ساخت موشک پدافند هوایی اس ۳۰۰ برای مقابله با  جت های جنگی سریع و موشک های کروز دشمن در سال ۱۹۷۹ مستقر  شد و هدف از ساخت ان جایگزین سامانه های چون سام ۲و سام ۵ بود.کار بر روی اس ۳۰۰ در الماز روسیه شروع  شد .اس ۳۰۰ مدلهای بسیار  دارد . اس ۳۰۰ از سال ۱۹۷۹ تا کنون دارای نسخه های  بسیار است که به معرفی انها میپردازیم

DSAA

S-300P-PM AND PMU

 اس ۳۰۰ پی که سام ۱۰ نیز خوانده میشود در سال ۱۹۷۸ در مسکو عملیاتی شد و تا سال ۱۹۸۷ در مجموع ۸۰  اتش بار اماده شد.این نمونه  دارای  لانچر های متحرک    ۵P85-1 بود که شامل یک خودروی کشنده با لانچر دو موشکی بود. مهمات این نمونه موشک ۵V55K بود. این نوع موشک دارای  برد ۴۷ کیلومتر  و یک کلاهک ۱۰۰ کیلویی  بود.این نمونه موشک دارای سامانه هدایت در خط دید رادار بود  که پوشش کمی در ارتفاع زیر ۵۰۰ متر در برد بلند داشت از این رو در نسخه  های بعدی از سامانه هدایت متفاوت تری استفاده شد.موشک از درون لوله خارج میشد و در اسمان تغییر جهت میداد  ولی در نسخه های بعدی روشهای پرتاب  دیگری به کار رفت.سامانه دارای  دو رادار بود. یکی رادار جستجوی هشدار دهنده ۳۶ دی ۶  با برد ۱۶۰ تا ۳۰۰ کیلومتر بسته به هدف و توان رهگیری ۱۲۰ هدف و در باند ائی و اف کار میکند.این رادار بر روی یک بازوی ۲۸ متر قرار داشت.همچنین این سیستم  از یک رادار ارایه فازی غیر فعال  درگیری ۳۰ ان ۶ بهره میبرد  که دارای  برد ۱۸۰ کیلومتر و توان درگیربا چهار  هدف را داشت

در اوائل دهه ۱۹۸۰ نسخه  سام ۱۰ بی  و سی ساخته شد که از موشک ۵V55KD  استفاده میکرد که از پرتاب سرد بهره میبرد. در این روش یک خرج پرتاب موشک را از لوله به بیرون پرتاب میکرد و بعد از ان موتور اصلی در ارتفاع ۳۰ تا ۵۰ متر روشن و موشک بلافاصله تغییر جهت داده و به سمت هدف پیش می رود . مدل همچنان از سامانه هدایت در خط دید رادار بهره میبرد  ولی در سال ۱۹۸۵ نسخه جدید وارد شد که اس۳۰۰ پی ام و پی اس نام گرفت و سام ۱۰ دی و ایی خوانده میشد.این نمونه از موشک  ۵V55R AND RM  بهره می برد . این مدل دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال بود و برد ان به ۹۰ کیلومتر می رسید . دارای لانچر پرتاب ۵P85T بود که از چهارموشک بهره میبرد  که دو موشک بیشتر  بود.

اتش  بار سام ۱۰ معمولا شامل دو تا شش لانچر پرتاب بود.نسخه بعدی سام ده موشک اس ۳۰۰ پی ام یو بود که در سال ۱۹۹۲ معرفی شد و از موشک ۵V55U بهره میبرد  که دارای کلاهک ۱۳۳ کیلوگرمی و روش هدایت رادار نیم فعال می باشد .سرعتش به ۲۰۰۰ متر بر ثانیه افزایش یافته بود و میتوانست اهدافی با سرعت ۱۳۰۰ متر بر ثانیه را تعقیب کند.برد موشک به ۱۵۰ کیلومتر رسیده  بود و همچنین سامانه پی ام یو از رادار هشدار ۶۴N6 که بر روی یک کشنده نصب بود. رادار ۶۴N6 دارای برد ۳۰۰ کیلومتر بود و میتواند ۱۰۰ هدف را کشف کند . هم نسخه اس ۳۰۰ پی و هم پی ام یو می توانستند  تا از  رادار هشدار دهنده ۷۶N6بهره ببرند که بر روی یک بازوی ۲۸ متری از سطح زمین نصب  بود و در اواخر دهه ۱۹۸۰ وارد خدمت شد.همچنین این مدل از رادار درگیری اریه فازی غیر فعال    ۳۰M6E-1با برد ۲۰۰ کیلومتر و توان درگیر همزمان  با شش  هدف بهره میبرد .

در میان دهه ۱۹۹۰ نسخه پی ام یو توان  حمل موشک  ۴۸N6E ANDE1 را نیز پیدا کردند که دارای  برد ۱۵۰ کیلومتر بود. سامانه هدایت  این موشک  با نسخه های قبلی که رادار نیم فعال تفاوت دارند . در این روش  که در پاتریوت  ۲ نیز به کار رفت موشک تا زمان رسیده به هدف توسط رادار زمینی  هدایت میشود با این تفاوت که لازم نیست رادار  زمینی  از زمان شلیک تا برخورد بر روی هدف قفل باشد  تنها در چند مرحله زمانی روشن شده، موشک را تصحیح مسیر  میکند و دوباره غیر فعال میشود  اینگونه جنگنده دشمن  به صورت مدام هشدار  رادار دریافت نمیکند . تنها در مراحل اخر درگیر رادار تا زمان برخورد و نابود روشن  است. این روش  توان درگیر در ارتفاع زیر ۲۵ متر را  نیز میدهد

در مجموع ۳۰۰۰ لانچر اس۳۰۰ پی و ۲۸۰۰۰ موشک ساخته شد.

اس 300 پی اسلواکی شرکت کننده در تمرین ناتو در سال 1995

اس ۳۰۰ پی اسلواکی شرکت کننده در تمرین ناتو در سال ۲۰۰۵

S-300P

اس۳۰۰ اف در واقع همان سامانه اس ۳۰۰ پی ولی برای نیروی دریایی و شلیک از ناو های  جنگی این ارتش  است  که اس ای ان ۶ نام داشت و از موشک  ۵V55RM بهره می برد که دارای  برد ۹۰ کیلومتر است،موشک دارای سرعت ۴ ماخ و ارتفاع عمل ۲۵۰۰۰ متر  است.موشک از رادار ارایه فازی غیر فعال ۳R41 بهره  میبرد.موشک خود دارای  سامانه هدایت رادار نیم فعال اس و اولین بار در نبرد رزم ناو کریو استفاده شد.این سامانه در سال ۱۹۸۴ عملیات شد و در سال ۱۹۹۲ نسخه اس۳۰۰ اف ام گفته میشود که اس  ای ان ۲۰ خوانده میشود .این نمونه از موشک ۴۸N6  بهره می برد  که ۱۵۰ کیلومتر برد داشت و دارای ارتفاع عمل ۲۷ کیلومتر. چین این سامانه را نیز خریداری کرد و بر روی شناور های  خود نصب کرد

لانچر های پرتاب اس300 اف نسخه دریایی این سامانه

لانچر های پرتاب اس۳۰۰ اف نسخه دریایی این سامانه

S-300V  با نام ناتو سام -۱۲ انتی ۳۰۰

نسخه بعدی اس ۳۰۰ وی است که در واقع نسخه ای برای  مقابله با موشک های بالستیک بود.این نمونه را ناتو سام ۱۲ انتی ۳۰۰  نام گذاشت.این نمونه برای نیروی زمینی  برای مقابله  با موشک های  بالستیک  تاکتیک و موشکهای کروز و برای جایگزینی سام۴ ساخته شد.سام ۱۲ یا همان اس ۳۰۰ وی بر روی یک شاسی شنی دار نصب شده بود. دو نمونه موشک در این سیستم وجود دارد یکی موشک ۹M82که یک موشک  بزرک با برد ۱۰۰ و ارتفاع ۳۰کیلومتر که بر روی یک شاسی شنی دار با دو موشک نصب میشود و دیگری موشک  ۹M83 که کوچکتر است و دارای  برد ۷۶ کیلومتر و ارتفاع عمل ۲۵ کیلومتر است . موشک بزرگتر برای درگیر با موشک بالستیک  و موشک کوچکتر برای مقابله با موشک کروز بود. هر دو موشک دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال  هستد . این سامانه از رادار درگیری ارایه فازی ۹S19 بهره میبرد  .یک اتش  بارشامل و لانچر  چهار تایی موشک ۹M83 و یک لانچر دو تایی موشک ۹M82 است.همچنین یک خودروی فرمانده ای و یک خودروی رادار نیز در این سامانه وجود دارد.

S-300MPU-1

اس ۳۰۰ پی ام یو ۱ که سام ۲۰ نام دارد یک دیگر از مدل های  اس ۳۰۰ پی است . این نمونه در اواخر دهه ۱۹۹۰   تکیل  شد و دارای  رادار پیشرفته تر و موشک های  بسیار کارامدتر  است.این نمونه به غیر  از نسخه نیم فعال موشک۵V55R  میتواند دو موشک  کوچک و کارامد   ۹M96E1 AND E2 را نیز حمل کند. این نمونه دارای  کلاهک ۲۴ کیلوی است و در نسخه E1  دارای  برد ۴۰ و در نسخه E2دارای برد ۱۲۰ کیلومتر است.این موشک ها  کوچکتر هستند  و دارای  چالاکی بالای میباشند  و برای مقابله با موشک های  کروز استفاده میشود و هر دو دارای سامانه هدایت رادار فعال است. موشک دارای خروجی متغیر بوده و چالاکی  بسیار بالای دارد.این نمونه از رادار سه بعدی  ۶۴N6E به عنوان رادار جستجو بهره میبرد.

این رادار دارای  برد ۳۰۰ کیلومتر و توان کشف ۱۰۰ هدف است. رادار درگیر این مدل نیز رادار   ۳۰N6E-1مانند نسخه پی ام یو بهره می برد . در کل تفاوت عمده دو نسخه پی ام یو و پی ام یو ۱ در استفاده از مهمات  کوچک و چالاکی  ۹M96  است.

0_5e974_27e5de16_XXXL

S-300PMU2

با ارتقاع این سیستم سام ۲۰ بی ویا همان اس۳۰۰ پی ام یو ۲ ساخته شد. این نمونه از موشک  جدید  ۴۸N6E2با برد ۱۹۵ کیلومتر بهره میبرد و دارای  سامانه هدایت به وسیله رادار زمینی  است   . قبلا در نسخه های چون پی ام یو و پی ام یو ۱ به نسخه های از این موشک  با برد کمتر از ۱۵۰ کیلومتر  مسلح بود.این نمونه مجهز به پست فرمانده ای پیشرفته تر بود و در عرض ۵ دقیقه امده  نبرد میشد این میزان برای پی ام یو ۱ عدد ۱۵ ،برای پی ام یو هدد ۲۰ دقیقه و برای مدل  پی عدد ۳۰ دقیقه بود.پست فرمانده   A54K6E2این نمونه میتوانست  تا ۱۲ لانچر پرتاب چهار تایی  را در فاصله چند کیلومتر به هم متصل کرد.

کل سامانه توان درگیر با ۳۶ هدف را در یک زمان دارد . پی ام یو ۲ پیشرفته ترین نسخه اس ۳۰۰ است.

اس300 پی ام یو 2

اس۳۰۰ پی ام یو ۲

S-300PV یا انتی ۲۵۰۰

یکی دیگر از نسخه های اس ۳۰۰، اس ۳۰۰ ام وی است که انتی  ۲۵۰۰ نامیده  میشود. انتی  ۲۵۰۰ همانند انتی ۳۰۰ (سام ۱۲)برای مقابله با موشک های  بالستیک و در  مرحله بعدی موشک کروز بود .این نمونه از رادار درگیری ارتقا یافته  ۹S32ME با برد ۲۰۰ کیلومتر بهره میبرد.این رادار توان  درگیر با شش هدف را دارد . همچنین میتواند رادار هشدار ۹ اس ۱۹ را در چند مدل حمل کند که برد ان به ۳۰۰ و در برخی مدلها ۳۵۰ کیلومتر است.سامانه مانند نسخه اس ۳۰۰ وی دارای سکوی پرتاب متحرک شنی دار است که هر سکوی پرتاب دارای  چهار موشک  ۹ ام ۸۲ ام  است. این موشک  دارای  برد ۲۰۰ کیلومتر است و ارتفاع عمل ان ۴۰ کیلومتر است ولی این سامانه میتواند موشک ۹ ام ۸۳ ام  را نیز حمل کند که دارای برد ۷۰ کیلومتر است و کوچکتر و چالاکتر است و برای درگیر با اهداف چالاک کارایی بیشتری دارد  . این موشک دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال بود .کل سامانه توان درگیر همزمان  به ۲۴ هواپیما و یا ۱۶ موشک بالستیک  را دارد. این نسخه نسبت به پی ام ۲ تو دارای تحرک کمتری است زیرا برای دفاع از تاسیسات ثابت ساخته شده است  و همچنین کمترین ارتفاع مورد  درگیر ان بالای ۲۵متر است که  بالا تر از کمترین ارتفاع درگیری پی ام یو ۲ با ارتفاع درگیری ده متر است از این رو پی ام یو ۱ و ۲ بیشتر به کار درگیر با موشک های کروز می ایند. نسخه اس ۳۰۰ وی ۴(S-300V4)  اخرین نسخه این مدل  است که دارای توان شلیک مهمات جدید با برد ۴۰۰ کیلومتر است و میتواند اهداف را ارتفاع ۳۷ کیلومتری نابود کند . گفته شده  موشک این نسخه داریا سرعت ۷٫۵ ماخ است

دو نوع موشک 9ام 82 و 9 ام 83 موشک انتی 2500

دو نوع موشک ۹ام ۸۲ و ۹ ام ۸۳ موشک انتی ۲۵۰۰

انتنی 2500

انتنی ۲۵۰۰

اس۳۰۰ سامانه پدافند است که میتوان ان را بر ضد هر هدفی استفاده کرد از انواع هواپیما و بالگرد تا موشکهای کروز و حتی در نسخه معمولا تا حدی برضد موشک های بالستیک .میتوان با ان رادار های مختلفی را ترکیب  کرد و از نسخه های چون پی ام یو ۱ و ۲ میتوان موشک های بسیاری را شلیک کرد.برای دفاع از مراکز راهبردی ثابت  ویا نیروی های میدان نبرد مناسب  است. میتوان ان را به دو یا چند رادار درگیری تجهیز کرد تا بتوان با چند ده هدف در یک زمان درگیر شد.اولین بار در بین سامانه های شوروی میشد رادار را  در فاصله ۳۰ یا ۴۰ کیلومتری اتش بارها قرار داد و انها را با امواج رادیویی با هم متصل کرد. تمام سیستم کاملا متحرک است .بدون حرکت  لانچر پرتاب میتوان موشک را به هر سمتی شلیک کند  و تمامی این امتیازات برای اولین بار در یک  سامانه پدافند جمع شد.

اس 300 وی . در تصویر لانچر دو تایی موشک 9 ام 82 و لانچر چهار تایی 9 ام 83

اس ۳۰۰ وی . در تصویر لانچر دو تایی موشک ۹ ام ۸۲ و لانچر چهار تایی ۹ ام ۸۳

اس ۳۰۰ اگرچه به صورت گسترده ای وارد خدمت شده ولی هرگز در مرحله واقعی عملیات مورد استفاده قرار  نکرفت. هنگامی که شوروی فروپاشی کرد کشورهای چون اسلواکی باقی ماند . در سال ۲۰۰۵ هنگامی که اسلواکی  در مانور ناتو شرکت کرد با خود یک سامانه اس ۳۰۰ پی ام یو نیز اورد . در این تمیرن  اف۱۶،اف۱۵ ،اف۱۸ و میراز ۲۰۰۰ شرکت  داشتند  و کارایی و تعداد جنگنده سرنگون شده در برابر اس ۳۰۰ درس بزرگی به ناتو داد  و به دنبال  تسلیحات دوربرد  و جنگ الکترونیک رفتند.در همان سال کارایی  سامانه اس ۳۰۰ وی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت  که نسخه ضد بالستیک  این موشک  بود. کارایی  ان در برابر موشک های  اسکاد مورد ارزیابی  قرار گرفت  که نتایج مشابه  پاتریوت در برابر اسکاد در جنگ خلیج فارس به دست نیاورد  . دلیل عملکرد بد ان کلاهک انفجاری  و فیوز ان بود که بعدها ارتقا یافت.چین   که اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ را دارد این موشک را در برابر انواع مختلف اهداف ازمایش کرد. ازمایشات نشان  دهنده کارایی  بالای  نسخه پی ام یو ۲ بود . در این تمرینات  اس ۳۰۰ توانست انواع پهباد ها  شبیه سازی شده  مشابه موشک  های کروز ، مهمات های  هواپرتاب و موشک های تاکتیکی    بالستیک را نیز دفع کند .این تست ها  بسیار موفقیت امیز و باعث شهرت بسیار برای اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ شد.

تصویر اس 300 پی ام یو 1 در تصویر رادار جستجوی 64 ان 6 در سمت راست چپ تصویر و رادار درگیری 30 ان 6 در سمت راست لانچر پرتاب

تصویر اس ۳۰۰ پی ام یو ۱ در تصویر رادار جستجوی ۶۴ ان ۶ در سمت راست چپ تصویر و رادار درگیری ۳۰ ان ۶ در سمت راست لانچر پرتاب

البته اس ۳۰۰ به تدریج  در نسخه های اولیه  جای خود را به اس ۴۰۰ و اس ۳۵۰  میدهد اگرچه برخی ویژگی های اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ و ای ۴۰۰ با هم مشترک هستند.ناتو در سال ۲۰۱۲ بر ضد نسخه اس ۳۰۰ پی ام یو وارد عمل شد. بعد از تجربه سال  ۲۰۰۵ کار ناتو عالی بود و به خوبی از پس پی ام یو بر امدند اگرچه ثابت شد در صورت استفاده از جنگ  شبکه محور  و نیروی های اموزش دیده  همچنان این نمونه هم موثر است. البته ناتو هرگز نتوانست  در برابر نسخه های پیشرفته  اس۳۰۰ پی ام یو ۲ پراوز انجام دهد.

کشورهای دارنده

الجزیره:۴ تا ۶ گردان اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ ، ارمنستان  اس ۳۰۰ پی اس، اذربایجان دو گردان اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ تحولی گرفته در سال ۲۰۱۰، بلاروس سامانه های اس ۳۰۰ پی اس و  نسخه ضد بالستیک اس ۳۰۰ وی،بلغارستان  ده واحد اتش اس ۳۰۰ پی اس،چین  چندین اتش  بار اس ۳۰۰ پی ام یو ۲ و اس ۳۰۰ وی ،یونان دو گردان شامل ۱۲ لانر اس ۳۰۰ پی ام یو ۱ ،قزاقستان،اسلاوکی  اس ۳۰۰ پی اس،روسیه دست کم دارای ۷۰۰ لانچر اس ۳۰۰از انواع اس ۳۰۰ پی/ پی ام / پی ام یو / پی ام یو ۱و پی ام یو ۲ و حدود ۱۵۰ لانچر اس ۳۰۰ وی ،اکرائین تعداد نامعلومی اس ۳۰۰ پی،وی و پی ام یو ،ونزئولا دو گردان نسخها ضد بالستیک  اس ۳۰۰ وی ام (انتی ۲۵۰۰)،ویتنام دو گردان پی ام یو ۱،مصر نسخه ضد بالستیک انتی ۲۵۰۰

همچنین ایران نیز به دنبال دریافت نسخه پی ام یو ۱ بود که به دلیل  تحریم های سازمان ملل برسر برنامه اتمی تحویل ایران نشد . در بهار سال ۲۰۱۵ ، روسیه اعلام کرد که که این سامانه را به ایران تحویل خواهد داد ،لیبی نیز نسخه پی ام یو ۲ را سفارش داد ولی حکومت سرهنگ غزافی سرنگون   شد وبه اس  ۳۰۰ نرسید.

Untitled

مشخصات رادار درگیری

نام لقب ناتو باند برد مشف تعداد اهداف قابل رهگیری تعداد اهداف  قابل درگیری قابل نصب در سیستم
۳۰N6 FLAP LID A I/J ؟ ۴ ۴ S-300P
۳۰N6E(1) FLAP LID B H-J ۲۰۰ کیلومتر ۱۲ ۶ S-300PMU
۳۰N6E2 FLAP LID B I/J ۲۰۰ کیلومتر ۷۲ ۳۶ S-300PMU-2
۹S32-1 GRILL PAN Multi-band ۱۴۰ تا ۱۵۰ کیلومتر ۱۲ ۶ S-300V
۳R41 Volna TOP DOME I/J ۱۰۰ کیلومتر ؟ ؟ S-300F

مشخصات موشک های قابل حمل

نام سال برد حداکثر  سرعت حداکثر سرعت هدف وزن وزن کلاهک سامانه هدایت سامانه
۵V55K/KD ۱۹۷۸ ۴۷ کیلومتر ۱۷۰۰ متر بر ثاینه ۱۱۵۰ متر بر ثاینه ۱,۴۵۰ k ۱۰۰ kg هدایت در خط دید رادار S-300P
۵V55R/RM ۱۹۸۴ ۹۰ کیلومتر ۱۷۰۰ متر بر ثاینه ۱۱۵۰ متر بر ثاینه ۱,۴۵۰ k ۱۳۳ kg نیم فعال S-300P
۵V55U ۱۹۹۲ ۱۵۰ کیلومتر ۲۰۰۰ متر بر ثاینه ؟ ۱,۴۷۰ k ۱۳۳ kg نیم فعال S-300PMU/1/2
۴۸N6/E ۱۹۹۲ ۱۵۰ کیلومتر ۲۰۰۰ متر بر ثانیه ۲۸۰۰ متر بر ثاینه ۱,۷۸۰ k ~۱۵۰ k) هدایت از رادار زمینی S-300PMU/1/2
۴۸N6E2 ۱۹۹۲ ۱۹۵ کیلومتر ۲۰۰۰ متر بر ثاینه ۲۸۰۰ متر بر ثاینه ۱,۸۰۰ k) ۱۵۰ kg) هدایت از رادار زمینی S-300PMU/1/2
۹M82 ۱۹۸۴ برد ۱۰۰  کیلومتر ارتفاع  ۳۰ کیلومتر ۲۴۰۰ متر بر ثاینه ؟ ۴۲۰ kg ۱۵۰ kg ( هدایت از رادار زمینی S-300V
۹M83 ۱۹۸۴ برد ۷۵ و ارتفاع ۲۵ کیلومتر ۱۷۰۰ متر بر ثاینه ؟ ؟ ۱۵۰ kg هدایت از رادار زمینی S-300V
۹M83ME ۱۹۹۰ ۲۰۰ کیلومتر ؟ ؟ ؟ ؟ هدایت از رادار زمینی S-300VM
۹M96E1 ۱۹۹۹ ۴۰ کیلومتر ۹۰۰ متر بر ثاینه ۴۸۰۰ تا ۵۰۰۰ متر بر ثانیه ۳۳۰ kg ۲۴ kg Active Radar Homing S-400
۹M96E2 ۱۹۹۹ ۱۲۰ کیلومتر ۱۰۰۰ متر بر ثاینه ۴۸۰۰ تا ۵۰۰۰ متر بر ثانیه ۴۲۰ kg ۲۴ kg رادار فعال S-400
۴۰N6[94] ۲۰۰۰ ۴۰۰ کیلومتر ؟ ؟ ؟ ؟ رادار فعال S-400

برای پیوستن به کانال تلگرام سایت جنگاوران اینجا را کلیک کنید

ترجمه:عبدالحمید تارخ

 

منبع:http://www.ausairpower.net/APA-Grumble-Gargoyle.html

57+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:                        
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.