هواپیماهای جنگنده

نسل های جنگنده ها

حتما شنیده اید که  مثلا می گویند جنگنده امریکایی اف16 فالکن ساخت امریکا جنگنده نسل چهارم است.شاید این سئوال پیش بیاید که بر چه اساسی جنگندها را نسل بندی میکنند ویا چرا فلان جنگنده در فلان نسل قرار میگرید.اولین مورد درباره نسل بندی این است که این رده بندی تنها شامل جنگنده ها شامل شکاری رهگیرها ،جنگنده بمب افکنها و جنگندهای ضربتی و تهاجمی میشود و هواپیما های  ترابری ویا بمب افکنهای بزرگ را شامل نمی شود ،دوم اینکه این رده بندی مربوط به جنگنده های است که دارای پیشرانه جت میباشند .همچنین نسل بندی یک جنگنده به سال ساخت ان ربطی ندارد بلکه به یکی سری توانای های فنی و تکنولوژی بستگی دارد.امروزه جنگنده به هفت نسل تقسیم بندی میشند که در زیر امده است.

0922045

جنگنده های نسل اول

نسل اول جنگنده درواقع اولین جت های جنگی عملیاتی جهان می باشد.این جتها که در روز گار جنگنده های موتور پیستونی تکمیل شدند دارای مشکلات بسیاری در زمینه پیشرانه جت خود بودند که دلیل ان نیز نو ظهور بودند فناوری جت بود.اولین جت های عملیاتی جهان دقیقا مربوط به جنگ جهانی دوم بودند.جت های همچون me262 ساخت المان نازی و میتور ساخت انگلستان که هر دو در طی دو سال اخر جنگ جهانی دوم به کار رفتند.فرق اساسی این جنگنده های نسل اول با جنگنده های پیستونی همانا موتور جت انها بود که به انها سرعت پیمایش بیشتر و سقف پروازی بالاتری را میداد والا هیچ تفاوتی از لحاظ سلاح و سیستمهای پروازی با جنگنده های موتور پیستونی نداستند.این نسل در اواخر دهه 1940 تکمیل و به خدمت در امدند.از جمله جنگندهای نسل اول میتوان به جنگدهای امریکایی اف80/84/86/89 و جتهای روسی میگ15 و17 و جنگنده فرانسوی میسترال و سوئی ساب21 لنسر اشاره کرد.

جنگنده های نسل دوم

با اغاز دهه 1950 سرعت جنگنده های جت افزایش پیدا کرد و کم کم از سرعت صوت گذشت.تا اواخر دهه 1950 بسیاری از جتهای جنگی به راحتی حتی از سرعت 2 ماخ نیز میگذشتند.این همان فرق بزرگ بین جتهای نسل اول و نسل دوم بود.از طرفی رادار جایگاه خود را در بین جنگنده ها باز کرده بود و مفهوم جدید شکاری همگونه اب هوا را به وجود اورده بود.البته تمام نسل دومی ها رادار نداشتند و درواقع چیزی که بین یک نسل اولی  و دومی فرق میگذاشت توان عبور از دیوار صوتی بود.نسل دومی ها به غیر از رادار توان شلیک موشک های هوا به هوای فروسرخ نسل اول مانند AIM9B سایندوندر امریکایی و کا1  و ار13 روسها را نیز داشتند.این نسل از جنگند ها در دهه 1950 تولید و به خدمت در امدند.از جمله جتهای نسل دوم میتوان به  جنگنده های امریکایی اف5/8/104/105/11/101/100 و جتهای روسی میگ /21 سوخوی7  و جت های فرانسوی سوپر میسترال(که فرقش با میسترال توان رسیدن به فراتر از سرعت صوت بود)و میراژ3 و ساب 35 دراگن سوئدی نام برد.(البته این دو جنگنده اخری را برخی نسل سوم هم میدانند)

نسل سوم

شاید بزرگترین تفاوت نسل سوم با نسل قبل در رادار ها و موشک های هوا به هوا بود.با تکمیل رادار های پالاس داپلر توان کشف و قفل بر روی هدف برای شلیک و هدایت موشک های هدایت رادار نیم فعال به وجود امد.با ظهور اولین نسل موشک های هوا به هوای رادار نیم فعال همچون اسپارو در امریکا و ار4 و ار40 در شوروی جنگنده های ساخته شد که اگرچه چالاکی زیادی نداشتند ولی توان حمل و شلیک موشکهای هوا به هوای رادار نیم فعال را از مسافت بیش از 20 کیلومتر داشتند.بر طبق تفکر جدید وقتی می شود با شلیک یکی ویا دو موشک رادار نیم فعال از مسافت زیاد جنگنده دشمن را از را دور زد چرا در یک درگیری پیچ در پیچ نزدیک هوایی شرکت کرد و خود را به خطر انداخت.این فلسفه کاملا درست بود ولی  در ان زمان رادارها و اینگونه موشک ها در اول راه بودند و در مرحله عمل این فلسفه درست از کار در نیامد.از این رو توان حمل و شلیک موشک های هوا به هوای هدایت راداری از جمله بزرگترین تفاوت نسل سوم با دوم بود.توان استفاده از سلاح های هدایت شوند لیزری و تلویزونی در حمله به اهداف هوا به زمین نیز از جمله تفاوتهای نسل سوم با دوم بود.این نسل جنگنده های در دهه 1960 تکمیل و در دهه 1970 عملیاتی شدند.از جمله نسل سومی ها میتوان به جنگنده های امریکایی اف4  جنگندهای روسی میگ23/25 سوخوی15/17 توپلوف28 و یاک38 عمود پرواز جنگند فرانسوی میراژ اف1،جنگنده سوئدی ساب37 ویگن  و صاعقه از ایران اشاره کرد.همچنین در این نسل میتوان به برخی از جنگند ها اشاره کرد که مدل های پیشینشان  در نسل دوم بود ولی با پیشرفت در مدلهای اخر،این مدلهای برتر شامل نسل سوم شدند از جمله میتوان به F5E تایگر 2 و نسخه bis میگ21 فیشبد روسی نام برد.همچنین بمب جنگنده های تهاجمی چون ای 6 و ای7 نیز از جمله جنگنده های این نسل بودند. اگرچه برخی ویژگی های ای 7 و ای6 مربوط به نسل چهارم میشد از جمله موتور توربوفن انها

جنگنده های نسل چهارم

جنگنده های نسل چهارم در ایرودینامیک  و بدنه نسبت به نسل قبل جهش بزرگی داشتند.در این نسل جنگنده ها چند منظوره تر و چالاکتر شدند.بدنه ای سبکتر و استفاده از مواد ترکیبی از جمله ویژه گی های این نسل هستند.استفاده گسترده از سیستمهای الکترونیکی پیشرفته برای چند ماموریتی بودند.استفاده از سیستم پرواز دیجیتال با سیم  به  جای سیستم سیستم پرواز با کابل در مدل های قبلی ،نمایشگر سربالای و نمایشگر های چند منظوره برای اولین بار در نسل چهارم به کار رفت.با بر روی کار امدن نمایشگرهای چند کاره نمایشگرهای  تک کاره و نشانگرهای عقربه ای که کابین جنگندهای نسل های قبل را پر کرده بود برچیده شد و  کار خلبان با نصب سیستم هوتاس اسان شد.رادارها از حالت داپلر در این نسل به حالت پالاس داپلر درامد و توان دید رو به پایین نیز به جنگند ها داده شد و این جنگنده ها توانستند با کمک رادار های پالاس داپلر موشکهای هوا به هوای رادار فعال را شلیک کنند و بزرگترین تفاوت انها با نسل قبل داشتن موتور توربوفن به جای موتور توربجت است که مصرف کمتر و طول عمر بیشتری دارد .هزینه عملیاتی در نسل چهارم به طور چشمگیری کاهش پیدا کرد و تعمیر و نگهداری انها اسان شد.از جمله جنگنده های نسل چهارم میتوان به جنگنده های امریکایی اف14/15/16/18 ،جنگنده های روسی میگ 29  سوخوی 27/30/33 جنگنده فرانسوی میراژ2000 و گرپین سوئدی  سی هارییر  و تورنادو انگلیسی اشاره کرد.

جنگنده های نسل چهار و نیم

با پایان جنگ سرد در سال 1991 بسیاری از کشورهای نظامی بودجه های دفاعی خود را کاهش دادند.این کاهش به این معنا بود که انها دیگر برای خرید جنگنده های جدید پولی نخواهد داد از این رو کمپانی های سازنده جنگنده نیز نمی توانستند جنگنده ای جدید طراحی کنند زمانی که مشتری برای انها وجود نداشت.از این رو این کمپانی ها با کمک جهش در علم کامپیوتر و الکترونیک از جمله در زمینه ریز پردازنده ها دست به بهسازی جنگنده های نسل چهارم خود زدند.این نسل جدید در واقع جنگنده های همچون میگ29،سوخوی27 ،اف16 ویا اف18 بودند که با کاهش سطح مقطعی رادار و افزایش کارای چشمگیر رادار  ویا حتی نصب رادار کاوش ارایه الکترونیک بهسازی شده و به میگ35،سوخوی30 ام کا،اف16 ایی و اف و سوپر هورنت تغییر پیدا کردند.البته برخی از این چهار و نیم ها نیز جنگنده های جدید بودند مانند یورفایتر و رافائل و میتسابیشی اف2 .شاید یکی از تفاوت های بزرگ نسل چهارم و نیم با نسل چهارمی ها بهره گیری از رادار کاوش ارایه الکترونیکی می باشد که به قولی تفاوتش با رادارهای پالاس داپلر تفاوت کیفیت فیلم وی اچ اف با دی وی دی می باشد.در این بین جنگنده های چون میگ31  و اف15 ایی نیز هستند به این نسل تعلق دارند

جنگنده های نسل پنجم

جنگنده های نسل پنجم با اف22 رپتور در سال 2005 میلادی وارد عرصه شدند.این نسل دارای توان استیلز،رادار با توان خروجی بالا ،سنسورهای کشف کننده فروسرخ کابین بسیار شیشه ای که برخی از فرامین به صورت صوتی یا با نگاه کردن اجرا میشود،سیستم جنگ شبکه محور .این جنگنده ها به دلیل پیشرفت در علم ایرودینامیک و همچنین خروجی های بردار رانش چالاکی خاصی به جنگنده های این نسل داده.اگرچه برخی از جنبه های این نسل مانند موتور با خروجی بردار رانش ویا رادار کاوش ارایه الکترونیک در نسل 4.5 نیز دیده شدولی شاید توان استیلز بودن از جمله ویژگی بارز این نسل است.اف22 و اف35 ساخت امریکا،سوخوی تی50 ساخت روسیه و جی20 ساخت چین از جمله جنگنده های این نسل می باشند.

جنگنده های نسل ششم

هنوز این جنگنده ها به پرواز در نیامده اند ولی دولت امریکا تی پروژه اف ای ایکس ایکس در حال بررسی ساخت چنین جنگنده ای هستند.این جنگنده برای مقابله با جنگندهای نسل پنجم  جدید روسها و چینیها ساخته خواهد شد  . در حال حاضر بر سر ویژگی نسل ششم در امریکا بحثهای زیادی است و ویژگیهای کامل ان مشخص نیست. ایا یک جنگنده ماورای صوت با سرعت بیش از 5 ماخ  ویا استفاده از فناوری استیلز . نسل ششم   طی سال های 2035  تا 2040  وارد خدمت خواهند شد.

گرداوری:عبدالحمید تارخ

برچسب ها

نوشته های مشابه

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
بستن