نشنال اینترست مدعی است: ایران یک موشک کروز دوربرد جدید با نام «سومار» ساختهاست که هزار و ۵۰۰ مایل برد دارد.
یوزی رابین مدیر اسبق برنامه موشکی اسراییل در ۱۷ جولای ۲۰۱۵ در جریان یک سخنرانی در واشنگتن به بررسی ابعاد مختلف و توان موشکی و فضایی ایران پرداخت. وی در این سخنرانی در خصوص این موشک گفت: “این یک دستاورد بزرگ مهندسی برای ایرانیها است. این یک کپی نیست.این موشک یک طراحی بی نظیر در ساخت موشکهای کروز است و همینطور گفت این مدل توربو فقط یک شرکت آمریکایی توانایی ساخت آن را دارد و این موشک با استفاده از مهندسی معکوس ساخته نشده بلکه طراحی و مهندسی پیشرفته است.
من از لحاظ تکنیکی بهاحترام افرادی که این کار را انجام دادند کلاه از سر برمیدارم و به آنها احترام میگزارم
اولین خبر رسمی در ۱۷ اسفند ۹۳ با رونمایی از موشک سومار و به نتیجه رسیدن موتور توربو فن منتشر شد ظاهراً این نسخه نمونه یک به یک موشک خا ۵۵ با موتور توربو فن است این موشک بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر برد دارد از یک کلاهک ۴۱۰ کیلوگرمی استفاده می کند و در ارتفاع ۱۰ متری زمین پرواز می کند بسیاری بر این باورند که انواع مختلف موشک های خانواده سومار به ترتیب ساخت رونمایی نشده اند و تعداد از آنها هم هنوز حداقل در ایران رونمایی رسمی نشده است از جمله نسخهی که موتور توربو جت دارد برد ۷۰۰ کیلومتری هم که در زمان رونمایی موشک هویزه برای سومار اعلام شد مربوط به این نسخه است و نسخه کوچکتر هواپرتاب با برد ۱۵۰۰ کیلومتر که کلاهک ۱۰۰ کیلوگرمی دارد ظاهراً نسخه ضد کشتی این موشک با کلاهک ۲۰۰ کیلوگرمی و برد ۶۰۰ کیلومتر هم ساخته شده است که هنوز هیچ کدام رونمایی نشده است روشن است که این نسخه ها به علت اندازه کوچکتر از قابلیت زیادی برای گسترش و ساخت نسخه زیردریایی پرتاب بر اساس آنها برخوردار هستند همچنین کار بروی نسخه های جدید بر اساس بقایای موشکهای کروز غربی و شرقی بدست آمده از جمله در جنگ سوریه ادامه دارد که موشک کروز مبین نمونه ای از این طراحی های جدید است موشک مبین از سطح مقطع راداری کوچک تری برخوردار است و در ارتفاع زیر ۱۰ متر پرواز می کند ظاهراً پهبادی هم براساس موشک مبین ساخته شده است پهبادی هم در اوکراین بر اساس موشک خا ۵۵ طراحی شد به نام کنت ۲ که تولید نشد احتمالا الهام بخش پروژه بوده است تا کنون فقط دو موشک سومار و هویزه رو نمایی رسمی شده است کاتالوگ و ماکتی از موشک کروز مبین هم در یک نمایشگاه نظامی به نمایش درآمد است موشک هویزه نمونه ارزان تر از موشک سومار است که تفاوت اصلی آن با سومار در موتور موشک و برد آن است موتور این موشک ساده تر و ارزان تر است تولید هویزه به علت قیمت کمتر با تیراژ بیشتری امکان پذیر است و برد مورد نیاز ایران را هم دارد این موشک با یک کلاهک ۴۱۰ کیلوگرمی ۱۳۵۰ کیلومتر برد دارد و در ارتفاع ۱۰ متری زمین پرواز می کند سایر مشخصات سومار و هویزه به خا ۵۵ نزدیک است
آیا امکان ساخت موتور موشک کروز در ایران و جود دارد و نحوهی هدایت آنها چگونه است
اگر به تاریخ نگاه کنیم می بینم که اولین کروز درجنگ جهانی دوم استفاده شد پس بدونه شک امکان ساخت و استفاده از آن امروز بیشتر از گذشته وجود دارد
هدایت زمینیشناسایی توپوگرافی (TERCOM)شناسایی عکس (DSMAC)
سامانههای نظامی ناوبری و موقعیت یابی زمین پایه، مانند
TACAN ( Tactical air navigation system)
سامانه ناوبری هوایی تاکتیکیاشاره کردبرای اشنایی با موشک کروز خا55 اینجا را کلیک کنید
یکی از پرکاربردترین سامانههای نظامی ناوبری و موقعیت یابی زمین پایه، سامانه ناوبری هوایی تاکتیکی (به انگلیسی: Tactical air navigation system) (مخفف انگلیسی: TACAN) است که امکان تشخیص موقعیت را به خلبان هواپیما میدهد.
سابقه عملیاتی سامانه TACAN که در حقیقت نوع نظامی و با دقت و برد بالاتر سامانه موقعیت یابی رادیویی استاندارد VOR/DME بهشمار میرود، به دهه ۵۰ میلادی باز میگردد. ایده پشت این سامانه استفاده از سیگنالهای رادیویی برای تعیین موقعیت یک هواپیمای نظامی برای سرنشینان هواپیما با استفاده از ایستگاههای زمین پایه است. بطوریکه در این سامانه، هواپیما همواره تحت پوشش یک ایستگاه TACAN قرار داشته و موقعیت خود را نیز نسبت به موقعیت جغرافیایی ایستگاه TACAN و از طریق سیگنالهای تبادل شده بین هواپیما و ایستگاه بدست میاورد.
شیوه کار
در سامانه TACAN یک سیستم فرستنده/ گیرنده مخصوص روی هواپیما و یک سیستم مشابه دیگر در ایستگاه زمینی نصب شدهاست. هواپیما برای یافتن موقعیت جغرافیایی خود در یک میدان نبرد از طریق سیستم TACAN به سه مشخصه نیاز دارد: موقعیت جغرافیایی ایستگاه زمین پایه (یا دریاپایه) TACAN و فاصله و سمت خود نسبت به این ایستگاه (دستگاه مختصات استوانهای).
هواپیما باید پیش از هر ارتباط و تبادل ارتباط با یک ایستگاه زمینی، باید ایستگاه را شناسایی کند. ایستگاه زمینی TACAN هر ۳۰ ثانیه با توقف لحظهای سیگنالهای ارتباطی، یک کد شناسایی مورس (identification code) با فرکانس منحصر بفرد که حاوی موقعیت جغرافیایی ایستگاه و دیگر اطلاعات است را به صورت سیگنال رادیویی منتشر میکند. این کد شامل تعدادی مجموعه پالس (pulse group) است که با فواصل متغیر (منطبق با کد مورس) ارسال میگردد. هر مجموعه پالس که به عنوان “۱” در این کد در نظر گرفته میشود از دو جفت پالس با عرض ۱۲ میکروثانیه و فاصله بین پالسی ۱۰۰ میکروثانیه تشکیل شدهاست و فاصله بین مجموعه پالسها نیز به عنوان “۰” در نظر گرفته میشود.
قدم بعدی پس از شناسایی و دریافت موقعیت جغرافیایی ایستگاه زمینی، تعیین فاصله بین هواپیما و ایستگاه زمینی میباشد. سامانه TACAN برای تعیین فاصله بین هواپیما و ایستگاه زمینی از تکنیک مشابه رادار استفاده میکند، بیاد بیاورید که یک رادار برای تعیین موقعیت یک هواپیما یک سیگنال مشخص را ارسال نموده و سپس با استفاده از زمان رفت و برگشت این سیگنال (ناشی از انعکاس از بدنه هواپیما)، فاصله هواپیما از خود را تعیین میکند.
اما در این سامانه بجای سیگنال منعکس شده از بدنه هواپیما (اصطلاحاً سیگنال “پاسخ”)، سامانه خود سیگنالهای پاسخ مصنوعی تولید میکند. در قدم اول فرستنده هواپیما سیگنالهایی تحت عنوان سیگنالهای بازجویی (interrogation Signal) را میباشد، با زمانبندی مشخصی منتشر میکند. ایستگاه زمینی پس از دریافت این سیگنال بمدت کوتاهی تأخیر (۵۰ میکروثانیه) اعمال کرده و سپس سیگنال پاسخ را ارسال میکند. حال هواپیما میتواند با اندازهگیری فاصله زمانی بین ارسال سیگنال بازجویی و دریافت سیگنال پاسخ (منهای ۵۰ میکرو ثانیه تاخیر)، فاصله خود را از ایستگاه تعیین کند. (هر ۱۲ میکرو ثانیه تأخیر برابر یک مایل میباشد)
برای افزایش برد نمونه کوچکتری از موشک ساخته شد این موشک به جای کلاهک ۴۱۰ کیلوگرمی با یک کلاهک ۱۰۰ کیلوگرمی و ۱۵۰ کیلوگرم سوخت ۱۵۰۰ کیلومتر برد داشت در این نمونه از موتور طلوع ۱۰ استفاده شد این نمونه ۳۷۰ کیلوگرم وزن دارد و به راحتی از جنگنده پرتاب می شود اگر وزن کلاهک را به ۲۰۰ کیلوگرم افزایش دهیم و وزن سوخت را به ۵۰ کیلوگرم کاهش دهیم تا وزن موشک ثابت بماند برد موشک ۵۰۰ کیلومتر خواهد شد موشک کروز مبین نمونه اصلاح شده ومدرن از این موشک است
تصویری کاتالوگ موشک کروز مبین در نمایشگاه ماکس ۲۰۱۹
طبق گفته وزارت دفاع این موشک دارای سطح مقطع راداری 0.1 متر بوده و حداقل ارتفاع پرواز آن کمی بیشتر از ۹ متر است و از سیستم هدایت بر مبنایتطبیق عوارض زمینی( ترکام) بهره میبرد
ساخت موتور توبوفن بر اساس موتور طلوع ۴
موتور موشک هویزه دارای شباهت های زیادی به موتور طلوع چهار است و همین موضوع باعث شد گمانه زنی هایی در مورد توربو جت بودن موتور زده شود ولی اگر خوب دقت کنیم تفاوت هایی بین این موتور ها وجود دارد نخستین تفاوت قطر بیشتر موتور هویزه نسبت به موتور طلوع ۴ است تفاوت دوم دوجداره شدن اگزوز و ایجاد کنارگذر است و تفاوت سوم فنی با انحنا و زوایای متفاوت به موتور اضافه شده است اگر دقت کنید متوجه می شویم که استیج دوم کمپرسور تغییر یافته است این استیج که بزرگتر شده و قطر بیشتری دارد دو بخش است بخش میانی نقش کمپرسور را دارد که هوا را به داخل موتور هدایت می کند و بخش خارجی که انحنا و زوایای متفاوتی دارد نقش فن را دارد که هوا را به داخل کنارگذر موتور هدایت می کند در حقیقت بخش کمپرسور مانند دایره کوچکتر متحده المرکزی است که داخل دایره بزرگتر که فن است قرار گرفته است خوب چرا چنین ساختاری برای فن انتخاب شده است طول موتور طلوع ۴ بیشتر از موتر موشک خا۵۵ است اگر یک فن به اول یا آخر موتور اضافه شود طول موتور باز هم بیشتر می شود همچنین سرعت و تراکم و دمای هوای ورودی به موتور هم تغییر می کند برای همین ساختار فن بگونهای انتخاب شده که طول موتور بیشتر نشود و اثری بر هوای ورودی به موتور نداشته باشد و فقط هوا آزاد را به داخل کنارگذر موتور هدایت کند
