با ورود رادار های توپخانه که وظیفه  انها تعقیب مسیر گلوله باران توپخانه دشمن بود، این امکان به وجود امد که توپخانه دشمن  به سرعت دست به اتش متقابل بزند و توپخانه طرف مقابل را از بین ببرد.   در سال ۱۹۵۲ کنفرانسی در امریکا برای تعیین مشخصات اینده توپخانه  ناتو شکل گرفت که در انین تصمیم گرفته شد که ناتو  برای مقابله با اتش ضد اتش  دشمن نیاز به توپخانه  متحرک  خود کششی دارد.

«««««توپخانه برای نیروی زمینی مسئله مرگ و زندگیست.توپخانه میتواند در حالی که نیروی های خودی مورد هجوم دشمن قرار گرفتند با شلیک صدها گلول پیشروی دشمن را کند و یا متوقف کند ویا در حالی که نیروی خودی در حال پیشروی است با گلوله باران مواضع دشمن انها را ضعیف و یا نابود کندتوپخانه میتواند خطوط ارتباطی دشمن را ناامن کند ویا عقبه و تاسیسات دشمن را در برد اتش خود هدف قرار دهد
شاید اتش هوایی نیز بتواند چنین کند ولی توپخانه همیشه در میدان حاظر است و هزینه بسیار بسیار کمتر است»»»»»

در همان زمان  ارتش امریکا روی طرحی با نام تی ۱۹۶ کار می کرد که یک توپ خود کششی ۱۵۶ م م بزرگ بود . این طرح به مشکلاتی مواجع شد که نتیجه ان  تغییر در کالیبر  و استفاده کالیبر ۱۵۵ م م بود زیرا این نوع مهمات در ان زمان به راحتی در ر دسترس بود و برنامه  از سال ۱۹۵۴ پی گیری شد و  در نهایت  درسال ۱۹۵۶ پیش نمونه اول ساخته شد که روی یک شاسی شنی دار بنزینی قرار داشت ولی  همچنان با نام تی ۱۹۶  شناخته می شد  .  درسال ۱۹۵۹ ارتش  امریکا خواهان استفاده از یک شاسی متحرک دیزل شد زیرا مصرف دیزل کمتر بود سوختش  ارزانتر از این رو شاسی نفربر ام۱۱۳ برای توپ جدید  انتخاب شد و در همان سال با نام  ام ۱۰۹   به ارتش امریکا معرفی شد  و با سفارش اولیه ۲۴۷ عراده درسال ۱۹۶۲  تحویل به ارتش  اغاز شد

توپ۱۵۵ م م ام ۱۰۹ بر روی شاسی بر گرفته شده از نفربر ام۱۱۳ ساخته شده است که از شنی استفاده کرده و قدرت بالای  برای عبور از موانع  سخت دارد. این شاسی  دارای یک موتور دیزل هشت سیلندر  ۲ زمانه  خنک شونده با اب است و ۴۰۵ اسب بخار قدرت داشت . خودرو  دارای  یک گیربکس شش دنده  با چهار دنده رو به جلو و دو دنده رو به عقب  است. خودرو دارای سرعت  ۵۶ کیلومتر بر ساعت و بیشترین برد ۳۵۰ کیلومتر می باشد

Cannon_fire_-_M109_self-propelled_howitzer

  توپ۱۵۵ م م نصب شده روی این سیستم ،  توپ ۱۵۵م م  ، ام ۱۲۶ است که برای این سیستم طراحی شد. این توپ  روی یک برجک متحرک نصب شده که قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه دارد  و میتواند لوله را تا منفی ۵ درجه به طرف پایین و مثبت ۷۵ درجه به طرف بالا حرکت کند. همان طور که گفته شد توپ ام ۱۲۶ روی این سیستم نصب شد ولی بعدها روی نسخه های  بعدی نمونه ارتقا یافته این توپ نصب شد که برد اتش  را از ۱۴۶۰۰ تا ۱۸۱۰۰ متر افزایش یافت  . همچنین میتوان از این توپ مهمات هدایت  لیزری ایکس کالیبر که از سال ۲۰۰۱ معرفی شد را شلیک کرد که با خرج کمکی تا ۳۷ کیلومتر برد دارد .

گلوله گذاری  با دست  انجام می شود  و در توپ خرج پرتاب از خود گلوله جا است و اول گلوله در لوله لود می شود و بعد از ان خرج پرتاب پشت ان قرار می گیرد.

خودرو دارای  شش خدمه است که شامل  راننده که در جلوی خودرو قرار دارد، دو  توپچی که وظیفه هدفگیر را دارد و در  دو طرف برجک قرار دارند  ،  دو گلوله گذاری  و دو سرباز است. یکی از گلوله گذارها  وظیفه لود گلوله   و دیگری وظیفه لود خرج پرتاب را دارد. خودرو در پشت برجک خود محل نگهداری ۳۴ گلوله و خرج پرتاب را دارد که از طریق دریچه  ای در بیرون و پشت  برجک میتوان گلوله و خرج را درون  عقب برجک قرار میدهند خدمه از درون برجک به انها دسترسی داشته باشد

داخل ام-109 ای 7

داخل ام-۱۰۹ ای ۷

پشت برجک ام109 و محل قرار گیری مهمات

پشت برجک ام۱۰۹ و محل قرار گیری مهمات

مدل های مختلف

نسخه M109: نسخه  اولیه دارای  توپ  ام ۱۲۶  که یک توپ لوله کوتاه بود و برد ان به ۱۴۱۰۰  متر نیز می رسید. این توپ  دارای  ۲۸ گلوله در عقب برجک بود و روی برجک نیز از یک مسلسل  دفاعی ۱۲٫۷ م م با ۵۰۰ گلوله با خود حمل میکند.

نسخه M109A1: نسخه ارتقا یافته با توپ بهبود یافته  و بلند تر M126A1 .  یک نسخه  دیگر از همین  توپ با توپ ام ۱۸۵ نیز تولید شد

نسخه M109A2:  این نسخه  دارای  توپ ام ۱۸۵ بود و میتواند ۲۷ گلوله را در عقب برجک خود حمل کند. همچنین این توپ دارای یک سیستم عقب نشینی بهتر برای کاهش لگد شلیک است . این نسخه  در سال ۱۹۷۸ وارد خدمت شد

M-109

M-109

M-109A2

M-109A2

نسخه M109A3:  ارتقا نسخه ای۱ به نسخه ای ۲

نسخه M109A4: این نسخه  یک ارتقا نسخه ای۲ و ای ۳   با افزایش  فیلتر لازم برای مقاومت  در حملات شیمیایی  برای خدمه درون ان بود.

نسخه M109A5: این نسخه  بر اساس  استاندارد های نسخه ای۴ تولید شد و دارای   توپ دوربرد تر ام ۲۸۴  با توان اتش   در ۳۰۰۰۰ متری است از این رو برد اتش  به شدت افزایش  یافته است و همچنین سامانه اتش  نیز رایانه ای شده و محاسبه  اتش  با یک رایانه  بالستیک انجام می شود  و دقت بشدت بالا رفته است . با در نظر  گرفتن افزایش وزن خودرو موتورنیز در این نمونه تقویت شده است  و قدرت ان به ۴۴۰ اسب بخار رسیده است . این نسخه دارای   ظرفیت حمل ۳۶ گلوله در پشت برجک است

نسخه M109A6:

این نسخه در دهه ۱۹۸۰ برای افزایش تحرک توپخانه توسعه یافت. هدف از طراحی این نسخه   اتش سریع و تغییر محل سریعتر بود. در این نمونه برجک  دوباره طراحی شد و بخش مهمات خوش دست تر ساخته شد و تعداد مهمات از ۳۶ عدد به ۳۹ عدد افزایش ،  رایانه  کنترل اتش دیجیتال   روی ان نصب شد و با یک سایت اتش مستقیم  توان اتش مستقیم را نیز برای ان  ایجاد کردند،تعداد خدمه به چهار نفر کاهش یافت ،راه اندازی یک سنسور برای اندازه گیری  سرعت دهانه گلوله در لحظه خروج از لوله که برای افزایش دقت بسیار موثر بود ، سامانه دید شبانه حرارتی، سامانه ناوبری  و ارتباطی جدید از جمله تغیرات این مدل بود . این نسخه  در سال ۱۹۹۲ وارد خدمت شد

نسخه M109A7: این نسخه اخرین نمونه ام۱۰۹ برای ارتش امریکا است که در سال ۲۰۰۷ توسعه  یافت. شاسی دارای   اشتراکاتی  با نفربر  برادلی است از یک  موتور  و گیربکس یکسان بهره میبرند  و همچنین سامانه گردش برجک به جای سامانه هیدرولیک با یک سامانه برقی تعویض شده و سرعت اتش  در این توپ از ۶ گلوله بر دقیقه با ۹  تا ۱۰ گلوله افزایش یافته است.

اگر چه این نسخه ۴٫۵ تن سنگینتر  از نسخه قبلی است و وزن ان به  ۳۵ تن رسیده  ولی سریعتر   از نسخه های قبلی است   و میتواند ۶۱ کیلومتر بر ساعت حرکت کند که  ۵ کیلومتر بر ساعت سریعتر است . این نسخه  در سال ۲۰۱۴ تحویل ارتش امریکا شد

گلوله هدایت ماهواره ای با برد 37 کیلومتر

گلوله هدایت ماهواره ای با برد ۳۷ کیلومتر

M-109A5

M-109A5

M-109A6

M-109A6

M-109A7

M-109A7

نسخه ام۱۰۹ KAWEST: این نسخه برای سوئیس تولید شد و دارای توپ  ال ۴۷ با کالیبر  ۱۵۵ م م است  نسخه کششی ان که به کامیون  بسته می شود  نیز در این ارتش  خدمت میکرد. این نمونه توان اتش  شش گلوله بر دقیقه دارد و انبار مهمات ان ۳۶ گلوله را حمل میکند . دارای  سامانه  هدایت ماهواره است  سامانه کنترل اتش و محاسبه اتش رایانه ای و سامانه دید حرارتی برای رزمی شبانه و اتش مستقیم  است

 نسخه ام ۱۰۹ ال ۵۲: نسخه توسعه یافته به صورت مشترک توسط المان و  هلند مجهز به توپ PzH 2000 المانی. این نسخه  توان اتش  تا ده گلوله بر دقیقه  را دارد و انبار مهمات ان ۳۵ گلوله ای است

کا۵۵: نسخه تولید شده ام ۱۰۹ ای۲ در کره جنوبی  دارای سامانه اتش  ساخت سامسونگ  است . این نسخه دارای  نمایشگر رنگی، رایانه اتش دیجیتال، جی پی اس  و  واحد برق کمک است . ۱۰۴۰ عراده ان تولید شد

ام۹۹۲: خودرو پشتیبانی   توپخانه که در واقع محل نگهداری مهمات برای اتش بار ام ۱۰۹ است. این خودرو دارای همان شاسی ام ۱۰۹ است ولی فاقد برجک و توپ است و در درون خود ۱۱۰ گلوله و ۱۱۶ خرج  پرتاب حمل میکند . همه مشتریان  ام ۱۰۹ این  نمونه را خریداری نکردند

ام992

ام۹۹۲

ام992 و ام109

ام۹۹۲ و ام۱۰۹

ام992

ام۹۹۲

ام۱۰۹  یکی از فراگیر ترین توپ های خود کششی جهان است که در بیش از ۳۰ ارتش جهان به خدمت گرفته شد و همکنون بیش از ۲۰۰۰ عراده ان در ارتش  امریکا در خدمت است  که ۹۵۰ عراده در دست نیروی زمینی  امریکا می باشد   و بعید است تا سال ۲۰۵۰ نیز جایگزینی  برای این توپ باشد.

از جمله دارندگان این توپ در منطقه خاورمیانه میتوان  به عربستان  شامل انواع  ام۲ و ام۷ (بیش از ۴۰۰ عراده)،پاکستان  ۳۰۰ عراده از  انواع  ای ۵، مصر ۴۰۰ عراده از انواع ای۲ و ای ۵، اسرائیل ۶۰۰ عراده از نوع ای۵، اردن ۳۵۰ عراده از نوع ای ۳،عراق ۲۴ عراده از  نوع ای ۵ اشاره کرد

ام ۱۰۹ در ایران. ایران  در زمان رژیم گذشته ۴۴۰ عراده از نسخه ای ۱ را تحویل گرفت و در جنگ از انها به خوبی استفاده کرد. ایران بعد از جنگ نسخه ای از این توپ را با نام رعد ۲ تولید کرد که شامل توپ ۱۵۵ م م بر روی شاسی  نفربر براق یا همان بی ام پی۱ ایرانی بود

ام-109 ای1 ایرانی

ام-۱۰۹ ای۱ ایرانی

مشخصات

 طول: ۹٫۱ متر

وزن ۲۷ تا ۳۵ تن بسته به مدل

 خدمه:۴ تا ۶ نفر

توپ:۱۵۵ م م

خزانه مهمات: ۲۷ تا ۳۹ گلوله بسته به مدل

سرعت اتش :۴ تا ۱۰ گلوله بسته به مدل

برد اتش : بسته به مدل ۱۸ تا ۳۰ کیلومتر

 قدرت موتور شاسی: ۴۰۵ تا ۴۵۰  اسب بخار بسته به مدل

سرعت: ۴۵ تا ۶۱ کیلومتر بر ساعت

برد شاسی:۳۵۰ کیلومتر

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m109-intro.htm

http://fas.org/man/dod-101/sys/land/m109.htm

32+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:        
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.