ایران در دهه ۱۳۴۰شمسی  به سرعت در حال تبدیل  شدن به بزرگترین قدرت دریایی منطقه بود. شاه ایران میخواست نیروی دریایی خود را از یک نیروی دریایی کوچک مستقر در اب های ایران خارج کرده و وارد اقیانوس هند شود از این رو به دنبال شناورهای بزرگ بود . شاه شناورهای بزرگی میخواست که انها را جایگزین ناوشکن های قدیمی  عمدتا بازمانده از جنگ جهانی دوم کند  و با در نظر گرفتن روشد سریع ناوچه ها در دهه ۱۹۶۰ میلادی شاه نیز به دنبال سفارش ناوچه های موشک انداز رفت. البته شاه در دهه ۱۳۵۰ شمسی حتی تلاش در خرید ناوشکن نیز کرد و دست  به سفارش چهار ناوشکن کلاس کوروش  زد که هر کدام بیش از ۷۰۰۰ تن وزن داشتند ولی با انقلاب سال ۱۳۵۷ این ناوشکن ها  تحویل ایران نشد تا ایران همکنون  شناور جنگی  با وزن بالا ی ۱۵۰۰ تن نداشته باشد

در دهه ۱۳۴۵  شاه دست به سفارش  چهار ناوچه  جدید به انگلستان زد. این ناوچه ها در انگلستان با نام ناوچه کلاس مارک۵ شناخته شده و توسط کمپانی واسپر تورنیکرافت و ویکرز تولید شد و اولین ان در سال ۱۳۵۱ وارد خدمت ارتش ایران شد تا برای چهار دهه قبل از ورود  ناوچه جماران پیشرفته ترین ناوچه ایرانها باشد

این ناوچه در ایران  در زمان حکومت  گذشته  با نام ناوچه کلاس سام تحویل شد و چهار فروند تحویل با نام های  سام، زال،روستم و فرامز به خدمت گرفته شد ولی بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ نام انها به کلاس الوند تغییر کرد و با نام های الوند(با شماره بدنه ۷۱)،البرز(با شماره بدنه ۷۲)  ،سبلان( با شماره بدنه ۷۳) و سهند(با شماره بدنه ۷۴) تغییر کرد؟؟!!(البته شماره بدنها  تغییر نکردند ولی اسم تغییر کرد)

n2799080-4143891

ناوچه سبلان از کلاس الوند که پیش از انقلاب با نام رستم شناخته می شد

ناوچه کلاس الوند یک ناوچه فلزی متعارف با بدنه از فولاد و الومنیوم  است  که دارای  طول ۹۴ متر و  وزن بارگیر کامل ۱۵۴۰ تن است .روی سطح ناو در بخش جلوی  توپ سینه، در پشت انها ساختمان فرمانده ، پشت ساختمان فرمانده ای دودکش و بعد از ان در پاشنه محل قرار گیری سلاح های ناو  است  و ناو دارای ۱۲۵ تا ۱۴۵ نفر خدمه  است

ناوچه دارای  دو موتور توربین گازی انگلیسی   Rolls-Royce Olympus TM-3A با توان ۴۶۰۰۰ اسب بخار است  که در کنار ان دو موتور دیزل  ۱۶ سیلندری  Ventura برای مواقع اضطراری ویا حرکت با سرعت بیشتر با توان ۳۸۰۰ اسب بخار قرار داده شده است. این  چهار پیشرانه به دو شفت(پروانه) متصل شده اند . ناو با موتور دیزل میتواند با سرعت ۳۱ کیلومتر بر ساعت و با موتور توربین گازی  به سرعت ۷۲ کیلومتر بر ساعت حرکت کند و برد ان با سرعت ۲۸ کیلومتر برساعت(با دیزل) ۹۰۰۰ کیلومتر می باشد

ناو دارای یک رادار چند منظوره Plessey AWS-1  ساخت انگلستان است که در دهه ۱۹۵۰ تکمیل شده و روی باند اس کار میکند . این رادار بر روی بلند ترین دکل نصب نشده ولی در عقب دکل بزرگ کشتی نصب شده است و دارای  توان چرخش ۱۵ دور بر دقیقه است که با در نظر گرفتن سرعت نچندان  بالای  چرخش، سرعت پیگری را کم میکند. این رادار دارای  بیشترین برد ۱۳۹ تا ۱۴۰ کیلومتر بر ضد اهداف هوایی و ۱۲۲۰۰ متر ارتفاع عمل دارد. البته این برد بر ضد هدافی در ابعاد بزرگ است.این رادار برای  جستجوی تحرک هوایی و دریایی استفاده می شود و در فرکانس ۲۷۰۰۰ تا ۳۱۰۰۰ مگاهرتز کار می کند. این رادار روی بسیاری از شناورهای اروپایی در دهه ۱۹۶۰  نصب شد ولی در دهه ۱۹۷۰ رادار  AWS-2  جایگزین این رادار شد

در این تصویر رادار جستجوی اصلی ناو لوی دودکش مشخص است . همچنین توپ 35 م م با یک توپ23 م م در عقب ناو تعویض شده احتمالا برای تعمیرات

در این تصویر رادار جستجوی اصلی ناو لوی دودکش مشخص است . همچنین توپ ۳۵ م م با یک توپ۲۳ م م در عقب ناو تعویض شده احتمالا برای تعمیرات.. در تصویر ناو الوند از کلاس الوند

همچنین ناو دارای یک رادار ناوبری Decca 1226 ، سامانه کنترل اتش   Oerlikon-Con traves Sea Hunter که در جلوی ناو قرار دارد و وظیفه  هدایت اتش توپ سینه   ناو را بر عهده دارد . رادار هدایت موشک Type 352C می باشد که بین ۵۰ تا ۷۰ کیلومتر برد دارد. همچنین ناو  دارای  دو سنار تایپ ۱۷۴ و تایپ ۱۷۰ برای کشف زیر دریایی است که یکی در زیر ناو بخش جلو قرار دارد. همچنین ناو دارای هشدار دهنده راداری و سامانه جنگ الکترونیک است

ناو دارای یک توپ  ۱۱۳ م م سینه  مارک ۸ است که بزرگترین توپ سینه موجود در کشور است و اکثر ناو های دیگر کشور حتی   کلاس جماران که بر اساس  الوند ساخته شده دارای  توپ ۷۶ م م هستند. توپ ۱۱۳ م م مارک  ۸ دارای  سرعت اتش ۲۷ گلوله بر دقیقه  است و برد گلوله های ان ۲۷ کیلومتر و وزن انها به ۲۱ کیلوگرم می رسد. این توپ توسط رادار کنترل اتش سی هانتر کنترل می شود

در تصویر توپ 113 م م دو توپ 20 م م و همچنین رادار هدایت اتش توپ سینه در جلوی برجک دیده می شود

در تصویر توپ ۱۱۳ م م دو توپ ۲۰ م م و همچنین رادار هدایت اتش توپ سینه در جلوی برجک دیده می شود

الوند در حال عبور از کانال سوئز

الوند در حال عبور از کانال سوئز

الوند در حال

ناو در نسخه تحویلی  به ایران دارای  لانچر پرتاب موشک  ضد کشتی سی کیلر بود.  الوند تا پنچ موشک در در عقب ناو حمل  میکرد که ۲۵ کیلومتر برد داشت. این موشک دارای  سامانه هدایت  در خط دید رادار بود و کارایی واقعا بدی داشت  و البته در دهه ۱۹۶۰ نیز توسعه  یافته  بود. این موشک ساخت انگلستان بود و بشدت در برابر جنگ الکترونیک اسیب پذیر  بود و به حتی  قابل جمینگ  کردن بود.عدم کارایی این  موشک در جنگ ایران و عراق  باعث برداشته شدن لانچر این موشک شد و ایران دست به نصب چهار موشک ضد کشتی سی ۸۰۲ در دو لانچر دو تایی در قسمت عقب ناو زد . این موشک ای از اواخر دهه ۱۳۷۰  شمسی دست کم روی این ناو نصب شد و با برد ۱۲۰ کیلومتر جان تازه ای  به این  ناو داد. بدون شک  برای  هدایت  این موشک  دست به  نصب  رادار  هدایت  افق روی این ناو زده شده است

 در تصویر چهار سیلوی پرتاب موشک سی 802 با فلش سیاه ،لوله پرتاب اژدر با فلش قرمز و دو توپ 35 م م با فلش ابی دیده می شود

در تصویر چهار سیلوی پرتاب موشک سی ۸۰۲ با فلش سیاه ،لوله پرتاب اژدر با فلش قرمز و دو توپ ۳۵ م م با فلش ابی دیده می شود

همچنین ناو در بخش عقب ناو دارای  یک برجک دو لول توپ ۳۵ م م اورلیکن است که  دارای  هدایت چشمی  است و یک کاربر در ان قرار میگیرید  . این تنها سلاح دفاع هوایی  این ناو است  اگرچه در ایران گفته شده  ناو مجهز به پرتاب گر موشک شانه پرتاب میثاق نیز شده که توسط  خدمه شلیک شود(بعید  است موشکی اینچنین در هوایی گرم جنوب روی  سطح اب موثر باشد اگرچه برد این موشک کمتر از ۴ کیلومتر است).  این ناو در زمان  تحویل دارای  نه موشک دفاع  هوایی سی کت بود. سی کیت یک موشک  هدایت در خط دید  کاربر بود و روش هدایت ان بسیار ساده و  کاملا غیر موثر  بود. یک کاربر روی ناو دارای یک سامانه نشان روی بود که به صورت چشمی ان را به روی هدف قرار میداد   و سامانه هدایت موشک  با در نظر گرفتن  موقعیتی  که  سامانه نشانه  روی به طرف ان  گرفته شده موشک را به طرف ان هدایت  میکرد(مشابه موشک تاو). این موشک ۵ کیلومتر برد داشت  و  عملا موثر نبود  زیرا با یک جنگ الکترونیک ساده  فرامین  هدایت به موشک نمی رسید  ویا اینکه  به دلیل سرعت بالا  جنگنده کاربر درست نمی توانست   هدفگیر را روی هدف نگهدارد. این سیستم در اواخر جنگ به دلیل بی  فایده بودن برداشته شد و مدتی جایش را توپ ۲۳ م م زد یو ۲۳ گرفته بود و نهایت کاملا حذف  شد. امروزه الوند  عملا در زمینه دفاع هوایی بی دفاع است اگرچه احتمالا در اینده  سامانه ای کی ۶۳۰  روی این ناو نصب خواهد شد که بر اساس برخی تصاویر به نمایش گذاشته شده در تلویزیونی دولتی در حال تست است

همچنین ناو دارای دو توپ ۲۰ م م تک لول در جلوی ناو است و از مسلسل  ۱۲٫۷ م م نیز استفاده میکند

همچنین ناو برای نبرد ضد زیر دریایی دارای دو توپ اژدر ۳۲۴ م م نیز است

شلیک موشک ضد کشتی سی کیلر از ناو سبلان پیش از انقلاب(در ان زمان رستم)

شلیک موشک ضد کشتی سی کیلر از ناو سبلان پیش از انقلاب(در ان زمان رستم)

در این تصویر به خوبی شش پرتابگر موشک ضد کشتی سی کیلر قابل دیدن است . تصویر پیش از انقلاب

در این تصویر به خوبی شش پرتابگر موشک ضد کشتی سی کیلر قابل دیدن است . تصویر پیش از انقلاب

چهار فروند از این ناو تحویل ایران شد. این ناو ها در جریان جنگ در نبرد موثری با نیروی دریایی عراق گفته شده  توانست چندین (به گفته ای شش) شناور عراقی را غرق کند. دو ناوچه سبلان و سهند در عملیات آخوندک در جریان جنگ نفتکش‌ها  رودرروی  کشتی‌ها و هواپیماهای نیروی دریایی آمریکایی قرار گرفتند که این رویارویی به غرق شدن سهند و از کار افتادن سبلان منجر شد.در این عملیات به دلیل نبود سامانه موثر ضد کشتی و پدافندی و همچنین عدم پوشش درست هوایی برخی از مردان شجاع ارتش به شهادت رسیدند

ناوچه سهند بهار سال ۱۳۶۷ (۱۸ آوریل ۱۹۸۸) در جریان عملیات آخوندک نیروی دریایی ایالات متحده غرق شد. سهند وقتی در ده مایلی جنوب غرب جزیره لارک قرار داشت توسط دو هواپیمای تهاجمی A-6  اینترودر موقعیت‌یابی شد و سپس با دو موشک ضد کشتی هارپون و دو بمب هدایت لیزری  اسکیپر مورد اصابت قرار گرفت. سپس بمب‌های خوشه‌ای راک‌آی پرتاب‌شده توسط یکی از اینترودرها و یک موشک هارپون دیگر از ناوشکن جوزف اشتراوس کار کشتی را تمام کرد. سهند ساعت‌ها در حال سوختن بود تا اینکه بالاخره آتش به مخزن مهمات آن رسیده و باعث انفجار و غرق کشتی شد. آخوندک نخستین عملیاتی بود که ارتش ایالات متحده در آن از موشک سطح‌به‌سطح در درگیری دریایی استفاده نمود.

 ناوچه سبلان نیز  در عملیات آخوندک توسط بمب‌های هدایت لیزری هواپیماهای ای-۶ اینترودر  نیروی دریایی آمریکا به شدت آسیب دیده و از کار افتاد ولی به علت ترک نبرد توسط نیروهای آمریکایی از غرق شدن رهایی یافت. سبلان کمی بعد از پایان نبرد سبلان توسط یک یدک‌کش ایرانی به بندرعباس منتقل شد.این ناو چند سال بعد دوباره وارد خدمت شد(این بخش از ویکی پیدا بر گرفته شده است)

در این تصویر امده شلیک موشک ضد کشتی سیکیلر ولی موشک شلیک شده موشک سی کت است

در این تصویر امده شلیک موشک ضد کشتی سیکیلر ولی موشک شلیک شده  در تصویر موشک سی کت است. به جایگاه پرتاب موشک در جلوی ساختمان ناو نگاه کنید

موشک سی کت

موشک سی کت

 همچنان سه فروند ناوچه های کلاس  الوند  هنوز هم در ارتش  خدمت میکنند(الوند، البرز، سبلان) و بعد از کلاس موج سنگین ترین ناوچه های ارتش هستند(موج شامل جماران و دماوند با تناژ ۱۵۰۰ تن). از نظر رادار ارتقا خاصی به خود ندیده اند(اگرچه رادار هدایت اتش ارتقا یافته و یک مجموع اپتیکی جدید به خود دیده است)  ولی بزرگترین مشکل انها نه الکترونیک مربوط به چهال سال پیش است بلکه  نداشتن دفاع هوایی است  به شکلی که اغراق نیست که هر سلاح هواپرتابی  میتواند این ناو را غرق کند اصلا نیاز به سلاح پیچیده ای نیست.  تنها سلاح ضد هوایی ان توپ۳۵ م م دو لول است که ان نیز به شکل چشمی هدایت می شود  و ای کاش میشد دست کم ان را با یک سامانه کوتاه برد هدایت رادار و یا اپتیکی تعویض کرد. امروزه  این کلاس در یک حمله هوایی و یا حمله موشکی یک ناو دیگر بسیار اسیب پذیر هستند

ایران بر اساس این کلاس ناو ناوجه  کلاس موج را طراحی کرد که کمی سنگینتر و کشیده تر است و دارای یک محل  فرود بالگرد و همچنین دارای دو موشک  پدافند استاندارد ۱ و یک توپ ۴۰ م م در عقب است که البته ان نیز فاقد سیستم  هدایت است . به زودی مقاله ای کامل در مورد کلاس موج خواهیم داشت

*****طی چند روز گذشته خبری مبنی بر حضور ناوگروه ارتش جمهوری اسلامی ایران در اقیانوس اطلس شنیده ایم که این ناو گروه شامل ناو الوند و ناو لجستیکی بندرعباس است ******

دیگر شناور های رزمی موجود در ایران

قایق تندرو موشک انداز کلاس کمان

قایق تندرو موشک انداز کلاس تندر

ناوچه قهرمان سهند که طی نبرد غرق شد

ناوچه قهرمان سهند که طی نبرد غرق شد

مشخصات

طول کشتی ۹۴٫۵ متر
پهنای بدنه ۱۱٫۰۷ متر
ارتفاع ستون ۳٫۲۵ متر
بارگیری استاندارد ۱٬۱۰۰ تن
حداکثر ظرفیت بارگیری ۱۵۴۰ تن
نوع موتور ۲ موتور دیزلی پکسمن ونتورا
با قدرت ۳٫۸۰۰ bhp
۲ موتور توربین گازی  رولزرویس المپوس
با قدرت ۴۶٫۰۰۰ اسب بخار
تعداد خدمه ۱۲۵ تا ۱۴۶ نفر
سرعت ۱۷ گره دریایی (۳۱ ک‌م) با موتور دیزلی
۳۹ گره (۷۲ ک‌م) با توربین گاز
برد عملیاتی ۹ هزار کیلومتر باسرعت ۲۸ ک‌م
جنگ‌افزارها
توپخانه ۱ × توپ ۱۱۴ میلیمتری مارک-۸
۲ × اژدر سه‌گانه ۳۲۴ میلیمتری
سیستم موشکی ۴ سی-۸۰۲ (در ۲ لانچر ۲تایی)
دراصل: ۵ مارته در لانچر ۵تایی
توپخانه ضدهوایی ۱ × توپ ۲۰ م‌م
۱ x توپ دولول ۳۵ م‌م
موشک دفاع هوایی ۹ موشک گربه دریایی در ۳ لانچر ۳تایی
(در ۱۹۹۵ برداشته شد)

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع

http://www.globalsecurity.org/military/world/iran/alvand.htm

https://en.wikipedia.org/wiki/Alvand-class_frigate

http://www.militaryfactory.com/ships/detail.asp?ship_id=IRIN-Alvand-F71

و چند منبع دیگر

 

59+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.