طراحی  تی ۶۴ به  اواخر دهه ۱۹۵۰ بر میگردد زمانی که روسها به دنبال جایگزینی مناسب برای تانک تی ۵۴ می گشت  و طراحی تانک جدید به دفتر طراحی  در خارکوف اکرایین داده شد. یکی از اهداف طراحی تانک جدید   ساخت تانکی با کارایی بهتر از تی ۶۲ بود تا بتواند جلوی تانک های نوین غربی همچون چیفتن را بگیرد

تیم طراحی کی بی ۶۰ ام کار را در خارکیف اکرایین اغاز کرد و در سال ۱۹۵۸ اولین نمونه  تانک جدید با کد ابجکت ۴۳۰ ساخته شد.این ابجکت یک تغییر بزرگ در طراحی تانک های شوروی بود که دارای یک موتور دیزل جمع و جور بود  با حجم  موتوری نصف موتور تی ۵۴ بود و دارای  سامانه خنک کننده ای جدید و سامانه تعلیق کوچک و جمع و جور بود و از چرخ های تو خالی استفاده میکرد.

تانک دارای توپ ۱۲۰ م م م ۵۴ تی اس برخوردار بود و دارای زرهی با پوشش لاستیکی بود.با وجود این که تانک برتری های بسیاری نسبت به تی ۵۵ داشت ولی به دلیل پاره ای از مشکلات تولید نشد . مدتی روی ابجک ۴۸۰ یو با یک توپ ۱۲۲ م م و زره به قدرت ۱۶۰ م م کار شد که نشان داد تانک دارای قدرت اتش و حفاظتی در حد یک تانک سنگین  ولی شاسی یک تانک متوسط است  ولی در نهایت  این پروژه نیز به جای نرسید تا طرح جدید در دستور کار قرار بگیرد

ابجکت جدید با نام ۴۳۲ شناخته میشد که دارای یک توپ۱۱۵ م م ۲ ای ۲۱  با سامانه گلوله گذاری خودکار بود که تعداد خدمه برجک را به۲ نفر کاهش میداد. این نمونه دارای موتور ۷۰۰ اسب  بخاری بود و از یک زره ترکیبی کامپوزیت بهره می برد که اولین بار بود در تانک های روسی دیده میشود. زره با نام ترکیب کا ترکیبی بود از  یک لایه الومینیوم  محافظت شده بین دو لایه فولادی بود که از دو لایه لاستیک بین لایه های  فولادی تقویت شده بود . تانک جدید کارایی  بسیار درخشانی داشت و دارای چالاکی بیشتر نسبت  به تمامی تانک های قبلی همچون تی ۵۵ و یا تی ۶۲ داشت. این نمونه وارد خط تولید شد و تی ۶۴ نام گرفت.

تی 64 مجهز به توپ 115 م م که در واقع نخستین نمونه تولید تی 64 بود

تی ۶۴ مجهز به توپ ۱۱۵ م م که در واقع نخستین نمونه تولید تی ۶۴ بود

در همان زمان که تانک تی ۶۴ با توپ ۱۱۵ م م در خط تولید بود طراحان در حالی طراحی نسخه ای جدید با توپ ۱۲۵ م م بودند. این توپ نسخه بزرگتر توپ ۱۱۵ م م بود . ولی مشکل این بود که با در نظر گرفتن طرح تی ۶۴  و بزرگ بودن مهمات ۱۲۵ م م این تانک تنها توان حمل ۲۵ گلوله را داشت

روسها به سرعت دست به برداشتن خدمه گلوله گذار کردند  و سامانه خودکار بار گذاری را برای این تانک به کار بردند تا تانک جدید دارای ۲۸ گلوله در یک خشاب چرخفلکی در درون بدنه باشد. در سال ۱۹۶۷ بعد از تولید ۶۰۰ عراده تی ۶۴ با توپ ۱۱۵ م م خط تولید به تی ۶۴ ای (T-64A) داده شد.

تی ۶۴ ای تانکی بود وبا وزن  ۴۲ تن  که دارای سه خدمه بود.

 راننده در جلوی تانک قرار داشت و توسط  سه پیرسکوپ به بیرون دید داشت که پیرسکوپ مرکزی  در جلو دارای چشمی دید شبانه  TBN-4PA   بود.

فرمانده و توپچی در برجک قرار داشتند که فرمانده در سمت راست و توپچی در سمت راست و توپ در میان انها که این مسئله تبدیل به استاندارد  برای تمامی تانک های روسی  بعد از تی ۶۴ شد .  تانک در جلوی برجک دارای یک نور افکن فروسرخ در سمت راست برجک بود .

توپچی دارای یک سایت هدفگیری روزانه TPD-2-49  بود که دارای برد کشف هدف  تا ۲۰۰۰ متر بود و توان درگیر در روز به ۱۳۰۰ تا ۱۵۰۰  متر می رسید  و همچنین دارای یک سایت اتش شبانه  TPN-1-49-23  بود که دارای  برد موثر ۱۳۰۰ متر در شب برای دید بود ولی برد درگیری بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ متر بود . همچنین تانک دارای یک مسافت یاب نوری با برد موثر ۱۵۰۰ متر با دقت مناسبی بود. برای هر کدام از سایت های دید   یک چشمی جدا کار گذاشته  شده بود

تانک T-64A

تانک T-64A

 فرمانده دارای یک پیرسکوپ TNP-165A برای دید رو به بیرون بود که توان پوشش جلو  دو طرف تانک را داشت و دارای چشمی دید شبانه بود

 همچینین تانک در دو طرف برجک در هر سمت سه جعبه مهمات حمل میکرد.

تانک دارای زرهی ترکیبی بود  که شامل یک لایه پشم  شیشه بین دو لایه فولاد بود که  توسط دو لایه لاستیکی برای دفع  گلوله های (HESH) بسیار موثر بود و دارای دو زره در دو طرف بدنه برای پوشش سامانه تعلیق  بود.  محافظت از زره  در نسخه های مختلف تی ۶۴ در جدول زیر امده است

نام تی ۶۴ ای
مقاومت از روبرو برجک  در برابر خرج گود ۳۳۰ تا ۵۱۰ م م در بخش های مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر خرج گود ۴۲۰ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر خرج گود ۲۰۰ م م
مقاومت از روبرو برجک  در برابر انرژی جنبشی ۲۵۰ تا ۴۵۰ م م در بخش های مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر انرژی جنبشی ۳۳۵ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر انرژی جنبشی ۲۰۰ م م

تانک دارای توپ ۱۲۵ م م بدون خان ۲ ای ۴۶ بود که دارای سامانه بارگذاری چرخفلکی بود. سامانه با گلوله گذاری خودکار دارای توان لود ۱۰ تا ۱۲ گلوله بر دقیقه بود و میتواند ۲۸ گلوله را حمل کند. این توپ بر روی تی ۷۲، تی ۸۰ و تی ۹۰ نیز نصب شد اگرچه سامانه لودر تی ۶۴ و تی ۸۰ با نسخه  تی ۷۲ و تی ۹۰ فرق داشت و سرعت گلوله گذاری در تی ۶۴ و تی ۸۰ بیشتر است که دلیلش نحوه جستجوی سامانه اتش به دنبال مهمات بعدی است . همواره این مشکل  وجود داشت به دلیل  وجود مهمات دور تا دور بدنه در صورت نفوذ  مهمات ضد تانک به داخل بدنه، تانک دچار اتش سوزی و انفجار شدیدی  میشد. مهمات های مختلفی توسط این توپ حمل میشد که میتوان به  مهمات انفجاری ۳UOF-36 و ۳UOF-22 و یا  مهمان انرژی جنبشی با توان نفوذ در ۳۱۰ تا ۵۵۰ م م زره در ۲۰۰۰ متر اشاره کرد  . همچنین  توان حمل مهمات های خرج گود با توان نفوذ  در ۷۰۰ م م زره را دارد. تی ۶۴ همانند تمامی تانک های  روسی که از این توپ استفاده  میکنند مهمات و خرج پرتاب از هم جدا هستند.

تانک دارای  یک مسلسل ۷٫۶۲ م م با ۱۲۰۰ گلوله و یک مسلسل ۱۲٫۷ م م بر روی برجک که توسط فرمانده شلیک میشود با ۳۰۰ گلوله است. مسلسل ۱۲٫۷ م م در بالای سر فرمانده جلوی  دریچه ان بر روی برجک نصب شده بود .

نسخه مشتق شده با نام تی ۶۴ ای کا (AK)بر اساس این مدل توسعه یافت که دارای سامانه ارتباطی قویتر برای فرمانده هان گردانها زرهی بود که از یک انتن ۱۰ متری بهره می برد و دارای یک سامانه ناوبری اینرسی برای مشخص کرد  موقیعت تانک بود

تی 64 ای ما نسخه فرمانده ای

تی ۶۴ ای ما نسخه فرمانده ای

در سال ۱۹۷۶ در خط تولید تی ۶۴ ای تغییراتی به وجود امد که شامل  نصب توپ جدید تر ۲ ای ۴۶ -۱ (دی ۸۱ تی ام) و تثبیت  کننده لوله جدید  و یک موتور چند سوخته تولید شد. تی ۶۴ ای تا سال ۱۹۸۰در تولید شد و در این سال خط تولید به تی ۶۴ بی داده شد ولی تی ۶۴ ای همچنان از سال ۱۹۸۱ به بعد ارتقا یافت که شامل شش نارنجک انداز دو زا ۸۱ م م (نسخه تولید نارنجک انداز نداشت) و برخی بعدها به زره واکنش دهنده کنتاکت  ۱ مجهز شده و دارای  مسافت یاب لیزری شدند .

تی ۶۴ بی اخرین نسخه  تولیدی تی ۶۴ در واقع نسخه با موتور قویتر و زره بیشتر  در ناحیه برجک بود. در دهه ۱۹۶۰ شوروی چندین ابجک بر اساس تی ۶۴  توسعه داد که یکی از انها دارای موتور توربین گازی بود که بعدها روی تی ۸۰ نصب شد. این ابجکت دارای  مسافت یاب لیزری ، رایانه  وتوان شلیک موشک از لوله خود داشت . این نمونه ابجکت ۴۷۶  نام گرفت ولی در نهایت با نصب موتور دیزل چند سوخته  ۵TDF با توان ۷۰۰ اسب بخار نسخه تی ۶۴ بی ساخته شد

این نمونه دارای توپ ۲ ای ۴۶-۲ بود  و دارای تثبیت  کننده دومحوره ۲E26M بود. این نمونه توان شلیک  موشک هدایت رادیویی  نیم خودکار ای تی ۸ را با برد ۴۰۰۰ متر را داشت  و میتوان در۶۰۰ م م زره نفوذ کند. تی ۶۴ بی میتواند در سامانه لودر خود که ان نیز یافته بود  تا ۸ موشک  را حمل کند. بدینسان تی ۶۴ بی میتواند ۳۶ مهمات شامل  ۲۸ گلوله و هشت موشک حمل کند.این موشک ها اجازه درگیر در برد بیش از بردی که سامانه هدفگیری تی ۶۴ برای  درگیر با مهمات های معمولی  توان داشت را، به تی ۶۴ میداد.

تی 64 بی

تی ۶۴ بی

همچنین این نمونه دارای رایانه کنترل اتش ۱ ای ۳۳ بود و از رایانه  اتش بالستیک ۱ وی ۵۱۷  و سنسور سنجش سرعت باد مجهز بود. همچنین فرمانده دارای  سایت PKN-4S  با توان دید شبانه است  که توان پوشش ۳۶۰ درجه را دارد . همچنین سامانه دید شبانه ارتقا یافته برای راننده است ولی سایت  اتش همچنان مشابه نسخه سری اخر تولیدی تی ۶۴ ای است. همچنین تانک دارای چهار لوله نارنجک انداز در هر سوی برجک بود. بر اساس این مدل یک نسخه فرمانده یا با نام بی کا نیز ساخته شد.

همچنین این مدل دارای زره ارتقا یافته در این مدل بود. در جدول زیر میزان مقاومت تی ۶۴ بی امده است

نام تی ۶۴ بی
مقاومت از روبرو برجک  در برابر خرج گود ۳۸۰ تا ۶۰۰ م م در بخشهای مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر خرج گود ۴۹۰ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر خرج گود ۲۶۰ م م
مقاومت از روبرو برجک  در برابر انرژی جنبشی ۲۸۰ تا ۴۸۰ م م در بخش های مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر انرژی جنبشی ۲۰۰ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر انرژی جنبشی ۲۳۰ م م

در سال ۱۹۶۳ تعدادی از تی ۶۴ بی به موتور ۸۵۰ اسب بخاری مجهز شدند که که تی ۶۴ بی ۱ نام گرفتند.

تا سال ۱۹۸۷ در مجموع ۱۳۰۰۰ عراده تی ۶۴ ساخته شد

ولی بعد نسخه بی ارتقا نیز یافته. برای نمونه تعدادی زیاید از تی ۶۴ بی در دهه ۱۹۸۰ مجهز به زره کنتاکت ۱ شدند  که به انها لقب تی ۶۴ بی وی داده شد  که تمامی هشت لوله ۸۱ م م نارنجک انداز ان در سمت راست برجک است. به نسخه های از تی ۶۴ بی وی که دارای موتور ۸۵۰ اسب بخاری بودند  تی ۶۴ بی وی -۱ گفته شد.در جدول زیر میزان مقاومت نسخه بی وی امده است

نام تی ۶۴ بی وی
مقاومت از روبرو برجک  در برابر خرج گود ۹۵۰ تا ۱۰۸۰ م م در بخش های مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر خرج گود ۹۱۰ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر خرج گود ۴۲۰ م م
مقاومت از روبرو برجک  در برابر انرژی جنبشی ۳۰۰ تا ۴۸۰ م م در بخشهای مختلف
مقاومت در روبرو بدنه قسمت بالا در برابر انرژی جنبشی ۴۶۰ م م
مقاومت در روبروی بدنه بخش زیرین در برابر انرژی جنبشی ۲۸۰ م م
تی 64 بی وی

تی ۶۴ بی وی

همچنین نسخه ای در اواخر دهه ۱۹۸۰ بر اساس تی ۶۴ بی ارتقا یافت که شامل  سامانه اتش جدید و زره کنتاکت ۵ بود که مقاومت زرهی ان ۲۵ تا ۳۰% بیشتر از تی ۶۴ بی وی بود

نسخه دیگری که در واقع نسخه ارتقا یافته تی ۶۴ بی بود نسخه بی ام است.

تی ۶۴ بی ام یک نسخه ارتقا یافته در کارخانه  موروزوف اکرایین است. این ارتقا تی ۶۴ بی ام را تبدیل به پیشرفته ترین نسخه تی ۶۴ به صورت عملیاتی کرده است

تغییرات این تانک عبارت است از : تعویض  سایت اتش  توپچی و تبدیل ان به سایت ۱G46M و تجهیز ان به سایت دید شبانه  TO1-KO1ER دارای سامانه دید حرارتی نسل دوم که به تانک توان کشف هدف از ۴۰۰۰ متری و توان  درگیری موثر در برد ۲۵۰۰ متری در روز و ۱۵۰۰ متری در شب را میدهد . همچنین تانک دارای  رایانه کنترل اتش بالستیک جدید  ۱V528-1، و سایت   جدید برای مسلسل ۱۲٫۷  م م از نوع  PZU-7 برای  کنترل این مسلسل از درون تانک توسط فرمانده . همچنین فرمانده نیز به یک سایت  دید حرارتی نسل دوم  مجهز شده است .همچنین این مدل دارای سامانه  هدایت موشک TAKO-621 مجهز به نشان  گذاری لیزری است  توان اتش موشک ضد تانک ای تی ۱۱ با هدایت نیم خودکار لیزری را از لوله ۱۲۵ م م خود دارد  که دارای برد ۵۰۰۰  متر و توان نفوذ در ۸۵۰ م م زره است

همچنین تی ۶۴ بی ام با زره واکنش دهنده Nozh ساخت اکرایین در جلو و دو طرف برجک و بدنه پوشانده شده که ساخت خود اکرایین است

تانک دارای  بسته قدرت برای تعویض سریع  موتور است و از یک موتور دیزل ۵ تی دی اف با قدرت ۱۰۰۰ اسب بخار قدرت میگیرد که با در نظر  گرفتن وزن ۴۵ تنی این مدل دارای رانش به وزن ۲۲٫۲ اسب بخار بر تن است. تانک در زمینه  سرعت و چالاکی افزایش کارایی چشم گیری داشته است

تی 64 بی ام

تی ۶۴ بی ام

میزان حفاظت این نمونه در برابر مهمات خرج گود به ۱۳۰۰ م م ودر برابر مهمات انرژی جنبشی به ۷۰۰ م م افزایش یافته است.تی ۶۴ بی ام  در سال ۲۰۰۵ میلادی تحویل شده  و تا سال ۲۰۱۳ حدود ۳۰ عراده از این نسخه تحویل ارتش اکرایین شده است

همچنین اکرایین بر اساس شاسی این تانک (تی ۶۴ بازمانده  شوروی) چندین نفربر و خودروی شناسایی  مسلح همچون بی ام پی وی ۶۴، بی تی اروی -۶۴ بی ام پی تی ۶۴ را طراحی کرده است

تی ۶۴ رسما در سال ۱۹۶۷ وارد خدمت شد. این تانک از تمامی تانک های شوروی تا ان زمان پیشرفته تر بود .تی ۶۴ تانک گران  و پیچیده ای بود  در حالی که تی ۷۲ ساده تر و ارزانتر بود از این روی تی ۶۴ در تعداد بسیار کمی ساخته شد و تنها در شوروی به خدمت گرفته شد  و در کنار تی ۷۲ مورد استفاده قرار  گرفت این در حالی بود که تی ۶۴ تا زمان ورود به خدمت تی ۸۰ در خط مقدم ارتش سرخ بود. هنگامی که شوروی در افغانستان  درگیر بود تنها از  تانک های قدیمیتر  چون تی ۵۵ و تی ۶۲ استفاده شد و تانک های چون تی ۷۲ و تی ۸۰ و تی ۶۴ در اروپای شرقی مستقر باقی ماند.بعد از فروپاشی شوروی دست کم ۶۰۰۰ عراده تی ۶۴ در روسیه در خدمت بود که ان نیز در نبرد چچن استفاده نشد تا چچن شاهد حضور تی ۸۰ و تی ۷۲ باشد. سرانجام در سال ۲۰۱۰ تمامی تی ۶۴  ارتش روسیه از خدمت خارج شد .اکرایین که بعد از فروپاشی شوروی میزابان ۳۰۰۰ تی ۶۴ بود و خود نیز محل تولید تی ۶۴ است  و تی ۶۴ را تبدیل به اصلیترین تانک ارتش اکرایین شد.در سال ۲۰۱۴ با افزایش درگیری در داخل اکرایین هر دو طرف درگیری چه جدایی طلبان و چه حکومت  مرکزی اکرایین از  تی ۶۴ بی وی و بی ام بهره بردند. جدایی طلبان تعداد زیادی از این تانک (تی ۶۴ بی وی)را از روسیه دریافت کردند و اکرایین نیز در در گیری در دونباسک از تی ۶۴ بهره برد.تا کنون دست کم ۷۰ تی ۶۴ در درگیری ها مورد هدف قرار گرفته اند که از  این میان ۳ عراده تی ۶۴ بی ام بوده اند.

همچنین بعد از فروپاشی شوروی تی ۶۴ در برخی جمهوری های شوروی به  خدمت گرفته شد که میتوان از این میان به بولوی،قزاقستان ،مولداوی،ازبکستان و بلاروس اشاره  کرد که البته بلاروس انها را از خدمت خارج  کرده است. در سال ۲۰۱۴ میلادی دولت اکرایین دست به فروش ۵۰ تی ۶۴ بی وی -۱ به کنگو زد که این اولین صادرات تی ۶۴ در طول تاریخ این تانک  است

مشخصات تی ۶۴ بی

وزن:۴۲ تن

طول:۹٫۲ متر

ارتفاع:۲٫۱ متر

موتور: یک موتور چند سوخته ۵DTF 5 سیلندر ۷۰۰ اسب بخاری

رانش به وزن:۱۸٫۴ اسب بخار بر تن

بیشترین سرعت:۶۰ کیلومتر بر ساعت

برد:۵۰۰ کیلومتر بر ساعت

سلاح: یک توپ۱۲۵ م م با گلوله گذاری خودکار ۲ ای ۴۶ با ۲۸ گلوله

سلاح جانبی: یک مسلسل ۷٫۶۲ م م هماهنگ با برجک اصلی و یکی  مسلسل ۱۲٫۷ م م

 ترجمه:عبدالحمید تارخ

تی 64 بی وی

تی ۶۴ بی وی

40+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:

18 دیدگاه

  • درود.اقای تارخ چرا چرخ جاده تی۶۴کوچک و باریک است.بر خلاف تی۷۲٫تی۵۵٫و اینکه روسیه تعدادی تی۶۴به بشار اسد تحویل داده است.چه نمونه ای بوده.

  • باسلاماینکه میگویند فرمانده توان استفاده از مسلسل روی برجک رو از دورن تانک داره درسته توی ویکی انگلیسی هم بهش اشاره شده

  • سلام چرا نفربر بردلی خاشه با خودش حمل میکنه؟با موشک هدایت رادیویی چطور مقابله میکنند؟ زرهپوش های غربی ایا گیرنده اخطار قفل شدن این نوع موشک را دارند؟

      • خاشه به براده یا نوارهای فلزی باریکی گفته می‌شود که در آسمان رها شود و در رادار دشمن اختلال ایجاد کندخاشه معمولاً قطعات باریکی از آلومینیوم یا الیاف شیشه‌ای فلزدار است که به صورت ابری کوچک در آسمان رها می‌شود تا دشمن را از نظر هدف‌یابی فریب دهدhttps://fa.wikipedia.org/wiki/ام۲/ام۳_برادلی

  • سلام استاد.میشه یه مقاله در مورد زره های تان بگذارید(زره فولادی،ماژولار،کامپوزیتو…)

      • اینکه میشه قیمت تی ٩٠ اس ام من جایی نزدیک به ۶ میلیون شنیدم که گفته بودند بستگی به مدل نهایی تولید انبوه شده و مقدار سفارش ارتش روسیه خواهد داشتاستاد به نظرتون این مبلغ چقدر میتونه درست باشه