ده بالگرد ترابری نظامی برتر جهان از نظر توان حمل بار
نویسنده حمید اسماعیل پور
کدام هلیکوپتر بزرگترین و توانمندترین هلیکوپتر ترابری نظامی در جهان است؟ این رتبه بندی بر اساس اندازه و ظرفیت بارگیری این هلیکوپتر ها است. این لیست شامل هلیکوپتر هایی که درحال توسعه هستند نمیباشد و فقط شامل هلیکوپترهای است که در حال حاضر در خدمت و یا آماده تولید هستند.
و حالا 10 هلیکوپتر ترابری نظامی برتر در جهان:
شماره یک:
Mi-26
ساخت روسیه
بالگرد میل 26 روسیه بزرگترین هلیکوپتر در جهان است. ناتو به این بالگرد لقب Halo را داده است. همکنون این بالگرد بزرگ در حدود 20 کشور، از جمله روسیه و هندوستان در خدمت است.
توسعه این هلیکوپتر در اوایل دهه 1970 آغاز شد. طراحان هدف خود را تولید یک هلیکوپتر با ظرفیت بار دو برابری هلیکوپتر های آنزمان اعلام کردند. تولید این بالگرد از سال 1983 آغاز شد.میل 26 توانایی حمل باری به اندازه ی بار یک C-130 هرکولس را دارد.رمپ عقب بالگرد، 12 متر طول و 3.2 متر عرض و 2.9 متر ارتفاع دارد.رمپ داخلی می تواند به 80 صندلی یا 60 برانکارد مجهز شود. با این وجود مواردی بوده که با 150 سرباز پرواز می کرده است. این بالگرد ترابری می تواند تا دو خودرو با وزن 10 تن را در محفظه ی داخلی بالگرد حمل کند. Mi-26 همچنین می تواند بارهای مختلفی را به شکل آویز شده به بالگرد حمل کند.ظرفیت حمل بار در آخرین نسخه ی این بالگرد که Mil-26 M نام دارد به 25000 کیلوگرم رسیده است.
شماره دو:
CH-53K King Stallion
ساخت ایالات متحده ی آمریکا
هلیکوپتر CH-53K King Stallion برای نیروی دریایی ایالات متحده طراحی شده است. که یک نسخه ی پیشرفته تر و بروز تر از CH-53E Super Stallion است. از سال 1974 بالگرد سوپر استالیون بزرگترین و قدرتمندترین هلیکوپتر در خارج از روسیه بود. کینگ استالیون ها با سوپر استالیون های قدیمی که شباهت ظاهری با هم دارند اما عملکرد به شکل قابل توجهی بهبود بخشیده شده است جایگزین خواهند شد. این هلیکوپتر سنگین برای اولین بار در سال 2014 به طور عمومی رونمایی شد. برنامه ریزی شده است که کینگ استالیون در سال 2018 توان عملیاتی اولیه را به دست آورد. این بزرگترین و سنگین ترین هلیکوپتری خواهد بود که توسط ارتش آمریکا استفاده می شود.
این هلیکوپتر نظامی طراحی شده تا نیروها، وسایل نقلیه و تجهیزات را از کشتی ها به ساحل ارسال کند. CH-53K ظرفیت باربری 15.9 تن بار را دارد. این بالگرد می تواند حدود 40 چترباز را حمل کند. King Stallion با نصب صندلی میتواند 55 سرباز مسلح را حمل کند. همچنین این بالگرد می تواند سلاح های سنگین و وسایل نقلیه نظامی را به شکل خارجی و در حالت آویز حمل کند. این بالگرد قادر است خدمه و مهمات هویتزر M198 155mm یا خودروی زرهی LAV-25 را جابجا کند. همچنین می تواند بالگرد ها یا جنگنده های سقوط کرده ی به اندازه خود را بازیابی کند. نیروی دریایی ایالات متحده از تعداد کمی از این هلیکوپتر ها به عنوان سوخت رسان برای سایر بالگرد ها استفاده خواهد کرد
شماره سه
(ایالات متحده)
ساخت Sikorsky. سنگین‌ترین بالگرد ارتش آمریکا پیش از ورود CH-53K که از سال ۱۹۸۱ در خدمت نیروی تفنگداران دریایی است . ظرفیت حمل بار آن بیش از ۳۰,۰۰۰ پوند (حدود ۱۳.۶ تن) و ظرفیت نفرات بیش از ۵۰ تفنگدار است . نیروگاه آن سه موتور T64-GE-416 با قدرت ۴۳۸۰ اسب بخار هر کدام است . ظرفیت حمل داخلی ۳۷ سرباز مسلح یا حمل ۴.۴ تن بار تا ۲۰۰ کیلومتر را دارد . این بالگرد در عملیات‌های بزرگی مانند حمله هوایی مارجه در افغانستان (۲۰۱۰) برای انتقال بیش از ۶۰۰ سرباز در کمتر از دو ساعت استفاده شده است . با وجود سن بالا، همچنان ستون فقرات ترابری سنگین از کشتی به ساحل USMC است.
شماره چهارم:
CH-47F Chinook
ساخت ایالات متحده آمریکا
شینوک به منظور برآوردن نیاز ارتش ایالات متحده به یک هلیکوپتر ترابری به وجود آمده است. این بالگرد اولین بار در سال 1961 پرواز کرد و در سال 1962 به بهره برداری رسید. از آن زمان تا به امروز بیش از 1000 فروند از این هلیکوپتر فوق العاده ساخته شده است، از جمله مدل هایی که با مجوز در ایتالیا و ژاپن تولید شدند. این بالگرد به تمام قاره های جهان که تقریبا شامل 30 کشور میباشد صادر شده است. برنامه ریزی شده است که این بالگرد در ارتش آمریکا با ارتقا های پی در پی تا سال 2060 یا بیش از 100 سال پس از آنکه برای نخستین بار وارد سرویس شد عملیاتی باقی بماند.
هلیکوپتر شینوک ماموریت های مختلف حمل و نقل را انجام می دهد. جابجایی سربازان، تجهیزات نظامی و ادوات جنگی از جمله وظایف این بالگرد کاربردی است. این هلیکوپتر همچنین در تخلیه پزشکی مجروحان، جستجو و نجات، بازیابی هواگرد های سقوط کرده ،انتقال چترباز ها و سایر عملیات های ارتش آمریکا حاضر است.
این بالگرد توانایی حمل 44 سرباز را دارد همچنین می تواند 10300 کیلوگرم محموله داخلی و یا اینکه 11300 کیلوگرم محموله ی خارجی را بارگیری کند. بالگرد دو قلاب محموله ی خارجی دارد و می تواند بارهای مختلف مانند وسایل نقلیه سبک و یا قطعات توپخانه را به حالت آویزخارجی حمل کند.
مدل خاصی از نسخه ی F این بالگرد که توانایی حمل بار آویز تا وزن نزدیک به 13000 کیلوگرم رانیز دارد در دسترس و قابل سفارش است.
شماره پنج:
ساخت چین
بالگرد Z-8G یک بالگرد ترابری نظامی سنگین است که از خانواده Z-8 توسعه یافته و در نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین خدمت میکند. این بالگرد بر پایه طراحی بالگرد سوپر فریلون فرانسوی ساخته شده و چین آن را به تدریج بومی‌سازی و ارتقا داده است. ظرفیت بار تا 5 تن به گونه‌ای طراحی شده که نسبت به بالگردهای متوسط مانند Mi-8/Mi-17 ظرفیت ترابری بیشتری فراهم کند، اما ارقام عمومی قابل اتکای یکسان برای حداکثر بار عملیاتی آن در دسترس نیست. تعداد سرباز قابل حمل نیز به نسخه و آرایش کابین بستگی دارد و ارقام منتشرشده در منابع مختلف یکسان نیستند. نیروگاه آن شامل سه موتور توربوشفت از خانواده Z-8 است که توان لازم برای پرواز در شرایط سخت و ارتفاعات بالا را فراهم میکند. این بالگرد به طور خاص برای عملیات نظامی در مناطق گسترده چین، از جمله نواحی مرتفع و فلات تبت، توسعه یافته و توانایی عملیاتی در محیط‌های کم‌فشار و سرد را دارد. قابلیت حمل بار داخلی و در برخی پیکربندی‌ها بار خارجی را داراست و میتواند نیرو، تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی را به مناطق دورافتاده منتقل کند. مزیت اصلی آن فراهم‌کردن ظرفیت ترابری بیشتر نسبت به بالگردهای متوسط و در عین حال نگهداری ساده‌تر نسبت به بالگردهای سنگین‌تر است. با این حال، داده‌های عمومی درباره ظرفیت دقیق بار و تعداد سرباز نسخه Z-8G محدود است و منابع تخصصی اطلاعات یکسانی ارائه نمی‌دهند.
شماره ششم:بالگرد میل-38
ساخت روسیه
میل 38 یک هلیکوپتر ترابری است، که هدف از ساخت آن عرضه به مشتریان نظامی و غیر نظامی میباشد. این بالگرد یک جایگزین برای هلیکوپترهای سری Mi-8 و Mi-17 قدیمی است. ابتدا به عنوان یک نسخه بهبود یافته از Mi-8 توسعه داده شد با این حال تفاوت های زیادی وجود دارد که Mi-38 را یک طراحی کاملا جدید میکند نه نسخه بهبود یافته Mi-8. این بالگرد دارای موتورها، سیستم روتور و بدنه ای کاملا جدید است به هر حال میتوان به عنوان نسل جدیدی از Mi-8 از آن یاد کرد. طراحی این هلیکوپتر در حال حاضر کامل است. تولید محدود آن در سال 2017 شروع شد و در سال 2018 اعلام شد خط تولید Mi-38 راه اندازی شده. نخستین هلیکوپتر تولیدی در سال 2018 به ارتش روسیه تحویل داده شد.
برای ماموریت های حمل و نقل مسافر این هلیکوپتر تا 32 سرباز حمل میکند و می تواند 5000 کیلوگرم محموله داخلی یا 7000 کیلوگرم محموله ی خارجی حمل کند.
نسخه های مختلف Mi-38 برای مأموریت های مختلف طراحی شده اند. احتمالا تجهیزاتی برای فرود اضطراری بر روی آب در این هلیکوپتر نصب شود. همچنین می تواند به عنوان آمبولانس ایفای نقش کند.
ساخت روسیه
ساخت دفتر طراحی میل. پرتعدادترین بالگرد ترابری متوسط عملیاتی جهان با بیش از ۱۲,۰۰۰ فروند تولید شده از خانواده Mi-8/Mi-17 . ظرفیت حمل بار داخلی آن حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم و ظرفیت آویزان خارجی حدود ۴۵۰۰ کیلوگرم است . ظرفیت نفرات: ۲۴ سرباز مسلح یا ۱۲ تا ۱۶ برانکارد . نیروگاه آن دو موتور Klimov TV3-117 است. حداکثر سرعت حدود ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت و برد رزمی حدود ۴۶۵ کیلومتر است . در خدمت بیش از ۵۰ کشور جهان است و به دلیل قابلیت اطمینان، هزینه پایین و نگهداری آسان، نیروی اصلی ترابری تاکتیکی بسیاری از ارتش‌های جهان محسوب می‌شود.
ساخت Leonardo (AgustaWestland سابق). بالگرد ترابری متوسط-سنگین سه‌موتوره. حداکثر وزن برخاست ۱۴,۶۰۰ کیلوگرم و ظرفیت نفرات تا ۳۶ سرباز (یا ۴ خدمه به علاوه ۳۰ سرباز) است . نیروگاه آن سه موتور Rolls-Royce/Turbomeca RTM322 با قدرت ۱۸۶۸ اسب بخار هر کدام است و سرعت کروز ۳۰۹ کیلومتر بر ساعت دارد . برد با چهار مخزن سوخت ۱۱۰۰ کیلومتر و با پنج مخزن به ۱۳۰۰ کیلومتر می‌رسد . در خدمت نیروی دریایی و هوایی بریتانیا، ایتالیا، دانمارک، نروژ و پرتغال برای ترابری تاکتیکی، ضد زیردریایی و جستجو و نجات است. بدنه آن از آلیاژ آلومینیوم-لیتیوم ساخته شده و دارای رمپ عقب و درب بارگیری بزرگ است که جابه‌جایی نیرو و تجهیزات را تسریع میکند
بالگرد NH90 (اروپا)
ساخت NHIndustries (کنسرسیوم Airbus Helicopters، Leonardo و Fokker). بالگرد ترابری تاکتیکی نسل جدید مشترک اروپا در کلاس وزنی ۱۰ تن. ظرفیت نفرات: ۱۲ سرباز کاملاً مسلح یا تا ۱۸ سرباز با تجهیزات سبک . ظرفیت آویزان خارجی ۳۳۰۰ کیلوگرم و حداکثر وزن برخاست ۱۰,۶۰۰ کیلوگرم است . نیروگاه آن دو موتور Rolls-Royce Turbomeca RTM 322 با قدرت ۲۲۷۰ اسب بخار هر کدام است. برد ۷۸۰ کیلومتر و مداومت پرواز ۴.۵ ساعت است . در خدمت فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، نیوزیلند و چندین کشور دیگر با سیستم الکترونیکی شیشه‌ای، قابلیت عملیات شبانه و طراحی مدولار است
شماره دهم
اروپا
H225M Caracal (معروف به کاراکال) یک بالگرد ترابری تاکتیکی و چندمنظوره نظامی ساخت Airbus Helicopters فرانسه است که نسخه نظامی خانواده Super Puma محسوب می‌شود و از سال ۲۰۰۶ در خدمت نیروهای مسلح فرانسه قرار گرفته است . این بالگرد در کلاس وزنی ۱۱ تن قرار دارد و حداکثر وزن برخاست آن ۱۱٬۰۰۰ تا ۱۱٬۲۰۰ کیلوگرم گزارش شده است . ظرفیت حمل نفرات آن بسته به پیکربندی کابین، تا ۲۸ تا ۲۹ سرباز کاملاً مسلح است و در نقش تخلیه پزشکی میتواند ۱۱ برانکارد و پنج همراه را حمل کند . ظرفیت بار مفید آن حدود ۵٬۲۵۰ کیلوگرم و حداکثر بار آویزان خارجی آن ۴٬۷۵۰ کیلوگرم است . نیروگاه آن شامل دو موتور توربوشفت Safran Makila 2A1 است که هر کدام حدود ۱٬۵۶۷ تا ۱٬۷۷۶ کیلووات قدرت تولید می‌کنند . حداکثر سرعت آن ۳۲۴ کیلومتر بر ساعت، سرعت کروز حدود ۲۶۲ تا ۲۶۷ کیلومتر بر ساعت و برد استاندارد آن حدود ۹۰۰ تا ۹۲۶ کیلومتر است که با مخازن سوخت کمکی به بیش از ۱٬۲۵۰ کیلومتر افزایش می‌یابد . این بالگرد تنها بالگرد اروپایی است که قابلیت سوخت‌گیری هوایی عملیاتی دارد و میتواند مدت پرواز را تا حدود ۱۰ ساعت افزایش دهد . از نظر حفاظت، بدنه آن دارای قاب‌های اصلی تقویت‌شده، ارابه فرود جاذب انرژی و مخازن سوخت خودآب‌بند است و در برابر گلوله‌های ۱۲.۷ میلی‌متری محافظت می‌شود . این بالگرد قابلیت تسلیح به مسلسل‌های درب‌نصب ۷.۶۲ یا ۱۲.۷ میلی‌متری، راکت‌اندازهای ۶۸ میلی‌متری و در نسخه دریایی موشک ضدکشتی AM39 Exocet را دارد و به سامانه جنگ الکترونیک و پرتاب‌کننده طعمه (chaff/flare) مجهز است . H225M در کشورهای متعددی از جمله فرانسه، برزیل، مکزیک، مالزی، اندونزی، تایلند، کویت، مجارستان، عراق و هلند در خدمت است و تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۵۰ فروند از خانواده H225/H225M در جهان فعال بوده و بیش از ۸۸۰٬۰۰۰ ساعت پرواز ثبت کرده‌اند . این بالگرد در محیط‌های عملیاتی سخت مانند لبنان، افغانستان، چاد، ساحل عاج، جمهوری آفریقای مرکزی، سومالی و مالی عملکرد خود را اثبات کرده و به عنوان یک پلتفرم رزمی‌آزموده شناخته می‌شود . رومانی نیز در سال ۲۰۲۶ قراردادی برای خرید ۱۲ فروند H225M از طریق آژانس تدارکات دفاعی فرانسه (DGA) امضا کرده است که نشان‌دهنده ادامه صادرات این بالگرد در بازار جهانی است .
