موشک کروز ضد کشتی و تهاجمی زمینی NSM
بروزرسانی:خرداد 1405
در سال 2007 میلادی نیروی دریایی نروژ خواهان یک موشک ضد کشتی جدید شد که بتوان ان را روی ناوچه های جدید کلاس Fridtjof Nansen خود نصب کند. بر اساس این نیازارتش نروژ ،موشک جدید باید بتوان یک موشک چند منظوره باشد یعنی در کنار نقش ضد کشتی توان تهاجم به اهداف زمینی را داشته باشد و موشک را بتوان از هر لانچری در دریا زمین و هوا شلیک کرد
کنسذسیون تشکیل شد که دو شرکت Kongsberg Defence نروژی و شرکت اروپایی Aerospace برای ساخت این موشک شکل گرفت . موشک جدید که با نام NSM شناخته شد که مخفف Naval Strike Missile (موشک تهاجم دریایی ) میباشد در سال 2008 تا 2011 تست شد و در سال 2012 وارد خدمت شد
موشک NSM نسل جدید موشک های کروز ضد کشتی است که توان تهاجم زمینی نیز دارد. از دهه 1990 کشورهای غربی چون امریکا و فرانسه با افزودن یک سامانه هدایت جی پی اس به موشک های ضد کشتی چون هارپون و اگزوسه توان تهاجم زمینی نیز به این موشک ها دادند ولی موشک NSM اولین موشکی است که به شکل خاص با چنین توان طراحی شد. این موشک دارای بدنه با مواد ترکیبی است که دلیل ان کاهش سطح مقطعی رادار ان است عملا این موشک را یک موشک با توان پنهانکاری بالا کرده است
موشک دارای وزن 400 کیلوگرم است و از یک موتور توربوجت میکروتوربین TRI-40 استفاده میکند. این موتور ساخت فرانسه است و به شکل مستقیم روی بسیاری از موشک های کروز نصب شده موشک های چون اگزوسه بلوک3 و موشک ایتالیایی اتومات. این موتور دارای 800 پاوند رانش است و بیشترین سرعت موشک به 1070 کیلومتر بر ساعت می رسد . موتور در انتهای بدنه نصب است و ورودی هوای موتور در بالای بدنه قرار گرفته است و برای پرتاب از لانچر دریایی و یا زمینی دارای یک موتور راکتی سوخت جامد است که بعد از پرتاب توسط این موشک و به سرعت و ارتفاع مناسب رسیده ،پیشرانه سوخت جامد رها شده و موشک با موتور اصلی پیش می رود
موشک دارای طرح هندسی است که بیشتر جهت کاهش سطح مقعطی رادار است و حتی قرار گیری ورودی هوا روی بدنه نیز تلاشی در این جهت بوده است. موشک دارای دو بالچه جمع شونده در دو طرف بدنه است و چهار بالچه تثبت کننده در قسمت عقب است .
موشک دارای سیستم هدایت ترکیبی است .موشک بر خلاف موشک های ضد کشتی موجود (البته به غیر از ای جی ام 158 سی) دارای سامانه هدایت رادار نیست بلکه برای تشخیص هدف از سامانه تصویر ساز حرارتی در دماغه بهره میبرد. موشک را بعد از کسب هدف توسط رادار شناور و یا سکوی پرتاب به شکل گروی با سامانه اینرسی به طرف محدوده هدف ارسال میکنند(تا اینجای کار شبیه موشک هدایت رادار فعال است) ولی در این موشک به جای رادار، هدف با کمک دوربین دید حرارتی کسب می شود. این دوربین میتوان یک شناو را از 30 تا 40 کیلومتری کشف کند. این سیستم هدایت این امتیاز را دارد که هدف را به دلیل نداشتن امواج رادار هشیار نمیکند دست کم هشدار دهنده راداری هدف چیزی را متوجه نمی شود . این امتیاز در کنار توان پنهانکاری باعث شده این موشک در نبرد دریایی تبدیل به سلاح مخوفی شود
در زمینه تهاجم زمینی از یک سیستم تراکم با یک رادار برای پرواز در ارفته پست به عنوان رادار ارتفاع یاب بهره می برد و برای کسب موقعیت هدف از جی پی اس استفاده میکند. داشتند سامانه تصویر ساز در مرحله نهایی و سامانه تراکام باعث شده تا حتی با ایجاد اختلال روی جی پی اس همچنان موشک دقت بالای داشته باشد. این موشک بسته به نوع پرواز بین 185 تا 555 کیلومتر برد دارد. درصورتی پرواز و حمله در ارتفاع پایین 185 کیلومتر و درصورت پرواز در ارتفاع بالا تا نزدیکی هدف و کاهش ارتفاع در نزدیکی هدف دارای برد 550 کیلومتر است
موشک داری یک کلاک انفجاری در میانه بدنه با 125 کیلوگرم وزن از نوع انفجار قوی ترکش شونده است که با داشتن یک فیور انفجار مجاورتی میتوان ان را روی هدف نیز منفجر کرد .موشک را میتوان تنظیم کرد که از کنار و یا روی سر هدف فرود بیاید
اگرچه این موشک برای پرتاب از ناو طراحی شده ولی نسخه ساحل پرتاب ان نیز وجود دارد . این نسخه که توسط لهستان سفارش داده شده شامل یک سیستم کاملا متحرک شامل یک کامیون با لانچر چهار تایی برای حمل چهار موشک است که توسط یک رادار TRS-15M Odra پشتیبانی می شود. این رادار ارایه فازی سه بعدی یک رادار چند منظوره است که حتی در سیستم های پدافندی نیز استفاده می شود و دارای برد کشف 240 کیلومتر برضد یک هدف هوایی است . برد ضد یک هدف دریایی بسته به ارتفاع قرار گرفت از سطح زمین تا 110 کیلومتر نیز می رسد . این رادار در باند اس کار میکند. هر اتش بار این سامانه شامل سه کامیون حامل موشک و یک رادار است که همگی روی کامیون هشت چرخ سوار می شود. درگیر در برد 550 کیلومتر برای این موشک در نقش ضد کشتی ممکن نیست زیرا چه رادار شناور و چه رادار زمینی این میزان برد برای کشف هدف دریایی را ندارد الا که هدف توسط یک منبع دیگر مثلا یک هواپیمای گشت دریایی کشف شده و مختصات ان به واحد اتش داده شود ولی استفاده در نقش تهاجم زمینی در برد بالا مشکلی ندارد زیرا سیسم هدایت ماهواره ای است
گونه‌های موشک Naval Strike Missile (NSM)
NSM (نسخه پایه – پرتاب از کشتی): نسخه اصلی و استاندارد موشک ضدکشتی و حمله به خشکی که در سال ۲۰۱۲ وارد خدمت شد و برد آن بیش از ۲۰۰ کیلومتر است. این موشک با وزن ۴۰۰ کیلوگرم (با بوستر) از مواد کامپوزیت ساخته شده تا قابلیت رادارگریزی بالایی داشته باشد و برای آب‌های کم‌عمق (آب قهوه‌ای) و دریای آزاد (آب سبز و آبی) طراحی شده است. سیستم هدایت آن ترکیبی از INS کمک‌گرفته از GPS (GAINS)، ارتفاع‌سنج لیزری، TERCOM و جستجوگر مادون قرمز تصویری (IIR) است که امکان شناسایی، تشخیص و تفکیک مستقل اهداف را فراهم میکند. سرجنگی آن از نوع انفجاری ترکشی با پوسته تیتانیومی و وزن ۱۲۰ کیلوگرم است که توسط فیوز هوشمند چندمنظوره برنامه‌پذیر فعال می‌شود. این موشک پس از پرتاب با بوستر راکتی سوخت جامد، با موتور توربوجت Microturbo TRI-40 به سرعت مافوق صوت پایین (ماخ ۰٫۹۳) می‌رسد و در فاز پایانه با مانورهای تصادفی از اقدامات متقابل دشمن فرار میکند.
NSM 1A (نسخه ارتقاءیافته): نسخه بهبودیافته موشک پایه با برد افزایش‌یافته به ۲۵۰ کیلومتر که در سال‌های اخیر توسعه یافته است. این نسخه همان سیستم هدایت ترکیبی GAINS/TERCOM/IIR را حفظ کرده اما احتمالاً دارای بهبودهایی در موتور، آیرودینامیک و الگوریتم‌های هدف‌گیری است. مأموریت اصلی آن همچنان ضدکشتی و حمله به اهداف ساحلی است و می‌تواند از کشتی‌ها، پرتابگرهای ساحلی و خودروهای زمینی شلیک شود. این نسخه بخشی از برنامه توسعه تدریجی NSM است که در سال ۲۰۲۵ به برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر نیز دست یافته است.
NSM CDS (سیستم دفاع ساحلی): نسخه ساحلی NSM که به صورت یک باتری کامل شامل سه خودروی پرتابگر موشک (MLV)، یک خودروی فرماندهی باتری (BCV)، سه خودروی فرماندهی رزمی (CCV)، یک مرکز ارتباطات متحرک (MCC)، یک خودروی رادار متحرک (MRV) با رادار TRS-15C، یک خودروی حمل و بارگذاری (TLV) و یک خودروی کارگاه متحرک (MWV) سازمان‌دهی می‌شود. هر پرتابگر ۴ موشک حمل میکند و می‌تواند با فیبر نوری یا رادیو تا ۱۰ کیلومتر به CCV متصل شود و تا ۶ پرتابگر با ۲۴ موشک می‌توانند به‌طور همزمان شبکه‌بندی شوند. لهستان نخستین کشور خریدار این نسخه بود که در سال ۲۰۱۳ یک گردان موشکی ساحلی با ۱۲ موشک و ۲۳ خودرو تجهیز کرد و بعدها سفارش دوم را نیز ثبت نمود.
نسخه استرالیایی NSM CDS (StrikeMaster): نسخه ساحلی توسعه‌یافته توسط Kongsberg Defence Australia و Thales Australia که شامل پرتابگر StrikeMaster بر پایه خودروی Thales Bushmaster، مرکز کنترل آتش مبتنی بر Bushmaster و خودروی تأمین مجدد موشک است. این سیستم در اکتبر ۲۰۲۵ در نروژ آزمایش شد و استرالیا در آگوست ۲۰۲۴ توافقنامه‌ای برای تولید و نگهداری NSM در یک کارخانه جدید در نزدیکی نیوکاسل امضا کرد که تولید آن از سال ۲۰۲۷ آغاز می‌شود. این نسخه برای دفاع ساحلی ارتش استرالیا و همچنین نیروی دریایی سلطنتی استرالیا طراحی شده است.
EuroPULS – MARS 3: نسخه‌ای که در مه ۲۰۲۵ توسط KNDS روی سیستم پرتاب چندگانه EuroPULS (نوع آلمانی PULS) روی شاسی ۸×۸ Iveco Trakker آزمایش شد. این نسخه NSM را با سیستم پرتاب راکت چندگانه ادغام میکند و به آن قابلیت پرتاب موشک‌های ضدکشتی از یک پلتفرم توپخانه‌ای متحرک را می‌دهد. این ادغام نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری NSM برای استفاده در پلتفرم‌های مختلف زمینی است.
NSM-SL (پرتاب از زیردریایی): نسخه‌ای که در سال ۲۰۱۷ در نمایشگاه MSPO لهستان رونمایی شد و اسپانیا برای زیردریایی‌های S-80 Plus به آن علاقه نشان داد. این نسخه برای پرتاب از لوله اژدر زیردریایی طراحی شده بود و به زیردریایی‌ها قابلیت حمله ضدکشتی از زیر سطح را می‌داد. با این حال، توسعه NSM-SL در سال ۲۰۲۱ لغو شد و هلند و اسپانیا در حال بررسی خرید مشترک نسخه زیردریایی Joint Strike Missile (JSM) به جای آن هستند.
NSM-AL (پرتاب از هواپیما): نسخه هواپایه که در سال ۲۰۲۴ وزارت دفاع اسپانیا مطالعه‌ای برای ارزیابی قابلیت تجهیز موشک NSM به هلیکوپتر NH90 HHSPN آغاز کرد. همچنین آژانس تجهیزات دفاعی نروژ و نیروی هوایی سلطنتی نروژ پیشنهاد حمل NSM روی هواپیمای گشت دریایی P-8 Poseidon را داده‌اند اما تصمیم نهایی گرفته نشده است. نسخه Joint Strike Missile (JSM) که نسخه چندمنظوره هواپایه NSM است، در حال توسعه بوده و برای جنگنده F-35 طراحی شده است.
NSM-HL (پرتاب از هلیکوپتر): نسخه پیشنهادی برای پرتاب از هلیکوپتر که در نمایشگاه SAS 2019 توسط Kongsberg معرفی شد. این نسخه برای تجهیز هلیکوپترهای دریایی به قابلیت ضدکشتی دوربرد طراحی شده و می‌تواند روی هلیکوپترهایی مانند NH90 و MH-60R نصب شود. این نسخه هنوز در مرحله پیشنهاد و مطالعه قرار دارد
JSM (Joint Strike Missile): نسخه چندمنظوره هواپایه NSM که برای جنگنده F-35 و سایر هواپیماهای تاکتیکی طراحی شده و در حال توسعه است. این موشک قابلیت حمله به اهداف دریایی و زمینی را دارد و برد آن بیش از ۲۵۰ کیلومتر است. JSM از همان سیستم هدایت NSM شامل GAINS، TERCOM و IIR استفاده میکند اما برای پرتاب از هواپیما تطبیق یافته و دارای سرجنگی و فیوز مشابه است. استرالیا قصد دارد JSM را در کارخانه جدید خود در نیوکاسل تولید کند.
3SM Tyrfing (Super Sonic Strike Missile): نسل آینده NSM که به‌طور مشترک توسط نروژ و آلمان توسعه می‌یابد و قرار است یک موشک مافوق صوت باشد. این موشک آینده‌نگرانه با سرعت بالاتر و برد بیشتر طراحی می‌شود تا با تهدیدات مدرن مقابله کند. جزئیات فنی آن هنوز منتشر نشده اما انتظار می‌رود جایگزین NSM در دهه ۲۰۳۰ شود.
RGM-184A (نسخه آمریکایی): نسخه NSM که توسط نیروی دریایی آمریکا با نام RGM-184A شناخته می‌شود و در سال ۲۰۱۸ به عنوان سلاح ضدکشتی فراتر از افق (OTH) برای ناوهای جنگی ساحلی (LCS) انتخاب شد. این نسخه در واقع همان NSM پایه است که توسط ریتیون برای نیروی دریایی آمریکا تأمین می‌شود و قرارداد اولیه آن ۱۴٫۸ میلیون دلار برای حدود یک دوجین موشک بود که در صورت اعمال همه گزینه‌ها می‌تواند به ۸۴۷٫۶ میلیون دلار برسد. این نسخه همچنین در سیستم NMESIS نیروی تفنگداران دریایی آمریکا استفاده می‌شود که پرتابگر NSM را روی یک پلتفرم متحرک JLTV بدون سرنشین نصب میکند.
سیستم NMESIS: قابلیت زمین‌پایه ضدکشتی تفنگداران دریایی آمریکا
سیستم Navy Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) نخستین قابلیت زمین‌پایه ضدکشتی سپاه تفنگداران دریایی آمریکا (USMC) است که برای پشتیبانی از حملات زمین به دریا طراحی شده و در آوریل ۲۰۲۱ رونمایی شد. این سیستم ترکیبی از موشک ضدکشتی پیشرفته (NSM) نیروی دریایی آمریکا و شاسی خودروی بدون سرنشین ساخت Oshkosh Defense است.
خودروی ROGUE Fires یک نسخه بدون سرنشین از خودروی تاکتیکی سبک Oshkosh JLTV است که فاقد کابین سرنشین بوده و به حسگرها و دوربین‌های پیشرفته مجهز شده است. این خودرو به‌صورت از راه دور هدایت می‌شود و به‌طور خاص برای پشتیبانی از عملیات ضدکشتی از زمین ساخته شده است. طراحی انعطاف‌پذیر آن اجازه می‌دهد تا برای نیازهای مختلف مأموریتی پیکربندی شده و در آینده با سلاح‌های مقیاس‌پذیر و آینده‌نگرانه ادغام شود. پرتابگر روی خودرو نصب شده و سیستم کنترل آتش آن توسط یک تفنگدار دریایی که مسئول برنامه‌ریزی مأموریت و شلیک موشک است، اداره می‌شود؛ بنابراین NMESIS یک پرتابگر خودمختار کامل محسوب نمی‌شود. هر خودرو شامل دو موشک بر روی خود است
نیروی دریایی امریکا در سال 2016 دست به تست موشک NSM برای پرتاب از شناور کلاس ایندیپندنت و فریدوم زد و در نهایت این موشک را برای نصب روی این دو شناور سفارش داد که قدرت تهاجمی انها را به شدت افزایش خواهد داد همچنین در سال ۲۰۲۲ نیروی دریایی آمریکا تصمیم گرفت که ین موشک را به عنوان جایگزین موشک هارپون بر روی ناو شکن‌های خود نصب کند این تصمیم با سفارش ۴۰۰ تیر از این موشک در سال ۲۰۲۳ اجرایی شد و در سال ۲۰۲۴ ولین تصاویر از ناوشکن‌های کلاس آرلی برگ نیروی دریایی آمریکا منتشر شد که به جای پرتاب کننده موشک هارپون مجهز به لانچرهای پرتاب این موشک بودند انگلستان و استرالیا نیز تصمیم مشابهی را گرفته‌اند
مشخصات
وزن:410 کیلوگرم
طول:3.9 متر
وزن کلاهک:125 کیلوگرم و در نسخه هواپرتاب 230 کیلوگرم
برد: 185 تا 550 کیلومتر در نسخه کشتی پرتاب و تا 600 کیلومتر در نسخه هواپرتاب
سیستم هدایت: اینرسی، ماهواره و تصویر بردار حرارتی
ترجمه:عبدالحمید تارخ
