پدافند هوایی

سامانه پدافندی اس 300

ساختسامانه پدافندی اس 300   برای مقابله با  جت های جنگی سریع و موشک های کروز دشمن در سال 1979 مستقر  شد و هدف از ساخت ان جایگزین سامانه های چون سام 2و سام 5 بود.کار بر روی اس 300 در الماز روسیه شروع  شد .اس 300 مدلهای بسیار  دارد . اس 300 از سال 1979 تا کنون دارای نسخه های  بسیار است که به معرفی انها میپردازیم

سامانه پدافندی اس 300

S-300P-PM AND PMU

 اس 300 پی که سام 10 نیز خوانده میشود در سال 1978 در مسکو عملیاتی شد و تا سال 1987 در مجموع 80  اتش بار اماده شد.این نمونه  دارای  لانچر های متحرک    5P85-1 بود که شامل یک خودروی کشنده با لانچر دو موشکی بود. مهمات این نمونه موشک 5V55K بود. این نوع موشک دارای  برد 47 کیلومتر  و یک کلاهک 100 کیلویی  بود.این نمونه موشک دارای سامانه هدایت در خط دید رادار بود  که پوشش کمی در ارتفاع زیر 500 متر در برد بلند داشت از این رو در نسخه  های بعدی از سامانه هدایت متفاوت تری استفاده شد.موشک از درون لوله خارج میشد و در اسمان تغییر جهت میداد  ولی در نسخه های بعدی روشهای پرتاب  دیگری به کار رفت.سامانه دارای  دو رادار بود. یکی رادار جستجوی هشدار دهنده 36 دی 6  با برد 160 تا 300 کیلومتر بسته به هدف و توان رهگیری 120 هدف و در باند ائی و اف کار میکند.این رادار بر روی یک بازوی 28 متر قرار داشت.همچنین این سیستم  از یک رادار ارایه فازی غیر فعال  درگیری 30 ان 6 بهره میبرد  که دارای  برد 180 کیلومتر و توان درگیربا چهار  هدف را داشت

در اوائل دهه 1980 نسخه  سام 10 بی  و سی ساخته شد که از موشک 5V55KD  استفاده میکرد که از پرتاب سرد بهره میبرد. در این روش یک خرج پرتاب موشک را از لوله به بیرون پرتاب میکرد و بعد از ان موتور اصلی در ارتفاع 30 تا 50 متر روشن و موشک بلافاصله تغییر جهت داده و به سمت هدف پیش می رود . مدل همچنان از سامانه هدایت در خط دید رادار بهره میبرد  ولی در سال 1985 نسخه جدید وارد شد که اس300 پی ام و پی اس نام گرفت و سام 10 دی و ایی خوانده میشد.این نمونه از موشک  5V55R AND RM  بهره می برد . این مدل دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال بود و برد ان به 90 کیلومتر می رسید . دارای لانچر پرتاب 5P85T بود که از چهارموشک بهره میبرد  که دو موشک بیشتر  بود.

اتش  بار سام 10 معمولا شامل دو تا شش لانچر پرتاب بود.نسخه بعدی سام ده موشک اس 300 پی ام یو بود که در سال 1992 معرفی شد و از موشک 5V55U بهره میبرد  که دارای کلاهک 133 کیلوگرمی و روش هدایت رادار نیم فعال می باشد .سرعتش به 2000 متر بر ثانیه افزایش یافته بود و میتوانست اهدافی با سرعت 1300 متر بر ثانیه را تعقیب کند.برد موشک به 150 کیلومتر رسیده  بود و همچنین سامانه پی ام یو از رادار هشدار 64N6 که بر روی یک کشنده نصب بود. رادار 64N6 دارای برد 300 کیلومتر بود و میتواند 100 هدف را کشف کند . هم نسخه اس 300 پی و هم پی ام یو می توانستند  تا از  رادار هشدار دهنده 76N6بهره ببرند که بر روی یک بازوی 28 متری از سطح زمین نصب  بود و در اواخر دهه 1980 وارد خدمت شد.همچنین این مدل از رادار درگیری اریه فازی غیر فعال    30M6E-1با برد 200 کیلومتر و توان درگیر همزمان  با شش  هدف بهره میبرد .

در میان دهه 1990 نسخه پی ام یو توان  حمل موشک  48N6E ANDE1 را نیز پیدا کردند که دارای  برد 150 کیلومتر بود. سامانه هدایت  این موشک  با نسخه های قبلی که رادار نیم فعال تفاوت دارند . در این روش  که در پاتریوت  2 نیز به کار رفت موشک تا زمان رسیده به هدف توسط رادار زمینی  هدایت میشود با این تفاوت که لازم نیست رادار  زمینی  از زمان شلیک تا برخورد بر روی هدف قفل باشد  تنها در چند مرحله زمانی روشن شده، موشک را تصحیح مسیر  میکند و دوباره غیر فعال میشود  اینگونه جنگنده دشمن  به صورت مدام هشدار  رادار دریافت نمیکند . تنها در مراحل اخر درگیر رادار تا زمان برخورد و نابود روشن  است. این روش  توان درگیر در ارتفاع زیر 25 متر را  نیز میدهد

در مجموع 3000 لانچر اس300 پی و 28000 موشک ساخته شد.

سامانه پدافندی اس 300
اس 300 پی اسلواکی شرکت کننده در تمرین ناتو در سال 2005

S-300P

اس300 اف در واقع همان سامانه اس 300 پی ولی برای نیروی دریایی و شلیک از ناو های  جنگی این ارتش  است  که اس ای ان 6 نام داشت و از موشک  5V55RM بهره می برد که دارای  برد 90 کیلومتر است،موشک دارای سرعت 4 ماخ و ارتفاع عمل 25000 متر  است.موشک از رادار ارایه فازی غیر فعال 3R41 بهره  میبرد.موشک خود دارای  سامانه هدایت رادار نیم فعال اس و اولین بار در نبرد رزم ناو کریو استفاده شد.این سامانه در سال 1984 عملیات شد و در سال 1992 نسخه اس300 اف ام گفته میشود که اس  ای ان 20 خوانده میشود .این نمونه از موشک 48N6  بهره می برد  که 150 کیلومتر برد داشت و دارای ارتفاع عمل 27 کیلومتر. چین این سامانه را نیز خریداری کرد و بر روی شناور های  خود نصب کرد

لانچر های پرتاب اس300 اف نسخه دریایی این سامانه
لانچر های پرتاب اس300 اف نسخه دریایی این سامانه

S-300V  با نام ناتو سام -12 انتی 300

نسخه بعدی اس 300 وی است که در واقع نسخه ای برای  مقابله با موشک های بالستیک بود.این نمونه را ناتو سام 12 انتی 300  نام گذاشت.این نمونه برای نیروی زمینی  برای مقابله  با موشک های  بالستیک  تاکتیک و موشکهای کروز و برای جایگزینی سام4 ساخته شد.سام 12 یا همان اس 300 وی بر روی یک شاسی شنی دار نصب شده بود. دو نمونه موشک در این سیستم وجود دارد یکی موشک 9M82که یک موشک  بزرک با برد 100 و ارتفاع 30کیلومتر که بر روی یک شاسی شنی دار با دو موشک نصب میشود و دیگری موشک  9M83 که کوچکتر است و دارای  برد 76 کیلومتر و ارتفاع عمل 25 کیلومتر است . موشک بزرگتر برای درگیر با موشک بالستیک  و موشک کوچکتر برای مقابله با موشک کروز بود. هر دو موشک دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال  هستد . این سامانه از رادار درگیری ارایه فازی 9S19 بهره میبرد  .یک اتش  بارشامل و لانچر  چهار تایی موشک 9M83 و یک لانچر دو تایی موشک 9M82 است.همچنین یک خودروی فرمانده ای و یک خودروی رادار نیز در این سامانه وجود دارد.

S-300MPU-1

اس 300 پی ام یو 1 که سام 20 نام دارد یک دیگر از مدل های  اس 300 پی است . این نمونه در اواخر دهه 1990   تکیل  شد و دارای  رادار پیشرفته تر و موشک های  بسیار کارامدتر  است.این نمونه به غیر  از نسخه نیم فعال موشک5V55R  میتواند دو موشک  کوچک و کارامد   9M96E1 AND E2 را نیز حمل کند. این نمونه دارای  کلاهک 24 کیلوی است و در نسخه E1  دارای  برد 40 و در نسخه E2دارای برد 120 کیلومتر است.این موشک ها  کوچکتر هستند  و دارای  چالاکی بالای میباشند  و برای مقابله با موشک های  کروز استفاده میشود و هر دو دارای سامانه هدایت رادار فعال است. موشک دارای خروجی متغیر بوده و چالاکی  بسیار بالای دارد.این نمونه از رادار سه بعدی  64N6E به عنوان رادار جستجو بهره میبرد.

این رادار دارای  برد 300 کیلومتر و توان کشف 100 هدف است. رادار درگیر این مدل نیز رادار   30N6E-1مانند نسخه پی ام یو بهره می برد . در کل تفاوت عمده دو نسخه پی ام یو و پی ام یو 1 در استفاده از مهمات  کوچک و چالاکی  9M96  است.

سامانه پدافندی اس 300

S-300PMU2

با ارتقاع این سیستم سام 20 بی ویا همان اس300 پی ام یو 2 ساخته شد. این نمونه از موشک  جدید  48N6E2با برد 195 کیلومتر بهره میبرد و دارای  سامانه هدایت به وسیله رادار زمینی  است   . قبلا در نسخه های چون پی ام یو و پی ام یو 1 به نسخه های از این موشک  با برد کمتر از 150 کیلومتر  مسلح بود.این نمونه مجهز به پست فرمانده ای پیشرفته تر بود و در عرض 5 دقیقه امده  نبرد میشد این میزان برای پی ام یو 1 عدد 15 ،برای پی ام یو عدد 20 دقیقه و برای مدل  پی عدد 30 دقیقه بود.پست فرمانده   A54K6E2این نمونه میتوانست  تا 12 لانچر پرتاب چهار تایی  را در فاصله چند کیلومتر به هم متصل کرد.

کل سامانه توان درگیر با 36 هدف را در یک زمان دارد . پی ام یو 2 پیشرفته ترین نسخه اس 300 است.

اس300 پی ام یو 2
اس300 پی ام یو 2

S-300PV یا انتی 2500

یکی دیگر از نسخه های اس 300، اس 300 ام وی است که انتی  2500 نامیده  میشود. انتی  2500 همانند انتی 300 (سام 12)برای مقابله با موشک های  بالستیک و در  مرحله بعدی موشک کروز بود .این نمونه از رادار درگیری ارتقا یافته  9S32ME با برد 200 کیلومتر بهره میبرد.این رادار توان  درگیر با شش هدف را دارد . همچنین میتواند رادار هشدار 9 اس 19 را در چند مدل حمل کند که برد ان به 300 و در برخی مدلها 350 کیلومتر است.سامانه مانند نسخه اس 300 وی دارای سکوی پرتاب متحرک شنی دار است که هر سکوی پرتاب دارای  چهار موشک  9 ام 82 ام  است. این موشک  دارای  برد 200 کیلومتر است و ارتفاع عمل ان 40 کیلومتر است ولی این سامانه میتواند موشک 9 ام 83 ام  را نیز حمل کند که دارای برد 70 کیلومتر است و کوچکتر و چالاکتر است و برای درگیر با اهداف چالاک کارایی بیشتری دارد  . این موشک دارای سامانه هدایت رادار نیم فعال بود .کل سامانه توان درگیر همزمان  به 24 هواپیما و یا 16 موشک بالستیک  را دارد. این نسخه نسبت به پی ام 2 تو دارای تحرک کمتری است زیرا برای دفاع از تاسیسات ثابت ساخته شده است  و همچنین کمترین ارتفاع مورد  درگیر ان بالای 25متر است که  بالا تر از کمترین ارتفاع درگیری پی ام یو 2 با ارتفاع درگیری ده متر است از این رو پی ام یو 1 و 2 بیشتر به کار درگیر با موشک های کروز می ایند. نسخه اس 300 وی 4(S-300V4)  اخرین نسخه این مدل  است که دارای توان شلیک مهمات جدید با برد 400 کیلومتر است و میتواند اهداف را ارتفاع 37 کیلومتری نابود کند . گفته شده  موشک این نسخه داریا سرعت 7.5 ماخ است

دو نوع موشک 9ام 82 و 9 ام 83 موشک انتی 2500
دو نوع موشک 9ام 82 و 9 ام 83 موشک انتی 2500
انتنی 2500
انتنی 2500

اس300 سامانه پدافند است که میتوان ان را بر ضد هر هدفی استفاده کرد از انواع هواپیما و بالگرد تا موشکهای کروز و حتی در نسخه معمولا تا حدی برضد موشک های بالستیک .میتوان با ان رادار های مختلفی را ترکیب  کرد و از نسخه های چون پی ام یو 1 و 2 میتوان موشک های بسیاری را شلیک کرد.برای دفاع از مراکز راهبردی ثابت  ویا نیروی های میدان نبرد مناسب  است. میتوان ان را به دو یا چند رادار درگیری تجهیز کرد تا بتوان با چند ده هدف در یک زمان درگیر شد.اولین بار در بین سامانه های شوروی میشد رادار را  در فاصله 30 یا 40 کیلومتری اتش بارها قرار داد و انها را با امواج رادیویی با هم متصل کرد. تمام سیستم کاملا متحرک است .بدون حرکت  لانچر پرتاب میتوان موشک را به هر سمتی شلیک کند  و تمامی این امتیازات برای اولین بار در یک  سامانه پدافند جمع شد.

اس 300 وی . در تصویر لانچر دو تایی موشک 9 ام 82 و لانچر چهار تایی 9 ام 83
اس 300 وی . در تصویر لانچر دو تایی موشک 9 ام 82 و لانچر چهار تایی 9 ام 83

اس 300 اگرچه به صورت گسترده ای وارد خدمت شده ولی هرگز در مرحله واقعی عملیات مورد استفاده قرار  نکرفت. هنگامی که شوروی فروپاشی کرد کشورهای چون اسلواکی باقی ماند . در سال 2005 هنگامی که اسلواکی  در مانور ناتو شرکت کرد با خود یک سامانه اس 300 پی ام یو نیز اورد . در این تمیرن  اف16،اف15 ،اف18 و میراز 2000 شرکت  داشتند  و کارایی و تعداد جنگنده سرنگون شده در برابر اس 300 درس بزرگی به ناتو داد  و به دنبال  تسلیحات دوربرد  و جنگ الکترونیک رفتند.در همان سال کارایی  سامانه اس 300 وی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت  که نسخه ضد بالستیک  این موشک  بود. کارایی  ان در برابر موشک های  اسکاد مورد ارزیابی  قرار گرفت  که نتایج مشابه  پاتریوت در برابر اسکاد در جنگ خلیج فارس به دست نیاورد  . دلیل عملکرد بد ان کلاهک انفجاری  و فیوز ان بود که بعدها ارتقا یافت.چین   که اس 300 پی ام یو 2 را دارد این موشک را در برابر انواع مختلف اهداف ازمایش کرد. ازمایشات نشان  دهنده کارایی  بالای  نسخه پی ام یو 2 بود . در این تمرینات  اس 300 توانست انواع پهباد ها  شبیه سازی شده  مشابه موشک  های کروز ، مهمات های  هواپرتاب و موشک های تاکتیکی    بالستیک را نیز دفع کند .این تست ها  بسیار موفقیت امیز و باعث شهرت بسیار برای اس 300 پی ام یو 2 شد.

تصویر اس 300 پی ام یو 1 در تصویر رادار جستجوی 64 ان 6 در سمت راست چپ تصویر و رادار درگیری 30 ان 6 در سمت راست لانچر پرتاب
تصویر اس 300 پی ام یو 1 در تصویر رادار جستجوی 64 ان 6 در سمت راست چپ تصویر و رادار درگیری 30 ان 6 در سمت راست لانچر پرتاب

البته اس 300 به تدریج  در نسخه های اولیه  جای خود را به اس 400 و اس 350  میدهد اگرچه برخی ویژگی های اس 300 پی ام یو 2 و ای 400 با هم مشترک هستند.ناتو در سال 2012 بر ضد نسخه اس 300 پی ام یو وارد عمل شد. بعد از تجربه سال  2005 کار ناتو عالی بود و به خوبی از پس پی ام یو بر امدند اگرچه ثابت شد در صورت استفاده از جنگ  شبکه محور  و نیروی های اموزش دیده  همچنان این نمونه هم موثر است. البته ناتو هرگز نتوانست  در برابر نسخه های پیشرفته  اس300 پی ام یو 2 پراوز انجام دهد.

کشورهای دارنده

الجزیره:4 تا 6 گردان اس 300 پی ام یو 2 ، ارمنستان  اس 300 پی اس، اذربایجان دو گردان اس 300 پی ام یو 2 تحولی گرفته در سال 2010، بلاروس سامانه های اس 300 پی اس و  نسخه ضد بالستیک اس 300 وی،بلغارستان  ده واحد اتش اس 300 پی اس،چین  چندین اتش  بار اس 300 پی ام یو 2 و اس 300 وی ،یونان دو گردان شامل 12 لانر اس 300 پی ام یو 1 ،قزاقستان،اسلاوکی  اس 300 پی اس،روسیه دست کم دارای 700 لانچر اس 300از انواع اس 300 پی/ پی ام / پی ام یو / پی ام یو 1و پی ام یو 2 و حدود 150 لانچر اس 300 وی ،اکرائین تعداد نامعلومی اس 300 پی،وی و پی ام یو ،ونزئولا دو گردان نسخها ضد بالستیک  اس 300 وی ام (انتی 2500)،ویتنام دو گردان پی ام یو 1،مصر نسخه ضد بالستیک انتی 2500

همچنین ایران نیز به دنبال دریافت نسخه پی ام یو 1 بود که به دلیل  تحریم های سازمان ملل برسر برنامه اتمی تحویل ایران نشد . در بهار سال 2015 ، روسیه اعلام کرد که که این سامانه را به ایران تحویل خواهد داد ،لیبی نیز نسخه پی ام یو 2 را سفارش داد ولی حکومت سرهنگ غزافی سرنگون   شد وبه اس  300 نرسید.

Untitled

مشخصات رادار درگیری

نام لقب ناتو باند برد مشف تعداد اهداف قابل رهگیری تعداد اهداف  قابل درگیری قابل نصب در سیستم
30N6 FLAP LID A I/J ؟ 4 4 S-300P
30N6E(1) FLAP LID B H-J 200 کیلومتر 12 6 S-300PMU
30N6E2 FLAP LID B I/J 200 کیلومتر 72 36 S-300PMU-2
9S32-1 GRILL PAN Multi-band 140 تا 150 کیلومتر 12 6 S-300V
3R41 Volna TOP DOME I/J 100 کیلومتر ؟ ؟ S-300F

مشخصات موشک های قابل حمل

نام سال برد حداکثر  سرعت حداکثر سرعت هدف وزن وزن کلاهک سامانه هدایت سامانه
5V55K/KD 1978 47 کیلومتر 1700 متر بر ثاینه 1150 متر بر ثاینه 1,450 k 100 kg هدایت در خط دید رادار S-300P
5V55R/RM 1984 90 کیلومتر 1700 متر بر ثاینه 1150 متر بر ثاینه 1,450 k 133 kg نیم فعال S-300P
5V55U 1992 150 کیلومتر 2000 متر بر ثاینه ؟ 1,470 k 133 kg نیم فعال S-300PMU/1/2
48N6/E 1992 150 کیلومتر 2000 متر بر ثانیه 2800 متر بر ثاینه 1,780 k ~150 k) هدایت از رادار زمینی S-300PMU/1/2
48N6E2 1992 195 کیلومتر 2000 متر بر ثاینه 2800 متر بر ثاینه 1,800 k) 150 kg) هدایت از رادار زمینی S-300PMU/1/2
9M82 1984 برد 100  کیلومتر ارتفاع  30 کیلومتر 2400 متر بر ثاینه ؟ 420 kg 150 kg ( هدایت از رادار زمینی S-300V
9M83 1984 برد 75 و ارتفاع 25 کیلومتر 1700 متر بر ثاینه ؟ ؟ 150 kg هدایت از رادار زمینی S-300V
9M83ME 1990 200 کیلومتر ؟ ؟ ؟ ؟ هدایت از رادار زمینی S-300VM
9M96E1 1999 40 کیلومتر 900 متر بر ثاینه 4800 تا 5000 متر بر ثانیه 330 kg 24 kg Active Radar Homing S-400
9M96E2 1999 120 کیلومتر 1000 متر بر ثاینه 4800 تا 5000 متر بر ثانیه 420 kg 24 kg رادار فعال S-400
40N6[94] 2000 400 کیلومتر ؟ ؟ ؟ ؟ رادار فعال S-400

برای پیوستن به کانال تلگرام سایت جنگاوران اینجا را کلیک کنید

ترجمه:عبدالحمید تارخ

 

منبع:http://www.ausairpower.net/APA-Grumble-Gargoyle.html

برچسب ها

نوشته های مشابه

بستن