آخرین بروزرسانی: 2024/07/16

موشک هوا به هوای رادار فعال ار-37

اخرین بروزرسانی این مقاله: جولای 16, 2024
ترجمه و تألیف: رضا فتاحی
در طول جنگ سرد، شوروی و ایالات متحده در زمین، آسمان و دریا راهبرد‌های متفاوتی از یکدیگر داشتند. راهبرد دفاع هوایی شوروی شامل تعداد بسیار زیادی سامانه زمین به هوا بود که شکاری ها نیز تحت پوشش ان‌ها بودند(مقاله‌ایی در رابطه با استراتژی دفاع هوایی این دو کشور را می‌توانید در همین سایت بخوانید). در شوروی یک نوع استراتژی برای تولید شکاری‌ها وجود داشت که شامل تولید یک نوع شکاری ارزان قیمت و ساده در تعداد بالا و تولید یک شکاری پیچیده‌تر و صدالبته گران‌تر در کنار ان بود.(مانند میگ۲۱ و سوخو۱۵). این راهبرد به این علت بود که شوروی در برخی زمینه‌ها نزدیک به یک دهه با غرب فاصله داشت(که مثال ان تولید موتورهای جت است)، و همچنین اینکه بزرگترین کشور جهان نیاز به انبوهی از شکاری‌ها داشت تا پوشش مناسب فراهم کند و با توجه به اینکه بین اقتصاد غرب و شوروی فاصله زیادی بود شوروی می‌بایست بخش زیادی از شکاری‌هایش را از انواع ارزانتر مانند میگ۲۱ به خدمت می‌گرفت(صرف ارزانی یک سلاح دلیل ناکارآمدی ان نیست).میگ۲۵ یک شکاری بزرگ و پیچیده نسبت به دیگر هم دوره‌ایی های خود بود. دارای برد کم بود و الکترونیک ان از لحاظ فناوری عقب بود اما سرعت بالایی داشت و در واقع تنها دلیل محبوبیت ان همین بود. شوروی برای جایگزینی ان محصولی قدرتمند طراحی کرد که گرچه بزرگ بود و چالاکی چندانی نداشت اما انقلابی در الکترونیک ان نهفته بود و رادار ارایه فازی داشت(در دهه هشتاد میلادی). میگ۳۱ هر حریفی را در رزم دوربرد به زانو در‌می‌آورد. پروژه ار۳۷ برنامه‌ایی برای تولید یک موشک رادار فعال دوربرد برای ان بود.
برای اشنایی با میگ31 اینجا را کلیک کنید
ار33
طراحی موشک جدید به شرکت مشهور ویمپل سپرده می‌شود. کار در سال۱۹۸۳ آغاز می‌شود. موشک برای جایگزینی ار۳۳ در نظر گرفته شده بود. توضیح اینکه ار۳۳ یک موشک رادار نیم فعال بود که میگ۳۱ به مدد رادار ارایه فازی خود می‌توانست با این سلاح همزمان با چند هدف درگیر شود( سازکار هدایت موشک با موشکی چون اسپارو متفاوت بود). موشک ار33 یک موشک بزرگ با طول 4.1  متر و  وزن 490 کیلوگرم بود. این موشک اگرچه بزرگترین موشک هوا به هوای روسها نبود ولی سنگینترین ان بود. ار33 برای پرتاب از جایگاه زیر بدنه میگ31  ساخته شد و چهار موشک توسط میگ31 حمل می شود . بزرگ و سنگین بود و این خودش نکته منفی برای ان بود زیرا ار33 تنها از میگ31 پرتاب می وشد و برای اکثر جنگندهای شوروی نامناسب بود ولی دارای برد بالای بود و با برد 120 کیلومتر برای مدتها دوربردترین موشک روسها بود.یک مشکل ار33 رادار نیم فعال بودن ان بود که باید تا اخرین لحظه قبل از برخورد، باید رادار میگ31 روی جنگنده دشمن قفل می ماند و این به این معنی بود که جنگنده بعد شلیک نمیتوانست میدان نبرد را ترک کند.از این رو شوروی کار روی نسخه بزرگتر و دوربردتر ار33 با نام ار37 کار را اغاز کرد
در طراحی ار37 شکار اواکس ها نیز مدنظر بود. بر روی کاغذ حتی توان هدف قرار دادن موشک‌های کروز را نیز داشت.
اولین تست موشک شش سال پس از اغاز توسعه‌ی برنامه در سال۱۹۸۹ انجام شد. ار37 شبیه ار33 است ولی بزرگتر و سنگینتر بود.دارای  طول 4.2 متر و وزن کامل 600 کیلوگرم بود از این رو بزرگترین موشک هوا به هوای بود که شوروی تست کرد .این موشک دارای سوخت جامد بود ولی سوخت جامد بسیار بهینه تر از سوخت ار33 بود و  خود  شوروی اعلام کرده بود که در سال 1986 یک سوخت جدید جامد برای موشک های خود ساخته که برد موشک ها را افزایش میدهد. البته پروفایل پروازی این  موشک نیز تفاوت داشت و وقتی شلیک می شود اوج میگرد و مسافت زیادی را در ارتفاع بسیار بالا طی میکرد و روی سر هدف شیرجه می رفت تا در مصرف سوخت برای افزایش سرعت  نهایی ، صرفه جویی کند. برد این موشک بین 150  تا400 کیلومتر ذکر شده البته در نهایت در یک تست همان طور که گفته شده به برد 300 کیلومتری رسیده است
تصویری گرافیکی از ار37
تصویری گرافیکی از ار37
موشک دارای یک کلاهک انفجار قوی ترکش شونده 60 کیلوگرمی بود که  دست کم 12 کیلو از کلاهک ار33 بزرگتر بود. این کلاهک انقدر قدرت داشت که هر هواگردی را در برخورد مستقیم نابود کند و حتی انفجار ان در شعاع 40 متری نیز میتواند باعث سرنگونی جنگنده دشمن شود . موشک دارای چهار بالچه ثابت در میانه بدنه به عنوان بالچه تعادل داشت که شبیه ار33 بود ولی چهار بالچه متحرک برای هدایت موشک در قسمت عقب بود که با نسخه نصب شده روی ار33 فرق داشت
بزرگترین تفاوت این موشک با ار33 در سیستم رادار  فعال بود .موشک دارای یک سیستم رادار فعال Agat 9B-1388  بود که به ان کمک میکرد تا از برد 20 تا30 کیلومتری روی هدف قفل کند. بعد از اینکه جنگنده با رادار خود روی هدف قفل میکرد موشک را به سمتی می فرستاد که دشمن در حال نزدیک شدند است در واقع با در نظر گرفتن فاصله تا هدف رادار جنگنده ،  مسیر پیش روی هدف را حساب کرده و موشک را به همان نقطه ارسال میکرد ، موشک انقدر با کمک سیستم اینرسی پیش میرفت تا با رادار کوچک خود هدف را کسب کند از این رو جنگنده بعد از شلیک میتوانست هدف را رها کند
البته موشک در ۱۹۹۴ یک رکورد زد و هدفی را در فاصله۳۰۰ کیلومتری هدف قرار داد( البته شرایط و مقدورات میدان نبرد با میدان ازمایش بسیار متفاوت است.)با وجود اینکه تست‌های قبل از ورود به خدمت به خوبی به پیش می‌رفتند اما به علت مشکلات مالی شدید روسیه در ان دوران پروژه در سال۱۹۹۸ لغو می‌شود.
تصاویر کمی از موشک ار37 وجود دارد.این موشک به شکل محدود ساخته شد و هرگز عملیاتی نشد
قسمت بالچه انتهای موشک ار37 با موشک ار33 تفاوت مشخصی داشت

با وجود این که بنظر می‌امد برنامه به فراموشی سپرده شده اما در سال۲۰۰۶ دولت روسیه اعلام کرد که این برنامه را بعنوان بخشی از ارتقا میگ ۳۱bm مجددا اغاز کرده است. نسخه جدیدی این سلاح در دست توسعه بود که ار ۳۷ ام نام داشت. از جمله تغییرات این نمونه این بود که می‌شد علاوه بر شیوه‌ی هدایت نیم فعال راداری، ان را به شکل هدایت فعال راداری نیز روانه هدف کرد کرد که به معنای توان اتش و فراموش کن بود. این نمونه می‌تواند هر هدفی را از ارتفاع ۱۵ تا ۲۵۰۰۰ متری منهدم کند. این نمونه دارای یک کلاهک ۶۰ کیلوگرمی است که هواگرد های بزرگ مانند اواکس ها را هم نابود می‌کند. این نوع نیز دارای برد ۲۰۰ کیلومتری است و تا حدود ۶ ماخ سرعت می‌گیرد که برای زدن هر هدفی کافی است.

این موشک در جریان تهاجم روسیه به اوکراین از جنگنده‌های میگ ۳۱ bmو سوخو 35  بر علیه جنگنده‌های نیروی هوای اوکراین استفاده شد گفته می‌شود بین ۴ تا ۶ پیروزی هوای به دست آمده اگرچه تعداد شلیک‌ها بسیار بالا بوده برخی از منابع می‌گویند در برخی از ماه روزانه چهار موشک شلیک شده و احتمالاً تعداد شلیک‌ها به ۵۰ تیر نیز می‌رسد با وجود این بین ۴ تا ۶ پیروزی هوایی برای این موشک ثبت شده که گفته شده حتی یکی از آنها در برد بیش از ۱۵۰ کیلومتری به دست آمده
روسها همکنون برنامه دیگری با نام k100 را در دستور دارند که برای انهدام اواکس ها طراحی شده و گفته می‌شود از سوخو۵۷ پرتاب خواهد شد.

 

موشک ار37 ام.. این نسخه نیز از قرار تست نشد ولی قرار است در تا پایان سال 2020 تست شود

مقالات مشابه

موشک های هوا به هوای ساخت شوروی و روسیه

موشک هوا به هوای ار77

 

منبع
http://www.military-today.com