گرداوری و ترجمه: شهریار شیخی (ارتشبان)

در این مقاله نگاهی به هاورکرافت کلاس زوبرا بزرگترین هاورکرافت عملیاتی جهان  می اندازیم

با یک نگاه به سیر تاریخ جنگ ها از جهان باستان تا جنگ های مدرن،می توان به اهمیت بالای نیروی دریایی و دست برتری که برای به کارگیرندگانش به ارمغان می آور پی برد.
در این بین توان پیاده کردن نیرو و تجهیزات در ساحل دشمن از اهمیت بسیار بالایی در طول تاریخ برخوردار بوده و حتی در بسیاری از موارد توازن قدرت و یا نتیجه نبرد را تغییر داده است.
این موضوع در نبردهای مدرن امروزی (چه کلاسیک و چه نامتقارن) اگر بیش از پیش مورد توجه قرار نگرفته باشد،کمتر هم به آن پرداخته نشده و همچنان جایگاه محکمی در سازمان رزم ارتش های مدرن و کلاسیک دارد.
با معرفی هاورکرافت ها(هواناوها) در اواخر دهه ۵۰ میلادی توسط انگلیسی ها،طبق معمول ارتش های جهان به فکر استفاده نظامی از آن افتادند و ارتش سلطنتی بریتانیا اولین کاربر نظامی این نوع وسیله نقلیه شد.سپس ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز به جرگه دارندگان هواناوها پیوستند.
نیروی دریایی شاهنشاهی ایران هم با توجه به احساس خطر از جانب دول عربی جنوب خلیج همیشه فارس و نیاز به تخلیه سریع و برق آسای نیرو و تجهیزات به سواحل جنوب شاخاب در صورت نیاز،طی سال های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۵اقدام به خریداری ۸ فروند هواناو SR.N6 و ۶ فروند هواناو BH-7 نمود و بدل به یکی از پیشگامان استفاده نظامی از این وسیله شد.

در تصویر بالا هواناو SR.N6 نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران را در حال پیاده کردن تکاوران دریایی در ساحل مشاهده می کنید.

در تصویر بالا هواناو SR.N6 نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران را در حال پیاده کردن تکاوران دریایی در ساحل مشاهده می کنید.

هواناو BH-7 نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران

هواناو BH-7 نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران

در زمان جنگ تحمیلی،نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با توجه به دارا بودن بزرگترین یگان هواناو خاورمیانه اقدام به جابجایی سریع نیرو و تجهیزات در طول سواحل،خورها و مناطق باتلاقی می کرد و اوج آن عملیات های خارق العاده در زمان حصر آبادان بود که به صورت عملی کارآیی بالای این وسیله را به همگان به اثبات رساند.
همه این موارد دست به دست هم دادند و ارتش های بزرگ دنیا را بر آن داشتند تا به طراحی و ساخت هواناوهای پیشرفته تر و بزرگتر دست بزنند که معروف ترین آنها کلاس Zubr ساخت شوروی سابق و LCAC ساخت ایالات متحده است که ما در این نوشته به بررسی هواناو عظیم Zubr خواهیم پرداخت.
قبل از پرداختن به موضوع اصلی نوشته که همانا هواناو Zubr Class است،مناسب است به صورت خلاصه بررسی ساختار هواناوها و ساز و کار حرکتی آنها بپردازیم و در واقع با چیستی یک هواناو آشنا شویم.

هواناو،شناوری دو منظوره آبی-خاکی است که به روش هوابرد و با استقرار روی بالشتکی از هوای فشرده به آسانی و با نیروی رانش نسبتا کمی روی سطوح آبی و خاکی حرکت می کند،هوای ورودی به هواناو از طریق پروانه (Fan) به زیر سازه و بالشتک ها منتقل شده و سبب خیزش (Hovering) یا بلند شدن وسیله از روی سطح و استقرار آن بر روی توده ای از هوای تحت فشار می شود.بدین ترتیب در زمان حرکت نیروی مقاوم شناوری تا حد زیادی کاهش می یابد و هواناو با استفاده ملخ یا ملخ های بیرونی به حرکت در می آید.
در هواناوها به دلیل جدایی سطح استقرار و بدنه (وجود فاصله هوایی بین آنها)،استفاده از سیستم های رانشی آبی (مثل واترجت ها) میسر نیست.معلق شدن هاورکرافت روی قشری از هوا این امکان را فراهم می آورد که با نیروی کمی بتوان جهت حرکت آن ها را تغییر داد.از طرفی این ویژگی،حساسیت هاورکرافت را در برابر نیروهای ناخواسته خارجی (نظیر بادهای جانبی و امواج) به شدت افزایش می دهد،به همین دلیل سیستم های کنترلی خاصی برای هواناوها طراحی شده است که در سایر شناورها وجود ندارد.ستفاده از تجهیزات کنترل رانش و هوای پروانه ها مهم ترین راه های کنترل هواناوها هستند.

در این تصویر نحوه کار هواناوها به وضوح به نمایش در آمده است

در این تصویر نحوه کار هواناوها به وضوح به نمایش در آمده است

اواخر دهه هفتاد میلادی نیروی دریایی شوروی سابق به یک وسیله برای جابجایی و انتقال سریع نیروها و تجهیزات بین خشکی و دریا احساس نیاز پیدا کرد.بهترین وسیله برای این کار هواناوها بودند زیرا هم سرعت عمل بسیار زیاد و هم توان انجام عملیات در خشکی و آب و مناطق باتلاقی را داشتند.
بدین ترتیب توسعه یک هواناو مطابق با نیازهای نیروی دریایی شوروی به دفتر طراحی Almaz واقع در سنت پترزبورگ سپرده شد و حاصل آن Project 1232.2 Zubr(به معنای گاومیش وحشی) شد که ناتو آن را Pomornik(به معنای تکان دهنده) نامید.
هواناو Zubr Class به عنوان بزرگترین هواناو ساخته شده تاکنون،طولی برابر با ۵۷/۳ متر و عرضی ۲۵/۶ متری دارد.همچنین جرم ۵۰۰ تنی در حالت استاندارد و ۵۵۰ تنی در حالت Full Load آن را بدل به سنگین ترین هواناو در کلاس خود نیز می کند.شکل مکعبی بدنه،یک طراحی سخت و محکم،پایدار و مناسب دریا را به ارمغان آورده است.محفظه داخلی Zubr به وسیله دو تیغه طولی به سه قسمت مجزا تقسیم شده است.بخش میانی هواناو محل قرارگیری خودروهای زرهی را در خود جای داده.خودروهای زرهی به وسیله رمپ های مخصوص بارگیری و تخلیه می شوند.
دو قسمت کناری هواناو محل قرارگیری موتورهای اصلی و کمکی،بخش قرارگیری نیروها،محل زندگی خدمه و پشتیبانی حیات و حفاظت NBC (هسته ای،بیولوژیک،شیمیایی) هستند.
سیستم های تهویه هوا و گرمایش در محل قرارگیری نیروهای آبی-خاکی و محل زندگی خدمه قرار گرفته اند.این محل ها با پوشش عایق صدا و گرما و ساختارهای گیرنده لرزش پوشانده شده اند.
این شناور با لایه نازکی از زره برای فراهم آوردن حفاظت از خدمه و نیروها در برابر آتش تیربارهای سبک و ترکش ها پوشانده شده است.

هواناو Zubr Class قادر به حمل 130 تن محموله با خود می باشد.یعنی می تواند 3 تانک اصلی میدان نبرد T-80B یا 8 خودروی جنگی پیاده نظام BMP-2 یا ده نفربر زرهی BTR-70 یا 360 نیروی آبی-خاکی مجهز را با خود حمل کن

هواناو Zubr Class قادر به حمل ۱۳۰ تن محموله با خود می باشد.یعنی می تواند ۳ تانک اصلی میدان نبرد T-80B یا ۸ خودروی جنگی پیاده نظام BMP-2 یا ده نفربر زرهی BTR-70 یا ۳۶۰ نیروی آبی-خاکی مجهز را با خود حمل کند

هواناو Zubr Class در حال پیاده کردن تکاوران دریایی و تجهیزات.در تصویر تانک سبک PT-76 را مشاهده می کنید

هواناو Zubr Class در حال پیاده کردن تکاوران دریایی و تجهیزات.در تصویر تانک سبک PT-76 را مشاهده می کنید

یکی از امتیازات هواناو Zubr Class مسلح بودن آن به انواع جنگ افزارهای دفاعی و هجومی برای پشتیبانی از نیروهای پیاده شده در ساحل دشمن است.
این هواناو برای فراهم آوردن دفاع نزدیک در برابر موشک های کروز ضد کشتی،اهداف کوچک همانند پهپادها و قایق های کوچک و مین ها از ۲ سامانه ۳۰ میلی متری ۶ لول AK-630 مدل AO-18 با سیستم کنترل آتش MR-123-02 Vympel، نرخ آتش ۵ هزار گلوله در دقیقه،برد ۲ کیلومتری و ۶ هزار گلوله برای هر،سامانه بهره می برد.

در این تصویر سامانه های دفاع نزدیک AK-630 در دو طرف بدنه به وضوح قابل مشاهده هستند

در این تصویر سامانه های دفاع نزدیک AK-630 در دو طرف بدنه به وضوح قابل مشاهده هستند

در تصویر یکی از پرتابگرهای Ogon را در مقابل سامانه دفاع نزدیک AK-630 مشاهده می کنید

در تصویر یکی از پرتابگرهای Ogon را در مقابل سامانه دفاع نزدیک AK-630 مشاهده می کنید

علاوه بر آن،Zubr برای پشتیبانی از نیروهای پیاده شده در ساحل دشمن،از ۲ پرتابگر ۲۲ تایی ۱۴۴ میلی متری Ogon با مجموع ۱۳۲ راکت از انواع OF-45 و ZZh-45 استفاده می کند. این راکت انداز دارای برد  ۴۵۰۰  متر است و دارای کلاهک انفجاری ۱٫۸ تا ۳ کیلوگرمی بسته به نوع مهمات دارد
این هواناو برای دفاع از خود در برابر تهدیدات هوایی از دو پرتابگر موشک ضد هوایی دوش پرتاب Igla-1M  با هدایت فروسرخ  استفاده می کند.
همچنین هواناو Zubr می تواند عملیات مین گذاری را با ۸۰ تا ۲۰ مین بسته به مدل انجام دهد.
در بخش سنسورها و تجهیزات شناسایی نیز Zubr اصلا دست و پا بسته نیست و از ابزارهای شناسایی متعددی برای آگاهی از محیط اطراف خود برخوردار است.
این هواناو برای شناسایی شناورها و هواگردها از یک رادار MP-411 ESM استفاده می کند.رادار ناوبری Erkan-1 و مجموعه ارتباطی R-782 Buran نیز بر روی Zubr Class نصب شده اند.
هواناو Zubr همچنین به یک رادار هواشناسی Lazur نیز مجهز است.
تامین قدرت مورد نیاز برای شناور کردن و حرکت دادن این هواناو مستلزم استفاده از موتور های قدرتمند و همچنین واحدهای تامین قدرت کمکی است.به همین منظور مهندسان شوروی سابق از ۳ موتور توربین گازی MT-70 هر یک با قدرت ۱۰,۰۰۰ اسب بخار،۲ موتور توربین گازی NO-10 هر یک به قدرت ۱۰,۰۰۰ اسب بخار و ۵ ژنراتور توربین گازی ۱۰۰ کیلو واتی GTG-100K برای تامین قدرت مورد نیاز این هواناو استفاده کرده اند.هواناو Zubr برای حرکت به جلو از ۳ ملخ ۴ پره ای با قابلیت تغییر گام بهره می برد.۴ پروانه در قسمت فوقانی بدنه وظیفه انتقال هوا به زیر سازه هواناو و درون بالشتک هوا به منظور خیزش و بلند شدن هواناو را بر عهده دارند.

در این تصویر فن های عظیم پیشران و چهار فن بزرگ مکنده هوا به راحتی قابل مشاهده هستند

در این تصویر فن های عظیم پیشران و چهار فن بزرگ مکنده هوا به راحتی قابل مشاهده هستند

61_big jcsKk9g

با این اوصاف این هواناو می تواند به حداکثر سرعت ۶۳ نات (حدود ۱۱۵ کیلومتر بر ساعت) دست یابد و در حالت Full Load و سرعت ۵۵ نات (حدود ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت) بردی معادل ۳۰۰ مایل (حدود ۵۵۰ کیلومتر) دارد.

در مقام مقایسه،نزدیک ترین رقیب Zubr هواناو LCAC ساخت ایالات متحده آمریکا است که Zubr در تمامی موارد بر آن برتری محسوسی دارد.
اما این نکته را نباید فراموش کرد که ۹۱ فروند LCAC ساخته شده (۸۵ فروند برای آمریکا و ۶ فروند برای ژاپن) و در حال خدمت هستند اما تعداد Zubr های ساخته شده به سختی به ۲۰ فروند می رسند که ۳ فروند از رده خارج شده و ۲ فروند هم تکمیل نشده اند و تنها ۳ فروند در خدمت نیروی دریایی روسیه هستند و ما بقی در خدمت نیروهای دریایی اکراین،یونان و چین هستند.

هواناو LCAC در خدمت ارتش ایالات متحده

هواناو LCAC در خدمت ارتش ایالات متحده

نام:Project 1232.2 Zubr  Nato:Pomornik

نوع:هواناو

سازنده:
اتحاد جماهیر شوروی سابق کشور

سال ورود به خدمت: ۱۹۸۹
طراح:
دفتر طراحی آلماز سنپترزبورگ

ابعاد:
طول:۵۸٫۳ متر
عرض:۲۵٫۶ متر
فاصله کف از سطح زمین:۱٫۶ متر

وزن:
استاندارد:۵۰۰ تن
حداکثر:۵۵۰ تن

ظرفیت
صد و پانزده تن

سرعت:
حداکثر ۶۳ نات (حدود ۱۱۵ کیلومتر بر ساعت)

برد:
در حالت Full Load و سرعت ۵۵ نات (حدود ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت) بردی معادل ۳۰۰ مایل (حدود ۵۵۰ کیلومتر)

نیروی پیشرانه:
۳×۱۰۰۰۰ hp MT-70 gas turbines
۲×۱۰۰۰۰ hp NO-10 gas turbines
۵×۱۰۰ kW GTG-100K turbine-type generators

تسلیحات:
۱×۲ «Igla-1M»SAM system
۲×۶ ۳۰ mm AK-630M (6000 rounds) – MR-123-02«Vympel» fire control system
۲×۲۲ ۱۴۰ mm MS-227 «Ogon`» launchers (132 OF-45, ZZh-45 rounds)
۷۸ mines

تجهیزات شناسایی
Lazur weather radar
MP-411 radar system
Ekran-1 navigation radar
R-782 Buran communication complex

کاربران:
نیروی دریایی روسیه
نیروی دریایی چین
نیروی دریایی یونان
نیروی دریایی اکراین
تعداد خدمه:۲۴ عدد

منابع:

http://www.naval-technology.com/projects/zubr

http://www.aja.ir/portal/Home/ShowPage.aspx?Object=News&CategoryID=18143ed6-0829-467d-b560-641cab356a58&WebPartID=6a33d7b8-9341-4098-a8d1-c8804a7d8f67&ID=c2cbf862-2b41-442e-9915-6bb7464dffab

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Zubr-class_LCAC

http://fas.org/man/dod-101/sys/ship/row/rus/1232_2.htm

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hovercraft

http://www.military.ir/forums/topic/15886-%D9%87%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/

http://russianships.info/eng/warships/project_12322.htm

 

45+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.