریایی فرانسه توسعه یافت  و از جمله الزامات  طراحی توان پرتاب از لوله ۵۳۳ م م اژدر افکن زیر دریایی ها بود.

موشک در سال ۲۰۱۰ از یک ناوچه شلیک شد و یک سال بعد از یک زیر دریایی با موفقیت تست شد . این نسخه دارای ۱٫۳ متر از نسخه هواپرتاب بزرگتر است و برد ان به ۱۰۰۰ کیلومتر می رسد و دارای سامانه هدایت مشابه نسخه هواپرتاب است اگرچه دست کم ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت اهسته تر  پرواز میکند.

1024px-BLW_MBDA_Storm_Shadow_missile_2

مشتریان

فرانسه مشتری هر دو نسخه  دریایی پرتاب و هواپرتاب است  که ۵۰۰ تیره نسخه هواپرتاب برای پرتاب از رافال و میراژ  ۲۰۰۰ را تحویل گرفته و ۱۵۰ نسخه دریا پرتاب را سفارش داده که از ناو و زیر دریای های این کشور  قابل پرتاب می شود

انگلستان با سفارش ۹۰۰ تیره استروم شادو بزرگارین مشتری این موشک است که ان را از تورنادو و تایفون های خود پرتاب میکند.

به غیر از این دو کشور یونان با ۶۰ تیره برای پرتاب از میراژ ۲۰۰۰ و اف۱۶ ، عربستان با ۲۰۰ تیره برای پرتاب از ترونادو و تایفون  ،امارات با ۶۰۰ تیره برای پرتاب از میراژ ۲۰۰۰ و اف۱۶،قطر ۱۴۰ تیره برای پرتاب از میراژ ۲۰۰۰، ایتالیا  ۲۰۰ تیره برای پرتاب از تایفون  از دیگر مشتریان این موشک هستند

موشک تاروس  اشتروم شادو
طول ۵٫۱ متر ۵٫۱ متر
قطر ۱۰۰۰ م م ۴۸۰ م م
کلاهک ۴۸۱ کیلوگرم ۴۵۰ کیلوگرم
برد ۳۵۰ تا ۵۰۰ کیلومتر ۲۵۰ کیلومتر
ارتفاع پروازی ۳۰ تا ۴۰ متر ۳۰ متر
سرعت ۷۰۰ تا ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت ۱۰۰۰ کیلومتر بر ساعت
هدایت جی پی اس، اینرسی،مرجع زمین و تصویر بردار جی پی اس، اینرسی،مرجع زمین و تصویر بردار

 ترجمه:عبدالحمید تارخ

منابع

http://www.airforce-technology.com/projects/taurus-kepd-350-missile-german/

http://www.airforce-technology.com/projects/storm-shadow-missile/

36+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

12 دیدگاه

  • با سلام اقای تارخ چگونه است که موشک استرم شادو و تاروس با وزن ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلویی فقط ۵۰۰ کیلومتر برد دارند ول موشک jassm  با وزن ۱۰۰۰ کیلولیی و کلاهک هم وزن بردش به ۱۰۰۰ کیلومتر میرسه؟

  • با تشکر از مقاله خوبتون.بنظر شما کدومشون بهتره.بعد اون تصویری که از تورنادو انگلیسی گذاشتن اون دو موشک دیگه رو هم معرفی بفرماید.با تشکر.

  • سلام آقای تارخنمونه شرقی موشک های فوق چه موشک هایی هستند و آیا در سطح برابر یا برتری نسبت به نمونه های غربی هستند یا در سطح پایین تری قرار میگیرند ؟آیا ایران توان ساخت موشکی در کلاس تاروس رو داره به صورت پرتاب از لانچر ؟

    • نویسنده

      سلام در حال حظار موشکی به این ویزگی در روسیه نیست الا که در اینده نسخه جدید خا ۵۸ وارد خدمت بشه… دست کم فعلا ما توان ساخت موشکی با چنین قابلیتی نداریم که بیشتر بر میگرده به سیستم هدایت ان

  • سلام  جناب تارخ ممنون میشم در مورد سطح مقع تاروس و اشتروم اطلاعلتی در دسترس هست؟