در سال ۱۹۵۹ نیروی دریایی امریکا زیر دریایی اتمی  هسته ای جرج واشنگتن را عملیاتی کرد. این نخستین  زیر دریایی اتمی جهان بود . زیر دریایی اتمی  یک باب جدید و بسیار مهم بود. تا ان زمان  زیر دریایی تنها یک تحدید   برای شناور ها بود ولی زیر دریایی اتمی یک تحدید برای تمامی خاک شوروی بود. این زیر دریایی میتوانست  ماه ها زیر اب باقی بماند و از همه مهمتر مسلح به ۱۶ موشک بالستیک  زیر دریایی پرتاب پلاریس ۲۵۰۰ تا ۴۵۰۰ کیلومتر بسته به مدل بود. شوروی سیاست  خود در نبرد اتمی  را داشت و ان این بود که در صورت نبرد اتمی تمامی پایگاه های موشکی  بالستیک  امریکا که در ان موشک بالستیک  اتمی نگهداری می شد و تمامی  پایگاه های که در ان بمب افکن های  اتمی نگهداری میشد را مورد هدف کلاهک اتمی قرار  دهد تا واکنش دشمن را به حمله اتمیش کم کند ولی زیر دریایی اتمی در جای در اقیانوس مخفی شده بود و نمی شد ان را در یک عملیات پیش دستانه هدف قرار داد

از این رو شوروی در سال ۱۹۶۲ به دنبال یک هواپیمای ضد زیر دریایی برای تعقیب زیر دریای های دشمن در برد بیشتر از شعاع پرواز ایلیوشین ۳۸ میگشت. یک سال بعد قرار شد نسخه ای از توپلوف ۹۵ با کد توپلوف ۱۴۲ برای این ماموریت  توسعه یابد  زیر انقدر برد داشت که تمامی اقیانوس ارام و یا اطلس را پوشش می داد.تا سال ۱۹۶۶ سه پیش نمونه که در واقع نسخه تغییر یافته توپلوف ۹۵ بودند ازمایشاتی را پست سر گذاشتند تا اینکه در نهایت ۱۹ جولای سال ۱۹۶۸ نخستین نمونه ساخته شده توپلوف ۱۴۲ به پرواز در امد و از دسامبر سال ۱۹۷۲ عملیاتی شد(برای اشنایی با توپلوف ۹۵ اینجا را کلیک کنید)

توپلوف 95 کا22 نسخه ای از توپلوف 95 که ان نیز وظیفه گشت دریایی را بر عهده داشت و مسلح به موشک خا22 بود

توپلوف ۹۵ کا۲۲ نسخه ای از توپلوف ۹۵ که ان نیز وظیفه گشت دریایی را بر عهده داشت و مسلح به موشک خا۲۲ بود

سه موشک خا22 زیر توپلوف 95

سه موشک خا۲۲ زیر توپلوف ۹۵

توپلوف ۱۴۲ مشابه توپلوف  ۹۵ بود . دارای بدنه تمامی فلزی با چهار موتور توربوپراپ با دو پروانه  پشت سر هم که خلاف جهت  هم میگشتند

هواپیما دارای ۹ خدمه بود که شامل  خلبان، کمک خلبان،مهندس پرواز، ناوبر،سه اپراتور دستگاه های ضد زیر دریایی، و توپچی. خلبان  و کمک خلبان کنار هم قرار داشتند  و ما بقی خدمه پشت سر ان ویا یک طبقه زیر انها قرار داشتند و البته ناوبر در دماغه شیشه ای قرار داشت  و توپچی در دم قرار می گرفت   که خلبانان و دو نفر از خدمه  دارای صندلی پرتاب شونده و بقی  دارای  صندلی پرتاب شونده  رو به پایین بودند. هواپیما دارای  سه ارابه فرود بود که ارابه فرود جلوی دو  چرخ داشت  و دو ارابه عقبی هر کدام ۱۲ چرخ داشتند.ارابه های عقبی  درون غلافی در زیر بال جمع می شدند

بخش کنترل واحدهای ضد زیر دریایی

بخش کنترل واحدهای ضد زیر دریایی

کابین خلبان..در میان دو خلبان قسمت پایین محل قرار گیری ناوبر در دماغه شیشه ای مشخص است

کابین خلبان..در میان دو خلبان قسمت پایین محل قرار گیری ناوبر در دماغه شیشه ای مشخص است

هواپیما دارای چهار موتور توربوپراپ از نوع کزونستو ان کا-۱۲ پی  بود که هر کدام ۱۴۷۲۰ اسب بخار قدرت فراهم می کردند که قدرتمند ترین موتور توربوپراپ جهان بودند و هستند . هر موتور ۲۱۰ لیتر روغن  شامل مواد ضد یخ نیز بود و به یک  ژنراتور ۲۷ ولتی برای تامین  برق هواپیما  نیز به هر موتور وصل بود.  هر موتور دارای دو ردیف ملخ هر کدام با چهار تیغه بود که بر خلاف هم می چرخیدند .  این ترکیب ملخ باعث افزایش بهروری   از هوایی میشد که توسط  ردیف اول ملخ ها به عقب رانده می شدند  . با این روش توپلوف۱۴۲ دارای بیشترین سرعت ۹۲۵ کیلومتر بر ساعت بود که عملا سرعتی برابر با موتور جت بود ولی سرعت پرواز کروز معمولی ۷۱۱ کیلومتر برساعت بود ولی می توانست  با بیشترین سوخت و بار با سرعت ۸۳۵ کیلومتر برساعت نیز پرواز کند . با  وجود این روش  استفاده از ملخ پشت سر هم،  صدای زیادی ایجاد میکرد

هواپیما دارای هشت مخزن سوخت  بود که هر مخزن دو پمپ سوخت داشت و در کل  ۸۳ تن سوخت را درون خود حمل میکرد که میشد روی زمین  از چهار دریچه سوخت رسانی به هواپیما سوخت رساند.هواپیما دارای یک لوله سوختگیری هوایی ثابت در جلوی هواپیما بالای سر کابین بود و  دارای سامانه خاموش  کردن اتش به صورت خودکار بود که در ۱۶ نقطه  از جمله در موتورها و مخازن سوخت و کابین سنسورهای  و دریچه مخصوص برای پاشیدن  مواد اتش خاموش کن به درون اتش داشت

 توپلوف۱۴۲ دارای سونار هوا پرتاب بود که پرتاب شده با چتر فرود می امد و میتوانست  صدای  زیر اب را با امواج رادیوی برای هواپیما ارسال کند . هواپیما در زیر بدنه در یک خشاب  درونی ۲۲ عدد سونار هواپرتاب هر کدام با وزن ۴۰ کیلوگرم از انواع RGB-1 AND 3 حمل میکرد . کل سامانه سونار با نام  کورشون دارای  یک رایانه  مرکزی  دیجیتال برای پردازش اطلاعات به دست امده از  سونار بود

همچنین هواپیما  دارای  یک کاونده مغناطیسی  از نوع لدوگا در بالای  سکان عمودی بود. این سامانه  شبیه یک اهن روبا است  که میتواند زیر دریایی را که یک توده  فولادی است را زیر هواپیما کشف کند . البته قرار داشتن این  سامانه روی سکان عمودی  باعث شده بود دقت پایین باشد و همیشه خدمه از  این مسئله  شکایت داشتند.

هواپیما در زیر بدنه دارای  یک رادار جستجوی دریایی برکوت است. این رادار  توان جستجوی  ۳۶۰ درجه داشت و تا ۲۸۰ کیلومتر برد داشت. در برخی نمونها نیز رادار پیشرفته تر کرشون  که برد جستجوی ان در ارتفاع بالا تا ۳۵۰ کیلومتر نیز می رسید نصب شده بود

در زبر بدنه برامدگی رادار در این نمونه که توپلوف 142 ام است مشخص است

در زبر بدنه برامدگی رادار در این نمونه که توپلوف ۱۴۲ ام است مشخص است

کاونده الکتورمغناطیسی

کاونده الکتورمغناطیسی

موتور

موتور

همچمنین هواپیما دارای یک رادار ناوبری زیر دماغه شیشه ای، یک رادار ارتفاع یاب،یک رادار فرود کور،ارتفاع سنج  رادیوی، سامانه ناوبری اینرسی با یک نقشه خان خودکار ، هشدار دهنده راداری و در دهه ۱۹۷۰ به بعد هشدار دهنده فروسرخ و سامانه جنگ الکترونیک از دیگر سامانه های نصب شده روی این هواپیما بود

هواپیما دارای یک دهلیز داخلی برای حمل تسلیحات ضد زیر دریایی بود. این تسلیحات  شامل  اژدر های عمقی  برای نابودی زیر دریای ها که شامل    اژدر اتمی نیز می شد،  بمب های ۵۰ تا  ۲۵۰ کیلوگرمی  ضد زیر دریایی ، ویا میان های ار ام-۱ و ۲  و همچنین  قایق نجات بادی که از دهلیز جنگ افزاری پرتاب می شد. همچنین هواپیما دارای یک توپ دفاعی ۲۳ م م دو لول هدایت رادار در زیر سکان عمودی در عقب هواپیما بود . این  توپ ها بیش از ۱۰۰۰ گلوله بر دقیقه  اتش میکرد و برد قفل رادار ان که بالای اتاق توپچی قرار داشت به ۵ کیلومتر می رسید

توپلوف  ۱۴۲ بیش از ۱۱۰۰۰ کیلومتر برد  داشت ولی شعاع رزمی ان  در حالت مسلح حدود ۵۰۰۰ کیلومتر  با سرعت ۷۱۰ کیلومتر بر ساعت بود

800px-Tu-142M&P-3C-Orion-1986-DN-SC-87-00265 tupolev-tu-142-anti-submarine-1280x800

مدل های ختلف

توپلوف۱۴۲:  نخستین  نمونه عملیاتی که در واقع  با نصب تجهیزات ضد زیر دریایی بر روی ۱۸ فروند توپلوف ۹۵ ساخته شد

توپلوف ۱۴۲ ام: اولین نسخه تولیدی مجهز به رادار جستجوی سطحی برکوت.

توپلوف۱۴۲ ام کا: به دلیل ضعفهای رادار برکوت که  به سرعت داغ میکرد و قدرت تفکیک بالای نداشت نسخه ام کا تولید شده که دارای رادار کورشون بود و همچنین سامانه کاونده مغناطیسی پیشرفته تری نیز داشت

توپلوف ۹۵ ام ار: این نسخه به عنوان رله ارتباطی زیر دریایهای اتمی شوروی به کار می رفت. به دلیل برد زیاد  این زیر دریای ها ، این نسخه از توپلوف ۱۴۲ برای ایجاد ارتباط این زیر دریایها و تقویت امواج ارسالی انها به مسکو به کار می رفت و حتی در شوروی به عنوان پست فرمانده ای نیروی دریایی شوروی نیز به کار رفت. این نسخه نو ساز نبود و از تبدیل نسخه ام ار به دست امد

توپلوف ۱۴۲ ام اس: مدتی شوروی علاقمند بود تا موشک ضد کشتی خا۲۲ را از  توپلوف ۱۴۲ پرتاب ولی در نهایت طرح در اواخر دهه ۱۹۷۰ لغو شد و توپلوف ۹۵ ام اس برای پرتاب این موشک در نظر گرفته شد ولی تعداد نسخه توپلوف ۱۴۲ ام اس بدون موشک وارد خدمت شدند. این نسخه  زیر دماغه شیشه ای دارای یک برامدگی  بود که محل نصب رادار ابزور ام اس بود که قرار بود با ان موشک خا ۵۵ را هدایت کند

توپلوف۱۴۲ ال ال:این نسخه که دو فروند  ان از تبدیل  توپلوف۹۵ ام توسعه یافت در واقع ازمایشگاه پرنده برای تست سامانه های دیگر مدل ها بود

توپلوف ۱۴۲ ام زد: اخرین نسخه  تولید این هواپیما که دارای  موتور قویتر NK-12MP بود و از تجهیزات  اونیک پیشرفته تری بهره می برد. اخرین فروند تولید توپلوف ۱۴۲ در سال ۱۹۹۴ از خط تولید خارج شد. در دهه ۱۹۹۰ اکثر نسخه های MZ  که همکنون تنها نسخه در خدمت است ارتقا یافتند که شامال به روز رسانی  قطعات رادار و نرم افزاهای و سامانه های ضد زیر دریایی می شود

توپلوف 142 ام زد نسخه موجود در خدمت ارتش روسیه که 10 تا 15 فروند ان در خدمت است

توپلوف ۱۴۲ ام زد نسخه موجود در خدمت ارتش روسیه که ۱۰ تا ۱۵ فروند ان در خدمت است

توپلوف 142 ارتش هند

توپلوف ۱۴۲ ارتش هند

توپلوف ۱۴۲ یک دردست سر واقعی  برای نیروی دریایی امریکا بود. گهگاه ساعتها زیر دریای های اتمی امریکا را تعقیب میکرد. برد بالا و تجهیزات شناسایی مناسب باعث میشد که به راحتی هر وقت بخواهد بتواند خود را بالای سر زیر دریای های   غربی برساند.برای نمونه در ۲۲ اگوست سال ۱۹۷۴ یک توپلوف توانست برای ۲ ساعت ۵۵ دقیقه  به صورت مداون یک زیر دریایی امریکا را زیر اب تعقیب  بکند، ۹ ماه بعد در اتفاقی مشابه این رقم به ۳  ساعت ۱۶ دقیقه فزایش یافت و ده اکتبر  سال  ۱۹۷۷ ، ۴ ساعت ۵ دقیقه. ابته با ورود زیر دریایی کلاس اوهایو به دلیل صدای کمتر کشف زیر دریای های امریکای بسیار دشوار تر شد .با فروپاشی شوروی ناوگان اصلی  به روسیه ارث رسید ولی برخی نیز به اکراین رسید ولی اکراینی تا پایان سال ۱۹۹۴ طی پیمانی که با امریکا برای نابودی سلاح های اتمی و حامل های  ان بسته بود همگی را نابود کرد ولی همچنان نسخه ام زد این هواپیما در خدمت روسیه است

هند  در سال ۱۹۸۱ خواهان خرید این هواپیما شد تا در اقیانوس هند به گشت زنی بپردازد.مدتی قرار شد روسها نمونه دست دوم به هند تحویل دهنده ولی به دلیل نیاز به طول باند مورد نیاز به صورت موقت هند سه فروند ایلیوشین  ۳۸ خریداری کرد ولی در سال ۱۹۸۴ در نهایت  خواهان  خرید ۸ فروند توپلوف ۱۴۲ شد. هواپیماها تا پایان سال ۱۹۹۲ تحویل هند شدند و هند حتی طی  یک  ارتقائی  موشک براهاموس را با این هواپیما هماهنک کرد. هند با سفارش هواپیمای پی۸ پوسایدون خواهان جایگزینی  این هواپیما با پوسایدون طی ده سال اینده است(البته پوسایدون همکنون نیز تحویل هند شده است)

مش

توپلوف 142 و رزم ناو کریوف

توپلوف ۱۴۲ و رزم ناو کریوف

خصات

طول:۵۳٫۰۸ متر

بلندی:۱۲٫۱۲ متر

وزن خالی:۹۰ تن

بیشترین وزن برخاستن:۱۸۵ تن

موتور:چهار قدرت موتور توربوپراپ ان کا -۱۲ ام پی با قدرت هر یک ۱۴۷۹۵ اسب بخار

بیشترین سرعت:۹۲۵ کیلومتر بر ساعت

سرعت کروز:۷۱۱ کیلومتر

 برد رزمی با سلاح:۱۲۰۰۰ کیلومتر

سقف پرواز:۱۲۰۰۰ متر

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.ausairpower.net/APA-Bear.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Tupolev_Tu-142

 

27+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

30 دیدگاه