چین در دهه ۱۹۶۰ به دنبال یک هواپیمای ترابری بزرگ با توان حمل بار بالا بود. در ان زمان  شوروی هواپیمای جدید انتنوف۱۲ را  به خدمت گرفته بود که یک توربوپراپ در کلاس هواپیمای سی ۱۳۰ هرکولس بود که توان حمل ۲۰ تن بار را داشت(برای اشنایی با انتنوف ۱۲ اینجا را کلیک کنید)

چین  در  سال ۱۹۶۴ توانست   ۴ فروند انتنوف۱۲ را از شوروی تحویل بگیرد و خواهان راه اندازی خط تولید این هواپیما در داخل بود ولی با قطع رابطه چین و شوروی در میانه دهه ۱۹۶۰ این برنامه لغو شد ولی چین به دنبال تولید نسخه داخلی این هواپیما رفت. اولین نمونه در سال ۱۹۷۲ تکمیل شد و دو سال بعد طی ازمونهای زمینی  به رواز در امد. هواپیما کاملا مشابه  انتنوف۱۲  بود و اجزای ان مهندسی معکوس شده بود. هواپیمای جدید Y-8 نامیده شد

هواپیما  همانند انتنوف۱۲ دارای بالی در بالای  بدنه و چهار موتور  توربوپراپ داشت و در دماغه شیشه ای  ان محل قرار گیری ناوبر بود. در انتهای  هواپیما یک درب بارگیری عقب بود که دارای  یک سطح شیب دار به طرف پایین بود  و می توانست  ۲۰ تن بار و یا ۹۰ سرباز مسلح را حمل کند. بخش بار دارای ۱۳٫۵ متر طول و  عرض ۳٫۵ و ارتفاع ۲٫۱۰ متر است که دقیقا مشابه انتنوف۱۲ روسی است

موتور همان موتور روسی  Ivchenko AI-20D می باشد  که از سال ۱۹۵۹ در چین تحت امتیاز  تولید میشد.  تولید تحت امتیاز  این موتور برای چین خیلی ارزش داشت زیرا چین همواره برای ساخت موتور حتی همکنون مشکل دارد و اگر این موتور در چین تولید نمی شد  شاید هرگز چین نمی توانست  این پروژه را تکمیل کند. این موتور در چین  با نام WJ-6 ساخته می شود و دارای رانش ۴۲۵۰ اسب بخار بود. هر موتور دارای  یک پروانه چهار تیغه   از جنس فولاد بود ولی  نسخه های که از میانه دهه ۱۹۹۰ به بعد تولید شدند مواد کامپوزیت هستند

800px-Myanmar_Air_Force_Shaanxi_Y-8_MRD

وای ۸ توان  رسیدن به سرعت ۶۶۰ کیلومتر برساعت بدون بار و برد انتقالی  ۵۶۱۲ کیلومتر است  ولی در صورت حمل ۲۰ تن بار برد به ۱۲۷۵ کیلومتر کاهش می یابد

 وای ۸ در سال ۱۹۸۱ وارد خدمت شد. چین در میانه دهه ۱۹۸۰ تلاش در رها کردن بارهای سنگین مانند  خودرو های زرهی  هوابرد از وای۸ کرد ولی در اولین تست نزدیک بود فاجعه رخ دهد. به دلیل شکل  طراحی درب عقب وای۸  و سرعت بالای هواپیما در هنگام تست ، هنگامی که  خودروی زرهی با باز کردن یک چتر در انتهای خود و درگیر شدن چتر با هوا به عقب کشیده شد تا از درب عقب هواپیما خارج شود ، چتر به قسمت بالای درب دو لنگه گیر کرد  و خودروی زرهی بین هوا و زمین   در حالی که با چتر به عقب هواپیما وصل بود و خودش در اسمان معلق گیر کرد.  لنگه بالای درب عقب کنده شد و خودرو ازاد شد. چین که در ان سالها رابطه اش با امریکا مسائد شده بود از کارشناسان لاکهید خواست تا این مشکل را حل کنند. لاکهید طراح سی ۱۳۰ رقیب غربی این هواپیما بود و تلاش کرد تا در مرحله  اول تاکتیک های  درست را به چین بیاموزد و در مرحله دوم در عقب هواپیما را اصلاحاتی  به وجود اورد. چین مدتی از وای۸ خسته  شد و حتی به دنبال خرید هرکولس از امریکا بود ولی بعد از مدتی  با تغییراتی  که روی وای۸ داده شد مشخص شد که این هواپیما استعداد خوبی دارد و میتواند در نقش های زیاد استفاده شود و این همان کاری بود که چینیها کردند

 مدل های مختلف

Y-8: نسختین  نمونه تولید که برای حمل و نقل ترابری ارتش چین ساخته شده

Y-8A. بر اساس تجارب همکاری با لاکهید این نسخه  دارای درب عقب اصلاح شده برای پرتاب بار از اسمان است

نسخه ترابری تولیدی برای ارتش چین

نسخه ترابری تولیدی برای ارتش چین

Y-8AF:  نسخه ازمایشی برای  تست برخی تجهیزات  نبرد ضد زیر دریایی

Y-8B: نسخه حمل نقل تجاری برای حمل مسافر

Y-8C: نسخه حمل و نقل تجاری فاقد سطح شیب دار عقب و درب عقب بر اساس این مدل چند نمونه ساخته شد که عبارتند از

  • Y-8CA: یک بستر ازمایش با دماغه کشیده شبیه دماغه یک جنگنده برای ازمایش  رادارهای مختلف   نسب شده روی جنگنده های نسل چهارم نیم و پنچ ارتش چین
  • Y-8CB: نسخه جنگ الکترونیک دارای سامانه های جنگ الکترونیک  بومی در کنار هشدار دهنده راداری و سامانه جمع اوری  علائم و فرکانس های راداری دشمن

Y-8D : نسخه صادراتی  این هواپیما برای حمل و نقل نظامی که دارای  سامانه اونیک غربی همچون سامانه ناوبری و مخابراتی  و رادار هواشناسی  در زیر دماغه

Y-8E: نسخه ای بر اساس Y-8A که برای پرتاب  هواپیما بدون سرنشین    دبلیو زد-۲ ساخته شده است. این نسخه  در زیر هر بال دارای  یک جایگاه  برای حمل و پرتاب این  پهپاد است و از  سامانه کنترل و هدایت این پهپاد بهره می برد. پهپاد  دبلیو زد-۲ یک مهندسی معکوس روی پهپاد امریکایی   بی کی ام ۳۴ است

Y-8F: یک نسخه غیر نظامی برای حمل گوسفند؟!!

Y-8FQ: یک نسخه گشت  دریایی  با توان ضد زیر دریایی  که دارای  یک میله کشیده در پشت بدنه به عنوان یک کاونده مغناطیسی برای کشف زیر دریایی شناور در اب  است. همچنین این نسخه   دارای یک رادار جستجوی دریایی در زیر  دماغه است که برای کشف و شناسایی اهداف دریایی به کار  می رود. این نسخه  همچنین زیر بدنه دارای یک دوربین اپتیکی دید حرارتی برای شناسایی بصری اهداف در روز و شب است. همچنین  در زیر بدنه دارای یک درب دو لنگه است که مشخصا درب دهلیز جنگ افزاری است و  درون ان باید  اژدر و احتمالا موشک های کوچک اپتیکی ضد کشتی قرار داشته باشد  این نسخه که GX-6 نیز نامده می شود  دارای برد ۵۰۰۰ کیلومتر است

Y-8E

Y-8E

Y-8FQ

Y-8FQ

Y-8F-100 -600: نسخه اف-۱۰۰ تا ۶۰۰ نسخه ترابری  نظامی و غیر نظامی است که دارای کابین شیشه ای با نمایشگر رنگی وسامانه ناوبیر شبانه است

Y-8G: نسخه جمع اوری علائم الکترونیک و فرکانس های  دشمن و همچنین شنود  مکالمات دشمن. این نسخه  دارای دو برامدگی در دو طرف بدنه است که محل قرار گیری دو رادار روزنه ساختگی SAR برای نقشه برداری سه بعدی از سطح زمین  به شکل پهلونگر است. این به بدین معنی است که این مدل در حال رد شدن از کنار یک منطقه نیز میتواند از ان تصویر برداری کند بدون اینکه وارد ان منطقه شود. برد این رادار حدود ۱۵۰ کیلومتر و دقت ان زیر یک متر است

Y-8J: یک نسخه  هشدار زودهنگام دارای یک رادار انگلیسی  Argus-2000 اسکای مستر در دماغه  بسیار بزرگ.  رادار اسکای مستر قبلا نیز نصب در دماغه یک هواپیمای بزرگ را تجربه کرده بود و ان زمانی بود که انگلستان در دهه ۱۹۷۰ یک رادار اسکای مستر را در جلو و یکی در عقب هواپیمای گشت دریایی نیومرد نصب کرد تا از ان به عنوان اواکس بهره ببرد ولی برنامه لغو  شد. چین این رادار را در اواخر دهه ۱۹۸۰ از انگلستان تحویل  گرفت و برنامه مشابه ای را روی وای۸ اجرا  کرد ولی تنها با یک رادار در جلو . این رادار حدود ۱۸۵ کیلومتر برد دارد و برای کشف  موشک های کروز ضد کشتی شلیک توسط تایوان استفاده می شود  زیرا رادار قدرت تفکیک بالای دارد سطح اب را جستجو میکند

وای 8 سری اف ارتش ونزوئلا

وای ۸ سری اف ارتش ونزوئلا

Y-8G

Y-8G

Y-8JB: نسخه دیگر جنگ الکترونیک و جمع اوری علائم رادار دشمن که دارای یک برامدگی متعلق به یک سامانه الکترونیکی در بالای هواپیما جلوی سکان عمودی است. این نسخه  همچنین دارای رادار با جستجوی ۳۶۰ درجه زیر بدنه می باشد

Y-8K: نسخه ای با ۱۲۱ صندلی به عنوان نسخه  غیر نظامی

Y-8T: نسخه پست فرمانده ای برای هدایت میدان جنگ از اسمان که دارای  سامانه های ارتباط ماهواره ای برای دریافت  تصاویر  رادار و یا اپتیکی  واحد های شرکت کننده در جنگ است. این پست فرمانده ای میتواند تمامی تصاویر  مورد نیاز فرمانده را از هر واحدی دریافت و دستور لازم را با کمک شبکه ماهواره ای ارسال کند

Y-8U: یک نسخه ازمایشی با غلاف سوخت رسانی هوایی برای تکیمل  برنامه هواپیمای بومی سوخت رسان چین

Y-8X:  نسخه گشت دریایی وای-۸ که از تجهیزات الکترونیک غربی همچون سامانه نابری ساخت هانول و یک رادار جستجوی  دریایی AN/APS-504 زیر بدنه بهره می برد . این نسخه در خدمت  نیروی دریایی است

Y-8XZ: نسخه  جنگ روانی  برای پخش  برنامه  ای تلویزیونی  و رادیویی  برای دشمن

KJ-200: نسخه هشدار دهنده رادار (اواکس) این پرنده که دارای  یکی رادار ارایه فازی فعال  با یک انتن  شکل یک مستطیل  بر روی بدنه است. این رادار ۳۶۰ درجه را پوشش می دهد و برد ان به ۴۰۰ کیلومتر برد ضد یک جنگنده  می رسد  و در باند S کار میکند. جزئیات بیشتر از توانایی رادار مشخص نیست ولی  هفت فروند ان تحویل نیروی هوایی چین شده است

Y-8T

Y-8J

KJ-200

KJ-200

Y-8P : یک نسخه دیگر هشدار  دهنده دارای  یک رادار ارایه  فازی ولی با بشقاب گرد و تجهیزات اونیک غربی. این نسخه برای صادرات  در نظر گرفته شده است

ZDK-03:  اواکس تحویلی به پاکستان  که مشابه  نسخه قبلی است و دارای یک رادار ارایه فازی فعال است که دارای  یک انتن  بشقابی  روی بدنه است . این رادار دارای  برد ۳۷۰ کیلومتر بر ضد یک جنگنده در ابعاد اف۱۶ است و بیشترین برد کشف ان به ۵۰۰ کیلومتر می رسد . چهار فروند از این نمونه تحویل  پاکستان شد

وای ۹

این نسخه در مرحله اول با نام وای-۸ ایکس شناخته می شد ولی بعد به نام وای۹ شناخته شد. وای ۹ دارای  چهار موتور بهبود یافته FWJ-6C است که دارای قدرت هر یک ۵۱۰۰ اسب بخار است که بیش از ۷۰۰ اسب تر است بخار بیشتر از وای۸ است. همچنین کابین دیجیتال تر شده و  میتواند ۵ تن بار بیشتری را حمل کند یعنی میزان بار قابل حمل به ۲۵ تن رسیده است. این نسخه کشیده و توان حمل ۱۰۶ نفر را دارد و پراونه های اصلی شش تیغه  کامپوزیت  دارد . برد این  نسخه افزایش چشمگیری داشته و چین در تلاش برای ساخت نسخه  اواکس و جنگ الکترونیک ان را دارد. در واقع اگر وای۸ را رقیب سی ۱۳۰ می دانیم  باید وای۹ را رقیب سوپر هرکولس دانست .  این نسخه  از سال ۲۰۱۰ وارد خدمت شده و  یک نسخه اواکس ان نیز به نمایش در امده است

 

Y-9

Y-9

نسخه ZDK-03 تحویلی به پاکستان

نسخه ZDK-03 تحویلی به پاکستان

وای-۸  یک سوم سی ۱۳۰ قیمت دارد و قیمت ان ۳۰ میلیون دلار است از این   رو گزینه ای خوبی برای  کشورهای فقیر است. جالب اینکه در بین محصولات روسی  نیز  همکنون هواپیما توربوپراپی با این وزن  وجود ندارد از این رو برخی  کشورها یا بیاد به سراغ سی ۱۳۰ بروند  ویا وای۸٫

میانمار ۵ فروند از نسخه ترابری Y-8D را خریداری کرد

سریلانکا نیز ۳ فروند نسخه ترابری را دریافت کرد

سودان دو فروند نسخه Y-8D

ونزوئلا- ۸ فروند Y-8F

تانزانیا  ۲فروند Y-8D

مشخصات

نام وای۸ وای۹
طول ۳۴٫۴ متر ۳۶  متر
بلندی ۱۱٫۱۶ متر ۱۱٫۳ متر
وزن خالی ۳۵۴۹۰ کیلوگرم ۳۹۰۰۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن ۶۱۰۰۰ کیلوگرم ۷۷۰۰۰ کیلوگرم
موتور چهار موتور توربوپراپ دبلیو جی ۶ با توان ۴۲۵۰ اسب بخار چهار موتور توربوپراپ FWJ-6C با توان ۵۱۰۰ اسب بخار
بیشترین سرعت ۶۶۰ کیلومتر بر ساعت ۶۵۰ کیلومتر بر ساعت
برد انتقالی ۵۶۱۵ کیلومتر ۷۸۰۰ کیلومتر
میزان بار قابل حمل ۲۰ تن بار و ۹۰ سرباز ۲۵ تن بار و ۱۰۶ سرباز

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع

en.wikipedia.org/wiki/Shaanxi_Y-8

http://www.airforce-technology.com/projects/shaanxiy8militarytra/

http://www.naval-technology.com/projects/y8xmaritimepatrolair/

http://www.military-today.com/aircraft/y8.htm

30+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar