سامانه دفاع هوایی اسکای گارد/اسپارو

اسکای گارد/اسپارو

سیستم «اسکای گارد-اسپارو» (Skyguard-Sparrow) یکی از نمونه های درخشان خلاقیت در طراحی سامانه های دفاع هوایی است که با ترکیب دو فناوری بالغ و اثبات شده، موفق به خلق قابلیتی تازه در میدان نبرد شد. این سامانه حاصل همکاری مفهومی میان صنایع نظامی سوئیس و آمریکا بود و توانست با به رهگیری از یک سامانهٔ آتش کنترل دقیق و یک موشک هوابه هوای کارآمد، جان تازهای به دفاع زمینپایه ببخشد.

ریشه های این سامانه به دههٔ ۱۹۷۰ میلادی بازمیگردد، زمانی که شرکت سوئیسی «ارلیکون-کانتروس» (Oerlikon Contraves) سامانهٔ کنترل آتش پیشرفت های به نام «اسکای گارد» (به معنای «نگهبان آسمان») را توسعه داد. این سامانه در اصل برای هدایت توپهای ضدهوایی ۳۵ میلیمتری معروف ارلیکون طراحی شده بود، اما به سرعت به عنوان یک پلتفرم توانمند برای هدایت انواع سلاحهای دیگر نیز شناخته شد. اسکای گارد با ترکیب یک رادار جستجو، یک رادار ردیابی، دوربین تلویزیونی و یک کامپیوتر دیجیتال پیشرفته، امکان شناسایی، تعقیب و هدایت آتش به سمت اهداف هوایی را با دقتی کم نظیر فراهم میکرد. در همین سالها، موشک AIM-7 «اسپارو» (گنجشک) که توسط شرکت ریثئون آمریکا ساخته شده بود، به عنوان یکی از موفقترین موشکهای هوابه هوای نیمه فعال با رادار هدایت شونده، شهرت جهانی یافته بود. ایدهٔ اصلی اسکای گارد-اسپارو در همین نقطه شکل گرفت: چه میشد اگر این دو سیستم موفق را با یکدیگر تلفیق کرد تا یک سامانهٔ موشکی زمین به هوا با هزین های معقول و کارایی بالا به دست آید؟

نقطهٔ عطف این داستان در سال ۱۹۸۰ رقم خورد، زمانی که آزمایش های تعیین کنندهای در پایگاه هوایی نیروی دریایی آمریکا در «چاینا لیک» (China Lake) در کالیفرنیا انجام شد. در این آزمایشها، سامانهٔ اسکای گارد به یک پرتابگر چهارتایی از موشک های اسپارو متصل شد و توانست با موفقیت یک پهپاد هدف را در شرایط عملیاتی منهدم کند. این پیروزی، گواهی بر عملی بودن این ایده بود و راه را برای تولید انبوه و پذیرش رسمی این سیستم گشود. کشورهایی چون مصر، یونان، ایتالیا، اسپانیا، کانادا، کویت و قبرس بهزودی به مشتریان این سامانه تبدیل شدند و مصر به تنهایی در فاصلهٔ سالهای ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷، ۱۸ آتشبار از این سیستم را دریافت کرد.

اسکای گارد/اسپارو (Skyguard-Sparrow) که با نام اسکای گارد/اسپاید هم شناخته می‌شود، یک سامانه پدافند هوایی کوتاه‌برد توپخانه-موشکی (و در برخی نسخه‌ها، صرفاً موشکی) است. این سامانه توسط شرکت سوئیسی اورلیکون-کونتراوس و شرکت آمریکایی ریتون طراحی و تولید شده است. موشک‌های مورد استفاده در این سامانه، از نوع اسپارو و اسپاید هستند که در اصل موشک‌های هوابه‌هوا محسوب می‌شوند. همچنین این سامانه شامل توپ‌های ۳۵ میلی‌متری ضدهوایی اورلیکون جی‌دی‌اف نیز می‌شود.

طراحی این سامانه در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز شد و در نسخه‌های گوناگون در طول دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ تولید گردید. تا سال ۲۰۲۴، این سامانه در کشورهای مصر، یونان، کویت، تایوان ، قبرس و احتمالاً اوکراین در حال خدمت است. پیشتر ایتالیا و اسپانیا نیز از این سامانه استفاده می‌کردند.

در دهه ۱۹۷۰ میلادی، شرکت سوئیسی اورلیکون-کونتراوس با همکاری شرکت سوئدی اریکسون و شرکت سوئیسی زیمنس-آلبیس، سامانه کنترل آتش اسکای گارد را توسعه داد. کار توسعه این سامانه در سال ۱۹۷۷ به پایان رسید و اولین نمونه تولیدی در سال ۱۹۷۸ به مشتری تحویل داده شد. در ابتدا، از این سامانه برای هدایت آتش توپ‌های ۳۵ میلی‌متری ضدهوایی اورلیکون جی‌دی‌اف استفاده می‌شد، اما در اواخر دهه ۱۹۷۰، شرکت اورلیکون-کونتراوس و شرکت آمریکایی ریتون، این سامانه را برای هدایت پرتابگرهای موشک اسپارو (که در اصل هوابه‌هوا بودند) تطبیق دادند زیرا در نهایت بیشترین برد توپ35 میلیمتری حدود 5000 متر و ارتفاع 3000 متر بود و انهدام اهداف در برد بیشتر توسط این سیستم عملی نبود

آزمایش‌های شلیک سامانه موشکی اسکای گارد/اسپارو در سال ۱۹۸۰ در سایت آزمایشی چاینا لیک در کالیفرنیا بر روی هواپیماهای بدون سرنشین هدف انجام شد. در این آزمایش‌ها از موشک‌هایی استفاده شد که کلاهک جنگی آنها با تجهیزات مخابراتی جایگزین شده بود. اهداف در ارتفاع حدود ۱۰۰۰ متری و با سرعت ۲۰۰ تا ۲۵۰ متر بر ثانیه به سمت سامانه در حال پرواز بودند. در مجموع سه شلیک انجام شد. در شلیک اول، موشک AIM-7E از فاصله ۳ متری هدف (هواپیمای کیوتی-۳۸) که در فاصله ۴.۷ کیلومتری بود، عبور کرد که این یک موفقیت تلقی شد، زیرا اگر موشک مجهز به کلاهک بود، فیوز مجاورتی راداری فعال شده و هدف را منهدم می‌کرد. در دو شلیک بعدی از موشک‌های AIM-7F استفاده شد که هر دو هدف (هواپیماهای کیواف-۸۶) در فواصل ۵.۵ و ۶.۸ کیلومتری، با اصابت مستقیم منهدم شدند. آزمایشات شلیک دیگری نیز در سال ۱۹۸۰ در زمین تمرین ناتو در جزیره کرت انجام شد. در آنجا از پهپادهای جت هدف نورثروپ بی‌کیوام-۷۴ چوکار که نقش موشک‌های کروز را بازی می‌کردند، استفاده شد. یکی از اهداف با اصابت مستقیم در فاصله ۱۲ کیلومتری ساقط شد و موشک دوم از فاصله ۱ متری هدف عبور کرد که به دلیل غیرفعال بودن فیوز مجاورتی در آن شلیک، یک موفقیت محسوب گردید.

سامانه پدافندی اسکای گارد/اسپارو شامل توپ 35 میلیمتری، لانچر پرتاب موشک اسپارو، رادار هدایت اتش و رادار گریفو در نقش جستجو

سامانه اسکای گارد/اسپارو یک سامانه پدافند هوایی کوتاه‌برد نیمه‌ثابت است که برای حفاظت از نیروهای زمینی (پدافند هوایی نیروهای زمینی) و همچنین تأسیسات حیاتی پشت جبهه (پدافند هوایی نقطه‌ای) در برابر حملات هوایی دشمن طراحی شده است. مهمات این سامانه شامل موشک‌های یک‌مرحله‌ای با سوخت جامد و مجهز به سیستم هدایت نیمه‌فعال رادار نیم فعال ، و همچنین گلوله‌های توپخانه کالیبر پایین است. این سامانه در دو نسخه اصلی وجود دارد که در نوع موشک استفاده شده با یکدیگر تفاوت دارند: اسکای گارد/اسپارو و اسکای گارد/اسپاید.

اجزای سامانه

یک آتشبار (یا واحد شلیک) معمولی از سامانه اسکای گارد/اسپارو یا اسپاید شامل موارد زیر است:

– یک سامانه کنترل آتش اسکای گارد

– دو پرتابگر چهارتایی حاوی موشک‌های اسپارو یا اسپاید

– دو توپ ۳۵ میلی‌متری دولول ضدهوایی اورلیکون جی‌دی‌اف

بنابراین، هر آتشبار شامل ۸ موشک آماده به پرتاب و دو توپ آماده به شلیک است. در نیروی هوایی یونان، هر آتشبار شامل دو واحد شلیک استاندارد است که توسط یک رادار سوپرجیراف هدایت می‌شوند. در حالت آماده‌باش، سامانه اسکای گارد با کابل‌های تلفن استاندارد به پرتابگرها و توپ‌ها متصل می‌شود. برای جابجایی، اجزا با کامیون کشیده می‌شوند. از نظر فنی، امکان پیکربندی سامانه به صورت کاملاً موشکی (بدون توپ) نیز وجود دارد که در این حالت، هر سامانه اسکای گارد می‌تواند تا سه پرتابگر اسپارو را هدایت کند. با این حال، ترکیب موشک و توپ برای مقابله با اهداف پرواز در ارتفاع پایین، بهینه‌ترین گزینه محسوب می‌شود. نمونه اسکای گارد/اسپاید ارتش ایتالیا نیز به صورت کاملاً موشکی پیکربندی شده و شامل یک سامانه اسکای گارد و دو پرتابگر شش‌تایی برای موشک‌های اسپاید است.

روش عملکرد سامانه به این صورت است که هدف نزدیک‌شونده توسط رادارهای سامانه کنترل آتش اسکای گارد کشف و رهگیری می‌شود. همچنین امکان کشف و رهگیری هدف با دوربین تلویزیونی نصب شده در کنار آنتن‌های رادار نیز وجود دارد. اطلاعات توسط رایانه پردازش می‌شود و اپراتورهای سامانه اسکای گارد، اهداف را شناسایی، خطرناک‌ترین آنها را انتخاب و درباره نحوه برخورد (موشک یا توپ) تصمیم‌گیری می‌کنند. اگر پرتابگر موشک انتخاب شود، به طور خودکار یا با فرمان اپراتور، به سمت هدف نشانه رفته، رادار روشن‌گر هدف روی پرتابگر، هدف را قفل کرده و موشک شلیک می‌شود. موشک در پرواز، سیگنال راداری منعکس‌شده از هدف را دریافت کرده و به سمت آن هدایت می‌شود. وقتی فاصله موشک تا هدف به اندازه کافی کم شد (یا در اثر برخورد مستقیم)، سرجوینده موشک فرمان انفجار کلاهک را صادر می‌کند. اگر توپ انتخاب شود، به طور خودکار به سمت هدف نشانه رفته و بر اساس محاسبات سامانه اسکایگارد (که نقطه بهینه برخورد و طول تیراندازی را مشخص می‌کند) شلیک می‌کند. نتیجه حمله با استفاده از رادار و همچنین دوربین تلویزیونی ارزیابی می‌شود.

سیستم رادار شامل رادار جستجو در بالای با چرخش 360 درجه،رادار هدایت اتش در جلو و سیستم اپتیکی در کنار انها

سامانه اسکای گارد/اسپارو قادر به درگیری با اهداف در شرایط آب‌وهوایی نامساعد و حتی در صورت استفاده دشمن از پارازیت‌های الکترونیکی است. حداکثر برد کشف راداری ۲۰ کیلومتر و برد کشف اپتیکی (دوربین) ۱۵ کیلومتر است. حداکثر برد درگیری با موشک، بسته به نوع موشک و مدل رادار روشن‌گر، بین ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر، حداقل برد درگیری با موشک ۱.۵ کیلومتر، و ارتفاع درگیری از ۱۵ متر تا ۵ کیلومتر (برخی منابع تا ۶ کیلومتر) متغیر است. حداکثر برد درگیری با توپ ۴ کیلومتر است. این سامانه می‌تواند به طور همزمان با سه هدف درگیر شود (دو هدف با موشک و یک هدف با توپ). زمان واکنش سامانه برای موشک‌ها ۸ ثانیه و برای توپ‌ها ۴.۵ ثانیه است.

در نسخه‌های مختلف این سامانه، از موشک‌های اسپارو ساخته شده توسط ریتون (مدل‌های AIM-7E، AIM-7F و AIM-7M)، نمونه دریایی آن یعنی RIM-7M، و همچنین موشک‌های اسپاید که توسط شرکت ایتالیایی سلنیا بر پایه اسپارو ساخته شده‌اند (مدل‌های اسپاید ام‌کی.۱ و اسپاید ۲۰۰۰) استفاده می‌شود. تمامی این موشک‌ها یک‌مرحله‌ای با سوخت جامد و هدایت نیمه‌فعال راداری هستند. آنها دارای بالک‌های صلیبی شکل بوده، بالک‌های عقب ثابت و بالک‌های میانی متحرک هستند که هدایت موشک را امکان‌پذیر می‌سازند. کلاهک موشک‌ها به فیوزهای تماسی و مجاورتی راداری مجهز است.

– موشک AIM-7E: طول ۳.۶۶ متر، قطر بدنه ۰.۲۰۳ متر، فاصله نوک بالک‌ها ۱.۰۲ متر در بخش میانی و ۰.۸۱ متر در بخش عقب، وزن پرتاب ۱۹۷ کیلوگرم، موتور راکتداین ام‌کی ۵۲. کلاهک ۳۰ کیلوگرمی از نوع میله‌ای پیوسته. حداکثر برد ۱۰ کیلومتر.

– موشک AIM-7F: مجهز به موتور جدید دوحالته هرکولیس ام‌کی ۵۸ که شتاب بیشتری داده و برد را افزایش می‌دهد. حداکثر سرعت ۲.۵ ماخ. سرجوینده جدید با الکترونیک حالت‌جامد (سِلداستیت) که وزن و حجم آن را کاهش و وزن کلاهک را به ۳۹ کیلوگرم افزایش داده است. وزن پرتاب بسته به منبع، ۲۲۷، ۲۳۱ یا ۲۳۳.۶ کیلوگرم.

– موشک AIM-7M: مجهز به سرجوینده تک‌پالسی جدید که عملکرد بهتری در برخورد با اهداف کوتاه‌برد و پایداری بیشتر در برابر جنگ الکترونیک دارد. کلاهک جدید ترکشی-انفجاری با وزن ۳۹ تا ۴۰ کیلوگرم و فیوز بهبودیافته. وزن پرتاب ۲۳۰ تا ۲۳۱ کیلوگرم. نسخه سازگار شده با سامانه دریایی سِی اسپارو، RIM-7M نام دارد که فاصله نوک بالک‌های عقب آن به ۰.۶۲ متر کاهش یافته است.

– موشک اسپاید ام‌کی.۱ (در نسخه اسکایگارد/اسپاید): طول ۳.۷ متر، قطر ۰.۲۰۳ متر، فاصله نوک بالک‌ها ۰.۶۸ متر، وزن پرتاب ۲۲۰ کیلوگرم. موتور ۵۴ کیلوگرمی با زمان سوختن ۳.۵ ثانیه، سرعتی حدود ۲ ماخ به آن می‌دهد. سرجوینده تک‌پالسی در باند J. کلاهک ترکشی-انفجاری با وزن ۳۳ کیلوگرم و قطعات از پیش آماده.

– موشک اسپاید ۲۰۰۰: طول و فاصله بالک‌ها مشابه ام‌کی.۱، اما با موتور قوی‌تر. وزن پرتاب به ۲۴۱ کیلوگرم و قطر بدنه در بخش موتور به ۰.۲۳۴ متر افزایش یافته (قطر دماغه همان ۰.۲۰۳ متر است). سرعت بیش از ۲.۵ ماخ و توانایی مانور با شتاب جانبی تا ۹ جی. سرجوینده آن در برابر جنگ الکترونیک بهبود یافته است.

سامانه کنترل آتش اسکای گارد در یک کابین نصب شده روی یک تریلر دو محوره قرار دارد (قابل نصب روی خودروهای دیگر نیز هست). کابین از پلی‌استر مقاوم به آتش و مسلح به فایبرگلاس ساخته شده و مجهز به سیستم تهویه مطبوع است. در وضعیت جنگی، کابین روی چهار پایه‌ی جمع‌شونده با سیستم تراز نصب می‌شود. داخل کابین، ایستگاه‌های کاری اپراتورها و تجهیزات الکترونیکی قرار دارند. روی سقف کابین، مجموعه‌ای یکپارچه شامل آنتن‌های رادار و سیستم تلویزیونی نصب شده که در حالت جابجایی جمع می‌شوند.

رادار جستجو: در بخش بالایی مجموعه آنتن، یک رادار جستجوی پالسی-داپلر در باندهای I و J قرار دارد که قادر به کشف اهداف تا فاصله ۲۰ کیلومتر (برخی منابع ۱۷-۲۵ کیلومتر) حتی در شرایط پارازیت است. این رادار از آنتن کاسگرین با چرخش ۶۰ دور در دقیقه استفاده می‌کند. توان متوسط فرستنده ۲۰۰ وات است. پهنه پرتو آنتن در آزیموت ۱.۷ درجه و در زاویه ارتفاع ۵۵ درجه است. رادار می‌تواند اهداف با سرعت تا ۱۳۵۰ متر بر ثانیه را کشف کند و قدرت تفکیک آن ۱۶۰ متر است.

رادار هدایت اتش : در زیر رادار جستجو، یک رادار رهگیری پالسی-داپلر در باند K قرار دارد. برد آن حدود ۱۵ کیلومتر و پهنه پرتو آن ۲.۲ درجه است. قابلیت ویژه این رادار، ردیابی همزمان هدف و موشک هوابه‌زمین شلیک‌شده از آن است که در این صورت، به اپراتور هشدار صوتی داده می‌شود.

سیستم تلویزیونی: در سمت راست رادار رهگیری، یک دوربین تلویزیونی قرار دارد که در دید مناسب، امکان مشاهده اهداف تا فاصله ۱۵ کیلومتر را فراهم می‌کند. معمولاً در زمان استفاده دشمن از پارازیت فعال به کار رفته و می‌تواند در حالت خودکار یا دستی عمل کند و اپراتور می‌تواند سریعاً به رهگیری راداری بازگردد.

وظایف کنترل آتش توسط رایانه Cora 11M انجام می‌شود. این رایانه میزان تهدید هر هدف را ارزیابی، نقطه پیش‌گیری و طول تیراندازی مناسب برای توپ‌ها را محاسبه، فرمان شلیک موشک را صادر، رادارها و دوربین را کنترل و تمامی سیستم‌های سامانه را پایش می‌کند. همچنین برای شبیه‌سازی شرایط جنگی در آموزش اپراتورها استفاده می‌شود. در کابین، دو ایستگاه کاری برای اپراتورها (شامل فرمانده سامانه) با تابلوی کنترل، دسته‌های کنترل، نمایشگر دایره‌ای رادار و صفحه نمایش تلویزیونی تعبیه شده است. برق سامانه توسط یک ژنراتور بنزینی ۲۰ کیلوواتی داخل کابین (با قابلیت خارج‌سازی) تأمین می‌شود.

پرتابگرها چهارتایی هستند و کانتینرهای موشک به صورت جفت و عمودی در دو طرف کابین اپراتور روی یک سکوی گردان نصب شده‌اند. در جلوی کابین اپراتور، آنتن رادار روشن‌گر هدف در باند I و یک دوربین نشانه‌روی نوری قرار دارد. پرتابگر به طور خودکار با فرمان سامانه اسکای گارد یا به صورت دستی توسط اپراتور کنترل می‌شود. پرتابگر روی یک چهارچرخ (مشابه توپ‌های اورلیکون جی‌دی‌اف) نصب شده و در وضعیت جنگی روی سه پایه جمع‌شونده قرار می‌گیرد. بارگذاری مجدد با تعویض کانتینرهای موشک توسط جرثقیل کامیون انجام شده و حدود ۵-۶ دقیقه طول می‌کشد. در نسخه اسکایگارد/اسپاید ارتش ایتالیا، از پرتابگرهای شش‌تایی (دو ردیف سه‌تایی) بدون کابین اپراتور استفاده می‌شود.

توپ‌های مورد استفاده، نمونه‌های دو لول ۳۵ میلی‌متری اورلیکون جی‌دی‌اف در مدل‌های مختلف هستند که می‌توانند به طور خودکار تحت کنترل اسکایگارد یا به صورت مستقل شلیک کنند.

مدل GDF-002: شامل دو توپ اورلیکون کی‌دی‌بی (کالیبر ۳۵×۲۲۸ میلی‌متر، سرعت دهانه ۱۱۷۵ متر بر ثانیه، وزن گلوله ۰.۵۵ کیلوگرم)، دو مکنده فشنگ، یک پایه بالایی، یک پایه پایینی و سیستم نشانه‌روی. زاویه ارتفاع از ۵- تا ۹۲+ درجه، نرخ شلیک ۱۱۰۰ گلوله در دقیقه (۲×۵۵۰)، برد مؤثر ۴ کیلومتر، وزن ۶.۷ تن. خشاب‌ها در دو طرف گهواره قرار دارند و هرکدام ۵۶ گلوله نگه می‌دارند که از گیره‌های ۷ تایی تغذیه شده و دو ظرف ۶۳ تایی پر می‌شوند. بخش گردان روی پایه بالایی با موتورهای الکتریکی می‌چرخد (سرعت گردش افقی ۱۱۲ درجه بر ثانیه و عمودی ۵۶ درجه بر ثانیه). روی پایه بالایی، نشانه‌روی‌هایی برای اهداف هوایی و زمینی و صندلی سه نفر خدمه (نشانه‌رو و دو بارگذار) قرار دارد. پایه پایینی دو محوره با سه پایه جمع‌شونده برای تراز کردن است. تبدیل از حالت جابجایی به جنگی با ۳ نفر در ۱.۵ دقیقه و با ۱ نفر در ۲.۵ دقیقه انجام می‌شود. در حالت جابجایی، با سرعت تا ۸۰ کیلومتر در ساعت توسط کامیون سه محوره یدک می‌شود.

مدل GDF-005: مجهز به دستگاه تغذیه خودکار خشاب‌ها (مجموع مهمات ۲۳۸ گلوله؛ ۱۱۲ در خشاب و ۱۲۶ در ظروف یدکی) که خدمه را به یک نفر کاهش می‌دهد، نرخ شلیک محدود به ۶۸۰ گلوله در دقیقه، سامانه کنترل آتش کامپیوتری با سیستم رهگیری اپترو-الکترونیکی و مسافت‌یاب لیزری، و منبع تغذیه با باتری. وزن به ۷.۷ تن افزایش یافته است.

از مدل GDF-006 به بعد، قابلیت استفاده از مهمات با انفجار برنامه‌پذیر AHEAD اضافه شده است.

کاربران و کاربرد رزمی

سامانه اسکای گارد/اسپارو هرگز در ارتش کشورهای سازنده (سوئیس و آمریکا) به خدمت گرفته نشد.

– مصر در سال ۱۹۸۲ قراردادی برای خرید ۱۸ آتشبار (۴۰ پرتابگر) امضا کرد که بین ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷ تحویل داده شد. این سامانه در مصر با نام آمون شناخته می‌شود و با ۱۶ بهبود نسبت به نسخه پایه (از جمله رادار روشن‌گر قوی‌تر با برد ۲۰ کیلومتر، رادار جستجوی بهبودیافته، رایانه و نرم‌افزار جدید) به سه تیپ پدافند هوایی تحویل شد. کابین کنترل دارای سه اپراتور است. از موشک‌های AIM-7E, F, M و توپ‌های GDF-003 استفاده می‌کند. در اواسط دهه ۲۰۰۰، سامانه با الکترونیک دیجیتال و فرستنده جدید رادار به‌روزرسانی شد.

– یونان در سال ۱۹۸۳ قراردادی برای اسکایگارد/اسپارو امضا کرد و تحویل از ۱۹۸۴ (یا به روایتی ۱۹۸۲) آغاز شد. در مجموع ۱۲ سامانه اسکایگارد، ۲۰ پرتابگر، ۲۸۰ موشک RIM-7M و ۴۴ توپ GDF-۰۰۳ به نیروی هوایی تحویل شد. این سامانه با نام ولوس شناخته می‌شود. هر آتشبار شامل رادار سوپرجیراف (برد کشف ۴۰ کیلومتر)، دو سامانه اسکایگارد، چهار پرتابگر و چهار توپ است و می‌تواند همزمان ۲۰ هدف را ردیابی و ۶ هدف را درگیر کند (۴ با موشک، ۲ با توپ). برد موشک‌ها ۱۶ کیلومتر است و از آنها برای پدافند هوایی فرودگاه‌ها استفاده می‌شود.

– اسپانیا در سال ۱۹۸۵ قراردادی برای ۱۳ پرتابگر و ۲۰۰ موشک اسپاید ام‌کی.۱ و همچنین ۷ سری تجهیزات برای به‌روزرسانی سامانه‌های اسکایگارد موجود خریداری کرد که تحویل آن در ۱۹۸۹ به پایان رسید. نسخه اسپانیایی اسکایگارد/اسپاید تولدو نام دارد. هر آتشبار شامل یک اسکایگارد، دو پرتابگر موشک اسپاید و دو توپ GDF-۰۰۵ است. ۶ آتشبار به هنگ ۷۳ توپخانه ضدهوایی (مسئول پدافند لشکر ۳ مکانیزه و پایگاه دریایی کارتاخنا) تحویل داده شد و یک پرتابگر و یک اسکایگارد به مدرسه توپخانه منتقل شد. تا سال ۲۰۲۰ برنامه‌ریزی برای بازنشستگی و تا ۲۰۲۲ این سامانه‌ها از خدمت خارج شدند.

– کویت در اواخر دهه ۱۹۸۰ قراردادی برای ۱۱ آتشبار از نسخه آمون (اسکایگارد/اسپاید) امضا کرد. پنج آتشبار تا سال ۱۹۹۰ تحویل داده شد که در جریان حمله عراق به کویت به تصرف ارتش عراق درآمد و احتمالاً در طوفان صحرا منهدم شدند. یک آتشبار دیگر که زمان حمله در مصر بود، پس از جنگ به کویت رسید و پنج آتشبار باقی‌مانده نیز بعداً تحویل داده شدند. در سال ۲۰۰۷ قراردادی برای تطبیق سامانه با موشک اسپاید ۲۰۰۰ امضا شد و در ۲۰۰۹ شلیک موفق این موشک‌ها انجام گرفت. این سامانه در نیروی هوایی کویت فعال است.

– قبرس در سال ۱۹۹۱، ۱۲ آتشبار اسکایگارد/اسپاید به گارد ملی این کشور تحویل داده شد که با نام اوتیلوس شناخته می‌شود و از موشک‌های اسپاید ۲۰۰۰ (۱۴۴ فروند) استفاده می‌کند. هر آتشبار شامل یک اسکایگارد، دو پرتابگر موشک اسپاید و دو توپ GDF-۰۰۳ است.

– تایوان در دهه ۱۹۸۰ تعداد ۲۴ سامانه اسکایگارد، ۵۰ توپ اورلیکون و تعدادی (حداقل ۳۰) پرتابگر اسپارو خریداری کرد. از موشک‌های RIM-7M (۵۰۰ فروند تحویل در ۱۹۹۱) استفاده می‌شود. توپ‌های GDF-003 بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ به نسخه GDF-006 ارتقا یافتند. تا سال ۲۰۱۰، نیروی هوایی تایوان حداقل ۶ آتشبار از این سامانه را در اختیار داشت.

– ایتالیا از نسخه اسکایگارد/اسپاید استفاده می‌کرد که هر سامانه شامل یک اسکای گارد و دو پرتابگر موشک اسپاید (بدون توپ) بود. در مجموع ۸۴ سامانه اسکایگارد برای کار با پرتابگرهای اسپاید به ایتالیا تحویل شد. بر اساس گزارش The Military Balance در سال ۲۰۲۲، ارتش ایتالیا ۳۲ پرتابگر در اختیار داشت، اما از ۲۰۲۳ به بعد این سامانه‌ها در فهرست تجهیزات ارتش ذکر نشده‌اند. قرار است سامانه جدید MAADS با موشک CAMM-ER جایگزین آنها شود.

– اوکراین: بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، در اوایل سال ۲۰۲۳ برنامه‌ریزی برای ارسال سامانه‌های اسکایگارد/اسپاید از سوی ایتالیا به اوکراین وجود داشت و نخست‌وزیر ایتالیا نیز از بررسی این امکان خبر داد. هرچند اطلاعات به دلیل عدم افشای جزئیات کمک نظامی توسط ایتالیا، به طور رسمی تأیید نشده است. ارسال توپ‌های اورلیکون جی‌دی‌اف توسط سوئیس به دلیل سیاست بی‌طرفی این کشور مسدود شده است. در ژوئیه ۲۰۲۳، در جریان درگیری در اوکراین، یک سامانه اسکایگارد/اسپاید توسط یک پهپاد انتحاری روسی لانست مورد حمله قرار گرفت و سامانه کنترل آتش اسکای گارد منهدم شد. بر اساس گزارش The Military Balance در اوایل سال ۲۰۲۵، اوکراین بیش از چهار پرتابگر اسکایگارد/اسپاید در اختیار دارد.

عبدالحمید تارخ