ناو هواپیمای کلاس جرالد فورد
کلاس جرالد آر. فورد (Gerald R. Ford-class) جدیدترین نسل ناوهای هواپیمابر فوق‌سنگین نیروی دریایی آمریکا و سومین نسل ناوهای هسته‌ای این کشور است. این کلاس برای جانشینی ناوهای کلاس نیمیتز طراحی شده که عمر مفیدشان به پایان خود نزدیک میشود. ناوهای نیمیتز با وجود برخورداری از توان رزمی بالا، به دلیل طراحی قدیمی، با محدودیت‌هایی جدی روبرو بودند: توان الکتریکی آنها برای نصب سامانه‌های جدید کافی نبود، ساختار بدنه‌شان فضای کمی برای ارتقاءهای آینده داشت و نیروی انسانی زیادی برای نگهداری و عملیات نیاز داشتند. از این رو، نیروی دریایی آمریکا از اوایل دهه ۱۹۹۰ به فکر طراحی نسل جدیدی از ناوهای هواپیمابر افتاد که بتواند تا دهه ۲۰۶۰ و ۲۰۷۰ در خدمت بماند. برنامه ساخت این کلاس در سال ۲۰۰۹ با گذاشتن ریل اولیه ناو نخست آغاز شد و قرار است در مجموع ۱۰ فروند از این کلاس ساخته شود تا به تدریج جایگزین ناوهای نیمیتز شوند.
برای اشنایی با کلاس نیمیتز اینجا را کلیک کنید
ناوهای کلاس فورد از نظر ابعاد ظاهری شباهت زیادی به ناوهای نیمیتز دارند، اما در جزئیات طراحی تفاوت‌های مهمی وجود دارد. طول این ناوها حدود ۳۳۷ متر، عرض عرشه پرواز آنها حدود ۷۸ متر و ارتفاع کلی آنها از خط آب تا بالای دکل حدود ۷۶ متر است. وزن کامل (با بارگذاری کامل) حدود ۱۰۰٬۰۰۰ تن است که آنها را در زمره سنگین‌ترین شناورهای جنگی جهان قرار میدهد. بدنه ناو با استفاده از فولاد مخصوص و ساختار ماژولار ساخته شده تا ضمن کاهش وزن، مقاومت لازم در برابر ضربات و موج‌های اقیانوسی را داشته باشد. عرشه پرواز این ناوها به گونه‌ای طراحی شده که فضای بیشتری برای مانور هواپیماها فراهم کند و جابجایی مهمات و سوخت را تسهیل نماید. یکی از تفاوت‌های ظاهری مهم، برجک فرماندهی (Island) است که نسبت به نیمیتز کوچک‌تر و جابجایی آن به سمت عقب‌تر انجام شده تا فضای بیشتری برای عملیات پروازی آزاد شود.
ناوهای کلاس فورد می‌توانند به طور استاندارد حدود ۷۵ فروند هواگرد را حمل کنند و در شرایط جنگی این تعداد تا ۹۰ فروند نیز می‌رسد. خدمه این ناوها شامل حدود ۴٬۵۰۰ تا ۴٬۶۶۰ نفر است که در بخش‌های مختلف ناو از جمله پرسنل پرواز، مهندسی، تسلیحات، پشتیبانی و فرماندهی تقسیم می‌شوند. امکانات رفاهی این ناوها بسیار گسترده است و شامل سالن‌های غذاخوری متعدد، باشگاه ورزشی، کتابخانه، نمازخانه، سالن سینما، فروشگاه، آرایشگاه، و امکانات درمانی کامل (بیمارستان با اتاق عمل) میشود. این امکانات برای حفظ روحیه و سلامت خدمه در مأموریت‌های طولانی‌مدت طراحی شده‌اند.
ناوهای کلاس فورد دارای چندین طبقه (دک) هستند که هر کدام کاربرد خاصی دارند. عرشه پرواز در بالاترین سطح قرار دارد. زیر آن، عرشه آشیانه (Hangar Bay) قرار گرفته که فضایی بزرگ برای نگهداری، تعمیر و آماده‌سازی هواپیماها است. در زیر عرشه آشیانه، انبارهای مهمات، سوخت، قطعات یدکی و تدارکات قرار دارند. ناوهای فورد به سامانه‌های پیشرفته جابجایی مهمات (AWE) مجهز شده‌اند که سرعت انتقال سلاح از انبارها به عرشه پرواز را افزایش میدهد. تعداد دقیق انبارها و سانسورها بسته به پیکربندی مأموریت متفاوت است، اما به طور کلی این ناوها می‌توانند مقادیر عظیمی از مهمات، سوخت هوایی و تدارکات را برای هفته‌ها عملیات مستقل حمل کنند.
ناو دارای یک باند برای فرود است ولی میتواند تا چهار جنگنده را همزمان به اسمان پرتاب کند. جرال فورد اولین ناو هواپیما بر جهان است که دارای منجنیق برقی است. تا پیش از این منجنیق برای پرتاب جنگنده از روی ناو دارای سیستم بخار اب بود.منجنیق بخار سیستم کارامد بود ولی راندمان ان کم بود و یک بخش بزرگ زیر عرشه به سازگار و تجهیزت این سیستم اختصاص داده شده بود و اطمینان پذیری ان حدود 70% بود. ولی منجنیق برقی که با یک موتور برقی دست به حل دادن جنگنده برای افزایش سرعت و پرواز میکند اول نیازی به لوله های بخار پیستون بخار و دیگ برای تولید بخار را ندارد و از طرفی بد از پرتاب نیز روی عرشه ردی از بخار به جا نمی گدارد گه خود باعث کاهش عمر عرشه میشد و خطرات خود را داشت.گفته می شود اطمینان پذیری منجنیق برقی این ناو 95.5 درصد است.از دیگر ویژگی های منجنیق برقی وزن بسیار کمتر، کاهش زمان تعمیرات و توان پرتاب هواپیماهای سنگین تر است
همچنین سیستم فرود نیز بهبود یافته است. در ناو های قدیمی چند رشته کابل با غلاف فرود ناو درگیر میشدند که که از هر سمت به چند قرقره متصل بودند که با یک سیستم هیدرولیک سرعت هواپیما را کاهش میدادند این سیستم موثر ولی خشن بود از این رو سامانه هیدرولیک با یک ترمز برقی قابل تنظیم تعویض شده است. دلیل این کار بیشتر برای استفاده از هواپیماهای جت بدون سرنشین سبکتر روی ناو هواپیما بر است تا با فشار کمتر به سازه این بدون سرنشینها هواپیما متوقف شود
فورد توان حمل تا 90 هواگرد را دارد که شامل اف35، سوپر هورنت و گراولر، هواپیما هشدار زودهنگام ای 2 سی هاوک ای و نسخه های مختلف بالگرد سی هاوک است. در اینده احتمالا نسخه های رزمی جتهای بدون سرنشین نیز به این ناوگان اضافه می شود. معمولا طی یک ترکیب شامل 26 تا 28 سوپر هورنت و یا اف35 ، 4 تا 6 فروند گراولر(نسخه جنگ الکترونیک و سرکوب پدافند سوپر هورنت)4 تا 6 اواکس ایی 2 سی هاوک ای و هشت تا 10 بالگرد و تعداد هواپیمای ترابری سی2 است.همچنین میتوان تا 130 جنگنده را به شکل فشرده برای انتقال رو و زیر عرشه حمل کند
قلب تپنده ناوهای کلاس فورد دو راکتور هسته‌ای از نوع A1B است. این راکتورها نسبت به راکتورهای A4W ناوهای نیمیتز، توان الکتریکی بسیار بیشتری تولید میکنند (حدود سه برابر). این توان اضافی برای راه‌اندازی سامانه‌های جدید مانند پرتابگر الکترومغناطیسی، رادارهای پیشرفته و سلاح‌های آینده ضروری است. پیشرانه این ناوها شامل چهار محور و چهار پروانه است که سرعت بیش از ۳۰ گره (حدود ۵۶ کیلومتر بر ساعت) را فراهم میکند. به دلیل استفاده از سوخت هسته‌ای، برد عملیاتی این ناوها نامحدود است و تنها محدودیت آنها تدارکات و آذوقه خدمه است. راکتورهای A1B به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در طول عمر ۵۰ ساله ناو، تنها یک یا دو بار نیاز به سوخت‌گیری هسته‌ای داشته باشند.
ناو همچون طرح ناوشکن زاموالت دارای چندین رادار روی ساختمان روی ناو است که میتوان از بین انها به سه رادار ارایه فازی فعال AN/SPY-3 اشاره کرد که برای زاموالت و ناوشکن ارلی بورک طراحی شده است و در باند ایکس کار میکند و که یک رادار چند منظوره می باشد ولی وظیفه اصلی ان کشف اهداف هوایی از موشک های سینه مال ضد کشتی تا موشک های بالستیک تاکتیکی است.این رادار نقش کشف و درگیر را دارد. رادار AN/SPY-3 دارای چندین انتن صفحه تخت در هر سمت جزیره اس است که باند اس و ایکس را پوشش داد و ارتفاع پست و بالا را پوشش میدهند و استفاده ان از دو باند باعث افزایش احتمال کشف حتی اهداف پنهانکار و یا موشک های بسیار کوچک می شد.در هر سمت ساختمان دو صفحه و هر صفحه با چهار انتن رادار است که در این دو باند جستجو میکنند ولی حتی در حالت جستجوی در باند اکی یو اس میتواند در حالت غیر فعال نیز دست به جتسجو برای کشف اهداف بزند و امواج منتشر شده از هدف را جمع اوری بکند که این کار نیز تاثیر بسیار در روند ایجاد اختلال و جنگ الکترونیک دارد
این سیستم کاملا خودکار بود و یک سامانه میدان نبرد تمامی تهدیداتی را که به ناو نزدیک میشود را تحت نظر گرفته و عملکرد مناسب را به شکل خودکار انجام میدهد
ناو دارای دو موشک دفاع هوایی است. در جلو و عقب سیلو پرتاب موشک استاندارد 2 بلاک3 با برد بیش از 150 کیلومتر ، دو پرتابگر موشک سی رم یکی در جلو دیگری در عقب و دو سامانه گاتلینگ فلانکس. البته این ناو از سامانه جنگ الکترونیک نیز به خوبی بهره می برد.توان حمل موشک استاندارد یکی از برتری های فورد نسبت به نیمتزبود زیرا نیمتز تنها دارای سامانه ای چون فلانکس برای برد نزدیک بود . یکی از سلاح های نو ظهور این ناو در کنار موشک های که گفته شد ، سلاح لیزری است که دو عدد ان روی ناو نصب شده است. این لیزر میتوان با ان موشکها و یا شناورهای کوچک را هدف قرار داد
تاکنون چهار فروند از کلاس فورد سفارش داده شده و مراحل ساخت آنها در جریان است. ناو نخست «جرالد آر. فورد» (CVN-78) در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۷ به خدمت نیروی دریایی آمریکا درآمد. ناو دوم «جان اف. کندی» (CVN-79) در فوریه ۲۰۲۶ نخستین آزمایش دریایی خود را انجام داد و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۷ تحویل داده شود. ناو سوم «انترپرایز» (CVN-80) قرار است در سال ۲۰۲۸ تحویل شود و ناو چهارم «دوریس میلر» (CVN-81) برای سال ۲۰۳۲ برنامه‌ریزی شده است. برنامه بلندمدت نیروی دریایی آمریکا ساخت ۱۰ فروند از این کلاس را تا سال ۲۰۵۸ پیش‌بینی کرده است تا به تدریج جایگزین ناوهای فرسوده کلاس نیمیتز شوند و برتری دریایی آمریکا را در دهه‌های آینده تضمین کنند.
مشخصات
وزن :100 تن
طول:337 متر
بلندی:76 متر تا بالاترین سطح دکل
پیشرانه: دو راکتور اتمی با چهار شفت
سرعت:56 کیلومتر بر ساعت
برد: نا محدود
خدمه:4300 نفر
تسلیحات:موشک های استاندارد 2، ریم116،سه فلانکس
ظرفیت:75 هواگرد
ترجمه: عبدالحمید تارخ
