ارتش امریکا از دهه ۱۹۵۰ از AC-47 نسخه توپخانه پرنده هواپیمای  ترابری سی ۴۷ و همچنین از AC-119 نسخه توپخانه سی ۱۱۹ بهره می برد. هر دو هواپیما موتور پیستونی و کم سرعت کم تری نسبت   به هواپیماهای توربوپراپ بودند و تنها به مسلسل های ۱۲٫۷ م م و مسلسل مینیگان ۷٫۶۲ م م  مجهز بودند  . ارتش  امریکا  از اوائل دهه ۱۹۶۰  به دنبال جایگزین بزرگتر برای هر دو این هواپیماها می گشت ولی  دست کم تا زمان ورود  به ویتنام این تصمیم عملی نشد . در ویتنام به سرعت مشخص شد که ای سی ۴۷ که به تعداد بیشتری در خدمت بود و حتی ای سی ۱۱۹ دارای  سرعت کم و همچنین سلاح نا مناسب هستند. مسلسل ۱۲٫۷ م م ویا مینیگان برد کمی  داشتند و از این رو هواپیما باید در ارتفاع پایین پرواز می کرد و در معرض اتش پدافند بود و چند فروند انها از دست رفت

امریکا برای مدتی روی ای سی ۱۱۹ توپ ۲۰ م م ام۶۱ نصب کردند ولی در نهایت  در سال ۱۹۶۵ به دنبال طرح جدید رفتند. خوب بهترین گزینه در ان زمان سی ۱۳۰ هرکولس بود . در سال ۱۹۶۵ زمانی که این برنامه اغاز شد  هرکولس در نقش های زیادی  مانند ترابری ، سوخت رسان، جنگ الکترونیک و…. به کار رفته بود و بهترین گزینه موجود  بود.در سال ۱۹۶۷ یک سی ۱۳۰ طی برنامه گانشیپ۲ در پایگاه هوایی رایت پترسون برای حمل سلاح تغییر کرد . این تغییرات شامل   دریچه شلیک سلاح از درون هواپیما در سمت چپ  هرکولس و همچنین   سامانه دید شبانه و یک رایانه کنترل اتش انالوگ بود. ازمون های پروازی  در سپتامبر سال ۱۹۶۷ اغاز شد و بعد از ۹۰ روز برای تست بیشتر به ویتنام  اعضام شد  و با نام AC-130A  شناخته شد. هفت فروند نسخهC130A  به این نسخه ارتقا یافتند  و در سال ۱۹۶۸  راهی ویتنام شدند و جایگزین ای سی۱۱۹ و ای سی ۴۷ های نیروی هوایی شدند

برای اشنایی با سی ۱۳۰ هرکولس اینجا را کلیک کنید

نخستین نمونه AC-130A که دارای دو مسلسل 7.62 م م و دو توپ 20 م م بود

نخستین نمونه AC-130A که دارای دو مسلسل ۷٫۶۲ م م و دو توپ ۲۰ م م بود

AC-130A

این نمونه نخستین نمونه این هواپیما است که از تبدیل ۱۹ فروند  C-130A  به دست  امد . در پیش نمونه که در سال ۱۹۶۷ به ویتنام اعضام شد دارای  چهار مسلسل ۷٫۶۲  م م مینیگان و چهار توپ ۲۰ م م ام ۶۱ بود. مینیگان یک مسلسل گاتیلینگ ۶ لول است که دارای  سرعت اتش  ۲۰۰۰ تا ۶۰۰۰ گلوله بر دقیقه بسته به تنظیم بود  و برد موثر ان ۱۰۰۰ متر بود.توپ ام ۶۱ نیز همان توپ ۲۰ م م شش لول نصب شده بر روی جنگنده های امریکا بود که نسخه نصب شده روی  ای سی ۱۳۰ تا ۴۰۰۰ گلوله بر دقیقه اتش  میکرد . ولی در ۱۸ نسخه بعدی هواپیما  به جای  چهار مسلسل و چهار توپ ۲۰ م م دارای  دو مسلسل و دو توپ ۲۰ م م بود وبه جای دو توپ ۲۰ م م دیگر دارای  دو توپ ۴۰ م م بوفورس  حمل میکرد. توپ ۴۰ م م بوفورس میان دو جنگ جهانی  به عنوان توپ ضد  هوایی ساخته شده و سرعت اتش  ان در نسخه ال۶۰ که روی ای سی ۱۳۰ نصب شد ۱۲۰ گلوله بر دقیقه بود. در واقع نیاز به شلیک در برد بیشتر باعث نصب این توپ شد زیرا با افزایش برد دقت هدفگیری کاهش میافت  ولی گلوله ۴۰ م م بزرگ بود مهمات انفجاری ترکش شونده  حمل میکرد

 همچنین هواپیما دارای  یک رادار AN/AAD-4   در کنار بدنه یکی در جلو و دیگیر در عقب برای هدایت اتش توپ  بود  و از یک دوربین دید در شب ASQ-145 در سمت چپ بدنه در جلو بدنه برای کشف اهداف  در شب بهره می برد. یک مسافت یاب لیزری  AVQ-18 فاصله تا هدف را مشخص میکرد و برای  اتش دقیق  از جمله با توپ ۴۰ م م یک رایانه  اتش دیجیتال  AYK-9 نیز در دسترس بود که دست به تنظیم زاویه  لوله توپ می زد

بعد از مدتی حضور در ویتنام  هواپیما به هشدار  دهنده رادار و غلاف  جنگ الکترونیکALQ-87 برای مقابله با سامانه های سام ۲ تجهیز شدند . در ادامه به یک رادار APQ-133 برای کشف اهداف  متحرک نیز مجهز شد که ان نیز با توپ  ۴۰ م م هماهنگ بود

نسخه بعدی AC-130A که دارای دو توپ 40 م م در عقب و دو توپ 20 م م در جلو است. در تصویر رادار هدایت توپ در کنار دو توپ به شکل برامده میتوان دید

نسخه بعدی AC-130A که دارای دو توپ ۴۰ م م در عقب و دو توپ ۲۰ م م در جلو است. در تصویر رادار هدایت توپ در کنار دو توپ به شکل برامده میتوان دید

تصویر از جلو AC-130A .. در این تصویر دو توپ 20 م م و در کنار نها دریچه دوربین دید در شب (دوربین سطح نوری کم) دیده می شود

تصویر از جلو AC-130A .. در این تصویر دو توپ ۲۰ م م و در کنار نها دریچه دوربین دید در شب (دوربین سطح نوری کم) دیده می شود

AC-130E

در سال ۱۹۷۳ بر اساس C-130E که موتور قویتر و مداومت پروازی بیشتری داشت نسخه ای سی ۱۳۰ ایی ساخته شد. این نسخه دارای تغییراتی   از جمله ارتقا رادار هدفگیر در کنار بدنه و همچنین دوربین دید شبانه بود که در اواخر دهه ۱۹۷۰ به یک دوربین دید حرارتی پیشرفته تعویض شد و همچنین دارای یک سامانه جنگ الکترونیک نیز بود  ولی بزرگترین تغییر ان در تسلیحات ان بود. این نمونه  دارای  دو  توپ ۲۰ م م  در جلوی  بدنه  و یک توپ ۴۰ م م و یک توپ ۱۰۵ م م در قسمت عقب است .توپ ۱۰۵ م م در واقع هویتزر  ۱۰۵ م م ام ۱۰۲ است که در ۱۹۶۲ عملیاتی شد و در ویتنام نیز به کار امد. این هویتزر  در حال زمین  به زمین   تا ۱۱ کیلومتر برد دارد  و در ای سی ۱۳۰ تا ۱۲ گلوله بر دقیقه اتش  میکند. در واقع تجربه در ویتنام نشان  داد بر ضد برخی اهداف  مانند ساختمان های و یا استحکامات  توپ ۴۰ م م کافی نیست از این رو توپ۱۰۵ م م نیز روی این مدل نصب  شد. توپ ۱۰۵  م م را میتوان با رادار و یا اپتیک اتش کرد. بین توپ ۴۰ م و ۱۰۵ م م یا رادار ای پی کیو ۱۵۰ بود که برای هدایت اتش  این دو توپ استفاده می شد  اگرچه با کمک اپتیک نیز توان اتش وجود داشت. ۱۹ فروند سی ۱۳۰ ایی به این نسخه تغییر یافتند

خدمه در حال گلوله گذاری توپ 105 م م و در کنار ان نیز توپ 40 م م

خدمه در حال گلوله گذاری توپ ۱۰۵ م م و در کنار ان نیز توپ ۴۰ م م

110922-F-NI784-015-1024x681

تصویری از توپ 105 م م و توپ 40 م م در کنار هم

تصویری از توپ ۱۰۵ م م و توپ ۴۰ م م در کنار هم. در این نمونه رادار هدایت توپ بین دو توپ قرار دارد

AC-130H

این نسخه  بر  اساس سی ۱۳۰ اچ ساخته شد.  ۹ فروند سی ۱۳۰ اچ به این مدل ارتقا یافتند  و ۱۰ فروند AC-130E نیز به این مدل ارتقا یافتند.این نسخه از نظر تسلیحاتی با مدل قبل فرق نداشت  ولی برای توپ ۴۰ م م و دو توپ ۲۰ م م دارای  یک دوربین دید  حرارتی  مستقل بود  و از یک دوربین دید  حرارتی در زیر دماغه بهره میبرد .  این نمونه دارای رادار APN-241 مشابه  رادار ای جی پی ۶۶  جنگنده اف۱۶ برای کسب هدف بود و با کمی ارتقا توان نقشه برداری  یافته بود  و برای ناوبری نیز از ان بهره برداری می شود . این رادار در دماغه قرار دارد . همچنین دارای   سامانه دید شبانه  سطح نوری کم ASQ-145  و نسخه جدید رادار هدایت اتش ای پی کیو ۱۵۰ ،  پرتاب کننده  فلر برای فریب موشک های شانه پرتاب بود   و  از سامانه جنگ الکترونیک  ALQ-172  زیر بال ها  بهره می برد   . یک نسخه خاص نیز  از این نمونه توسعه یافت که تنها مجهز به توپ ۴۰ م م و ۱۰۵ م م بود

2133276

تصویری AC-130H . این نسخه زیر دماغه خود دارای دوربین دید حرارتی است و در تصویر دریچه دوربین دید شبانه و حرارتی و در بالای ان سامانه جمع اوری فرکانس های رادیویی دشمن دیده می شود

2007967

1280px-AC-130_Training 1280px-AC-130H_Spectre_jettisons_flares

AC-130U اسپوکی۲

در دهه ۱۹۹۰ نیروی هوایی تصمیم به از خدمت خارج کردن AC-130A خود گرفت و برای جایگزینی انها ای سی ۱۳۰ یو را به خدمت گرفت . این نسخه  ارتقا زیادی به خود دید. این  نسخه دارای رادار ای پی کیو ۱۸۰  است بر اساس رادار ای پی جی ۷۰ استریک ایگل ساخته شده  و توان تشخیص حرکت هر جسم متحرکی را دارد و میتواند دست به نقشه برداری از سطح زمین  بزند و به ان اجازه درگیری   همزمان  با دو هدف  در برد هزار متری  را می دهد . دارای   سامانه ناوبری بر مبنای  جی پی اس  است و از یک هشدار دهنده رادار از نوع  AN/ALR-69 ،  هشدار دهنده  فروسرخ  AAR-44  برای هشدار در مورد نزدیک شدن موشک بهره می برد و این سامانه در کنار خود یک اختلالگر  فروسرخ  نیز دارد که با ایجاد امواج فروسرخ مزاحم  قفل موشک های فروسرخ را دشوار میکند . زره در بخشهای کنار و زیر بدنه افزوده شده و موتور مجهز به روپوش حرارتی برای کاهش حرارتی ارسالی شده است. این نسخه  دارای دو دوربین  پانورماتیک  حرارتی از نوع AAQ-26 است که توان نشان گذاری لیزری را نیز دارد. یکی از این سامانه ها در  زیر دماغه و دیگری زیر هواپیما در سمت چپ نصب شده است. تصاویر این دو دوربین برای فرمانده هواپیما برای تعیین هدف و همچنین برای یک اپراتور  برای هدفگیر سلاح نمایش داده می شود

همچنین این هواپیما دارای یک خط ارتباط داده برای دریافت و یا ارسال تصاویر  واحدهای مختلف است و حتی به نوعی میتواند نقش یک پس فرمانده ای را بازی کند. از نظر تسلیحاتی این نمونه دارای  یک توپ۴۰ م م، یک توپ ۱۰۵ م م یک توپ  ۲۵ م م گاتیلینگ در جلو بدنه بود. توپ  GAU-12/U  یک توپ ۵ لول ۲۵ م م  است که در مرحله اول به شکل غلاف برای هواپیمای AV-8B تفنگداران دریایی توسعه یافت  ولی بعد نسخه از ان برای ای سی ۱۳۰ یو انتخاب شد. این توپ سرعت اتش ۲۵۰۰ گلوله بر دقیقه داشت و از توپ ۲۰ م م که در نسخه های اولیه گان شیپ نصب شده بود قدرت بیشتری داشت. در این مدل هر سه توپ را می شود  با رادار هدایت کرد ویا با اپیتک روی هدف قفل کرد

۱۷ فروند سی ۱۳۰ اچ به این مدل ارتقا یافتند

Ac130_gunship

تصویر AC-130U. در تصویر دو دوربین دید حرارتی، سامانه هشدار دهنده نزدیک شدن موشک دیده می شود

2686676 1772073

gVCHejp

AC-130W  استینگر ۲

این نسخه    از تبدیل نسخه  MC-130W   به دست  امد که نسخه  نیروی ویژه هرکولس بود. این نمونه  بر اساس بر تجارب نبرد در افغانستان  و عراق توسعه یافت. در مرحله  اول دارای سامانه های مشابه AC-130U  است ولی تغییراتی  در جنگ افزار خود دارد. تنها دارای  یک توپ۱۰۵ م م و یک توپ ۳۰ م م است.  این توپ همان توپ ۳۰ م م بوش مستر  است که روی برخی نفربر های زرهی نصب  شده و دارای  سرعت اتش ۱۰۰ تا ۲۰۰ گلوله بر دقیقه است . این نسخه  میتواند هر نفربری را شکار کند. ولی شاید بزرگترین تفاوت این نسخه  توان حمل تسلیحات هواپرتاب هدایت شونده  است. این نمونه دارای  یک جایگاه زیر هر بال است  که میتواند روی هم تا ده موشک ای جی ام  ۱۷۶ گریفین و یا ده بمب هدایت ماهواره جی بی یو ۴۴ را حمل کند.

ای جی ام ۱۷۶ گرفین یک موشک کوچک با سامانه هدایت دوگانه  لیزری و ماهواره ای است که برای  پرتاب از پهپادها طراحی شد. این سلاح بسته به ارتفاع پرتاب بین ۱۲ تا ۲۰ کیلومتر برد دارد و دارای  یک کلاهک ۵٫۹ کیلوگرمی است . بمب هدایت ماهواره ای  جی بی یو۴۴ نیز یک بمب هدایت ماهواره ای  لیزری کوچک است که ان نیز  دارای  برد ۵ کیلومتر و دقت یک متر است و از یک کلاهک یک کیلوگرمی بهره میبرد. این بمب نیز برای  پرتاب از  پهپادها توسعه یافته   است و یک سلاح ضد تانک به حساب می  اید

همچنین میتواند تا هشت  موشک ضد تانک هلفایر  و یا هشت بمب هدایت ماهواره کم  قطر  جی بی یو ۳۹ یا همان اس دی بی با برد ۷۲ کیلومتر و کلاهک ۹۳ کیلوگرمی و یا هشت بمب هدایت ماهواره ای جی بی یو ۵۳ با برد ۷۰ کیلومتر و کلاهک ۴۸ کیلوگرمی را حمل کند….. شایان به ذکر  است همه این سلاح ها را نمی تواند با هم حمل کند

aircraft_3105

تصویر AC-130W .. در تصویر توپ ۳۰ م م بوش مستر قابل دیده است. این نسخه تنها دارای یک توپ ۱۰۵ و توپ ۳۰ م م است

ywi1pin5syukxy6zynq1

اس دی بی زیر بال AC-130W

بمب اس دی بی زیر بال

بمب اس دی بی زیر بال

توپ 30 م م بوش مستر

توپ ۳۰ م م بوش مستر

AC-130J : Ghostrider

این نسخه  بر  روی بدنه سی ۱۳۰ جی سوپر هرکولس ساخته شده  ولی از نظر الکترونیک و کارایی کلی مشابه AC-130W است. البته موتورهای قویتر، سرعت بیشتر و برد بیشتری دارد صدای  کمتری ایجاد میکند که در واقع بر میگردد به شاسی اصلی که سوپر هرکولس است . همچنین این نسخه  برای جنگ راونی ، شنود مکالمات دشمن و یا ایجاد اختلال روی انها است . ۱۶ فروند از این نسخه سفارش  داده شده که نخستین  ار در سال ۲۰۱۴ میلادی وارد خدمت شده و قرار است جایگزین  ای سی ۱۳۰ اچ شود

 همکنون مدل های AC-130H ، AC-130U ، AC-130W، AC-130J در خدمت هستند

AC-130J

AC-130J

AC-130J

AC-130J

 تاریخچه عملیات

  اولین پیش نمونه ای سی ۱۳۰ در سال ۱۹۶۷ برای  ازمایش به لائوس و ویتنام جنوبی ارسال شد در ژوئن سال ۱۹۶۸ با اغاز عملیات عید تت  دست به عملیات  برضد ویتگنگها زد . از سال ۱۹۶۸ با ورود به خدمت نمونه های تبدیل شده به AC-130A قدرت یگان عملیات افزیش یافت و به سرعت کارایی  خود را نشان داد. تاکتیک پروازی حرکت دایره وار به  دور منطقه هدف و نابودی هدف بود. مشکل اساسی در عملیات شبانه بود زیرا دوربین  دید شبانه  نسل  لول برد زیادی نداشت و پرواز در ارتفاع پایین نیز خطر  ناک بود از این رو در سال ۱۹۶۹ ارتش امریکا دست به  نصب سامانه دید شبانه حرارتی  برای رویت حرکت ویتگنگها در دل شب با کمک  دید حرارتی  شد.

از سال ۱۹۷۱ نسخه جدیدAC-130E با توپ ۱۰۵ م م نیز وارد میدان شد و نشان داد بسیار موثر است  و نشان داد که کاری   را که با رگبار چندین  دور توپ ۴۰ م م باید  انجام داد با شلیک یک گلوله انفجار شدید  ۱۰۵ م م به راحتی امکان پذیر است. در مجموع  در ویتنام ای سی ۱۳۰ توانست  ده هزار  کامیون را نابود کند و در تمامی  عملیات های مهم حضور داشت  اگرچه شش فروند انها با ۵۲ خدمه از دست رفت.یک فروند نسخه E و ما بقی نسخهA بودند

ac130spectre

AC-130_gunship_firing_broadside_at_duskweapons_ac130_gunship

با اغاز عملیات طوفات صحرا و عملیات برای ازاد سازی کویت از دست صدام  ای سی ۱۳۰ به منطقه اعضام شد و کار را با بیرون کردن نیروی های  عراقی در خفجی اغاز کرد که بسیار هم موثر بود . بعد با اغاز عملیات اصلی در مرحله اول به نیروی های گارد ریاست جمهوری صدام در کویت حمله کرد و بعد در جنوب بصره به عملیات پرداخت. در این عملیات بارها با شلیک توپ ۴۰ م م ویا ۱۰۵ م م تانک های  سنگین چون تی ۵۵ تا تی ۷۲ را به دلیل برخورد گلوله از بالای  برجک از بین برد و با حمله به کاروانه های تداروکاتی  از جمله درشب به دلیل محدودیت  نبرد شبانه برای ارتش عراق بسیار موثر بود. البته یک فروند از انها با اتش موشک استرلا سرنگون شد و ۱۴ خدمه ان کشته شدند

با اغاز عملیات برضد تروریست درسال ۲۰۰۱ در افغانستان  حضور یافت و ۱۳۰۰ گلوله ۴۰ م م و ۱۲۰۰ گلوله ۱۰۵ م م اتش کرد . بزرگترین  نقطه قوت این هواپیما عملیات شبانه بود. ای سی ۱۳۰ در شب به خوبی تا دو هزار متری نیروی های پیاده را با دوربین دید  حرارتی خود تشخیص می داد و بدون که انها متوجه شوند ، انها را  نابود میکرد. عملا در شب عملیات بسیار بهتر انجام می شد  و نیروی های امریکا ترجیه می دادند دست به  پرواز  شبانه بزنند.

نوار گلوله های توپ 30 م م

نوار گلوله های توپ ۳۰ م م

1280px-AC-130H_Spectre_(2152981898)

همکنون ای سی ۱۳۰ گهکاه بر ضد نیروی های داعش در عراق نیز عملیات انجام میدهد

ای سی ۱۳۰ یک پرنده فوق العاده است جای که برتری هوایی باشد ویا پدافند موثر نباشد از هر وسیله  دیگر بر ضد نیروی های پیاده  ویا مکانیزه موثر تر است زیرا مداومت پرواز ان تا ده ساعت است و میتواند ساعتها بالای سر نیروی های خودی گشت بزند و هر تحرک دشمن را  بلافاصله خفه کند . در واقع کاری را که بالگردها انجام میدهد ولی محدودیت برد دارند  یا توپخانه انجام  میدهد ولی محدودیت دید دارد ای سی ۱۳۰ همزمان انجام میدهد از جمله زمانی  که برای پشتیبانی نیروی های ویژه در منطقه اعضام می شود. میتواند به خوبی بر فراز میدان نبرد پرواز کند  و خطوط دشمن را در هم بکوبد از جمله در شب که دید دشمن نیز محدود است .در یک نبرد چریکی ای سی ۱۳۰ بهتر از هر سلاحی عمل میکند(شاید این سوال پیش بیاید ایا نمی توان با هرکولس های موجود در ایران چنین کرد باید گفت اول این هرکولس ها بیش از ۴۰ سال سن دارند  دوم نیاز به تغییر  در سازه است که معلوم نیست تا چه اندازه در کشور ممکن باشد (حالا هر هواپیمای دیگر)سوم  اینکه بسیاری از تجهیزاتی مانند جمینگ فروسرخ، هشدار دهنده فروسرخ ،  دوربین دید حرارتی، رادار های ناوبری و نقشه بردار  در ایران تولید نمی شوند و حتی بالگردهای ما از داشتند این موارد محروم هستند الا مواردی که از خارج از کشور وارد شده(مانند میل۱۷) و همچنین  ساخت رادار هدفگیر توپ ها ،سامانه های حرارتی با توان تعقیب خودکار هدف، سامانه های محاسباتی اتش بسیار دشوار است  الا که بخواهیم تنها چند توپ خودکار  روی هواپیما بگذاریم   که توسط خدمه با چشم  اتش شوند مانند مسلسلی که لوله ان را از  درب بالگرد بیرون کردیم و با ان به طرف دشمن شلیک میکند که دیگر ارزشی ندارد زیرا ارزش این هواپیما این است در ۲۴ ساعت شبانه روز و هر اب هوایی به دلیل داشتند رادار اپتیک و سامانه های محاسبه گر اتش با دقت بالا هر هدفی را  مورد حمله قرار می دهد)

مشخصات

خدمه:۱۳ نفر

طول:۲۹٫۸ متر

 بلندی:۱۱٫۷ متر

بیشترین وزن برخاستن:۶۹۷۵۰ کیلوگرم

 موتور: چهار موتور توربوپراپ الیسون تی ۵۶ ای ۱۵ با توان ۴۹۱۰ اسب بخار

 سرعت کروز:۴۸۰ کیلومتر

برد پرواز با سلاح کامل :۴۱۰۰ کیلومتر

سلاح:

در نسخه AC-130A: چهار مسلسل ۷٫۶۲ م م و چهار  توپ ۲۰ م م و در برخی از نمونه های   همین سری  دو مسلسل ۷٫۶۲ م م، دو توپ ۲۰ م م و دو توپ ۴۰ م م

در نسخه AC-130E  و AC-130H: دو توپ ۲۰ م م ، یک توپ ۴۰ م م و یک توپ ۱۰۵ م م

در نسخه AC-130U: یک توپ ۲۵ م م، یک توپ ۴۰ م م و یک توپ ۱۰۵ م م

در نسخه AC1-30W و AC-130J : یک توپ ۳۰ م م یک توپ ۱۰۵ م م و توان حمل هشت موشک هلفایر ، ویا ده بمب جی بی یو ۴۴ و یا موشک گریفین و یا  هشت اس دی بی بمب

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منبع:

http://fas.org/man/dod-101/sys/ac/ac-130.htm

http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/ac-130.htm

https://en.wikipedia.org/wiki/Lockheed_AC-130

28+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.