سلاح هدایت لیزری  توسط  غلافی بر روی هدف قفل می شود   که غلاف نشان گذار  لیزری نام  دارد. این غلاف دارای  دوربین است  که هدف توسط  خدمه توسط  دوربین کشف و دوربین روی هدف قفل  میشود پرتوی لیزر به هدف تابیده منعکس میشود و سلاح هدایت لیزری  بعد از پرتاب به دنبال محل انعکاس امواج که هدف باشد پیش می رود. این گونه سلاح ها دارای یک کاونده لیزری در نوک دماغه است. تا برخورد به هدف باید امواج لیزر روی هدف باقی بماند .بمب  فاقد  پیشرانه است ولی به دلیل داشتن انرژی جنبشی  اولیه در لحظه جدا شدن از جنگنده میتواند روی امواج هوا سوار شده و مسافتی را طی کند. این مسافت بسته به کیت هدایت لیزری و ورن و سرعت و ارتفاع پرتاب بمب دارد . بمب هدایت لیزری  را میتوان  بر علیه اهداف ثابت و متحرک به کار برد و علیرقم  دقت بالا  ولی مشکلات  خود را دارند. در مرحله اول اب و هوایی بد مانند  برف  ویا باران و یا ابر مانع رسیدن امواج منعکس شده لیزر از هدف به بمب می شوند  و مسئله بعد ایجاد پرده دود غلیظ  باعث شکسته شدن قفل لیزر می شود

اولین بار در ویتنام  به دلیل نیاز به سلاحی برای  انهدام  اهداف  دشمن در خارج از برد توپ های ضد هوایی ارتش امریکا از دو سلاح هدایت اپتیکی و لیزری بهره  برد ولی سلاح های لیزری به دلیل دقت بالاتر و قیمت کمتر محبوب تر شدند . اولین  سلاح هدایت لیزری امریکا BOLT-117 بود که شامل  یک کیت هدایت لیزری بر روی بمب ۳۴۰ کیلوگرمی ام ۱۱۷ بود. این سلاح از اف۴ دی فانتوم در ویتنام افکنده می شد  و دقت بالای داشت. در ویتنام  سلاح های لیزری از سال ۱۹۶۶ استفاده شد و ۵۰% از اهداف راهبردی را مورد هدف قرار داد در حالی که تنها ۵٫۵% سلاح های افکنده شده بمب لیزری بودند

ولی این تجربه بزرگی برای امریکا شد. در دهه ۱۹۷۰ امریکا دست به هماهنگ سازی هواپیمای چون اف۱۱۱ و در  مرحله  بعدی ای۶ و ای ۷ برای پرتاب بمب های لیزری کرد و در دهه ۱۹۸۰ تقریبا تمامی جنگنده های تهاجمی و چند منظوره امریکا  و غربی چنین توانی را داشت

 همکنون پیشرفته ترین و تنها بمب های هدایت لیزری امریکایی سری پیووی هستند. طراحی این بمب ها در سال ۱۹۶۸ اغاز شد زمانی که بمب های لیزری کارایی خود  را در ویتنام نشان دادند ولی به دلیل ایرودینامیک نچندان مناسب بمب ام۱۱۷ که روی ان کیت هدایت لیزری نصب میشد تصمیم به به طراحی  بمب لیزری دیگری گرفته شد

 در همان سال بمب های سقوط ازاد مارک ۸۲ و ۸۴ به وزن به ترتیب  ۲۲۵ کیلوگرم و ۹۰۰ کیلوگرم  برای  نصب کیت هدایت لیزری جدید  انتخاب شدند اگرچه تا قبل  از ان چند  صد بمب ام۱۱۷  نیز به صورت موقت برای استفاده در ویتنام با کیت هدایت لیزری  دید که پیووی نامیده  شد تجهیز شدند

کیت پیووی۱ اولین نسل این خانواده دارای یک کاونده در نوک بمب و یک پردازنده کوچک  در عقب برای  پردازش مسیر حرکت بمب  بود. بمب دارای بالچه های  انتهایی  بود که کار هدایت  بمب را انجام می دادند و بمب  در  بهترین حالت دارای برد ۸ کیلومتر بود . کیت بمب  بر روی چندین نمونه بمب در امریکا نصب شد که هر کدام نام مشخصی داشتند در زیر نام این بمب ها امده است

  GBU-1 نام بمب هدایت  لیزری  بود که دارای کیت پیووی ۱ بود و روی بدنه بمب ام۱۱۷ نصب شد و در ویتنام افکنده شد

GBU-2AND 3:  کیت هدایت لیزری  پیووی ۱ روی بمب خوشه ای CBU-75

GBU-5: کیت  هدایت لیزری پیویی۱ روی بمب  خوشه ای مارک ۱۰۰

GBU-6: کیت هدایت لیزری پیووی ۱ روی بمب  خوشه ای CBU-79

GBU-7: کیت هدایت لیزری پیووی۱ روی بمب  خوشه ای CBU-80

GBU-10B: کیت هدایت لیزری پیووی۱ روی بمب  ۹۰۰ کیلوگرمی مارک ۸۴

GBU-11B: کیت  هدایت لیزری پیووی ۱ روی بمب ۱۴۰۰ کیلوگرمی م ام۱۸

GBU-12B:کیت هدایت لیزری پیووی ۱ روی بمب ۲۲۵ کیلوگرمی مارک۸۲

جی بی یو 1

جی بی یو ۱

جی بی یو 10 بی

جی بی یو ۱۰ بی

کیت پیووی ۲

با در نظر گرفتن موفقیت پیووی۱ در ویتنام  در پیووی۲ تلاش شد تا کیت ارزانتر و سادتر ساخته شود تا قیمت پایین امده و تعداد بیشتری  از ان ساخته شود . این مدل دارای  بالچه انتهای جمع  شونده بود تا در زخیره  سازی بمب فضا ی کمتری گرفته شود و کاونده لیزری نیز حساسیت بیشتری داشت. این  نمونه در سال ۱۹۷۷ وارد خدمت شد و دقت ان به ۵ متر کاهش یافت که  در زمان خود دقیقترین سلاح هواپرتاب بود .این کیت نیز در قالب چندین بمب  مختلف به کار رفت

GBU-10C: نسخه نصب  شده روی بمب  ۹۰۰ کیلوگرمی مارک ۸۴

GBU-10G-H-K: نسخه نصب شده روی بمب ۸۸۳ کیلوگرمی BLU-109

GBU-12C: نسخه نصب شده روی بمب ۲۲۵ کیلوگرمی مارک ۸۲

GBU-16: نسخه نصب شده روی  بمب ۴۶۰ کیلوگرمی  مارک۸۳ . این مدل به سفارش نیروی دریایی توسعه یافت

GBU-58: نسخه نصب شده روی  بمب ۱۱۳ کیلوگرمی مارک ۸۱

GBU-59: نسخه نصب  شده روی بمب ۱۱۳ کیلوگرمی مارک  ۸۱ ولی این مدل دارای یک گیرنده ماهواره ای GPS نیز است  تا در اب و هوایی بد نیز بتوان با کمک هدایت ماهواره ای بمب را به هدف کوبید

همچنین برخی  از بمب های   در بالا نام برده شده مجهز به گیرنده ماهواره ای نیز بودند  که  با امدن حرف E در اول نام مشخص کنده دو سیستم هدایت است . برای نمونهEGBU-16 و یا EGBU-12

جی بی یو 10 سی

جی بی یو ۱۰ سی

پیووی۳

مشکل بمب باران ارتفاع پایین باعث توسعه پیووی ۳ شد. مشکل اساس این بود که پرتاب بمب در ارتفاع پایین باعث  کاهش شدید برد بمب  میشد از این  رو در کیت پیووی ۳ با نصب یک خلبان خودکار جدید به بمب این امکان داده شد که در صورت پرتاب در ارتفاع پایین ، بمب با نیروی پتانسیل اولیه  کم ارتفاع گرفته و در نزدیکی هدف شیرجه را اغاز کند و در واقع یک حرکت بالستیک انجام دهد.این کار باعث افزایش برد بمب میشد. همچنین بالجه انتهای  جمع شونده بزرگتر بود و بمب در ارتفاع متوسط ۱۸ کیلومتر و در ارتفاع بالا تا ۳۰ کیلومتر  برد دارد اگرچه برد واقعی رزمی به دلیل  محدودیت  های غلاف نشان گذاری لیزری زیر ۱۸ کیلومتر است. پیووی ۳ همچنین به جای یک کاونده لیزری در جلو  بمب دارای یک چشمی  لیزری است که میتواند  زاویه بیشتری را جستجو کند و امواج ضعیفتر  لیزر را رصد  کند. دقت این نمونه حتی به یک متر نیز می رسد.این بمب در  میانه دهه ۱۹۸۰ عملیاتی شد و از سال ۲۰۰۰ برخی از انها مجهز به گیرنده لیزری نیز شدند. بمب های که دارای  کیت پیووی۳ هستند عبارتند از

GBU-21AND 22 :  کیت پیووی۳ روی بمب ۲۲۵ کیلوگرمی مارک ۸۲

GBU-24B: کیت پیووی ۳ روی بمب ۹۰۰ کیلوگرمی مارک ۸۴

GBU-24A AND C AND D: کیت پیووی ۳ روی  بمب های نفوذ کننده BLU-109 و BLU-116

GBU-27: مشابه GBU-24 برای پرتاب از بمب افکن اف ۱۱۷ نایت هاوک . خود این بمب شامل  انواع نصب شده روی بمب مارک ۸۴ و بمب های نفوذ کننده BLU-109 می شود

جی بی یو 24

جی بی یو ۲۴

جی بی یو 24

جی بی یو ۲۴

پیووی۴

این نسخه  به درخواست نیروی هوایی انگلستان توسعه یافت و همکنون نیز در انگلستان تولید میشود . این نمونه  مشابه  پیووی ۲ است ولی یک گیرنده  هدایت ماهواره ای نیز به ان اضافه  شده  تا  بر ضد اهداف متحرک با سامانه هدایت لیزری و بر ضد اهداف ثابت بر ضد اهداف ثابت از جمله در اب و هوایی بد استفاده شود. این بمب روی بمب های مارک ۸۲ و مارک۸۳ نصب شده و عربستان سعودی  نیز ۲۴۰۰ تیره ان را سفارش داده است

تا کنون  هزاران بمب هدایت لیزری کیت پیووی طی ۵۰ سال گذشته افکنده شده است.

پیووی در ایران

ایران در زمان رژیم گذشته ۳۰۰ تیره بمب ۹۰۰ کیلوگرمی  جی بی یو ۱۰ با کیت پیووی ۱ را دریافت کرد  که از اف۴ دی  فانتوم افکنده میشد. به دلیل کارایی کم نشان گذار لیزری که ایران در ان زمان از امریکا خریداری شده بود  که روی اف۴ دی نصب میشد که نیاز به روش مشخصی پرتاب و اموزش زیادی بود چندنی اف۴ دی ایرانی در جریان جنگ با ایران در  هنگام پرتاب بمب لیزری   توسط پدافند دشمن سرنگون شدند و از این رو این بمب کنار گذاشته شد . امروزه دیگر از این بمب استفاده  نمی شود اگرچه با طراحی نشان گذاری لیزری جدید  در داخل و نصب ان روی فانتوم از سلاح های هدایت لیزری بومی دیگری استفاده می شود

پیووی4

پیووی۴

گرداروی و ترجمه:عبدالحمید تارخ

مقاله مشابه : بمب های هدایت شونده سری کاب 

منبع:http://www.raytheon.com/capabilities/products/paveway

http://www.lockheedmartin.com/us/products/pavewayIIpluslaserguidedbomb.html

34+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar

16 دیدگاه