جنگنده نسل پنجم جی-20

جنگنده نسل پنجم جی-20 اولین جنگنده نسل پنچ ساخت چین است و اولین جنگنده ای که به ادعای چینیها دارای فناوری پنهانکار ولی چیزی که مشخص است این است که این برنامه در روزهای نخست بر اساس برنامه جنگنده جی- ایکس پاییه گذاری شده است

طراحی جنگنده جدید که قرار بود یک جنگنده بزرگ چند منظوره  والبته در ان دوران  نسل چهارم باشد در اواخر دهه 1980 اغاز شد. تا مدتی این پرنده در قالب طرح جی ایکس و بعد جی ایکس ایکس دنبال میشد ولی در نهایت جی 20   نامیده شد(J-20). از سال 2006 میلادی غرب به خوبی می دانست  که چین به دنبال یک نسل پنج هستند و حتی تصاویری خیالی از ان منتشر شده بود ولی انها حتی به پرواز در اوردن ان را تا سال 2015 بعید می دانستند

چین از میانه دهه 1990 سرعت خود را بر روی پروژه ایکس ایکس افزایش داد و حتی کمک های از روسها گرفت. چین در هنگامی که در دهه 1990 روسیه درگیر مشکلات مالی فراوان بود و پروژه میگ1.42 را به سختی پیش می برد این طرح روسی را از نزدیک دنبال میکرد و کمک های فنی بسیاری از میگ گرفت و از این رو شباهت جی20 به طرح ناکام میگ1.42 روسی چندان نیز عجیب نیست

در سالهای 2005 به بعد تصاویری از  یک جنگنتده بال دلتا با کانارد مجهز به دو سکان عمودی وی شکل در فضای مجازی منتشر شده بود و در نهایت  هنگامی که در دسامبر سال2010 منتشر شد غرب متوجه شد که البته چندان نیز تصاویر  به شباهت به نسخه اصلی نبودند.

اولین  پرواز جی 20 در 11 جولای سال 2010 انجام شد تا چین نیز بعد از امریکا و روسیه سومین و در حال  اخرین کشوری باشد که یک جنگنده نسل پنجم توسعه داده و دست کم به پرواز در اورده است. در اولین پرواز با چرخ های باز که تنها 15 دقیقه به طول کشید یک جی 10 نیز این هواپیما را تعقیب میکرد.اولین پیش نمونه با سریال بدنه 2001 در سال 2010 پرواز کرد ولی یک سال بعد نسخه با بدنه 2002 نیز به برنامه پیوست  و در نهایت در سال 2014 نسخه جدید 2011 وارد شد که تفاوت بسیار با دو نسخه قبلی داشت. بعد از ان سه پیش نمونه دیگر با سریال های  2012، 2013 و 2015 نیز ساخته شده است. در بین این سه مدل سریال 2013 دارای خروجی متغییر بود

جی 20 جنگنده بزرگی است که دست کم 20 متر طول دارد و حتی از اف22 نیز بزرگتر است  و دارای بدنه کشیده است و دارای کابینی حبابی شبیه به اف22 است. جنگنده بر خلاف اکثر طرح های موجود که یا دارای بال اصلی و بال عقب کوچک  ویا دارای  بال دلتا در کنار کانارد   هستند همگی را با هم دارد . از بال دلتا  پهن بهره میبرد و دارای دو کانارد در جلو است. گفته شده از انجای که جی 20 بر اساس اصل ناپایداری طراحی شده وجود کانارد برای کنترل ان توسط رایانه و پایدار نمودن ان است. در واقع دم عقب برای کنترل زاویه حمله مثبت و کانارد برای کنترل زاویه حمل منفی است و از این رو جنگنده در تمامی سرعتها دارای چالاکی و کنترل پذیری عالی است اگرچه در تمام مدت پرواز تحت کنترل رایانه است. هنوز مشخص نیست ایا چین توانسته نرم افزار لازم برای بهره برداری کامل از کانارد جلو را همانند یورفایتر تایفون پیاده سازی کند و یا خیر .بیشترین سرعت ان به 2 ماخ میرسد اگرچه برخی منابع معتقدند  با موتور اصلی دبلیو اس 15 به 2.3 ماخ نیز خواهد رسید

سیستم پیشرانه جنگنده J-20 مسیری از وابستگی به موتورهای وارداتی تا بومی‌سازی کامل را طی کرده است. راهبرد اصلی این برنامه «دو مرحله‌ای» بوده: نخست استفاده از WS-10C به عنوان یک موتور قابل‌اعتماد و انتقالی، و در نهایت جایگزینی آن با موتور اختصاصی WS-15 «امه‌شان» که پتانسیل کامل طراحی J-20 را آزاد کرد.

J-20 در نمونه‌های اولیه و سال‌های نخست خدمت، از موتورهای روسی AL-31F استفاده می‌کرد. سپس برای رهایی از وابستگی و در انتظار بلوغ WS-15، به موتور بومی WS-10C به عنوان پیشرانه انتقالی مجهز شد. هدف نهایی اما همیشه موتور نسل چهارم WS-15 بود؛ موتوری که ورود آن به خدمت، آغازگر عصر «نسخه کامل» J-20 (مانند J-20A) محسوب می‌شود.موتور WS-10C ساخت شرکت موتور هوایی شنیانگ (لیائونینگ) یک توربوفن با پس‌سوز است.نیروی پس‌سوز آن حدود ۱۴۲ تا ۱۴۷ کیلونیوتن (معادل ۱۴.۵ تا ۱۵ تن) و نسبت رانش به وزن آن ۹.۵ است. این سطح رانش به J-20 امکان ابرصوت‌پیمایی (پرواز مافوق صوت بدون روشن کردن پس‌سوز) را داده است.WS-10C به نازل اگزوز دندانه‌دار مجهز شده است. این طراحی امواج راداری و سیگنال‌های فروسرخ را پراکنده می‌کند و پنهان‌کاری بخش عقب جنگنده را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

WS-15 یک توربوفن با نسبت کنارگذر پایین و رانش بالا با نازل برداری است که به‌طور ویژه برای جنگنده‌های نسل پنجم طراحی شده و شاخص‌های عملکردی آن به‌طور کامل از WS-10C فراتر می‌رود و جهشی کیفی در توان J-20A ایجاد کرده است.حداکثر رانش پس‌سوز WS-15 به ۱۸.۵ تن (حدود ۱۸۱ کیلونیوتن) و نسبت رانش به وزن آن بیش از ۱۰ (برخی منابع تا ۱۰.۵) می‌رسد. مهم‌تر از آن، این موتور به فناوری نازل برداری سه‌محوره مجهز است که توان کنترل برداری رانش را به‌شدت افزایش می‌دهد و به J-20A مانورپذیری فوق‌العاده‌ای می‌بخشد، از جمله اجرای مانورهای فراتر از زاویه حمله بحرانی.

رانش قدرتمند به J-20A اجازه می‌دهد به‌راحتی ابرصوت‌پیمایی ۱.۸ ماخ را بدون روشن کردن پس‌سوز حفظ کند، که توان رسیدن سریع به منطقه نبرد، سبقت در شروع درگیری و نفوذ پرسرعت را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. بازده سوخت بالاتر نیز شعاع عملیاتی آن را بر اساس تحلیل‌ها به ۲٬۰۰۰ کیلومتر می‌رساند و توان برتری هوایی دوربرد را تقویت می‌کند.

نازل اگزوز آن نیز دندانه‌دار است و فناوری نازل برداری گفته می‌شود که سیگنال فروسرخ را حدود ۲۰ درصد کاهش می‌دهد و پنهان‌کاری همه‌جهته جنگنده را یک پله بالاتر می‌برد.عمر طراحی WS-15 بر اساس تحلیل‌ها احتمالاً تا ۴٬۰۰۰ ساعت می‌رسد که بسیار فراتر از حدود ۱٬۵۰۰ ساعت موتور AL-31F است و هزینه نگهداری را به‌طور قابل توجهی کاهش داده و نرخ آمادگی را بالا می‌برد.

بلوغ و تولید انبوه WS-15 مشکل دیرینه «بیماری قلبی» محدودکننده عملکرد J-20 را حل کرد. این موتور نه تنها جهش رانش، بلکه با رانش برداری، ابرصوت‌پیمایی و بهینه‌سازی کامل پنهان‌کاری، J-20A را به یک جنگنده نسل پنجم واقعاً «کامل» تبدیل کرده است.

همچنین جی 20 دارای دو ورودی هوا در دو طرف است که از نوع ورودی هوای مادون صوت است. در حالی که در جنگندهای های نسل چهارم و قبل از ان برای جلوگیری از خفه شدن موتور با ایجاد لایه مرزی ویا بخش متغییر هوا در درون ورودی تلاش در کاهش سرعت ورود هوا به سرعت زیر صوت میشد ولی جی20 مشکل را حل کرده و با از بین رفتن  لایه مرزی هوا سطح پنهانکاری بالای خود را دست کم در این بخش  حفظ کرده است. این ورودی بسیار شبیه ورودی اف35 و یا اف22 از این نظر است

جی 20 در کابین دارای دو نمایشگر رنگی بسیار بزرگ تخت لمسی است چیزی شبیه به کابین اف35.  همچنین سه نمایشگر رنگی با کیبورد نیز در دو طرف خلبان برای برنامه ریزی پرواز وجود دارد و از یک اچ یو دی بسیار بزرگ بر روی پنل اصلی بهره می برد که خلبان حتی توان مشاهده تصاویر سامانه های اپتیکی حرارتی را نیز روی ان دارد. این اچ یو دی در پیش نمونه سوم به بعد بزرگترین حالت خود رسیده است. همچنان  خلبان جی 20 از یک کلاه پروازی با توان نشان دادن اطلاعات پرواز بر روی ان بهره میبرد و میتواند تصایور رادار را نیز بر روی ان مشاهده کند و یا با کمک ان دست به هدفگیری موشک های هوا به هوا بزند

رادار AESA مبتنی بر GaN؛ جهشی از GaAs به GaN

هسته‌ی سامانه‌ی شناسایی J-20، یک رادار AESA (آرایه‌ی اسکن الکترونیکی فعال) است که از نسل اولیه‌ی مبتنی بر GaAs (گالیم آرسنید) به نسل جدید GaN (گالیم نیترید) ارتقا یافته است. مدل اولیه KLJ-5 دارای ۱٬۸۵۶ ماژول T/R بود که از ۱٬۶۷۶ ماژول رادار APG-81 جنگنده‌ی F-35 بیشتر است. اما تحول اصلی با جایگزینی GaAs با GaN رخ داد: چگالی توان هر ماژول T/R در GaN ۵ تا ۱۰ برابر GaAs است و بر اساس معادله‌ی رادار، افزایش ۱۰ برابری توان، برد شناسایی را حدود ۷۷ درصد افزایش می‌دهد.

در نتیجه، برد شناسایی J-20A علیه اهداف هوایی معمولی از حدود ۲۶۰ تا ۳۰۰ کیلومتر به سطح ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر ارتقا یافته است که رشدی حدود ۷۰ درصدی را نشان می‌دهد. مهم‌تر از آن، توانایی شناسایی اهداف پنهان‌کار مانند F-22 و F-35 از حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلومتر به ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر افزایش یافته است که یک جهش دوبرابری محسوب می‌شود. رادار GaN در برابر اخلال الکترونیکی نیز بیش از ۵ برابر مقاوم‌تر از GaAs است؛ در شرایط اخلال شدید، J-20A همچنان می‌تواند F-22 را در فاصله‌ی حدود ۶۵ کیلومتری شناسایی کند، در حالی که F-22 ممکن است J-20A را تنها در فاصله‌ی ۳۰ کیلومتری ببیند و این یعنی برتری یک‌طرفه در اطلاعات برای J-20A. همچنین، رسانایی حرارتی GaN حدود ۷ برابر GaAs است و تحمل دمایی بالاتری دارد و به رادار اجازه می‌دهد بدون خطر «خفگی حرارتی» در توان بالا به‌طور پیوسته کار کند.

  EOTS؛ هدف‌گیری الکترواپتیکال و شکستن سکوت راداری

EOTS (سامانه‌ی هدف‌گیری الکترواپتیکال) یک سیستم درونی در زیر دماغه‌ی J-20 است که جستجوی فروسرخ، ردیابی و نشانه‌روی لیزری را ترکیب می‌کند. برخلاف IRSTهای سنتی، EOTS علاوه بر برد بیشتر، قابلیت نشانه‌روی لیزری برای هدیت سلاح‌های لیزری را نیز دارد.

مزیت اصلی EOTS در عملیات مستقل بدون رادار است. این سیستم می‌تواند اهداف را در حالت سکوت راداری و بدون انتشار امواج الکترومغناطیسی شناسایی و ردیابی کند و بدین ترتیب خطر شناسایی شدن توسط دشمن را به حداقل برساند. بر اساس داده‌های منتشرشده برای نسخه‌ی صادراتی EOTS-86، این سیستم می‌تواند B-2 را در فاصله‌ی ۱۵۰ کیلومتری و F-22 را در فاصله‌ی ۱۱۰ کیلومتری مکان‌یابی کند. این داده‌ها مربوط به نسخه‌ی صادراتی است و انتظار می‌رود نسخه‌ی داخلی J-20 عملکردی فراتر داشته باشد؛ برخی تحلیل‌ها برد نسخه‌ی خودی را تا ۲۰۰ کیلومتر برای اهداف پنهان‌کار تخمین می‌زنند.

EOTS در واقع یک «زنجیره‌ی کشتار پنهان‌کار» ایجاد می‌کند: داده‌های زاویه‌ای دقیق فروسرخ را به رادار AESA می‌فرستد تا رادار با اسکن متمرکز و باریک، هدف پنهان‌کار را تأیید و موشک را هدایت کند. این ترکیب، نقطه‌ی ضعف اصلی جنگنده‌های پنهان‌کار (یعنی ناتوانی در شناسایی یکدیگر با رادار) را تا حد زیادی برطرف می‌کند.

قسمت جلوی پیش نمونه سوم. در زیر دماغه کاونده تصویر بردار فروسرخ به خوبی مشخص است که از نوع EOTS-86  که توان کسب اهداف در زمین هوا و دریا را دارد  و بالا ان بر روی دماغه  هشدار دهنده الکترو اپتیک فروسرخ است

 EODAS؛ دید ۳۶۰ درجه و هوشیاری همه‌جانبه

EODAS (سامانه‌ی روزنه‌های توزیع‌شده‌ی الکترواپتیکال) از چندین سنسور فروسرخ تشکیل شده که در سراسر بدنه‌ی هواپیما توزیع شده‌اند و تصاویر آن‌ها برای خلبان یک دید ۳۶۰ درجه و بدون نقطه‌ی کور ایجاد می‌کند. در نسخه‌های اولیه ۵ پنجره وجود داشت، اما در جدیدترین نسخه‌ها این تعداد به ۸ پنجره افزایش یافته است. این پنجره‌ها با شیشه‌ی سافایر پوشانده شده‌اند تا تلفات نوری را کاهش دهند و حساسیت و برد شناسایی فروسرخ را افزایش دهند.

کاربرد تاکتیکی EODAS فراتر از یک دوربین دید در شب است. این سیستم به خلبان اجازه می‌دهد اهداف را در هر زاویه‌ای (حتی پشت سر) با استفاده از نمایشگر نصب‌شده بر کلاه (HMD) مشاهده و با موشک‌های PL-10 با زاویه‌ی انحراف بالا (HOBS) درگیر شود. EODAS همچنین ردیابی خودکار تهدیدات مانند موشک‌های در حال نزدیک شدن را انجام می‌دهد و به خلبان در مورد خطر هشدار می‌دهد.

 جنگ الکترونیک و هشدارهای غیرفعال

J-20 به مجموعه‌ای از سنسورهای غیرفعال برای جنگ الکترونیک و هشدار مجهز است. RWR (گیرنده‌ی هشدار راداری) سیگنال‌های راداری دشمن را رهگیری و تحلیل می‌کند و جهت و نوع تهدید را اعلام می‌دارد. MAWS (سامانه‌ی هشدار نزدیک شدن موشک) با استفاده از سنسورهای فروسرخ، پرتاب موشک‌های دشمن را تشخیص می‌دهد.نکته‌ی کلیدی، هم‌افزایی EODAS و سیستم جنگ الکترونیک است. RWR به سیگنال‌های RF و EODAS به سیگنال‌های IR پاسخ می‌دهد. ترکیب این دو، یک قابلیت «نظارت دوگانه‌ی RF-IR» ایجاد می‌کند که بقاپذیری J-20 را در محیط‌های پیچیده به‌شدت افزایش می‌دهد. علاوه بر این، آنتن‌های آرایه‌ای فعال در بدنه (مانند ناحیه‌ی ورودی هوا) احتمالاً برای اخلال الکترونیکی و پشتیبانی الکترونیکی طراحی شده‌اند و در نسخه‌ی دو سرنشین J-20S، اپراتور عقب می‌تواند مستقیماً جنگ الکترونیک را مدیریت کند.

 ادغام حسگرها؛ از «داشتن سنسور» تا «درک صحنه»

ارزش واقعی سخت‌افزار J-20 در توانایی ادغام داده‌های این سنسورها نهفته است. اویونیک J-20 داده‌های رادار AESA، EOTS، EODAS، RWR و لینک داده را به‌صورت بلادرنگ ترکیب می‌کند و یک تصویر واحد و جامع از میدان نبرد در اختیار خلبان قرار می‌دهد.این ادغام یعنی وقتی رادار با اخلال مواجه می‌شود، داده‌های IR از EODAS و EOTS جای خالی را پر می‌کنند؛ وقتی هوا بد است و فروسرخ محدودیت دارد، رادار و لینک داده وارد عمل می‌شوند. این افزونگی چندطیفی، مزیت اصلی J-20 در نبردهای هوایی با شدت بالا است. در نسخه‌ی J-20S، اپراتور عقب به‌طور اختصاصی مسئول ادغام اطلاعات، مدیریت جنگ الکترونیک و فرماندهی پهپادهای همراه است و J-20S را به یک گره‌ی فرماندهی و کنترل هوایی تبدیل می‌کند.

هواپیما دارای دهلیز تسلیحات داخلی است

در زیر بدنه قسمت جلو دارای یک دهلیز مرکزی  با دو درب برای باز شدن است  و دو دهلیز جانبی(ِیکی در هر سمت)برای شلیک موشک های فروسرخ است چیزی مشابه اف22. در سال 2013 اولین بار تصاویری از جی 20 با سلاح به نمایش  گذاشته بود که بر روی زمین ،  در دهلیز کناری مسلح به یک موشک جدید بود و همچنین به زودی تصاویراز پیش نمونه های 2002 با دهلیز  باز  در اسمان منتشر شد

در تصاویر جی 20 در دهلیز مرکزی مسلح به موشک هوا به هوای رادار فعال پی ال 12   و پی ال15 و یا در دهلیز کناری موشک هوا به هوای تصویر ساز فروسرخ پی ال10  دیده شده است . پی ال 10 یک موشک تصویر بردار فروسرخ با توان درگیر 360 درجه است که برای جی20 توسعه یافته است. این موشک را می شود  قفل نشده به هر سمتی شلیک کرد تا خود در اسمان دست به قفل روی هدف بزند. پی ال10 با کلاه خلبان هماهنگ است و خلبان بعد از نگاه کردن به سمت هدف حتی اگر در خارج از برد جستجو گرد موشک باشد (حتی اگر پشت سر جی 20 باشد) رایانه موشک را متوجه سمت جنگنده دشمن کرده و موشک بعد از شلیک با یک مانور سنگین خود را به سمت هدف می کشاند

پی ال12 نیز اولین موشک رادار فعال فراگیر چینیها است. این موشک در نسخه های عملیاتی دارای    برد 70 تا 100 کیلومتر است البته از قرار یک نسخه برای جی 20 طراحی شده که  مدل سی نام دارد و با بالچه های جمع شونده برای دهلیز جنگنده های چون جی 20 و جی 31  طراحی شده این نسخه همان 70 تا 100 کیلومتر برد دارد ولی دوربردترین موشک نصب شده روی جی20 موشک پی ال15 است که یک موشک رادار فعال با قابلیت شبکه محور است  که تا 200 و یا 250 کیلومتر برد دارد .موشک پی ال15 اولین موشک هوا به هوای چینی ها دارای خط ارتباط داده است که این اجازه را می‌دهد که اطلاعات هدف توسط یک رادار دیگر مانند رادار آواکس و یا یک جنگنده دیگر به موشک ارسال شود…. در واقع می توان موشک را توسط رادار یک اواکس با یک جنگنده دیگر روی هدف قفل کرد ولی خود موشک را از جنگنده دیگر شلیک کرد

همچنین دست کم در یک مورد  در دهلیز داخلی مجهز به موشک ضد کشتی شبیه  سی  802 ویا سی 803 دیده شده است . با در نظر گرفتن اینکه به نظر می رسد  جی 20 یک جنگنده چند منظوره است احتملا توان حمل طیف  وسیعی از بمب های و موشک های هدایت لیزری ، اپتیکی و ماهواره ای را دارد و میتواند انواع ضد کشتی و ضد رادار را در دهلیز داخلی حمل کند. اگرچه دیده نشده این احتمال دارد مانند اف22 و یا سوخو 57 روسی توان حمل سلاح در زیر بالهای خود را نیز داشته باشد.

در مورد رادار گریزی جی20 و میزان سطح مقطعی ان هموره مباحث بسیاری بین کارشناسان  مطرح  شده است. در پیش نمونه چهارم یا همان 2013 دارای خروجی متغییر بود و این گونه خروجی ها که همانند نسخه های روسی است بدون هیچ پوشش رادار گریزی باعث افزایش سطح مقطعی رادار میشود. حتی در خروجی جی 20 بخش دندانه شکل خروجی اف35 نیز برای انحراف امواج رادار وجود ندارد و یک دست صاف است. البته گفته شده چین به دنبال نصب یک خروجی مشابه خروجی اف22 در جی 20 است  و همچنین کانارد خود یکی دیگر از مواردی است که باعث کاهشی سطح مقطعی رادار شد و یکی از مواردی است که کارشناسان همواره سطح مقطعی جی 20 را بسیار بالاتر از اف22 میدانند(یعنی زودتر کشف میشود نسبت به اف22). البته تصاویر نشان میدهد سطوح دندانه داری روی  کنارد وجود دارد که تلاش برای کاهش بازگشت امواج رادار برخوردی به کانارد است

در مورد سطح فناوری رادار گریز چینیها به سختی میتوان صحبت کرد زیرا هیچ گذارشی در غرب در مورد نحوه بررسی و تحقیق بر روی مواد به کار رفته در چین روی جی 20 وجود ندارد ولی این مسئله مشخص است که از سال 1998 چند موسسه چینی به شدت به دنبال  تست مواد مختلف برای جذب امواج رادار بوده اند.

با وجود این چین در هفت پیش نمونه تغییراتی را به صورت اشکار برای کاهش سطح مقطعی داده است . تغییراتی که در پیش نمونه سوم یا همان 2011 دیده میشد در قسمت بالای ورودی، قسمتهای جلوی درب چرخ جلو، قسمت عقبی   و بخش چتر ترمز که همگی تلاش در کاهش سطح مقطعی بوده است. در شبیه سازیها جی20 از نظر پنهانکاری گرمایی چندان نمره خوبی دریافت نکرده ولی از نظر بسیار سطح مقطعی ان حتی از پاکفای روسی هم بیشتر است . در برخی منابع سطح مقطعی جی 20 عدد 0.1 است که در واقع عدد مشابه سوخو57 است ولی برخی منابع عدد را 0.001 متر مربع می دانند یعنی بسیار نزدیک به اف35 امریکایی. اگر سطح مقطعی 0.1 متر مربع را بپذیریم  برد کشف شدن این هواپیما برای  رادار ارایه فازی جنگنده  اف35 (رادار ای پی جی 81) عدد 64 کیلومتر و برای عدد 0.001 عدد 22 کیلومتر است. البته این اعداد  بدون جنگ الکترونیک است و بر اساس حدس و گمام می باشند . به نظر می رسد در چنین بردی کشف جی 20 چندان هم موثر نباشد زیرا  جی 20 دست کم میتواند دست  به شلیک موشک چون پی ال 10 در چنین بردی بزند.

جی 20 از دید امریکا تهدید بزرگتر از سوخو57 است نه به دلیل  فناوری بلکه به این دلیل که با در نظر گرفتن ثروت چین، چین میتواند تعداد بیشتری را تولید و به خدمت بگیرد . جی 20 در سال 2019 عملیاتی شد  و تا سال 2020 دست کم 50 فروند از ان ساخته شده  است که جدا از هشت پیش نمونه تولیدی است.برخی منابع مدعی هستند تا اکتبر سال2021 چین 150 فروند جی20 ساخته شد و تا پایان سال 2024 منابع اطلاعاتی غرب نشان معتقد این میزان به 350 فروند رسیده است

همچنین جی 20 اگرچه ممکن است روی کاغذ از پس اف22 بر نیاید (که البته اصلا هم نمی توان گفت روی کاغذ همه چیز درست پیش می رود) ولی چیزی که مشخص است کشوری که طی 30 سال از جی7 به جی20 میرسد میتواند به سرعت  به نسل ششم نیز دست یابد.با وجود اینکه منابع غربی معتقدند بسیاری از فناوری های جی 20 بر اساس برخی از فناوری های به سرقت رفته اف35 در یک حمله اینترنتی به پنتاگون از سوی چین ساخته شده ولی در نهایت اینکه کشوری مانند چین توانسته یک نسل 5 برای خود بسازد  تا از دشمنان خود عقب نیفتند یک حرک بسیار بزرگ است

جی20 نمایش  نسل جدید از جنگنده های چینی است که میتواند با در نظر گرفت سطح مقطعی پایین، موتور و رادار قدرتمند  و موشک های دوربرد در جنوب شرقی اسیا برای تمامی کشورهای که منافعشان با چین در تضاد است از تایوان و ژاپن تا استرالیا  یک خطر بسیار بزرگ باشد . شبیه سازی ها نشان داده جی 20 به خوبی از پس نسل 4.5 های چون اف15 ایی و سوپر هورنت بر میاید ویک تهدید بسیار بزرگ  برای اف35 است ولی باید منتظر شد تا ببنیم در نسخه تولید چه اتفاقی خواهد افتاد.

قیمت هر فروند جی 20 در منابع مختلف بین 90 تا 110 میلیون دلار تخمین زده می شود

گرداوری و ترجمه :عبدالحمید تارخ