زیر دریایی

زیر دریایی اتمی کلاس تایفون

در دهه 1970 زمانی که شوروی متوجه طرح امریکا برای  ساخت زیر دریایی  اتمی جدیدشد که بعدها نام کلاس اوهایو شناخته شد ، طراحی برای ساخت یک زیر دریایی اتمی جدید را پیش گرفت. در همان زمان شوروی  در حال ساخت نخستین  موشک زیر  دریایی پرتاب سوخت جامد خود بود. تا پیش از این شوروی از موشک سوخت مایع استفاده میکرد . موشک جدید  ار 39 نام گرفت که از اوائل دهه   1970 کار توسعه ان اغاز شد ولی این موشک  بزرگتر از این بود که از زیر دریایی  کلاس  دلتا که در ان زمان در حال  تولید بود پرتاب شود و از  این رو نیاز به زیر  دریایی جدید کاملا روشن بود

ساخت زیر دریایی جدید در سال 1973 تصویب شد و از سال 1976 ساخت ان اغاز شد و در سال 1980  اولین فروند ان تحویل ارتش شوروی شد.زیر دریایی جدید تایفون(طوفان) نامیده شد که بزرگترین زیر دریایی اتمی  جهان تا کنون است

تایفون  یک زیر دریایی 175 متری با وزن بارگیری کامل 48000 تن است  که دارای  بدنه کشیده  با برجکی در بخش عقبی زیر دریایی است و سیلوهای پرتاب موشک در جلوی برجک قرار دارد(برخلاف اکثر زیر دریای ها ). دارای دو  بالچه هدایت  در جلو زیر دریایی و یک سکان عمودی  در عقب میباشد

درون زیر دریایی دارای طرحی بسیار جالب و منحصر به فرد  است. در واقع دو راهروی یکی در سمت چپ و دیگری در سمت راست  با قطر هر یک ده متر از اول زیر دریایی تا اخر زیر دریایی کشیده  شده که خدمه درون این دو راهرو کار و زندگی میکنند . این دو راهرو کاملا از هم جدا است و تنها در زیر برجک اصلی یک اتاق مشترک بین این دو راهرو وجود دارد که محل فرمانده ای است. در جلوی زیر دریایی بین دو راهرو یک محفظه  اژدر است که ان نیز کاملا جدا و مهر موم شده است(. دو راهرو  از الیاژ تیتانیوم  و فولاد ساخته  شده اند و حتی در صورت انفجار  اتاق اژدر  به این دو محفظه خسارتی  وارد نمی شود.

داخلی زیر دریایی فضای تقریبا لوکس دارد. استخر کوچکی با طول 4 و هر  2 متر ، یک سالن ورزش،شنا و درمانگاه  و اتاق افسر  با دو تا چهار تخت خواب دارای  حمام و توالت جدا ست  ولی ملوانان در سالون عمومی می خوابند

زیر دریایی دارای دو راکتور اتمی  او کا 650 است. این راکتور ها  بسیار پرکاربرد بودند و در شوروی روی زیر دریایی های  اکولا و اسکار نیز استفاده شد . این دو راکتور هر یک  190 کیلووات قدرت فراهم میکنند و زیر دریایی در زیر اب تا سرعت 50  کیلومتر بر ساعت حرکت میکرد که به وزن و اندازه ان رقم بسیار بالای بود. هر راکتور 50000 لیتر اب را به جوش در میاورد که با تزریق  به توربین ها  هم شفق را برای حرکت زیر دریایی به حرکت در می اورد و هم برق لازم را تولید میکرد و بخار اب برای  پرتاب موشک از زیر اب را فراهم میکنند(ایجاد پوشش برای پرتاب موشک به روی اب). دو توریبن بخار قدرتی معادل صد هزار اسب بخار برای حرکت زیر دریایی را ایجاد میکنند

برخی بخشها عبارتند از:2- لوله اژدر،8-  سیلو پرتاب موشک بالستیک،24- سیلو پرتاب موشک…همچنین به خوبی دو راهرو دو طرف سیلوی موشک قابل مشاهده است
تصویری از تایفون در حال ساخت….. دو راهرو ایزوله شدن و در وصل نصب موشکها دیده می شود

همچنین زیر دریایی دارای  دو قایق فرار برای نجات خدمه از عمق است  که هر کدام دارای ظرفیت 85 نفر است و برای چند  روز درون ان تداروکات دارد…میزان سوخت اورانیومی درون راکتورها برای 10 سال است و بعد از ده سال زیر دریای باید مدتی زمینگیر شود و سوختگیری شود

هر توربین به یک شفت(در مجموع دو شفت) هر یک با هفت تیغه پروانه  متصل است که در عقب زیر دریایی و دو طرف سکان عمودی قرار گرفته و پشت سر هر شفت یک سکان متحرک قرار دارد تا با تغییر جهت اب زیر دریایی تغییر مسیر دهد

اطلاعات زیر دریایی  از سناور و سامانه های این زیر دریایی هنوز  هم در دسترس نیست. تایفون دارای  یک سونار در  جلو زیر دریایی زیر اتاق اژدر  از نوع ام جی کا500 اسکات بود. این سونار در زیر دریای دلتا و اسکار نیز به کار رفت  و در حالت فعال و غیر فعال عمل میکرد. این سونار به گفته منابع روسی تا 74 کیلومتر  برد داشت. یک سونار یدک کشنده نیز در یک محفظه پست زیر دریایی قرار  داشت که بعد از رها شدن با یک کابل دنبال  زیر دریایی یدکش کشیده می شود. این سونار از نوع کی 659 بود

سامانه مرکزی کنترل سونار از نوع ام جی 74 هر دو سونار را  کنترل ، اطلاعات را تفکیک و اطلاعات لازم را به خدمه میداد

بر روی برجک زیر دریایی تجهیزات الکترونیکی  بسیاری وجود دارد که از جمله میتوان به انتن ارتباط رادیوی و ماهواره ای ،رادر جستجوی سطحی و ناوبری ،سامانه  هشدار رادار و پیرسکوپ ،انتن ارتباط رایدویی  وی اچ اف،پیرسکوپ پازک 21 از دیگر تجهیزت  الکترونیکی این زیر دریایی است

بخش عقبی شامل دو شفت و بخشهای متحرک سکان ها

زیر دریایی دارای شش لوله اژدر  افکن 533 م م است که  جلوی  زیر دریایی قرار دارد . در اتاق اژدر  زیر دریایی تا 22  اژدر از نوع تایپ 53 قرار میگرد. تایپ 53  یک اژدر 533 م م با کلاهکی به وزن 307  کیلوگرم تی ان تی است که بسته به سرعت پرتاب بین 18 تا22 کیلومتر برد دارد. این اژدر دارای دو حالت فعال و غیر فعال است عمل مکیند  و حتی دارای یک نسخه اتمی نیز است

سلاح ضد زیر دریایی دیگر  اژدر راکتی اشکوال است که با برد حدود 10 کیلومتر از این زیر دریایی پرتاب می شود

موشک ضد زیر  دریایی RPK-6  که شامل یک اژدر درون یک موشک است که بعد از شلیک  از زیر اب و پیمودن  مسافتی  در اسمان در نزدیکی  هدف، اژدر رها شده و با هدف درگیر می شود   از دیگر تسلیحات این زیر دریایی است که 100 کیلومتر برد دارد . این موشک  بدین  گونه عمل میکند  که باید هدف توسط یک منبع  چه سامانه های زیر  دریای و یا سامانه های  دیگر شناسایی شود و مختصاد محدوده هدف را به ان داده تا بعد از شلیک در نزدیکی هدف اژدر را رها کند تا اژدر به دنبال هدف بگردد

در مجموع 22 اژدر تایپ 53 و یا اشکوال و یا موشک RPK-6  توسط این زیر دریایی حمل می شود

تایفون به عنوان یک زیر دریایی اتمی توان حمل 20 موشک سوخت جامد بالستیک قاره پیمای ار 39 را دارد. سیلوی پرتاب در جلوی برجک بین دو راهرو قرار گرفته است و دو ردیف سیلو هر ردیف با ده سیلو  در نظر گرفته شده است.موشک ار 39 برای این زیر دریایی طراحی شد و تنها از تایفون  پرتاب می شود و اولین موشک زیر  دریایی پرتاب بالستیک روسها با سوخت جامد بود که برای مقابله با ترایدنت  ساخته شده است

ار 39 یک موشک سه مرحله ای  با وزن 84 تن است که دارای  برد 8300 کیلومتر  است و میتواند  تا ده کلاهک  اتمی با قدرت انفجار 100 کیلوتن تی ان تی را حمل کند. ساخت این موشک در سال 1973 در دستور کار قرار گرفت و در سال 1984 روی تایفون  علیاتی شد. تایفون  20 موشک را حمل میکرد و توان شلیک انها را در عمق 55 متری زیر سطح اب داشت

هدف از ساخت تایفون استقرار در شمال اقیانوس اطلس  و ارام مناطق پر از یخ بود. این زیر دریایی در بسیاری  از موارد زیر سطح یخ زده بخش شمالی زمین   حرکت میکرد و با برجک خود با کوبیدن به یخ بالای  سر خود، یخ  را شکسته و روی اب می امد.هدف اصلی  این زیر دریایی حملات اتمی بود و چندان درگیر تعقیب و گریز  با زیر دریایی ها  و یا شناورهای دشمن نمی شد و به ندرت در اب های گرم اقیانوس پیدایش میشد

دریچه باز سیلوی موشک ار39

زمانی شوروی تصمیم به ساخت 8 فروند از این زیر دریایی گرفت ولی تا فروپاشی شوروی  تنها شش فروند تایفون  ساخته شد و هفتمین فروند هم در میانه  راه تولید باقی ماند و اوراق شد. اولین فروند ان در سال 1981 عملیاتی  شد  و اخرین ان در سال 1989 ولی همکنون تنها یک فروند انها عملیات است. مشکل اساسی هزینه بالای  عملیات این زیر دریایی بود که بالغ  بر 300 میلیون روبل در هر سال میشد  در حالی که یک زیر دریایی دیزل یک پنجم این قیمت هزینه  برای روسها داشت.در دهه 1990 و  سال های  بعد از سال 2000 کم کم  موئد سرویس میان عمر زیر دریای های تولید فرارسید که شامل تخلیه  سوخت  اتمی و سوخت گذاری مجدد و تعمیر اساسی انها بود ولی روسها چون پول این  کار را نداشته یکی  یکی  این ناوگان زمینگیر  شد. از انجای که طی پیمان سالت 2 روسها و امریکا تعهد  کرده بودند سطح کلاهک های اتمی خود را کاهش دهد روسها تصمیم به خارج کردم  تایفون  گرفتند زیرا نتنها هزینه تعمیر  را نداشتند  بلکه در سال 1998 بعد از سه بار ازمایش ناموفق موشک ار 39  طی گذارشی نیروی دریایی روسیه اعلام  کرد که موشک ار 39 به پایان عمر خدمتی خود رسیده اند و یا باید انها را بازسازی و یا از خدمت ارج کرد . در سال 2003 میلادی کمتر از 40 درصد موشک ار 39  امادگی رزمی   داشتند از این رو دیگر عمر تایفون  به پایان رسید  بود . از این  رو در دهه 1990 عملا بعد از یک دهه از ورود به خدمت تایفون  روسها تصمیم به اوراق کردن تایفون گرفتند ولی باز به دلیل هزینه بر بودن این کار  یک دهه بعد  از زمینگیر  بودند تا با کمک مالی کانادا و امریکا این زیر دریایی ها  اوراق شدند

لیست زیر دریای  کلاس تایفون

تی کا 208: اولین زیر دریایی این کلاس که در سال 1981 وارد خدمت شد  یک بار تعمیر شده و همچنان در خدمت است

تی کا 202: در سال 1983 وارد خدمت شد در سال 1999 به دلیل تعمیرات زمینگیر  و در نهایت به خدمت بازنگشت  و با حمایت  مالی امریکا اوراق شد

تی کا 12:در سال 1984 وارد خدمت شد در سال 1996 در پی تعمیرات زمینگیر  و در سال 2006 اوراق شد

تی کای 13:در سال 1985 وارد خدمت شد و در سال 1997 در پی تعمیرات زمینگیر و در سال 2007 تا  2009 اوراق شد

تی کا17: در سال 1987 وارد خدمت شد  در سال 2006 از خدمت خارج شد

تی کا 20: در سال 1989 وارد خدمت شد و در سال 2004 میلادی از خدمت خارج شد

تی کا 210 : این نسخه  درسال 1986 در دستور کار قرار گرفت ولی کار ساخت ان ناتمام ماند

تایفون  زیر دریایی با شکوهی  بود و در واقع نماد شوروی بود که  همیشه دلش میخواست بزرگترین ها را بسازد ولی به همان اندازه هزینه بر بود . عملا روسها متوجه شدند که   زیر دریایی کلاس دلتا که کوچکتر هستند برای انها موثر تر بودند که همچنان  نیز در خدمت است. تایفون بزرگترین و سنگین ترین زیر دریایی ساخت  شده در جهان  است و هنوز هم زیر دریایی به بزرگی ان ساخته نشده است

در اب های سرد شمال

مشخصات

طول:175 متر

بیشترین وزن:48000 تن

پیشرانه:دو راکتور اتمی با توان ایجاد قدرتی معادل 100000 اسب بخار

بیشترین سرعت زیر اب:50 کیلومتر بر ساعت

بیشترین سرعت زیر اب:41 کیلومتر بر ساعت

عمق قابل دسترسی:400 متر

خدمه:160 نفر

سلاح: 6  لوله پرتاب اژدر 533 م م  با توان حمل 22 اژدر و 20 سیلوی پرتاب موشک بالستیک ار 39

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع

https://ru.wikipedia.org/wiki/Подводные_лодки_проекта_941_«Акула»

 

نوشته های مشابه

بستن