هواپیماهای ترابری و سوخت رسان

هواپیمای ترابری سی130 هرکولس

هواپیمای ترابری سی130 هرکولس

ارتش امریکا طی جنگ کره  از هواپیماهای ترابری پیستونی چون سی 119 و سی 47 بهره می برد که دارای  برد کم توان حمل بار و نفرات کم بودند از این رو در سال  1951 تنها یک سال بعد از اغاز جنگ کره ارتش امریکا خواهان هواپیما ترابری  جدید با توان حمل 92 مسافر،72 سرباز کاملا مسلح ویا 64 چتر باز شد که دارای محفظه باری با 12 متر طول ،2.7 متر ارتفاع  و 3 متر پهنا بود. این یک مناقصه جدید بود که شرکت های بسیاری از جمله بوئینگ، فیریجارد، لاکهید، نوروپ روپ و…. در ان شرکت کردند . همچنین از دیگر  نیاز مهم این طرح عبارت بود از توان نشست و برخواست در زمین های  نا اماده خاکی و همچنین دارا  بودن یک سطح شیب دار برای بارگیری  هر چیزی بدون نیاز به تجهیزات بارگیری بود.در نهایت  در اواخر همان سال از چنیدن شرکت ،شرکت  کننده در مناقصه تنها پنج شرکت در مناقصه  باقی ماند که انها نیز در مجموع ده طرح به نیروی  هوایی پیشنهاد دادند

طرح کمپانی لاکهید یک طرح چهار موتوره بود که از موتور توربوپراپ بهره می برد. موتور توربوپراپ در ان دوران به تازگی از موتور جت  مشتق شده بود و یک پدیده نوظهور بود.موتور توربوپراپ دارای  کارکردی مشابه موتور جت بود ولی به جای فن ملخ داشت. دور موتور همیشه ثابت بود و دسته گاز به جای افزایش قدرت  موتور به تنظیم زاویه ملخ ها می پرداخت که باعث افزایش و یا کاهش پس زنی امواج هوا می شد.

تیم طراحی لاکهید بر سر پروژه سی130 توسط ویلز هاوکینز رهبری می شد که یک پیشنهاد 130 صفحه ای برای نیروی هوایی از طرح   جدید که لاکهید ال 206 خوانده میشد اماده کرده بود.در ان زمان کلی جانسون طراح مشهور  لاکهید که هواپیماهای چون یو2/ اس ار 71 و اف104 را طراحی کرد با دیدن این طرح با ان مخالفت کرد و گفت اگر شما این طرح را به نیروی هوای نشان  دهید لاکهید نابود خواهد شد. در  نهایت این طرح بعد از کشمکش های زیادی در لاکهید  تصویب و به نیروی هوایی داده شد.اولین پرواز وای سی130 که ملقب به هرکولس شد در سال 1954 انجام شد که 61 دقیقه به طول کشید . خلبانی که طی ازمایشات با سی 130 پرواز کردن بشدت  ان را ستودند.

وای سی 130
وای سی 130

سی 130 ای

اولین نمونه تولیدی سی 130 نسخه A بود. این نسخه دارای ویژگی های بود که تمامی مدلها از ان پیروی  کردند شامل بال های  در بالا دارای  دو موتور توربوپراپ الیسون تی 56 (در این مدل نسخه ای-9 این موتور)در یزر هر بال  و درب بارگیری عقب بود که دارای  درب  شیب دار برای سوار کردن  تجهیزات مختلف بدون تجهیزات  بارگیری بود. در نسخه سی130 ای  هواپیما دارای موتوری با ملخ  سه پره بود و دارای  بینی شبیه وای سی130 بود کاملا پخ ولی در نسخه های بعدی همین مدل  با قرار دادن یک رادار در دماغه شکل بینی تغییر کرد .این نمونه در سال 1956 تحویل نیروی هوایی شد. در مجموع 219 فروند از این  مدل سفارش  داده شد و بر اساس این مدل دی سی 130 ای برای پرتاب  هواپیماهای بدون  سرنشین که زیر بال نصب می شد.

سی 130 بی
سی 130 بی

سه سال بعد در سال 1959 نسخه سی130 بی تحویل شد.این نسخه دارای  موتور ایلسون تی 56 ای 7  بود و از چهار پروانه  بهره می برد و دارای  سوخت بیشتری نیز بود. تعدادی  برای عمور اتش  نشانی  مجهز به لوله ریخت اب از درب عقب شدن و شش فروند نیز دارای  تجهیزات  گرفت ماهواره در اسمان شدند

سی 130 بی
سی 130 بی

تمامی نسخه  های ای/ بی  و دی همکنون بازنشسته شده اند.

سی 130 ایی(E). این نمونه نسخه دوربردتر سی 130 بی بود که دارای  حمل مخازن سوخت کمکی در زیر  بال خود در میان دو غلاف موتور بود و از موتور تی 56 ای7 بهره میبرد و همچنین دارای سامانه ناوبری جدیدتر و دارای  بالی کشیده تر و جایگاه بار درازتری بود. این نمونه در دهه 1960 شامل  ارتقائات  در ناحیه بال  به دلیل مشاهده  ترک و فرسودگی  در نهایت  بال شد که 300 پوند به وزن ان افزود. در دهه 1990 نیز به ژیرسکوپ حلقه لیزری و  سامانه ناوبری ارتقا یافته تجهیز شد. در سال 2005 به دلیل عمر بالای سی 130 ائی  ، نیروی هوایی شروع به بازنشسته  کردن این مدل کرد.

سی 130 ایی
سی 130 ایی

سی 130 اف:نسخه بر گرفته شده از سی 130 ایی که اولین بار با نام با نام ال سی 130 اف برای پشتبانی عملیات در قطب جنوب در سال 1960 ساخته شد.بر اساس همین  مدل 46 فروند  کی سی 130 اف برای سپاه تفنگدارن دریایی در نقش برابری و سوخت رسان  در حالی که مجهز  به غلاف سوخت رسانی شلنگی زیر هر بال بود تحویل شد.این مدل توان حمل 3600 گلون سوخت اضافی را در انبار بار خود داشت  که در صورت نیاز میشد تانک های سوخت  بخش بار را برداشت و به جای  ان نیرو و محموله سوار کرد. هفت فروند سی 130 اف نیز به عنوان هواپیمای ترابری تحویل نیروی هوایی شد.

سی 130 ج: نسخه  برگرفته شده از سی 130 اف تحویلی  در سال 1965 برای پشتیبانی  از زیر دریای های کلاس پلاریس . این نمونه توان حمل بار بیشتر  و همچنین سامانه ناوبری داپلر بود

سی 10 اچ:مشهور ترین نسخه سی 130 بر اساس سی 130 ایی ساخته شد.این مدل دارای موتور قویتر الیسون تی 56 ای تی 15 با توان 4300 اسب بخار بود.دارای سوخت بیشتر  بود و قابلیت اطمینان  پذیری و کارایی کلی بهتری در زمینه تعمیر و نگهداری داشت.این مدل درسال 1974 وارد خدمت شد و اخرین ان در سال 1996 تحویل نیروی هوایی شد و مشتقات بسیاری  نیز داشت.ارتقائات انجام شده طی یک دهه گذشته بر روی این هواپیما شامال کابین دیجیتال  هماهنگ با دوربین دید درشب و سیم کشی جدید باعث حفظ  این مدل در خدمت تا سال 2030 میلادی شده است.

هواپیمای ترابری سی130 هرکولس
سی 130 اچ

سی130 کا:نسخه صادراتی به انگلستان برای خدمت در ارتش انگلستان که نسخه بر گرفته شده از سی130 اچ-30 است که کشیده تر از نسخه  اچ بود و دارای  لوله سوختگیری هوایی  بر روی سر کابین بود.این نمونه در سال 2009 از خدمت خارج شد. سوپر هرکولس جایگزین انها شد

سی 130 کا
سی 130 کا

سی130جی سوپر هرکولس:سوپر  هرکولس طرحی جدید بر اساس سی 130  اچ ولی با تغییرات  بسیار برای ادامه  خدمت  و تولید هرکولس  در قرن جدید بود. از جمله تغییراتی سی 130 جی می توان به استفاده  از  موتور انگلیسی  رولز ریس ای ایی 2100 با توان 4637 اسب بخار که دارای شش ملخ کامپوریت بود و از نظر تعمیر و نگهدازی 40% هزینه کمتری نسبت به موتور الیسون داشت و نفر و زمان کمتری نیز نیاز داشت.همچنین کابین ارتقا یافته بود و مجهز به چهار نمایشگر چند کاره بزرگ رنگی شده است  که تمامی نشانگرها  انالوگ  در خود جا داده است همچنین  دو نمایشگر   جهت برنامه ریزی   پرواز در کنار خلبان در پنل وسط به این دو قرار دارد و هر دو از اچ یو دی در کابین بهره می برند. سامانه ارتباطی جدید مبنی بر جی پی اس از دیگر تغیرات سی 130 جی است. دارای سامانه  هشدار دهنده فروسرخ  ای ای ار 47  گیرنده اخطار رادار ای ال ار 56. سی 130 جی نسبت به دو مدل ایی و اچ دارای  40% خدمه کمتر جهت تعمیراتی و یا بارگیری،21% سرعت بیشتری،41% زمان مسافت نشست و برخواست کمتر است. ناوبر و یا مهندسی پرواز  در این نمونه حذف شده و همه کارها توسط خلبان و کمک خلبان  و رایانه انجام می شود.اولین پرواز این نمونه در سال 1996 انجام شد و درسال 1999 تحویل اغاز شد.نسخه کشیده تر سی130 جی با نام سی 130 جی -30  همکنون تنها  نسخه های در تولید هرکولس است  که البته مشتقات زیادی نیز دارند.

سی 130 جی سوپر هرکولس
سی 130 جی سوپر هرکولس

مشتقات نسخه  مختلف سی 130

سی130 دی: چندی فروند نسخه یا با تغییراتی به سی 130 دی تبدیل شدند که دارای  اسکی برای فرود  بر روی سطح یخی در الاسکا شده بود.به جای چرخ دارای اسکی های  بزرگی بود و توان حمل راکت کمکی برای  کمک به برخواستن  بود. این مدل بعدها با نسخه برگرفته از سی 130 اچ جایگزین شد.

ایی سی 130: چندین نسخه  از این مدل توسعه یافت  که شامل  ایی سی 130 ایی نسخه بر گرفته شده از سی 130 ایی به عنوان پست فرمانده ای جهت کنترول هوایی و زمینی  میدان نبرد توسط  سامانه های ارتباطی جهت فرمانده ای . این مدل در سال 2002 بازنشسته شد. همچنین نسخه  ای با کمی تغییرات از همین مدل برای گارد ملی توسعه یافت.

ایی سی 130 اچ:نسخه بر گرفته شده از سی130 اچ مجهز  به سامانه های ایجاد اختلال و یا استراغ سمع بر روی شبکه های رادیوی  دشمن . 14 فروند از  این نمونه ساخته شد.

ایی سی 130 جی: بر گرفته شده از سوپر هرکولس دارای تعداد زیادی انتن در سکان عمودی  با قابلیت رله  برنامه های   تلویزوین  و یا رادیویی  و  یا ایجاد اختلال  بر انها در جهت جنگ روانی

ایی سی130 جی
ایی سی130 جی

اچ سی 130: نسخه جهت عملیات جستجو و نجات و با برد افزایش یافته و توان سوخت گیری  و سوخت رسانی  هوایی  به بالگرد های جستجو و نجات . این نمونه برای نجات نیروی های خودی در خاک دشمن چه به صورت  انفرادی و یا با کمک بالگرد های جستجو  و نجات وارد  عمل می شوند و همچنین برای پشتیبانی از نیروی ویژه مورد بهره برداری قرار میگرد.چندین نمونه از این مدل توسعه یافتند که شامل نسخه اچ سی 130  پی و جی بر اساس نسخه های پی و جی ترابری مجهز به دوربین دید شبانه  برای پرواز شبانه و توان سوخترسانی هوایی،اچ سی 130 اچ بر اساس سی 130 اچ برای گارد ساحلی  برای انجام عملیات جستجو و نجات بر فراز شمال اقیانوس  ارام،اچ سی 130 جی  برگرفته شده از سی130جی سوپر هرکولس  با توان سوختگیری به بالگرد و هواپیمای   که گارد ملی 6 فروند و نیروی هوایی در دراز مدت 78 فروند ان را به خدمت خواهد گرفت

اچ سی 130
اچ سی 130

کی سی130:نسخه سوخت رسانی  سی130 که در دهه1960 اولین بار توسط سپاه تفنگ دار دریایی سفارش  داده شد.تقریبا  تمامی مدلها دارای نسخه سوخت رسانی  هوایی بودند .کی سی 130 بی که 6 فروند ان ساخته شد، کی سی 130 اف که 46 فروند از ان  ساخته شد،کی سی 130 اچ که 33 فروند از ان ساخته شد،کی سی 130 ار که 14 از ان ساخته شد،کی سی 130 تی که 28 فروند از  ان ساخته شد و سی 130 جی که 42 فروند تاکنون از ان ساخته شده ولی سفارشات  بیشتری دارد.

کی سی130 جی جدید ترین نسخه  سوخت رسان سوپر هرکولس توان حمل بیش از 253 هزار لیتر سوخت را دار و دارای  دو جایگاه (یکی زیر هر بال)به روش  شلنگی برای رساندن  1321 لیتر در دقیقه سوخت از هر جایگاه است.تفنگدارن دریایی کی سی 130 جی را جایگزین کی سی 130 اچ کرده اند و با اضافه  کردن یک سامانه دید حرارتی و نشان گذاری لیزری از نوع ای ای کیو 30 توان شلیک موشک  هدایت لیزری هلفایر و یا گریفین را به کی سی130 داده اند تا بتوان از ان به عنوان یک سکوی اتش بر ضد نیرو های تروریستی و چریکی استفاده کرد.تمامی مدل های سوخت رسان هرکولس را میتوان با برداشتن  مخازن سوخت ریلی درون بدنه به عنوان هواپیما حمل بار استفاده کرد.

کی سی 130 جی
کی سی 130 جی

ال سی 130: نسخه عملیاتی در قطب سی 130 که شامل دو مدل ال سی 130 اف و ال سی 130 ار است و دارای  اسکی زیر چرخ با قابلیت برداشتن انها و راکت کمکی برای برخواست سریع. این مدلها همچنان در خدمت هستند

ام سی 130 کامبت تالون :نسخه برای  انجام عملیات ویژه و پشتیبانی از نیروی ویژه است .چندین مدل از این هواپیما توسعه یافت که شامل ام سی 130 ای،ام سی 130 اچ ، ام سی 130 پی ، ام سی 130 دبیلو  و ام سی 130 جی  . نسخه ام سی 130 ایی که در دهه 1960 توسعه یافت  و در ویتنام نیز حضور  داشت دارای  سامانه دید حرارتی برای پرواز  شبانه و رادار ناوبری ای پی کیو 115 که در دماغه ان قرار داشت  و به دلیل دماغه بزرگش قابل تشخیص با تمام مدلها است.این رادار توان تعقیب و عوارض  زمین  و نقشه برداری  از سطح  زمین را داشت. یک دهه بعد این سامانه با ای پی کیو 122 تعویض  شد که دارای  دقت بیشتری در تشخیص عوارض  زمین داشت . بعدها طی ارتقائات مختلف   سامانه  هشدار دهنده رادار و جنگ الکترونیک بارها ارتقا یافتند.این نسخه در ویتنام  عملیاتهای ویژه بسیاری را انجام داد

ام سی 130 اچ:نسخه بر گرفته از سی130 اچ که درسال 1988   عملیاتی شد و دارای  رادار و سامانه های ناوبری  پیجیده تری بود.این نمونه در عراق و افغانستان  در کنار نیروی های دلتا  عملیاتی  های زیادی انجام داد.

ام سی 130 پی
ام سی 130 پی

ام سی 130 دبلیو: نسخه که در اواخر دهه 1990 وارد خدمت شد و در دارای رادار  اب و هوا  و یکی دوربین دید حرارتی در دماغه بود . در سال 2009 طی ارتقائات  تعداد از  انها مجهز به یک توپ 30 م م بوش مستر  و یک دوربین دید حرارتی اضافه در کنار بدنه سمت راست  (زیر توپ 30 م م) شدند و همچنین مجهز به پد های  برای حمل و شلیک موشک گرفین  شدند این اقدام به صورت موقت برای جایگزینی  برخی از نسخه های قدیمی  ای سی 130 انجام شد  و در سال 2012 برای اولین بار با تسلیحات  خود بر ضد طالبان در افغانستان  وارد عمل شد

ام سی 130 جی: نسخه بر اساس سوپر هرکولس مجهز به رادار اب و هوا در دماغه و همچنین   یک سامانه دید حرارتی در زیر دماغه و توان حمل دو مخزن سوخت زیر هر بال . این نسخه جایگزین  نسخه های قدیمی  سی130 ایی توسعه یافته است.

ام سی 130 جی
ام سی 130 جی

دبیلو سی 130. نسخه تحقیقات اب و هوایی با تجهیزات  در این زمینه  سه نسخه دبلیو سی 130 بی/ اچ  و جی از ان توسعه یافتند.

AC-130: برای اشنایی با  این نسخه اینجا را کلیک کنید

 

 

مشخصات C130 هرکولس در مدل H
تولید کننده امریکا، لاکهید مارتین
تعداد خدمه پنج نفر برای هرکولس و  سه خدمه برای سوپر هرکولس
طول و ارتفاع 29.08 متر و 11.6 متر
وزن خالی 34400 کیلوگرم
بیشترین سرعت 592کیلومتر در ساعت برای هرکولس و 671 کیلومتر بر ساعت برای سوپر هرکولس
برد برد با 11.2 تن محموله 4000 کیلومتر و 8300 کیلومتر بدون محموله
سقف پرواز 7000 متر برای هرکولس و 8612 برای سوپر هرکولس
موتور چهار دستگاه موتور توربوپراپ  الیسون تی56-ای-15 با توان 4590 اسب بخار در هرکولس و چهار دستگاه موتور توبو پراپ رولز رویس  ای ئی 2100 با توان 4637 اسب بخار
رادار ندارد
تسلیحات توان حمل تا 92 سرباز  یا 74 تخت برانکار و در مجموع 20000 کیلوگرم بار
تعداد تولید شده و قیمت تولید برای مدل جدید J ادامه دارد ولی 2262 فروند از هرکولس تا سال 2006 میلادی ساخته شده و 350  فروند سوپر هرکولس تا سال 2013  ، قیمت برای هر فروند 62 میلیون به سال 2008 میلادی برای نسخه C130J سوپر هرکولس

گرداوری:عبدالحمید تارخ

 

کابین سی 130 اچ
کابین سی 130 اچ
کابین سی130 جی
کابین سی130 جی

سی 130 هرکولس در 69 ارتش  جهان به عنوان پر کاربردترین هواپیما ترابری جهان مورد استفاده است . در مجموع 2300 فروند هرکولس  و بیش از 400 هرکولس ساخته شده است

تعداد موجودی ارتش امریکا و برخی از ارتش  های منطقه

کشور مدل تعداد
امریکا، نیروی هوایی سی130 اچ 260
امریکا، نیروی هوایی ای سی 130 اچ،یو،دبیلو 8/17/12 (16 فروند نسخه جی جیاگزین نسخه اچ خواهد شد)
امریکا، نیروی هوایی سی 130 جی سوپر هرکولس 89 فروند(129 فروند دیگر دریافت خواهد شد
امریکا، نیروی هوایی ایی سی 130 اچ/جی 14/7
امریکا، نیروی هوایی اچ سی 130 ان/پی /جی 10/23/2 (37 فروند سی 130 جی در نهایت جایگزین نسخه ان و پی می شد
امریکا، نیروی هوایی ال سی 130 10
امریکا، نیروی هوایی ام سی 130 اچ/پی و جی 20/27/4(37 فروند ام سی 130 جی جایگزین نسخه های اچ و پی می شود)
امریکا، نیروی هوایی دبلیو سی 130 10
امریکا ، گارد ملی اچ سی 130بی / اچ/جی 5/22/6 (با سی 130جی جایگزین خواهد شد)
امریکا، تفنگداران دریایی کی سی 130 اف/ار/تی /جی 5/2/28/46
امریکا، نیروی دریایی سی 130 تی 10

ارتش های  خاورمیانه

کشور مدل تعداد
عراق اچ/جی 3/6
ایران ایی و اچ 45
اسرائیل ایی/اچ/جی/ کی سی 130 اچ 5/6/1/4
اردن اچ /ایی 5/6
کویت کی سی130 جی 3
عمان اچ/جی 3/3
قطر جی-30 4
عربستان ایی/اچ،کی سی 130 اچ 30 فروند از دو مدل ایی و اچ/7
عربستان جی/کی سی 130 جی 20/5

نوشته های مشابه

بستن