پایگاه های هوایی موجود در ایران

نویسنده : جواد افشارنیا

بروز رسانی : 21 بهمن 98

نیروی هوایی ارتش ایران یکی از نیروهای چهارگانه ارتش جمهوری اسلامی ایران است که زمان تاسیس آن به سال 1303 خورشیدی باز میگردد و سابقه حضور در چندین نبرد را دارا میباشد که مهمترین آن جنگ ایران – عراق طی سالهای 1980 – 1988 میلادی میباشد. در این مقاله پس از نگاهی کوتاه و گذرا به آمار هواپیماهای جنگنده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به بررسی پایگاه های هوایی ایران خواهیم پرداخت.

** هواپیماهای جنگنده نیروی هوایی ایران :

1-F-4D/E , RF-4E Phantom	حدود 75 فروند
2- F-5B/E/F/Saegheh/…..	حدود 100 فروند
3- F-14A/AM Tomcat	حدود 50 فروند
4-Mig-29A/UB Fulcrum	حدود 25 فروند
5-F-7N , FT-7N Airguard	حدود 25 فروند
6-Sukhoi su-24mk fencer-D	حدود 30 تا 33 فروند
7-Sukhoi su-22M3,4 ( IRGCAF )	حدود 12 فروند
8-Mirage F-1 EQ/BQ	حدود 10 تا 15 فروند

** پایگاه های هوایی نیروی هوایی ارتش ایران :

1 – پایگاه یکم شکاری – ترابری مهرآباد تهران ( شهید لشگری ) :

این پایگاه ” مرکز فرماندهی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ” میباشد و در منطقه هوایی عمومی مهرآباد تهران در کنار فرودگاه بین المللی مهرآباد تهران قرار دارد. این پایگاه همچنین ” مرکز اورهال و تعمیرات سنگین ” کلیه هواگردهای نظامی و غیر نظامی ایران میباشد.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند پروازی

هواگردهای نظامی :

اسکادران 11 شکاری میگ – 29 فالکروم

اسکادران 12 شکاری اف – 5 تایگر

چند فروند جنگنده شکاری و رهگیر اف – 14 تامکت

اسکادران های 11 و 12 ترابری سنگین سی -130 هرکولس

اسکادران های 13 و 14 ترابری و سوخترسان بویینگ 707 و 747

برخی از هواپیماهای ترابری در مهر اباد شامل سی130، بوئینگ747 و 707

2 – پایگاه دوم شکاری تبریز ( شهید فکوری ) :

این پایگاه در حاشیه فرودگاه بین المللی تبریز قرار دارد و مرکز تعمیر و اورهال جنگنده های میگ – 29 میباشد. این پایگاه استراتژیک پایگاه اصلی اف – 5 های ایران است.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 21 شکاری اف – 5 تایگر

اسکادران 22 شکاری اف – 5 تایگر

اسکادران 23 شکاری میگ – 29 فالکروم

اسکادران 150 شکاری اف – 5 صاعقه

3 – پایگاه سوم شکاری همدان ( شهید نوژه ) :

این پایگاه شکاری بزرگ از معدود پایگاه های هوایی کاملا نظامی ایران است و از دیرباز به دلیل موقعیت جغرافیایی خاصش به دلیل قرار داشتن در اطراف رشته کوه های زاگرس و کوه دنا و همچنین داشتن تعداد زیادی جنگنده شکاری – بمب افکن اف – 4 فانتوم و پدافند هوایی سنگین اطرافش بسیار مشهور بوده و هست.این پایگاه مرکز اورهال و تعمیرات فانتوم های ایرانی نیز میباشد و دارای باند های عریض مناسب پرواز و فرود بمب افکن های سنگین نیز میباشد.این پایگاه قرارگاه اصلی فانتوم هاست.

کاربری : فقط نظامی

تعداد باند پروازی : 4 باند پرواز

هواگرد های نظامی :

اسکادران 31 شناسایی آر – اف – 4 فانتوم

اسکادران 32 شکاری اف – 4 فانتوم

اسکادران 33 شکاری اف – 4 فانتوم

تصویری از پایگاه هوایی همدان در این پایگاه همان ور که مشاهده می شود تعدادی از جنگندهای عراقی فرارکرده به ایران جای افتاده اند و خاک میخورند

4 – پایگاه چهارم شکاری دزفول ( شهید وحدتی ) :

این پایگاه شکاری که نزدیکترین پایگاه هوایی ایران به مرز های غربی میباشد بخشی از فرودگاه دزفول میباشد.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پرواز : 2 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 41 شکاری اف – 5 تایگر

اسکادران 42 شکاری اف – 5 تایگر

اسکادران 43 شکاری اف -5 تایگر

5 – پایگاه پنجم شکاری – پدافندی امیدیه آغاجاری ( شهید اردستانی ) :

این پایگاه هوایی بصورت شکاری – پدافندی فعال میباشد و پایگاه اصلی ایرگاردهاست.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 1 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 51 شکاری اف – 7 ایرگارد

اسکادران 52 شکاری اف – 7 ایرگارد

اسکادران 53 شکاری – آموزشی اف – تی – 7 ایرگارد

6 – پایگاه ششم شکاری بوشهر ( شهید یاسینی ) :

این پایگاه هوایی استراتژیک در کنار فرودگاه بین المللی بوشهر قرار داشته و یکی از پایگاه های اصلی نیروی هوایی ایران در حاشیه ” خلیج همیشه پارس ” است.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند پرواز

هواگردهای نظامی :

اسکادران 61 شکاری اف – 4 فانتوم

اسکادران 62 شکاری اف – 4 فانتوم

7 – پایگاه هفتم شکاری – ترابری شیراز ( شهید دوران ) :

این پایگاه هوایی بزرگ در کنار فرودگاه بین المللی شیراز قرار دارد و پایگاه مادر و تخصصی و اصلی و مرکز تعمیرات و اورهال سنگین بمب افکن های سوخو – 24 فنسر نیروی هوایی ایران میباشد.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند : 3 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران های 71 و 72 بمب افکن سوخو – 24 فنسر

اسکادران ؟؟؟؟؟ سوخو -22 فیتر ( نیروی هوافضای سپاه پاسداران )

اسکادران های 71 و 72 ترابری سنگین سی – 130 هرکولس

اسکادران 73 ترابری سنگین ایلیوشین – 76 کندید

تعدادی هواپیمای گشت دریایی پی – 3 اف اوریون

تصویی از اییوشین76، سی 130 هرکولس و یک پی3 در پایگاه هوایی شیراز

8 – پایگاه هشتم شکاری اصفهان ( شهید بابایی ) :

این پایگاه هوایی بزرگ در کنار فرودگاه بین المللی اصفهان واقع است و پایگاه هوایی مرکزی ایران به حساب می آید. این پایگاه قرارگاه اصلی و همچنین مرکز تعمیرات و اورهال اساسی جنگنده های اف – 14 تامکت ایرانی میباشد و به دلیل داشتن اسکادران های بزرگ تامکت و تعداد زیادی جنگنده تامکت اف – 14 از دیرباز شهرتی خاص در منطقه دارد. بسیاری از آموزشهای دانشجویان خلبانی در ایران در همین پایگاه انجام میشود و شبیه ساز پرواز پیشرفته جنگنده اف – 14 تامکت در همین پایگاه استراتژیک مستقر است.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 81 شکاری اف – 14 تامکت

اسکادران 82 شکاری اف – 14 تامکت

گردانی از اف – تی – 7 های ایرگارد آموزشی

9 – پایگاه نهم شکاری بندر عباس :

این پایگاه هوایی بخشی از فرودگاه بین المللی بندر عباس است و در نزدیکیه ” خلیج همیشه فارس ” واقع است و وظیفه اصلی آن پوشش هوایی در منطقه تنگه استراتژیک هرمز است.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 91 شکاری اف – 4 فانتوم

اسکادران 92 شکاری اف – 4 فانتوم

چند فروند هواپیمای گشت دریایی پی – 3 اف اوریون

10 – پایگاه دهم شکاری چابهار ( کنارک ) :

دیگر پایگاه هوایی ساحلی ایران در نزدیکیه ساحل دریای عمان و بخشی از فرودگاه چابهار است و پایگاه هوایی مهمی برای ایجاد پوشش هوایی مناسب بر فراز دریای عمان و پشتیبانی از نیروی دریایی ایران به حساب میاید.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند پروازی : 2 باند

هواگردهای نظامی :

اسکادران 101 شکاری اف – 4 فانتوم

اسکادران 102 شکاری میراژ اف – 1

چابهار

11 پایگاه یازدهم هوایی دوشان تپه تهران :

این پایگاه هوایی مجهز به شکاری ها و بمب افکن های نیروی هوایی نمیباشد و برخی از هواپیماهای آموزشی یا قدیمی در آن نگه داری میشود و بیشتر نقش آموزشی دارد و برخی از بخش های ستاد نیروی هوایی یا تاسیسات تعمیر و نگهداری در آن واقع است.

12 – پایگاه دوازدهم شکاری بیرجند :

این پایگاه هوایی که بخش کوچکی از فرودگاه بیرجند میباشد جدیدترین پایگاه هوایی ایران است که بعد از انقلاب اسلامی در ایران ساخته شده و هنوز تکمیل نشده است و دارای یک یا دو آشیانه نظامی و فقط چند فروند شکاری اف – 5 است.

13 – پایگاه سیزدهم هوایی زاهدان :

این پایگاه هوایی در گذشته بخشی از فرودگاه زاهدان بوده و برخی از شکاری های نیروی هوایی در این پایگاه حضور داشتند که البته امروزه دیگر حضور ندارند و در کنار بخش فرودگاهی چندین آشیانه بالگردی و تعدادی بالگرد وجود دارد.

14 – پایگاه چهاردهم شکاری – پدافندی مشهد :

این پایگاه شکاری نیز بخشی از فرودگاه بین المللی مشهد میباشد و به شکل شکاری – پدافندی در کنار هوانیروز این پایگاه قرار دارد.

کاربری : نظامی و غیر نظامی

تعداد باند : 2 باند

هواگردهای نظامی :

تعدادی شکاری اف – 5 تایگر

تعدادی شکاری میراژ اف – 1