کار طراحی سامانه جدید ۹ کا ۳۷ بوک نام داشت در سال ۱۹۷۲ اغاز شد و در طراحی ان تیم طراحی موشک سام ۶ کاب نقش بسیاری داشتند.همچنین قرار شد موشک جدید دارای  یک نسخه ناو پرتاب نیز باشد.طراحی موشک جدید بر اساس برخی تجارب روزهای نخست  عملیات سام ۶ به دست امد از جمله اینکه در طرح جدید باید رادار هدایت موشک بر روی پرتاب کننده  نصب شده باشد نه اینکه مانند سام ۶ رادار از پرتاب کننده جدا باشد.اگرچه قرار بود موشک جدید که سام ۱۱ بوک نام داشته  و جایگزینی   سام ۶ کاب شود ولی میشد از این دو در کنار هم بهره برد مثلا خودروی حامل موشک سام ۶ و سامانه رادار هدایت سام ۱۱  . در نهایت موشک  جدید در سال ۱۹۸۰ وارد خدمت ارتش روسیه  شد.(برای اشنایی با سام ۶ اینجا را کیلیک کنید)

نسخه های مختلف

اولین نسخه تولید که در سال ۱۹۷۹ وارد خدمت شد ۹ کا ۳۷ بوک بود که   ناتو ان را سام ۱۱ نامید نمونه دارای یک خودروی ۹ ای ۳۸ بود که حاوی رادار درگیری در جلو و چهار موشک در عقب بود و حتی میشد بر روی ان از موشک ۳ ام ۹ مربوط به سامانه سام ۶ نیز بهره برد ویا از خودروی حامل موشک و پرتاب گر سام ۶ . این ترکیب از سام ۶ و سامانه هدایت جدید سام۱۱ به دلیل برخی عناصر مشترک این دو سامانه بود

تصویری از خودروی حامل 9 ای 38 مجهز به رادار 9 اس 35 فایر دومی سامانه سام 11 در حالی که بر روی ان موشک 3 ام 9 سامانه سام 6 است

تصویری از خودروی حامل ۹ ای ۳۸ مجهز به رادار ۹ اس ۳۵ فایر دومی سامانه سام ۱۱ در حالی که بر روی ان موشک ۳ ام ۹ سامانه سام ۶ است

نسخه بعدی ۹ کا ۳۷ ام۱ ، کاب ام ۱ بود که  در سال ۱۹۸۳ وارد خدمت شد. این مدل دارای  رادار ۹ اس ۳۵ ام بود و برد درگیری رادار با جنگنده ای در ابعاد یک اف۱۵ ،عدد ۳۵ کیلومتر بود توان کشف با موشک  بالستیک  و یا مهمات هواپرتاب را نداشت  . شانش موفقیت این سامانه در برابر یک جنگنده با یک شلیک ۸۵ % اعلام شده بود.هر دو مدل ذکر شده در بالا از قابلیت استفاده از موشک ۳ ام ۹ موشک سام ۶ و یا موشک ۹ ام ۳۸ و ۹ ام ۳۸ ام۱ برخوردارند .این دو موشک که برای سام ۱۱ طراحی شدند  یک موشک رادار  نیم فعال شبیه به استاندارد امریکا بدون هیچ قطعه جدا شونده نداشتند  . دارای  برد ۳۰ کیلومتر و یک کلاهک ۷۰ کیلوگرمی  بودند . می شود بدون هیچ گونه سرویسی  ان را ده سال در خدمت داشت.سامانه کاب و کاب ام۱ با موشک ۳ ام ۹ موشک سام ۶ توان درگیری در ارتفاع ۸۰۰ تا ۱۱۰۰۰ متر و با موشک جدید ۹ام ۳۸ توان درگیر در ارتفاع  ۳۰ تا ۲۵۰۰۰ متری و برد ۳۵ کیلومتر را داشتند. تمام مدل های بوک توان حمل یک رادار جستجو را دارند که البته بدون ان نیز توان درگیر دارند.در بوک  این رادار ۹ اس ۱۸ ، در بوک ام ۱ این رادار ۹ اس ۱۸ ام۱ است.

سامانه بوک ام1

سامانه بوک ام۱

نسخه بعدی که در سال ۱۹۹۸ وارد خدمت شد ۹ کا ۳۷ ام۱-۲ ،بوک ام۱-۲ شناخته میشود   و ناتو نام سام ۱۷ را بر ان نهاد شد دارای  رادار پیشرفته تر  که قابلیت درگیر با موشک  کروز  و حتی بالستیک  را از برد ۲۰ کیلومتری داشت. این نسخه از موشک ۹کا ۱۷ بهره میبردکه توسعه یافته در دهه ۹۰ برای مقابله با موشک  های کروزو بالستیک  تاکتیکی با سرعت بیشتر و قابلیت تحمل  ۲۴ جی فشار و انجام ۱۲ جی مانور است.این نمونه دارای  برد ۴۵ کیلومتر و ارتفاع عمل  ۲۵ کیلومتر است توان درگیری با اهداف  در ارتفاع ۲۵ تا ۲۵۰۰۰ متری را دارد  و دارای  سرعت ۳ ماخ است

این نمونه دارای شاسی شنی دار جی ام ۵۶۹  و یک رادار کنترل اتش در جلوی بدنه بود و در روی خودرو چهار موشک  قرار داشت.رادار نصب شده بر روی ان از نوع مونو پلاس از نوع ۹ اس۳۵ ام۱ است  که توان کشف هدف از ۸۵ کیلومتری   قفل  بر روی هدف از ۴۲ کیلومتری را داشت.همانند نسخه قبلی در یک اتش بار یک خودروی هاوی رادار و موشک  و دو تا چهار خودروی پرتاب گر بدون رادار وجود داشت .سامانه توان درگیری با یک هدف در یک زمان با سه موشک را داشت و کارایی  کلی بهتری در برابر جنگ الکترونیک نسبت  به مدل قبلی داشت.بعدها به یک سامانه اپتیکی نوری و دوربین حرارتی برای کشف هدف به صورت غیر فعال تجهیز گردید .همچنین این سامانه از رادار جستجوی و هشدار  ۹ اس ۱۸ ام۱ -۱ که بر روی یک خودروی شنی دار نصب شده بود  بهره میبرد.البته این رادار در نسخه های مختلف بر روی تمامی مدل های بوک نصب میشد  که دارای برد ۱۴۰  کیلومتر   و ارتفاع  عمل۱۵ تا  ۲۵۰۰۰ متر  است و میتوان با موشک های بالستیک  را نیز کشف کند

خودروی حامل 9 ای 310 ام1 و موشک 9 ام 38 ام1 و رادار 9 ام 35ام1 در جلوی خودرو

خودروی حامل ۹ ای ۳۱۰ ام۱ و موشک ۹ ام ۳۸ ام۱ و رادار ۹ ام ۳۵ام۱ در جلوی خودرو

۹ کا ۳۷ ام ۲ ،بوک ام۲  نسخه  دیگر توسعه یافته  در میانه دهه گذشته  با رادار ارایه فازی ۹اس ۳۶  با توان رهگیر ۲۴ هدف و درگیر با چهار هدف در یک زمان را داشت و دارای قابلیت بهتری در درگیری در ارتفاع پایین بود. رادار ۹ اس۳۶ بر  اساس اجزا و پردازنده رادار زاسلون میگ۳۱ طراحی شده و دارای  دیش ثابت است.این نمونه توان درگیر با هدف در ارتفاع ۱۰  تا ۲۵۰۰۰ متری و تا برد ۵۰ کیلومتری را دارد موشک دو نمونه جدید موشک  ۹ ام ۳۱۷ ای و ۹ ام ۳۷ ام که به تازگی تحویل شده است   دارای سرعت ۴ ماخ و کمترین ارتفاع  درگیری ۱۵ متر هستند و نسخه جدیدترین با نام ۹ ام ۳۱۷ ام ایی با سرعت ۴٫۵ ماخ و دارای  سامانه کنترل گازهای خروجی جهت مانور سریعتر   توان پرتاب عمود از لانچر است که نسخه دریای پرتاب به حساب می اید. این نمونه میتواند رادار ۹ اس ۳۶ (همان راداری که بر روی خود خودرو به عنوان رادار درگیری نصب شده)را به صورت جدا روی یک بازوی بلند ۱۱ متری به عنوان رادار جستجو مل کند

سامانه بوک ام2 مجهز به موشک 9کا 37 و رادار اریه فازی غیر فعال 9 اس 36 در جلوی ان

سامانه بوک ام۲ مجهز به موشک ۹کا ۳۷ و رادار اریه فازی غیر فعال ۹ اس ۳۶ در جلوی ان

در سال ۲۰۰۷ اخرین نسخه  این سامانه بانام ۹کا ۳۷ ام ۳ بوک ام۳ برای نیروی زمینی  روسیه به نمایش  که تا سال ۲۰۱۶ وارد خدمت خواهد شد  که جایگزین بوک ام۱ خواهد شد.گفته شده این نسخه توان رهگیری  ۳۶ هدف و درگیر با ۶ هدف را دارد و برد ان به ۷۰ کیلومتر  و ارتفاع عمل ۳۵ کیلومتر است و دارای توان ضد بالستیک نیز می باشد .روسها احتمال انهدام هدف با شلیک یک موشک را برای این نسخه ۹۹% اعلام کرده اند  و قرار است در خدمت حتی جایگزین نسخه های نخست اس ۳۰۰ نیز بشود. بوک ام۳ دارای سامانه الکترونیک کاملا جدید و متفاوت است

بوک ام ۲ دارای پس فرمانده ای متحرک ۹ سی ۵۱۰ ، بوک ام۱  دارای پس فرمانده ای ۹ اس۴۷۰ و بوک ام ۱-۲ دارای پست فرمانده ای ۹ اس ۴۷۰ ام۱-۲ مجهز است که این قابلیت را دارد تا چندین اتشبار را به هم شبکه کرده و از فاصله چندین کیلومتر  ان ها را کنترل کنند.همچنین میتوان ان در کنار پس فرمانده ای سامانه های چون اس۳۰۰ و یا سام ۱۹ بکار برد.تمامی نسخه های ام۱-۲ و ام۲ دارای اسمانه دید اپتیکی حرارتی برای رهگیری غیر فعال هدف است

یک اتش بار بوک شامل یک رادار جستجو ،شش خودروی  حامل موشک  مجهز به رادارهدایت در قسمت جلو،سه خودروی حامل موشک ،دو بارگذار و یک پست فرمانده ای است.

بوک مانند بسیاری از سامانه های پدافندی روسی دارای نسخه  دریایی  برای پرتاب از شناورها است

اولین نسخه ان در این زمینه ۳ اس ۹۰ ایی اوراگان است که غرب ان را اس ای ان ۷ می نامند  که بر روی یک ریل تکی لود می شود و ۱۳ ثانیه بارگزاری  ان زمان می برد  .این نمونه  با رادار های مختلفی بسته به شناور هدایت شود ولی دارای برد  کمینه  درگیر ۳۵ کیلومتر است.این نمونه نسخه  دریایی سامانه  ۹کا ۳۷ بوک  است

۳  اس ۹۰  نسخه دریایی سامانه  ۹ کا ۳۷ ام ۱ که غرب ان را اس ای ان ۱۲ می نامند   دارای  موشک ۹ ام ۳۷ است.

۳ اس ۹۰ ام شیتل. اخرین نسخه  دریا پرتاب دارای  سیلوی پرتاب چند تایی که میتوان ۱۲/۲۰/۲۵ و یا ۳۰ تایی است  و به صورت عمود  از روی عرشه ناو پرتاب می شود.این نمونه که بر روی اخرین شناورهای روسی نصب  است دارای سرعت عمل بالای  به دلیل سیلوی پرتاب عمود چند  تایی ان است.

SA-N-12 نسخه ناو پرتاب سامانه بوک ام1

SA-N-12 نسخه ناو پرتاب سامانه بوک ام۱

کاربران

اذربایجان،بلاروس،قبرس(۹ کا ۳۹ ام۱-۲) ،گرجستان، فنلاند،چین(۹کا ۳۷ ام۱-۲)،اکراین(بوک ام۱)، سوریه  (بوک ام۲) ، ویتنام و ونزوئلا  نسخه بوک ام ۲را سفارش داده اند

تاریخچه عملیاتی:اولین حضور عملیاتی بوک به نبرد گرجستان و بر ضد کشور سازنده روسیه برمیگردد. در این نبرد  گرجستان که از زمان  شوروی تعداد سام ۱۱ بوک ام ۱را را به ارث برده بود تواسنت چهار هواگرد روسها شامل  سه سوخوی۲۵ و یک توپلوف ۲۲ ام ار را سرنگون کند. سرنگونی توپلوف۲۲ ام ار که نسخه جاسوس الکترونیک  توپلوف ۲۲ ام۳ بود ارزش بسیار زیادی داشت و نشان دهند قابلیت بوک بود زیرا  این هواپیما از  جمله سنگینترین  سامانه های جنگ  الکترونیک جهان را با خود حمل میکند.در ۱۴ جولای سال ۲۰۱۴ نیز سرنگونی یک بوئینگ۷۷۷ خطوط هوایی مالزی به این سامانه نسبت  داده شد که توسط جدایی طلبان شرق اکراین مورد استفاده قرار گرفته است

همچنین با وجود استقرار این موشک در سوریه ، این سامانه هرگز موفق به سرنگونی هیچ جنگنده اسرائیلی از دهه ۱۹۹۰  تا کنون با وجود چندین بار بمب باران مراکز مختلف  در سوریه توسط اسرائیل نشد .

خودروی حامل موشک و چرثقیل لود کننده

خودروی حامل موشک و چرثقیل لود کننده

نام موشک ۳M9 ۹М۳۸ ۹М۳۸
۹М۳۸M1
۹М۳۸
۹М۳۸M1
۹М۳۸M2/9M317
۹M317 ۹M317ME
نام سامانه ۲K12 “Kub”
(SA-6)
۹K37
“Buk”
(SA-11)
۹K37M
“Buk-M1”
(SA-11)
۹K37M1-2
“Buk-M1-2”
(SA-17)
۹K317E
“Buk-M2E”
(SA-17)
۳S90M/3S90E
“Smerch”/”Shtil-1”
(SA-N-1
تعداد موشک های روی هر پرتابگر ۳ ۴ ۴ ۴ ۴ ۱۲/۲۴/۳۶
وزن هر موشک ۵۹۹ kg
(۱۳۲۱ lb)
۶۹۰ kg
(۱۵۲۱ lb)
۶۹۰ kg
(۱۵۲۱ lb)
۹М۳۸M1: – ۶۹۰ kg
(۱۵۲۱ lb);
۹M317: – ۷۱۰–۷۲۰ kg
(۱۵۶۵–۱۵۸۷ lb)
۷۱۰–۷۲۰ kg
(۱۵۶۵–۱۵۸۷ lb)
۵۸۱ kg
برد موشک ۳–۲۴ km
(۲–۱۵ miles)
۴–۳۰ km
(۳–۱۹ miles)
۳–۳۵ km
(۲–۲۲ miles)
۹М۳۸M1: – ۳–۴۲ km
(۲–۲۶ miles);
۹M317: 3–۵۰ km
(۲–۳۱ miles)
۳–۵۰(M2),[ ۴۵(M2E)] km
(۲–۳۱(۲۹) miles)
۲٫۵–۳۲ km
(against anti-ship missiles up to 12 km)
ارتفاع عمل موشک ۸۰۰–۱۱۰۰۰ m
(۲,۶۰۰–۳۶,۰۰۰ ft)
۳۰–۱۴۰۰۰ m
(۱۰۰-۴۶,۰۰۰ ft)
۳۰–۲۲۰۰۰ m
(۱۰۰-۷۲,۰۰۰ ft)
۳۰–۲۵۰۰۰ m
(۱۰۰-۸۲,۰۰۰ ft)
۱۵ of M2E ۱۰ of M2–۲۵۰۰۰ m
(to-82,000 ft)
۱۵–۱۵۰۰۰ m
سرعت موشک ۲٫۸ ۳ ۳ ۳ ۴ ۴٫۵
بیشترین سرعت هدف ۲ ۲٫۵ ۴ ۴ ۴  ?
بیشترین قدرت مانور(جی)  ?  ? ۲۰ ۲۴  ?  ?
تعداد اهداف قابل رهگیری ۱–۲ (“Kub”M4/”Buk-1” ) ۱۸ ۱۸ ۶ old/12 update 1997 ۲۴ ۴

ترجمه:عبدالحمید تارخ

رادار جستجوی 9 اس 36 بر روی یک بازوی 11 متری به عنوان رادار جستجو

رادار جستجوی ۹ اس ۳۶ بر روی یک بازوی ۱۱ متری به عنوان رادار جستجو

کابین فرمانده ای بوک ام1

کابین فرمانده ای بوک ام۱

دسته بندی شده در:            
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.