اسرائیل در دهه ۱۹۷۰  به نخستین  هشدار  دهنده راداری (اواکس) خود دست یافت.  در واقع اسرائیل در سال ۱۹۷۶ دست به سفارش  و دریافت چهار فروند هواپیمای هشدار دهنده راداری (اواکس) ایی-۲ سی هاوک ای از امریکا زد. این هواپیما برای اسرائیل اهمیت بسیار داشت زیرا با در نظر گرفتن بخش کوهستانی در شمالی این کشور خطر پرواز در ارتفاع پایین جنگنده های سوری وجود داشت و هیچ راه مناسبی به غیر از اواکس برای کشف تحرک  در ارتفاع پایین وجود نداشت. همچنین با در نظر گرفتن بخش های صحرای در جنوب اسرائیل یک اواکس به خوبی می توانست  تحرک نیروی زمینی   مصر را نیز کشف  کند.

 “””””””اواکس یک رادار پرنده است. از انجایی که زمین  گرد است رادار زمینی حتی در بهترین حالت تنها میتوانند ارتفاع پست را تا برد ۴۰ کیلومتر پوشش دهد انهم در شرایطی که منطقه  وسیع و بدون مانع باشد. در مناطق کوهستانی پوشش ارتفاع پست با رادار زمینی  غیر ممکن است زیرا کوه ها و پستی و بلندی زمین  مانع دید رادار  می شوند.  ولی اواکس چنین مشکلی را ندارد. حتی می تواند هدفی را روی زمین  رسد کند و بسته به ارتفاع پرواز حتی تا ۳۰۰ کیلومتری می تواند هر  هدفی  را در ارتفاع چند  متری زمین  مشاهده کند از این رو هیچ شبکه دفاع هوایی بدون اواکس کامل نیست. همچنین  متحرک بود و سرعت جابجای  بالا اواکس این امکان را می دهد که تنها در عرض چند ساعت هزاران  کیلومتر از اسمان را جستجو کرد کاری  که برای  انجام ان نیاز به چندین رادار است و تازه ان رادارها  نیز در نهایت ارتفاع پست را پوشش نمی دهد””””””

هاوک -ای ارتش اسرائیل

هاوک -ای ارتش اسرائیل

 ایی ۲ سی های در جنگ سال ۱۹۸۲ ارزش عملیاتی خود را نشان  داد  زمانی  که هر تحرک  نیروی هوایی سوریه را از روی باند پایگاه های هوایی سوری  به اسرائیلی ها  هشدار می داد. این چهار اواکس حرکت جنگنده های سوری را  بلافاصله بعد از بیرون امدن از اشیانه رصد و انها را به شکاری های اف۱۵ ایگل اعلام می کردند. جنگنده های سوری بلافاصله بعد از برخاستن  مورد رهگیر و نابودی قرار می گرفتند و بسیاری از جنگنده های سوری در هنگام بلند  شد از بین رفتند. در این جنگ ۱۰۴ جنگنده سوری  توسط نیروی هوایی اسرائیل سرنگون شد بدون اینکه حتی یک پیروزی هوایی به دست اورد که این خود شاهدی بر نقش مهم این چهار فروند اواکس  است

ایی-۲ سی ها تا سال ۱۹۹۷ در خدمت باقی ماند . در واقع با پیشرفت اسرائیل در فناوری الکترونیک به حدی که حتی  پا به  پای  امریکا پیش رفته،  باعث شد اسرائیلی ها حتی  فناوری الکترونیک امریکای ها را قبول نداشته باشند و باعث شد تا به فکر توسعه یک اواکس در داخل بیفتد. در نهایت این  تلاش در سال ۲۰۰۶به نتیجه رسید  و باعث تولید نسخه هشدار دهنده زود هنگام جی ۵۵۰ شد

هشدار دهنده  جی۵۵۰ بر اساس بدنه جت تجاری مشهور گلف استریم  ۵۵۰ ساخته شده ایت . گلف استریم  یک جت تجاری ۱۹ نفره ساخت صنایع گلف استریم امریکا است. این صنایع در ساخت جت های تجاری  قاره پیما که معمولا به عنوان جتهای VIP استفاده  می شود تجربه بسیار دارد. گلف  استریم  ۵۵۰ که اسرائیل ان را برای  توسعه  اواکس خود  مد نظر داشت یک جت ۱۹ نفره با دو موتور توربوفن  رولز  ریس بی ار ۷۱۰  با   توان ۱۵۳۸۰ پاوند رانش است. این موتورها روی جت های تجاری دیگری چون بوئینگ۷۱۷ نیز نصب شد. هواپیما  دارای ۲۹ متر طول  و بیشترین سرعت پرواز ۹۴۱ کیلومتر بر ساعت است و برد ان با ۱۹  مسافر  به ۱۲۵۰۰ کیلومتر می رسد . از این رو از نظر سرعت  و برد این پرنده بهترین گزینه مناسب برای اسرائیل بود و از  این لحاظ از ایی-۲ هاوک ای و یا نسخه های هشدار دهنده بوئینگ ۷۳۷ برتر است

اواکس ایتام بر اساس گلف استریم جی550

اواکس ایتام بر اساس گلف استریم جی۵۵۰

هواپیما در اسرائیل مجهز به  یک رادار ارایه فازی فعال EL/W-2085  شد. این رادار در صنایع هواپیما سازی اسرائیل طراحی شده و بر اساس رادار  EL/M-2075 ساخته شده که ان نیز در این صنایع توسعه یافته است. این رادار دارای چهار انتن در چهار طرف هواپیما است. یکی انتن در هر طرف بدنه که به شکل  برامدگی  در بیرون هواپیما مشخص است . یک  انتن در جلو و دیگری  در عقب. به این روش  با کمک یک رادار و چهار انتن ۳۶۰ درجه  پوشش داده می شود  و رایانه  تصاویر را به هم ترکیب میکند.

رادار دارای  بیشترین برد ۳۷۰ کیلومتر بر ضد یک جنگنده در ابعاد اف۱۶ است ولی بیشترین برد  کشف رادار  به ۵۵۰ کیلومتر نیز  می رسد . این رادار  میتواند صد هدف را رهگیری کند و دارای  حالت شبیه ساز سه بعدی  برای افزایش اگاهی  فرماند ای میدان نبرد از وضعیت جنگ است .  در حالی که در رادار های معمولی بین ۲۰ تا ۴۰ ثانیه  جستجوی  اسمان به طول میکشد داشتن چهار انتن جدا باعث شده تا جستجوی تمامی اسمان تنها ۲ تا ۳ ثانیه  در این هواپیما زمان ببرد

 این رادار توان کشف هر  تحرک زمینی  را نیز دارد و توان   نقشه  برداری از سطح زمین  بدون رد  شدن از فراز ان را دارد. در واقع داشتن دو انتن رادار در دو طرف بدنه به این معنی است که این هواپیما تنها با رد شدن از کنار منطقه  هدف از برد حدود ۱۵۰ کیلومتر ، با رادار خود از زمین  نقشه برداری میکند. همان طور که گفته  شد این هواپیما  دارای چهار انتن است . دو انتن که در جلو و عقب هستند در  باند اس و دو انتن در  دو طرف بدنه قرار دارند در  باند L کار میکند که باعث کاهش اسیب پذیری  در برابر جنگ الکترونیک می شود

 این هواپیما دارای یک  سامانه هشدار دهنده ساخت البیت سیستم اسرائیل است  که به غیر از مشخص کردن محل  رادار های دشمن  که به طرف ان امواجی ارسال می کند ، توان  تجزیه و تحلیل کرده این امواج را نیز دارد تا  با کمک سامانه جنگ الکترونیک  خود دست به مقابله الکترونیک با انها بزند. گفته شده هشدار دهنده رادار این هواپیما میتوان امواج یک رادار را از ۷۰۰ کیلومتری تشخص دهد. انتن این هشدار  دهنده در چهار طرف هواپیما نصب است.  همچنین هواپیما بر روی دماغه دارای  یک سنسور پیشرفته  تر  جهت دریافت امواج راداری و تجزیه و تحلیل انها و همچنین  شنود مکالمات دشمن  است

به خوبی در کنار بدنه میتواند صفحه رادار را دید ، دماغه بزرگ نیز محل یک انتن برای رادار برای دید رو به جلو است

به خوبی در کنار بدنه میتواند صفحه رادار را دید ، دماغه بزرگ نیز محل یک انتن برای رادار برای دید رو به جلو است

در تصویر برامدکی انتهای هواپیما را میتواند دید که محل قرار گیری رادار است

در تصویر برامدگی انتهای هواپیما را میتواند دید که محل قرار گیری رادار است

 

هواپیما دارای شش خدمه کنترل کننده  رادار برای نشستن  پشت کنسول های نمایش رادار  با نمایشگر های رنگی  می باشد  ولی با داشتن یک خط ارتباط داده  لینگ۱۱ و ۱۶ میتواند تصاویر رادار خود را برای هر مرکز فرمانده ای ارسال  کند ویا امواج راداری  و یا تصاویر اپتیکی  دیگر واحدهای نظامی را دریافت  کند.هواپیما دارای ۱۲۰۰۰ کیلومتر برد و سرعت پرواز ۹۳۰ کیلومتر برساعت است

تا کنون دو فروند از این هواپیما تحویل ارتش  اسرائیل شده و سه فروند دیگر در دست  ساخت هستند. این هواپیما در اسرائیل ایتام نامیده  می شود

سنگاپور نیز چهار فروند  این نمونه را  دقیقا مشابه نسخه اسرائیلی سفارش داده است  که همکنون  هر چهار فروند را تحویل گرفته است، ایتالیا نیز دو فروند را سفارش داده است  و نیروی دریایی امریکا نیز اعلام کرده با همکاری البیت اسرائیل به دنبال جتی مشابه بر اساس گلف استریم است

البته اسرائیل بر اساس گلف استریم یک هواپیمای جاسوس الکترونیک نیز توسعه داده است . این هواپیما که در اسرائیل با نام شاویت شناخته می شود بر روی بدنه گلف استریم ۵۰۰ توسعه یافته است  که ان نیز نسخه ای اولیه ۵۵۰ است. این نمونه دارای  یک رادار روزنه ساختگی در زیر بدنه برای تصویر بردار رادار به روش SAR با دقت کمتر از نیم متر از مواضع دشمن است. در واقع شاویت  با در نظر گرفتن رادار در زیر بدنه  دارای وظیفه تحت نظر گرفتن تحرکات زمینی دشمن  را بر عهده دارد . در واقع شاویت نقشی مشابه جوینت استار امریکایی دارد

شاویت..در زیر بدنه محل رادار نقشه بردار زمین است

شاویت..در زیر بدنه محل رادار نقشه بردار زمین است

همچنین این نمونه دارای تجهیزایت برای  کشف و ایجاد اختلال روی شبکه رادیویی  دشمن  می باشد  و توان شنود  مکالمان دشمن ، ایجاد اختلال روی امواج هدایت پهپادها و همچنین هدایت پهپاد ها را نیز دارد. همچنین این نسخه در نقش یک رله ارتباط دوربرد  نیز  ایفای نقش می کند و میتواند برای ایجاد ارتباط دوربرد برای  واحدهای درگیر در جنگ مورد استفاده قرار گیرد

اسرائیل  ۵ فروند این هواپیما را سفارش  داده که همکنون سه فروند  ان را تحویل گرفته  است

در نهایت  نصب راداربر روی یک جت تجاری کوچک قاره پیما ، ایده فوق العاده  خوبی است زیرا چنین جتی کوچک سریع و دوربرد است و رادار وسامانه های که روی ان نصب است کارایی یک اواکس  بزرگ را به ارتش اسرائیل می دهد

ایتات و شاویت

ایتات و شاویت

ترجمه و گرداوری: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://defense-update.com/20141006_us-navy-orders-gulfstream-jet-for-test-range-surveillance.html

https://www.flightglobal.com/news/articles/singapore-declares-g550-aew-fully-operational-370768/

http://www.defense-aerospace.com/article-view/release/73337/israel-receives-first-g550-for-conversion-to-aew.html

49+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

19 دیدگاه

  • آیا ایتام توانایی های جوینت استار را دارد چون می تواند رادار های دشمن را شناسایی کند

    • نویسنده

      بله همه اواکسها چدید توانی دارن زیرا برلای دفاع از خود براشون مهم است ولی جوینت استار شبیه شاویت است و شاویت این کار میکنه

  • با سلام . میخواستم بپرسم که اواکس های ساخت روسیه در مقایسه با مدل های غربی ایا کاربردی دارن؟ ایران میتونه با خرید اواکس از روسیه( البته فرضا) مشکل خودش رو حل کنه یا نه؟

  • سلام اقای تارخ میشه معرفی دقیقی از cb90 که ایران توقیف کرده به صورت خارج از نوبت برامون بزارید بیشتر باهاش آشنا بشیم

  • هرکولس های ملقب به خفاش چه وضعیتی در ایران دارن و چه تواناهایی های مشترکی با این هواپیماهای اسرائیلی دارن

    • نویسنده

      سلام…خیلی فرق دارد زیرا خفاش برای شنود و ایجاد اختلال روی مکالمات دشمن است ولی یکی از هواپیماهای اسرائیلی اواکس است و برای کشف تحرک دشمن رادار دارد و دیگری هم اگرچه ان هم وظیفه شنود مکالمات دشمن ویا اختلال روی انها را دارد ولی ان هم یک رادار برای نقشه برداری از سطح زمین و کشف تحرک زمینی را دارد …خفاش رادار ندارد

  • سلام آقای تارخ عزیز چند بار هم بنده و هم سایر دوستان درخواست کرده بودن تا درباره راکت های هوا پرتاب هیدرا بذارید. اگر ممکن هست در این مورد و سایر راکت های هوا هم بذارید ممنون

  • سلامعکس های مقالات (وقتی در رایانه ذخیره می شود) پس از مدتی نمایش داده نمی شوند. چندبار دیگر هم این مورد را عرض کرده بودم. فکر میکنم شاید مربوط به جایی هست که عکس ها را در آن آپلود می کنید.

    • نویسنده

      سلام والا من با این مشکل خودم سرکار نداشتم … یعنی من چند بار هم مقاله را ذخیره کردم ولی عکسها می امدند.. وقتی شما ذخیره میکنید دیگر از سایت جدا است پس نباید مشکل از سایت باشد زیرا ذخیره شده است

  • چند وقتی است که در سایت بیشتر به تسلیحات نیروی هوایی پرداخته میشه و کمتر در مورد نیروی دریای و ناوچه ها و ناوشکن ها مقاله قرار داده میشه لطفاً به اونها هم در مقاله های خوبتون بپردازید با عرض معذرت

    • نویسنده

      سلام حق با شماست البته معرفی میکینم ولی تعدادش کمتر از موارد نیروی هوایی است ولی تلاش میکنم بیشتر شود.

  • سلام آقا تارخ خیلی ممنونم ازتون بابت مقاله ها خوبتون آیا امکان خرید آواکس برای ایران وجود دارد و میشه لطف کنید درباره کاموف ۳۱ یک مقاله در سایت بزارید در صورت ممکن ولی یه انتقاد کوچک داشتم با

    • نویسنده

      سلام چشم مقاله ای خواهم گذاشت اگرچه در مقاله کاموف ۲۷ به ان اشاره شده..بله امکان خرید است چرا نباشد اگر مسائل سیاسی وجود نداشته باشد