گرداوری :حسین.ص(ارتشبان)
💢 پروتکل ارتباطى خانواده بصیر

بحث جنگ شبکه محور در نیروهای زمینی و مخصوصا نیروهای پیاده یکى از مهم ترین ارکان علوم نظامى در چند دهه اخیر است ، که ، در ارتش هاى نوین در جهان داراى جایگاهی ویژه است ، زیرا نیاز نیروی درحال رزم را به اطلاعات مورد نیاز در میدان نبرد فراهم میکند .

اطلاعاتى چون موقعیت نیروهای خودی و دشمن ، وضعیت جسمانی و تجهیزاتی نیروهای خودی ، لینک کردن گیرنده ها و فرستنده های ارتباطی برای اشتراک گذاری و تبادل تصاویر و اطلاعات مورد نیاز هر بخش و … که به پیشبرد اهداف یک گروه پیاده در حال رزم بسیار کمک میکند .

برای مثال نیروی پیاده هیچ اطلاعات شناسایی از منطقه رزمی و تحرکات نیرویی که در حال نبرد در آن است را ندارد بنابراین مرکز فرماندهی براحتی میتواند با کمک یک پهپاد شناسایی اطلاعاتی را کسب و با کمک اشتراک گذاری اطلاعات بر روی پروتکل ارتباطی گروه رزمی انها را از محیط پرامونشان مطلع کند . ( این مثال فقط و فقط بخشی از توانایی های یک سامانه ارتباطی و شبکه محور گسترده و پیشرفته است )

در سال هاى گذشته در نیروهاى مسلح جمهورى اسلامى ایران نیاز به یک سامانه ارتباطى پیشرفته به منظور گسترش ارتباطات ، موقعیت یابى ، یکپارچه سازى ارتباطات بین فرماندهى و نیروها ، اعلام وضعیت هاى مختلف نیرو در میدان نبرد و دید بهتر براى فرماندهى از میدان نبرد احساس میشد تا اینکه وزارت دفاع به فکر سرمایه گذارى ، توسعه و گسترش همچین سامانه افتاد تا بسترى براى ایجاد یک برترى ارتباطى براى نیروهاى ایرانى در میدان نبرد باشد .

به این منظور “گروه صنایع رزم انفرادى” زیر نظر وزارت دفاع شروع به پایه ریزى ، طراحى و ساخت همچین سامانه اى با نام “پروتکل ارتباطى بصیر” کرد که باید ویژگى هایى چون نشانگرهاى مرئى و IR براى اعلام موقعیت در منطقه نبرد ، واحد کنترل ، کامپیوتر مرکزى ، مداومت عملکرد و عمر باطرى بالا ، برد سیگنال بالا و سبکى کل اجزا برا جلوگیرى از کاهش مانور سرباز در میدان نبرد را میداشت .

گروه صنایع رزم انفرادى در ابتدا “پروتکل ارتباطى بصیر : آنالوگ نسل ١ ” با ۵ جز اصلى طراحى و معرفى کرد که میتوان گفت ضعیف ترین نسخه این خانواده از لحاظ پردازش سیستم مرکزى ، وزن بالا ، مداومت عملکردى و عمر باطرى است ، بصورتى که عمر باطرى و مداومت این سامانه فقط ٣ ساعت عملیاتى است و وزن کل این سامانه به بیش از ۶٠٠ گرم میرسد !

همانطور که گفته شد پروتکل بصیر در آنالوگ نسل ١ داراى ۵ جز اصلى است ( تقریبا میتوان گفت هر ٣ نسل این خانواده از ۵ جز اصلى بهره میبرند که تفاوت ها در نحوه عملکرد و اصلاحات انجام شده رو آنان است ) :

– واحد کنترل
– هدست تاکتیکال
– نشانگر مرئى و IR
– بیسیم
– کامپیوتر یا سیستم مرکزى

“واحد کنترل” در این نسل از پروتکل بصیر وظیفه اعلام وضعیت و موقعیت سرباز توسط دستى را داراست ، که با ۴ وضعیت مختلف دسته بندى شده است براى مثال وضعیت EM یا همان وضعیت اضطرارى که سرباز فقط با لمس آن به مرکز فرماندهى اعلام وضعیت اضطرارى میکند . بعد از اعلام وضعیت ، توسط نیرو با کمک واحد کنترل اطلاعات به “کامپیوتر یا سیستم مرکزى” رفته ، در آنجا پردازش شده و با کمک فرستند (بیسیم) به مرکز فرماندهى ارسال میشود و اگر لازم بود پاسخ هاى لازم را با کمک “هدست تاکتیکال” دریافت میکند و اگر لازم به کشف موقعیت نیرو با کمک دید مسلح نیز بود میتوان از روى “نشانگرهاى IR و مرئى (به رنگ قرمز)” موقعیت وى را تشخیص داد .

IMG_20160607_104333

تصویرى واضح تر از واحد کنترل در دیجیتال نسل اول و دوم

IMG_20160607_104223

واحد کنترل انالوگ نسل اول

فعالیت و وظیفه هاى کلى در آنالوگ نسل ١ این خانواده به شرح بالا بود . از دیگر مشخصات این نسل میتوان به :

• سیستم ظبط و پخش صداى وضعیت اضطرارى
• دوربین و صفحه نمایش بیسیم ( الحاقى و در صورت نیاز )
• قابلیت ارتباط همزمان به ٢ گیرنده
• سوئیچ فعالیت اتوماتیک
• عمر باطرى و مداومت عملیاتى بسیار پایین ( ٣ ساعت )
• چراغ شناسایى مادون قرمز

اشاره کرد .

همانطور که گفته شد “آنالوگ نسل ١” داراى مشکلاتى چون : عمر باطری و مداومت عملیاتی بسیار پایین ، وزن بالا ، واحد کنترل سنگین و پیچیده ، کامپیوتر مرکزى با توان پردازشى پایین ، برد پایین و ناتوانى در حذف نویز هاى فعال محیطى بود که در مراحل بود که در مراحل تست و آزمایش براحتى نمایان بودند ؛ بنابراین برنامه اى جهت بهبود و ارتقا عملکرد این نسل تهیه و ازمایشات و طراحى هاى نسل جدید این پروتکل شروع شد .

پروژه ارتقا سامانه بصیر ” پروتکل ارتباطى بصیر : دیجیتال نسل ١ ” نام گرفت که نوید بهبود عملکرد میدانى این سامانه را میداد .

پروتکل جدید داراى همان اجزا قبلى ولى با ساختار و طراحى متفاوت بود ؛ اجزا اصلى در همان تعداد ۵ جزء ارائه شده بود و تغییرى در تعداد اجزا مشاهده نمیشد ، در عوض کار با واحد کنترل روان تر و آسان تر شده بود ، کامپیوتر مرکزى توان پردازشى بالاترى نسبت به نسل قبل داشت ، برد ، مداومت عملیاتى و عمر باطرى پیشرفت عظیمى کرده بودند
طورى که عمر باطرى از ٣ ساعت به ۵٠ ساعت رسیده بود ، همچنین یک بخش نویزگیر فعال محیط نیز روى آن قرار گرفته بود ، وزن نیز به ۶٠٠ گرم کاهش پیدا کرده بود .

فعالیت و عملکرد کلى اجزا دقیقا همچو نسل اول این سامانه است ولى با تفاوت هاى جزئى همچون رفع پیچیدگى هاى واحد کنترل که در بالا به آن اشاره شد ، قابلیت هایى مثل :

• پخش فایل صوتى از روى SD کارت
• فعالیت بیسیم بصورت خودکار فقط با شروع صحبت
• ترکیب نشانگر مرئى و IR از ٢ بخش جدا در یک بخش بود.

IMG_20160607_104227

نشانگر مرئى و IR در دیجیتال نسل اول

بعبارتى تنها تغییرات بسیار مهم و عمده این نسل ،تجهیز به یک بخش نویزگیر ، ارتقا مداومت عملیاتى و فعالیت خودکار بیسیم با کلام بود .
بعد از موفقیت چشمگیر و بسیار بالا این نسل یعنى “دیجیتال نسل اول” وزارت دفاع به فکر یک نسل و ارتقایى رویایى تر بود تا به استانداردهاى بالاى جهانى نزدیکتر بشویم ، بصیر هنوز قابلیت هایى چون موقعیت یاب و مکان یاب دیجیتال و ماهواره را نداشت ، هنوز به برد موثر بالاتر نیاز داشت ، به یک کامپیوتر با توان پردازش بهتر و ارسال مداوم اطلاعات به مرکز فرماندهى نیاز داشت ، همچین نیاز به یکسرى از ریز اطلاعات از نیرو مثل وضعیت جسمانى و سطح هوشیارى ، سرعت حرکت در مسیر و میزان تجهیزات و حجم مهمات نیز احساس میشد .

بنابراین وزارت دفاع با کمک نیروى جوان و دانش و تجربه اى که از نسل اول و دوم بدست آورده بودند پروژه جدیدى را با نام “پروتکل ارتباطى بصیر : دیجیتال نسل دوم ” شروع کرد تا آخرین نسل این خانواده پرماجرا را با بالاترین سطح کیفیت ارائه دهد .

نسل سوم یا همان “دیجیتال نسل دوم” سنت ۵ جزء این خانواده را حفظ کرده است ولى از لحاظ فنى کاملا با نسل هاى قبل خود متفاوت است .

کامپیوتر مرکزى بصورت مداوم عرض و طول جغرافیایه نیرو را به مرکز فرماندهى ارسال میکند و در این راه از سامانه موقعیت یاب جهانى (GPS) اسنفاده میکند ، فرماندهى را از میزان جراحات وارده و اوضاع جسمانى نیرو باخبر میساز و حجم تجهیزات و مهمات را نشان میدهد .

IMG_20160607_104339

نمایشگر در انالوگ نسل اول و دیجیتال نسل اول

به نوعى تمامى فعالیت هاى نیرو براى فرماندهى ارسال میشود ، حتى سرعت حرکت نیرو نیز توسط کامپیوتر مرکزى به مرکز فرماندهى ارسال میشود .

پردازش اطلاعات بسیار سریعتر صورت میگیرد ، خطوط از امنیت بالاترى برخوردار هستند و نویزگیر فعال محیط نیز عملکرد بهترى دارد ، قابلیت هایى چون سوئیچ خودکار بیسیم و برقرارى ارتباط با کلام و کارت حافظه جهت ضبط و پخش صدا حفظ شده اند .

بجاى استفاده از نشامگر شناسایى مرئى و IR براى افزایش امنیت و جلوگیرى از لو رفتن موقعیت نیرو براى دشمن از یک آنتن فرستند سیگنال استفاده شده است که موقعیت نیرو را بصورت مداوم ارسال میکند ، برد این نسل به ۵٠٠ متر ارتقا پیدا کرده است ولى بدلیل استفاده از آپشن هاى بیشتر و فعالیت بیشتر کامپیوتر و واحد کنترل و آنتن فرستند عمر باطرى و مداومت عملیاتى از ۵٠ ساعت در نسل دوم به ٢٠ ساعت کاهش پیدا کرده است ، وزن نیز به ٢۵٠ گرم کاهش یافته است .
در صورتى که پروتکل ارتباطى بصیر در نمونه هاى نهایى درون نیروهاى رزمى آجا و سپاه پاسداران عملیاتى شود میتواند بخش عظیمى از نیازهاى ارتباطى و شناسایى آنها را فراهم کند و به تبادل اطلاعات مورد نیاز بین فرماندهى و نیرو و نیروها با یکدیگر کمک شایانى کند

IMG_20160607_104347

واحد کنترل و بیسیم در دیجیتال نسل اول و دوم

32+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

17 دیدگاه

  • ما هنوز این کلاش ها و ژ۳ های آشغال و داریم استفاده میکنیم و یه اسلحه درست نداریم چطور بریم اینارو بدیم به سربازا؟بهترین کار خرید خط تولید ak 103 و ژ۳۶ که ارتشی ها با سری ژ راحت ترن و بهتره در کنارش اشتایر آگو برای نیروی دریایی بخریم که مناسب نیروی دریایی.

  • با سلام.در پاسخ سوال دوستان.درجه‌های جدید و قدیم ارتش ایرانامروزیاوایل دوره رضاشاهسرلشکرامیر لشکرسرتیپ-سرهنگ-سرهنگ دومنایب‌سرهنگسرگردیاورسروانسلطانستوان یکمنایب اولستوان دومنایب دومستوان سومنایب سوماستوار یکممعین نایب درجه یکاستوار دوممعین نایب درجه دوسرگروهبانوکیل اولگروهبان دوموکیل راستگروهبان سوموکیل چپسرجوخهسرجوقه-تابین اولسربازتابین

  • با سلام……پروژه لباس اف ۱۶……این پروژه  بروزرسانی  لباس رزم سرباز ها در سال ۲۰۲۰ با نام انحصاری ” اف ۱۶ ” روی زمین عملیاتی گردیده است… این لباس ها مطابق با جدیدترین فناوری ساخت لباس های رزمی و ضد گلوله ساخته می شوند و بنا بر ادعای طراحان، پاسخگوی همه نیاز های سربازان در صحنه نبرد خواهند بود. لباس های جدید سربازان در دو نوبت تحویل نیرو های نظامی این کشور میشود. ” نسل اول ” لباس های جنگی هوشمند در سال ۲۰۱۰ و ” نسل دوم ” لباس های جنگی هوشمند که به گفته طراحان، بی شباهت به لباس های جنگی فیلم های علمی-تخیلی نیست، در سال ۲۰۲۰ مورد استفاده قرار خواهد گرفت…..لباس های نظامی هوشمند….به سلاح های جدید و متنوع، قطعات ضد گلوله برای محافظت از سر تا نوک انگشت پا، کامپیوتر مستقل با قابلیت ایجاد ارتباط اینترنتی و ماهواره ای، همچنین سیستم گرمایش و سرمایش با گستره دمایی قابل توجه (۱۰۰ وات) مجهز خواهند بود و همسانی و همخوانی بسیار بالایی با شکل اندامی انسان خواهند داشت.نسل نو لباسهای نظامی در سال ۲۰۲۰ با توجه به تجربیات حاصل از لشگرکشی به افغانستان و عراق، مجهزترین لباس های نظامی در جهان خواهند بود. در حال حاضر لباس های نظامی سربازان ایالات متحده امریکا در افغانستان و عراق از مجهزترین لباس های نظامی جهان محسوب میشوند، اما همین لباس های مجهز مشکلات و کمبودهای اساسی متعددی دارند که پس از کاربرد عملی آنها در صحنه نبرد آشکار شدند…مهمترین مشکل لباس های نظامی سربازان امریکایی در افغانستان و عراق، وزن بسیار زیاد آنها است. وزن این لباس های گاهی ۵۵ کیلوگرم و یا بیشتر می شود. حمل چنین بار سنگیلی به خودی خود، میتواند انسال را دچار مشکل کند. کیفیت لباس های جدید پیشنهادی کنگره به لحاظ امکانات رزمی و دفاعی، چندین برابر امکانات لباس های رزمی کنونی است؛ حال آنکه وزن این لباس ها در بیشترین حالت ممکن به ۲۲ کیلوگرم خواهد بود.لباس های نظامی جدید نسل اول و دوم که به ترتیب در سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ میلادی تحویل سربازان امریکایی می شود دارای ضربه گیری به ضخامت ۵ سانتیمتر هستند. این ضربه گیر بسیاری از گلوله های معمولی را به طور کامل مهار میکند و در صورت عدم مهار کامل گلوله، به دلیل نوع منحصر به فرد بافت هایش، ضربه حاصل از اصابت گلوله را به کمترین حد ممکن رسانده و به این ترتیب از ایجاد زخم های عمیق و شکستگی های شدید، جلوگیری میکنند.رایانه مرکزی در پشت کمر لباس قرار دارد و به سرباز امکان انجام عملیات های محاسباتی و ایجاد ارتباط را میدهد. سربازانی که این لباس ها را به تن دارند، میتوانند از طریق اینترنت با هم در ارتباط باشند و یا حتی چت کنند.لباس های جدید مجهز به سیستم مکان یابی ماهواره ای هستند که موقعیت دقیق سرباز را در هر لحظه مشخص میکند و در عملیات های گسترده در مناطق ناشناس میتواند وی را به مکان مورد نظر راهنمایی کند. به عبارت دیگر، سرباز بدون داشتن کمترین آگاهی نسبت به مسیر صحیح، میتواند راه خود را بازشناخته و در جای مورد نظر مستقر شود…..F16 روی پاها” نام انحصاری این لباس در سال ۲۰۱۰ بود.. این نام به این دلیل انتخاب شده که سربازی که این لباس را میپوشد، به تمامی امکانات یک هواپیمای جنگی F16 مجهز است! همچنین سربازان میتوانند با سایر تجهیزات نظامی هم چون خودرو های نظامی، تانک ها و هلیکوپتر های خودی، در ارتباط باشند.هلیکوپتر آپاچی مجهز به قویترین دوربین های نظامی جهان است و به کمک دوربین های مادون قرمز، میتواند تصاویر دشمن را در پشت سنگر ها ثبت کند. این تصاویر به شدت مورد نیاز سربازان نیروی زمینی هستند. لباس های نظامی هوشمند این توانایی را دارند که این تصاویر را از هلیکوپتر آپاچی دریافت کرده و آنها را بر روی نمایشگر تعبیه شده در کلاهخود لباس، در اختیار سربازان قرار دهد. به بیانی بهتر، سربازان امریکایی پس از این، دیدی به گستردگی دید یک هلیکوپتر خواهند داشت!همچنین سربازان برای ایجاد ارتباط نیازی به بی سیم ندارند و میتوانند به کمک بیسیم های تعبیه شده در کلاهخود لباس هوشمند، با دیگر بخش های نیروهای خودی ارتباط برقرار کنند. به این ترتیب، سربازان دیگر برای دیده بانی و برقراری ارتباط، نیازی به استفاده از دستهایشان ندارند و میتوانند دست های خود را فقط برای کنترل سلاح دستی خود بکار برند.کامپیوتر لباس به کمک اطلاعاتی که از حسگرهای تعبیه شده در همه جای لباس به دست میاورد، میتواند در هر لحظه گزارش کاملی از موقعیت جسمی سرباز مانند: ضربان قلب، دمای درونی بدن، دمای پوست، نرخ افزایش دمای بدن، اینکه سرباز سرپا است یا دراز کشیده (افتاده) ویا اینکه چه مقدار آب خورده و تا چه مدت به آب نیاز نخواهد داشت… تهیه کرده و آن را در اختیار فرماندهان و خود سرباز قرار دهد.پزشک معالج به کمک اطلاعات جسمی ارسال شده از کامپیوتر لباس سرباز میتواند بدون معاینه مجروح احتمالی از نزدیک، توصیه های درمانی ضروری را در اختیار مجروح و یا همراهانش قرار دهد.به این ترتیب، امداد رسانی به مجروحان جنگی پس از این، چهره جدیدی به خود خواهد گرفت و درمان مجروح در صحنه نبرد، میسر خواهد شد……..لباسهای فوق را در اربیل عراق روعیت کردم.البته گونه ای دیگری از ان را در نیروی سی ار اس (CRS)فرانسه که سالهاست برتن دارند را از نزدیک دیده ام .. که این چندروزه در فیلم شورشهای پاریس به کرار برتن نیروی سی ار اس(CRS)که لباس مشکی دارند کاملا مشهودمیباشد…لباسی که در سال ۲۰۲۰ مورد استفاده نیروهای نظامی ایالات متحده قرار میگیرد، نوع تکمیل شده لباسی است که در سال ۲۰۱۰ تحویل ارتش میشود. به کارگیری فناوری نانو در ساخت لباس و تجهیز آن به تسلیحات قدرتی و سپر دفاعی قوی، مهمترین مشخصات این لباس هوشمند خواهد بود. به کارگیری فناوری نانو در لباس های نظامی، نیازمند اجرای برنامه تحقیقاتی ۵۰ میلیون دلاری و همکاری دانشگاه های معتبر همچون MIT است. در صورت ورود فناوری نانو به لباس سربازان امریکا، میتوان گفت هر سرباز امریکایی مجموعه کاملی از یک هنگ نظامی است.به کارگیری نانو عضلات (ماهیچه های مصنوعی) در لباس های نظامی، از دیگر اهداف بلند مدت کنگره است که در صورت تحقق، سربازان امریکایی را قادر به انجام هر کاری میسازد.با این وجود تجهیز لباس های هوشمند سال ۲۰۲۰ به نانو عضلات، هنوز قطعی اعلام نشده و تحقیقات در این مورد همچنان ادامه دارد…….حال انچه مهم میباشد اینست که از اطلاعات خاص اینگونه سیستمها راکه با صرف هزینه فراوان و پس از ازمون خطای فراوان و حسب شرایط اب و هوایی.عوارض زمینی.تله های الکترونیکی .و در نبردهای خاص بکار رفته استفاده نماییم….البته یادمان نرودهزینه اجرایی این پروژهها و فراگیر کردن ان در نیروهای مسلح بسیار گران ولی تاثیر گذار میباشد….دوستان عزیز (ومجری طرح  در کشور)از اموخته های دیگران استفاده نماییم و انرا بکاربریم….محمدرضا صدیقی./

    • سلام. این لباس قراره در اختیار کل نیروی نظامی آمریکا قرار بگیره یا فقط نیروی‌های ویژه؟ بدون شک هزینه انجام همچین پروژه‌ای به شدت بالاست. اون هم برای ارتش بزرگی مثل ارتش آمریکا.ممکنه یه سایت خوب درباره این لباس‌ها معرفی کنید؟

  • با سلام.با تشکر ازمطلب ایشان بنظر من ادوات و تجهیزات نیز در ایفای نقش پروژه بسیار مهم و حیاتی است.مثلا سالها قبل برد عملیاتی تاکی واکی مارک موتورلا از بیسیم  پشتی برد بلندبسیار قابلتر بود.تاکی واکی براحتی تا ۴۰ کیلومتری پاسخگو بود اما بیسیم پشتی نه.پیروز باشید./

  • با سلام و تشکر سوال این است که این سامانه در نمونه ی پیشرفته ی آن تا چه میزان در مقابل جنگ الکترونیک مقاومت دارد؟ مثلاً پرواز یک پهپاد یا هواپیمای اخلالگر الکترونیکی در منطقه ی عملیاتی قادر به قطع ارتباط شبکه ی بصیر می باشد؟  

  • سلام بر دانشمند فرزانه میشه لطف کنید ترتیب درجات ارتش ایران در عصر قاجاریه وشکل انها وتلفظ انها و معادل کنونی انها را در یک شکل نشان بدهید و منظور از تلفظ و معادل کنونیاین بود که مثلا به درجه سروان امروزی( یوز باشی) یعنی فرمانده صد نفر میگفتندعرض دوم بنده اینکه ارتش سعودی با بیش از هشتاد میلیارد دلار که تقریبا حدود بیست میلیارددلار بیشتر از بودجه روسهاست!!!!!! یعنی با این بودجه عظیم!!!!! توان خریدی بیش از ارتش روسیهدارند؟ یا بودجه کلا یه چیز دیگر است؟ امیدوارم منظورم را رسانده باشم با این حساب دست کم گرفتن ارتش سعودی یه حماقت بزرگه بعضی از دوستان میگن مثلا ارتش سعودی از پس یه گروه شبه نظامی در یمن برنیامد!!! با این حساب ما هم از پس پژاک … روسیه از پس چچن…ترکیه از پسپ ک ک…چین از پس تایوان…شوروی از پس افاغنه…. امریکا از پس ویت کنگها و غیره بر نیامدبه نظر حضرتعالی این قیاس مع الفارق نیست؟؟؟؟؟

    • نویسنده

      سلام… والا درجات قدیمی نمیشناسم…. در مورد عربستان خوب این بودجه خرج حقوق انجنان پرسنل تا دخالت در کشوری چون سوریه است…. کلا وقتی ارتش های کلاسیک در یک نبرد چریکی میشه و تجربه هم نداشته باشه این میشه

    • برادر برو درگیری با پژاک در سال ۹۰ بخون ببین چه بلایی سرش صابرین آورد.

  • یک مشکل بزرگ در نیروهای مسلح ما هست که تا برطرف نشه هیچ مشکلی حل نمیشه اونم ذخیره کردن تجهیزات برای روز جنگ هستش کی دیدن تو مانورها تجهیزات بدن دست سرباز فقط فیلم از انبارهای پر سلاح نشون میدن الان همین جنگ سوریه بهترین محل تست این تجهیزات هست ولی افسوس