در این مقاله   سه  بالگرد  تهاجمی شامل لانگ بو اپاچی، میل ۲۸ ان و کاموف ۵۲ را با هم قیاس   میکنیم ولی قبل ان یک چیز را بگویم

بالگرد  مانند تانک و  جنگنده نیست .. بالگردهای تهاجمی  یک سری ویژگی ها باید داشته باشد  تا در میدان نبرد  موثر بیفتد  که هر سه  بالگرد مورد نظر این ویژگی ها را دارند فقط مهم سطح فناوری انها است.  اینجانب  علاقه داشتم  در این قیاس بالگرد ویپر یا همان نسخه ارتقا یافته کبرا را هم بیاورم ولی بعدها به ان هم خواهیم پرداخت

اپاچی در دهه ۱۹۷۰  توسعه یافت و در دهه ۱۹۸۰ وارد خدمت شد. هدف از ساخت ان جایگزین بالگرد کبرا در خدمت نیروی زمینی  امریکا بود . بالگرد جدید مجهز به موشک  هدایت لیزری هلفایر شد که برای این بالگرد ساخته شده بود و هدف ان جایگزین   تاو بود. بالگرد جدید زره پوش تر  بود و دارای  توان  رزم  شبانه بود و موشک  هلفایر توان اتش  در فاصله دور تر از موشک تاو  را می داد  و سامانه  اتش از همان اول  توان کشف اهداف در شب و تعقیب خودکار هدف را برای نابودی انها را  با موشک هلفایر داشت . زمانی که اپاچی وارد خدمت شد تبدیل  به معیاری برای ارزشیابی تمامی بالگردهای بعد از خود شد به شکلی که مسئول شرکت بوئینگ سازنده این بالگرد جمله جالب دارد  . او می‌گوید” نیاز  نیست برای اپاچی تبلیغ  کنیم باید بنشینیم  در مورد جنبه های مختلف ان بحث کنیم”

برای اشنایی با اپاچی اینجا را کلیک کنید

0902182

میل ۲۸ در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت و یک دهه بعد در دهه ۱۹۹۰ وارد خدمت شد اگرچه به شکل رسمی و فراگیر  تا سال ۲۰۱۰ در خدمت نبود. در واقع توسعه این بالگرد بسیار به درازا  کشید و تولید ان بسیار محدود بود و به شکل عملیاتی  برای خدمت فراگیر در سال ۲۰۱۰  وارد خدمت شد اگرچه از سال ۱۹۹۳ تعداد محدود از این بالگرد در خدمت بود. میل ۲۸ برای جایگزینی  بالگرد موفق میل ۲۴ امد. در ساخت میل ۲۸ کمپانی میل تا حد زیادی از  تفکر قبلی خود که در بالگرد میل ۲۴  استفاده  شده بود دست کشید .  میل ۲۴ بالگرد سری ولی سنگین  و با چالاکی کم و حجم اتش بالا بود . این بالگرد دارای  تاکتیک پرواز در ارتفاع پایین بود و با سرعت روی سر دشمن ظاهر شده و حجم زیادی سلاح را روی سر دشمن فرو می ریخت . ولی میل۲۸  بالگردی چالاکتر، کوچکتر  بود و بیشتر برای شلیک از مسافت دورتر ساخته شده بود. فلسفه ای که شبیه فلسفه طراحی بالگردی چون اپاچی بود

برای اشنایی با میل ۲۸ اینجا را کلیک کنید

1855712

کاموف ۵۲ بر اساس کاموف۵۰ ساخته شد. کاموف  ۵۰ رقیب میل ۲۸ در رقابت جایگزینی  میل ۲۴ بود ولی در نهایت  در مرحله اول میل ۲۸ پیروز شد ولی کاموف بیکار ننشست  و با ارتقاء کاموف۵۰ و افزودن یک خدمه   دیگر  نسخه دو  خدمه  کاموف ۵۲ را ساخت و نیروی هوایی روسیه راضی شد این بالگرد را خریداری کند و در نهایت هر دو وارد خدمت شدند(میل۲۸ و کاموف۵۲). کاموف ۵۲ در سال ۱۹۹۷ پرواز  کرد  و در سال ۲۰۱۰ وارد خدمت شد  ( تا پیش از سال ۲۰۰۹ که اولین دسته  سفارشی  میل۲۸ تحویل  نیروی هوایی روسیه شود  فقط  ۱۳ فروند از این بالگرد تولید شده بود..فروپاشی شوروی و عدم رضایت  از نسخه نخست میل ۲۸ به دلیل نداشتن  کارایی در رزم شبانه به دلیل کارایی پایین در شب باعث به درازاکشیدن تولید عملیاتی این بالگرد شد )

برای اشنایی با کاموف ۵۲ اینجا را کلیک کنید

1884057

 جالب اینکه اپاچی به شکل کامل جایگزین کبرا شد ولی میل ۲۸ و کاموف ۵۲ به صورت کامل   جایگزین میل۲۴  نشدند زیرا حتی ارتش روسیه نیز نسخ های پیشرفته میل ۳۵ ام را نیز در کنار   این دو سفارش داد

 میل ۲۸ و اپاچی هر دو دارای ترکیب  دو خدمه در پشت سر هم هستند که افسر اسلحه در جلو و  خلبان در عقب است . این ترکیب را اولین بار کبرا به کار برد .  در اپاچی دید هر دو خدمه  بیشتر است و هر دو خدمه دید بهتری رو به بیرون دارد ولی  میل۲۸ دید بسیار کمتر   است به شکلی که خدمه به سختی  زیر بالگرد میبینند  بخشی از ان به دلیل  دو صفحه زرهی دو طرف بالگرد است  که باعث دید کمتر رو به بیرون شده است  که خود هم ویژگی مثبت است و هم منفی. ولی کاموف۵۲ دارای دو خدمه در کنار هم است. در واقع کاموف ۵۰ دارای یک خدمه بود . کاموف تلاش کرده با  افزودن بسیاری از سامانه های پیشرفته  یک هواپیما چون میگ۲۹ تا سوخو۲۵ تی ام   یکی از خدمه را کاهش دهد  و بالگرد کاموف ۵۰  تک سرنشینه باشد  ولی  در ارزیابی های  های ارتش روسیه در چچن  مشخص شد یک خدمه نمی تواند در حالی که در حال پرواز ایستای بر فراز زمین  است ، هم بالگرد را هدایت کند، هم میدان جنگ را دید بزند، اهداف را مشخص کند، اولویت بندی کند، هدف  انتخاب کند، دست به نشانگیری بزند و همزمان  اطرف  بالگرد را نیز  برای مشخص کردن تهدیدات  بر ضد  بالگرد دید بزند از این رو کاموف۵۰ رقابت را به میل ۲۸ باخت

ولی کاموف دست به توسعه  نسخه دو سرنشینه  زد. کاموف  دو خدمه در کنار هم را انتخاب کرد این انتخاب خوبی خود را دارد برای نمونه ارتباط دو خدمه بسیار بهتر  است ولی بدی ها  خود را دارد. دو خدمه کنار هم یعنی دید بسیار کمتر  و برای نمونه هر کدام از دو خدمه یک طرف را اصلا دید ندارند. شاید برای یک جنگنده مثل سوخو۲۴ ویا اف۱۱۱ خیلی مهم نباشد ولی برای بالگرد  خیلی مهم است زیرا افسر اسلحه  بالگردهای چون اپاچی و میل ۲۸ به خوبی دو طرف را میتوانند بدون نیاز به تجهیزات خاصی ببیند و با یک حرکت  سر همه چیز را رسد کنند ولی افسر اسلحه  کاموف  وابسته به سامانه های اپتیک برای دید در دو طرف بالگرد است . این نکته منفی است که کاموف به خاطر ان چند بار قربانی ارزیابی های نظامی شده است

جالب اینکه  روسها در دهه ۱۹۷۰ در نخستین نمونه بالگرد میل ۲۴ هایند ترکیب  دو خدمه کنار هم را  استفاده کردند ولی به دلیل دید کم به سرعت این روش را کنار  گذاشتند و  خدمه را به سبک کبرا پشت سر هم قرار دادند. کاموف ۵۲ دارای صندلی پرتاب شونده است. این صندلی پرتاب شونده با جدا شدن ملخ ها از میله اصلی  به طرف بالا پرتاب می شوند .  البته چندین پیش نمونه در دهه گذشته ساخته شد که دارای صندلی پرتاب شونده هستند و جالب تا کنون دو حادثه برای  کاموف ۵۲ و ۵۰ پیش امده که خدمه کشته شده اند

در این بخش اپاچی دید بهتری دارد ، میل ۲۸ در جایگاه بعدی است و کاموف امتیاز زیادی نمی گیرد

کابین کاموف 52

کابین کاموف ۵۲

در تصویر به خوبی میتوان دید بخش زیادی از درب کابین را شیشه تشکیل داده که دید را افزایش میدهد

در تصویر به خوبی میتوان دید بخش زیادی از درب کابین را شیشه تشکیل داده که دید را افزایش میدهد

درب کابین میل 28.. بخش کوچکی از درب که خود کوچک است شیشه است

درب کابین میل ۲۸٫٫ بخش کوچکی از درب که خود کوچک است شیشه است

در زمینه الکترونیک درون کابین

اپاچی از همان نسخه اولیه در دهه ۱۹۸۰ دارای  دو  نمایشگرهای چند کاره تک رنگ بود  و خلبان مجهز به اچ یو دی ویا همان نمایشگر سر بالای بود. لانگ بو اپاچی دارای  سه  نمایشگر رنگی  قابل برنامه ریز در هر دو کابین بود و هر دو خدمه دارای  اچ یو دی هستند. همچنین هر دو خلبان دارای یک چشمی هستند که جلوی چشمان انها قرار می گرند و اطلاعات پرواز را برای انها به نمایش میگذارد . چشمی خلبان که در جلوی چشم سمت راست  قرار میگیرد و  تصاویر سامانه دید حرارتی  در بالای دماغه را به ان نشان میدهد که برای پرواز شبانه به کار می رود ولی این چشمی  میتواند  تصاویر سامانه نشان گذار لیزری درون دماغه را نیز به خلبان نشان دهد. افسر اسلحه نیز در درون چشمی خود تصاویر   نشان گذار لیزری را می تواند  ببیند . این چشمی  از امتیازات  نسخه های ارتقا یافته اپاچی و لانگ بو اپاچی است که دو بالگرد روسی ندارند. همچنین اچ یو دی هر دو  خدمه در نسخه  های ارتقا یافته  اپاچی و البته نسخه تولیدی  لانگ بو اپاچی  توان نمایش  تصاویر غلاف نشان گذاری لیزری دارد. این نمونه اچ یو دی ها  در  بلاک های اخر اف۱۶ و  اف۱۵ ایی استریک ایگل و جنگندهای نوین  اروپای و امریکا نصب شده  ولی دو بالگرد روسی چنین امکانی را ندارد و تصاویر غلاف در درون نمایشگر  درون کابین به نمایش در می اید(در جنگنده های روسی هم چنین اچ یو دی وجود ندارد که تصویر غلاف روی ان به نمایش در اید و تنها برخی از نسخه های سوخو۳۰ که دارای اچ یو دی ساخت تالس فرانسه هستند چنین توانی را را دارند )

میل ۲۸ در نسخه اولیه واقعا  کابین بد ترکیبی  دست کم در برابر اپاچی داشت که تنها در کابین افسر اسلحه یک نمایشگر تک  رنگ معمولی  مانند  میگ۲۹ ای داشت ولی در نسخه تولید دو نمایشگر رنگی در دو کابین قرار داده شد و خلبان نیز دارای  اچ یو دی میگ۲۹ اس است

کاموف ۵۲ کابین دیجتالتری دارد .  این  کابین دارای شش نمایشگر رنگی قابل برنامه ریز است و البته تنها خلبان دارای اچ یووی دی است(داشتن هفت نمایشگر برتری انچانی ایجاد نمی کند  زیرا دو خدمه کاموف  کنار هم قرار دارند و این هفت نمایشگر متعلق به هر دو نفر است) . این اچ یو دی  روی سوخو۳۰ نیز نصب شده است .

هردو نسخه میل ۲۸ و کاموف ۵۲ دارای نمایشگرهای  فرانسوی تولید تحت امتیاز  در روسیه هستند و نمایشگرهای انها نیز قابلیت برنامه ریز دارد

در بخش کابین به دلیل داشتن چشمی روی کلاه  هر خلبان ، اچ یو دی بسیار پیشرفته تر ،  لانگ بو اپاچی  مقام اول را دارد و بعد از ان کاموف ۵۲ است ولی واقعا میل۲۸ جنگی  به دل نمی زند(حتی در قیاس با تایگر ویا ای ۱۲۹ ترکی)

چشمی خلبان اپاچی

چشمی خلبان اپاچی

کابین جلو لانگ بو اپاچی

کابین جلو لانگ بو اپاچی

کابین عقب لانگ بو اپاچی

کابین عقب لانگ بو اپاچی

کابین میل 28 ان

کابین میل ۲۸ ان

کاموف 52

کاموف ۵۲

 در زمینه  دیگر موارد الکترونیک

 اپاچی اولین بالگردی بود که دارای سامانه نشان گذار لیزری بود . این سامانه در دماغه نصب شده بود  و توان دید حرارتی داشت تا در شب نیز هر هدفی را کشف کند. توپ با سامانه  دید حرارتی هماهنگ بود تا افسر اسلحه  بتوان با توپ در شب نیز به طرف هر  هدفی اتش کند .یکی از نکات  مثبت اپاچی داشتن یک سامانه دید حرارتی جدا برای خلبان (البته افسر اسلحه هم میتواند از ان بهره ببرد) است و این سامانه در بالای  سامانه نشان گذار  و دید حرارتی افسر اسلحه  نصب شده  و متحرک بوده و دو طرف را پوشش میدهد. این سامانه به چشمی  کلاه خلبان وصل است و خلبان به هر طرف نگاه کند این سامانه نیز به همان طرف برگشته و خلبان در شب میتواند  جلو و دو طرف را ببیند   این ویژگی  را دو بالگرد روسی ندارند

 میل ۲۸ دارای  دو سامانه در جلوی  بدنه است. یکی به شکل یک گوی در  زیر دماغه  است این سامانه برای پرواز  شبانه ساخته شده  و تصاویر ان برای کابین  خلبان به نمایش  در می اید  ولی  بر روی نمایشگر و نه بر روی  کلاه ولی قابلیت چرخش را به کمک سیوچی درون کابین دارد . این سامانه توان پرواز  شبانه را می دهد . این سامانه  همان کارایی  سامانه  اپاچی را دارد ولی خوب   انعطاف پذیری  سامانه اپاچی را که تنها با حرکت سر به طرفین  می چرخد  و دید وسیعی را به خلبان می دهد را  ندارد. همچنین میل ۲۸ در زیر  بدنه در جلو بالگرد دارای یک سامانه نشانگیر  برای موشک های هدایت رادیوی ویخر است. این سامانه با دید حرارتی برای هدفگیری و هدایت موشک  ای تی ۹ به کار می رود . اگرچه این سامانه نشان گذار لیزری دارد ولی میل ۲۸ فعلا سلاح هدایت  لیزری ندارد .

کاموف ۵۲ دارای یک سامانه دید حرارتی و نشان گذار لیزری زیر دماغه است که تصاویر  ان برای خلبان و افسر اسلحه  روی نمایشگر استفاده می شود. در واقع بر خلاف میل ۲۸ و اپاچی که  برای نشان گیری  و  پرواز شبانه دو  سامانه جدا  دارند، کاموف۵۲ فقط یک سامانه دید حرارتی  دارد که استفاده مشترک از ان سخت است  زیرا  زمانی که افسر اسلحه میخواهد در شب با ان دست به نشان گذاری  لیزری بزند خلبان نمی تواند  برای ناوبری از ان استفاده کند . البته از انجایی که خلبان کاموف ۵۲ مجهز به دوربین دید در شب است  نیاز کمتری دارد ولی دوربین دید در شب  قابلیت  کمتری نسبت به سامانه  دید حرارتی دارد زیرا برد و دقت ان کم است

جالب اینکه در چندین  پیش نمونه کاموف ۵۲ در زیر دماغه یک سامانه دیده حرارتی مستقل قرار داشت ولی در نسخه تولید برداشته شد

 هر سه بالگرد توان  استفاده از دوربین دید شبانه را دارند اگرچه واقعا اپاچی نیازی به ان ندارد دست کم در قیاس  با میل ۲۸ و کاموف ۵۲(از جمله کاموف)

در این بخش باز اپاچی به دلیل سامانه دید حرارتی خلبان به دلیل کارکرد اسان  جلو تر است و بعد از میل ۲۸ و کاموف ۵۲(جالب اینکه بالگرد چینی زد-۱۹ هم سامانه ای مشابه سامانه ناوبری شبانه اپاچی دارد)

هر سه بالگرد دارای  هشدار دهنده راداری، پرتاب کننده فلر و چف، اختلالگر فروسرخ  و هشدار دهنده لیزری هستند. البته  در یک بخش باز کمی اپاچی جلو است . در خروجی موتور اپاچی،  با ترکیب  هوایی سرد و با خروجی گرم موتور تلاش شده تا قفل موشک  حرارتی را روی خروجی موتور  کاهش دهد و همچنین خروجی  به شکلی طراحی شده که کمتر امواج فروسرخ  را  انتشار دهد  . در میل ۲۸ خروجی به شکل زاویه بسته به طرف پایین داده شده  تا از دو طرف قفل روی ان سخت باشد ولی باز   مخفی کاری ان کمتر است و در  کاموف ۵۲ نیز هر دو خروجی به دو طرف  و بالا داده شده تا بالچه ها  تا حدی از انها در برابر دید مستقیم  موشک های حرارتی  از روی زمین   محافظت کند  ولی باز اپاچی به دلیل ترکیب هوای سرد با گاز خروجی  و همچنین داشتن سرامیک برای جذب  گرما   در این زمینه برتر است

با دایره قرمز سامانه ناوبری شبانه(در تصویر با حرکت سر خلبان کابین جلو چرخیده است ) و فلش سامانه نشان گذار لیزری

با دایره قرمز سامانه ناوبری شبانه(در تصویر با حرکت سر خلبان کابین جلو چرخیده است .. روی کلاه خلبان کابین جلو چشمی برای دیدن تصاویر این سامانه مشخص است ) و فلش سامانه نشان گذار لیزری

با دایره قرمز سامانه دید حرارتی خلبان و با فلش قرمز سامانه نشانه گیری موشک اتکا

با دایره قرمز سامانه دید حرارتی خلبان و با فلش قرمز سامانه نشانه گیری موشک اتکا

در تصویر سامانه نشان گذار لیزری و دید حرارتی کاموف 52 با دایره مشخص شده است

در تصویر سامانه نشان گذار لیزری و دید حرارتی کاموف ۵۲ با دایره مشخص شده است

و اما رادار

 اولین بار این لانگ بو اپاچی بود که با داشتن  رادار میلی موجی روی توپی ملخ این باب را باز کرد. رادار میلی  موجی از تجارب نبرد خلیج فارس ۱ است  زمانی که به دلیل گرد خاک زیاد موشک های هدایت لیزری هلفایر کارایی پایینی از خود نشان دادند  و همچنین  به دلیل  اینکه باز در  محیط یک دست و هم رنگ صحرا ناوبری  برای سامانه دید حرارتی ویا دوربین دید در شب بسیار سخت بود  امریکای ها   بر روی لانگ بو اپاچی رادار میلی موجی نصب کردند. این رادار  نتنها توان هدایت موشک رادار میلی موجی را دارد که در هر اب و هوای و شب و روز کارایی بالای دارد بلکه در ناوبری  نیز بسیار  موثر است

اپاچی دارای راداری میلی موجی ای پی جی ۷۸ است. این رادار قابل جدا شدن است و تنها زمانی که نیاز باشد روی بالگرد نصب می شود  . این رادار میلی موجی دارای  برد بیش از ۳۰ کیلومتر برای  کشف اهداف بزرگ مثل ساختمان ها  و پلها است و برد ان بر ضد یک تانک  حدود ۱۵ کیلومتر  است   و می تواند  ۱۲۹ هدف را کشف و با ۱۶ هدف در یک زمان درگیر شود.  این رادار توان پرواز در بدترین شرایط  اب و هوایی را به بالگرد می دهد و تصاویر   دو بعدی این رادار در نمایشگر های کابین  قابل دیدن است

 رادار میل ۲۸  دارای رادار no-25  الماز ۲۸ است. این رادار نیز بر روی توپی ملخ نصب میشود و قابل جدا شدن است . این رادار می توان یک هدف بزرگ مثل  یک پل را از ۳۲ کیلومتر و یک تانک را از ۱۲ کیلومتر کشف  کند. اگرچه از کم کیف عملیاتی بودن این رادار اطلاعی  در دست نیست ولی قرار است نسخه هدایت  میلی موجی موشک  ای تی ۹ تا سال ۲۰۱۶ برای  این رادار عملیاتی شود.

کاموف ۵۲ دارای  رادار میلی موجی در دماغه از نوع اف اچ ۰۱  با برد کشف  ۲۵ کیلومتر و کشف یک تانک در ۱۲ کیلومتری و توان درگیر  همزمان  با ۲۰ هدف در  در دماغه که البته تنها روبروی بالگرد را پوشش میدهد به جای سامانه اپتیکی شکوال در کاموف ۵۰  . این رادار توان کامل رزم شبانه را به این بالگرد میدهد

در این بخش میل ۲۸ و اپاچی بسیار بهم  نزدیک هستند  اگرچه برد  رادار اپاچی بیشتر است ولی هر دو بهم نزدیک هستند. البته رادار اپاچی می تواند ۱۲۸  هدف را کشف کند  این میزان برای  رادار میل ۲۸ ، ۶۰  هدف است  که این مسئله در رویاروی با یک نیروی زرهی مکانیزه بزرگ  ویا تعداد زیادی خودرو محدودیت های  ایجاد میکند ولی در کل این دو رادار روی کاغذ به هم نزدیک  هستند

ولی رادار کاموف ۵۲ اگرچه از نظر برد و کارایی  مشابه دو بالگرد  دیگر است ولی یک حسن و یک عیب دارد. حسن ان این است که این رادار در دماغه ثابت است با بالگرد  تولید می شود همیشه همراه ان  است  ولی عیب بزرگی هم دارد این رادار تنها زاویه ۱۲۰ درجه جلو را پوش میدهد و مانند دو رادار دیگر ۳۶۰ درجه را پوشش نمیدهد.  خوب از یک جهت تنها نیاز به پوشش جلو یعنی میدان نبرد است ولی در بسیاری از موارد نیز پوشش ۳۶۰ درجه به کار می ادی از جمله برای نقشه برداری از منطقه  ویا زیر نظر  داشتن دشمن که به  خلبان اجازه میدهد به هر سمتی پرواز  کند و رادار پوشش کامل دارد. از طرفی میل و اپاچی میتوانند از پشت موانع زمینی مثل یک ساختمان تپه کوه درخت  و…. رادار خود را بالا اورده و بدون در معرض اتش گرفتن کل بالگرد منطقه پشت مانع را دید بزنند این قابلیت را کاموف ندارد. در کل بالگرد چینی زد ۱۹  دارای رادار رای ملخ است  ولی  تی ۱۲۹ ترکها و ویپر از یک رادار  زیر بال بهره میبرد ولی نظر میاید رادار روی توپی  ملخ محبوبیت بیشتر دارد

 در زمینه  رادار اپاچی  در زمینه کارایی کلی رادار جلوتر از  میل ۲۸ است و بعد  از ان کاموف ۵۲ به دلیل  محدودیت دید رادار  قرار دارد اگرچه از نظر کارایی کلی رادار در برد و دقت با میل ۲۸ فرقی ندارد

البته  در اخرین نسخه  اپاچی ای همان AH-64E قرار است رادار ارایه فازی  جای رادار فعلی را بگیرد. این رادار چند برابر برد بیشتری دارد ولی هنوز جزئیات  از ان فاش نشده است. کاموف ۵۲ نیز دارای  نسخه ای دریایی با نام کاموف ۵۲ کا است که دارای یک رادار ژوک ام ایی ارایه فازی است این رادار از قرار معلوم همان رادار نصب شده روی میگ۳۵ است که یک رادار ارایه فازی است. این رادار به این بالگرد توان کشف و درگیر با  شناورهای دشمن را میدهد و میتواند موشک  ضد کشتی خا ۳۵ را نیز با ان شلیک کند. البته این نسخه  نمونه دریایی است و نه نسخه ای برای عملیات  بر روی زمین

از طرفی اپاچی قابلیت  های دارد که دو بالگرد روسی ندارند مانند خط ارتباط داده که با کمک ان میتوان تصاویر  سامانه های اپتیکی و رادار را به دیگر واحدها ارسال کرد و در نسخه AH-64E  توان هدایت یک پهپاد از کابین جلو وجود دارد. در این روش کابین جلو با کمک یک پهپاد اهداف را یافته  انها را مشاهده کرد و به اهدافی که اولویت دارند حمله میکند  این قابلیتی است که دو بالگرد روسی ندارند

در کل در زمینه الکترونیک اپاچی در مجموع به دلیل سامانه های اپتیکی بهتر، رادار با قابلیت بهتر و توانایی های ویژه شبکه محور برتر از دو بالگرد  دیگر است

( در  سال ۲۰۰۵ میلادی کاموف نسخه اولیه کاموف ۵۲ را با یک رادار روی توپی ملخ  و یک سامانه نشان گذار لیزری  روی سقف کابین به نمایش گذاشت . این نسخه  تولید نشد و نسخه تولید دارای رادار در دماغه  و سامانه نشان گذاری لیزری زیر دماغه شد. البته احتمال دارد در صورت سفارش این رادار برای مشتری روی ملخ نصب شود)

لانگ بو اپاچی و رادار روی توپی ملخ

لانگ بو اپاچی و رادار روی توپی ملخ

میل28 و رادار روی توپی ملخ

میل۲۸ و رادار روی توپی ملخ

دماغه کاموف 52 و رادار

دماغه کاموف ۵۲ و رادار

دماغه کاموف 52 و رادار

دماغه کاموف ۵۲ و رادار

تصویری از کاموف به نمایش در امده در سال 2005 با یک رادار روی توپی ملخ

تصویری از کاموف به نمایش در امده در سال ۲۰۰۵ با یک رادار روی توپی ملخ

موتور

اپاچی و لانگ بو اپاچی از  دو موتور توربوشفت  جنرال الکترونیک تی ۷۰۰ – جی ایی -۷۰۱ بهره میبرند. این موتور بسیار مشهور است و روی سوپر کبرا و وایپر، ونوم، بلک هاوک  و چند بالگرد  دیگر نصب است.این بالگرد ۱۸۹۰ اسب بخار قدرت دارد  و بعد از نبرد در خلج فارس ۱ ارتقائاتی  روی این موتور برای تحمل  هوایی گرم روی ان انجام شد

 دو بالگرد روسی  از دو موتور کیلمو تی وی ۳-۱۱۷  بهره می برند این موتور روی تمامی بالگردهای روسی از انوع میل و کاموف  طی ۴۰ سال گذشته نصب  شده است . این موتور  در دو نسخه مختلف روی این دو بالگرد نصب است . نسخه نصب شده  روی کاموف ۵۲ دارای  قدرت ۲۵۰۰ اسب بخار است  و نسخه  نصب شده روی میل ۲۸ دارای  قدرت ۲۱۰۰ اسب بخار است . نسخه نصب شده  روی کاموف ۵۲ از نمونه  وی کا ۲۵۰۰   این موتور است که برای اب و هوای گرم  ساخته شده است

  در این بحث از نظر قدرت موتور دو بالگرد روسی از اپاچی برتر هستند  ولی البته دست کم اپاچی یک تن سبکتر از  دو بالگرد روسی است از  این رو این اختلاف  قدرت موتور   کمتر شده است. موتور روسی راحت تعمیر می شود اگرچه مصرف سوخت ان بالاتر و عمر ان ۳۰% کمتر از  موتور امریکایی است

زره

خوب دید عمومی این است که بالگرد روسی زره پوش تر است. شاید این مسئله به قیاس بین یو اچ۱ هیویی و میل۸ و کبرا با میل ۲۴ بر می گردد ولی اپاچی اینچنین نیست. امریکا تجربه   نبرد کبرا را  در ویتنام داشتند که صدها فروند  از انها از دست رفت و در طراحی اپاچی  زره پوش بودن بالگرد رعایت شد

اپاچی  دارای  مقاومت در برابر اتش توپ ۲۰  در زیر بدنه و بخشهای از دو طرف بدنه  است اگرچه برخی نقاط در برابر اتش مسلسل ۱۲٫۷ م م مقاومت دارد  و شیشه کابین تا ۱۲٫۷ م م گلوله را دفع میکند . این میزان برای میل ۲۸  مشابه است با این تفاوت که بخشهای زرهی بیشتر دارد برای نمونه دو طرف بالگرد به غیر از پنجرها تا ۲۰ م م مقاومت دارد  و کاموف  ۵۲ نیز  میزان مقاومت  مشابه ای دارد ولی باز  سطح پوشش زرهی کمتر ای میل ۲۸ است. ملخ هر سه بالگرد تا کالیبر  ۳۰ م م مقاومت دارد (در  اپاچی ۲۳ م م است در لانگ بو ۳۰ م م)

در این بخش میل۲۸ زره بیشتری دارد  زیرا سطوح زره پوش شده ان بیشتر از و ملخ ها در برابر کالیبر  ۳۰ م م نیز مقاومت لازم را دارند و در جایگاه بعد کاموف ۵۲ و اپاچی قرار دارند

از طرفی اپاچی و میل ۲۸ دارای ملخ متعارف هستند ولی کاموف ۵۲ دارای دو ملخ روی هم می باشد . این دو ملخ روی هم امتیاز  مانند پایداری   بیشتر  و کوتاه شدن طول بالگرد دارد و از طرفی   به دلیل نداشتن ملخ دم اسیب پذیری کمتری دارد  ولی پیچیدگی  و هزینه تعمیراتی بیشتری دارد

تسلیحات

جنگ افزار ثابت  اپاچی توپ ۳۰ م م ان ۲۳۰ با سرعت اتش ۶۵۰ گلوله بر دقیقه  است. این توپ که خشاب ۱۲۰۰ گلوله ای حمل می کند . این توپ می تواند مهمات های انفجار قوی ویا انرژی  جنبشی را  حمل کند و گلوله انرژی جنبشی ان توان نفوذ در ۷۰ م م زره را در ۱۰۰۰ متری دارد. این توپ دارای  برد موثر ۱۵۰۰ متر و بیشترین برد ۴۵۰۰ متر است. توپ دارای  زاویه حرکت ۱۰۰ درجه به طرفین و ، ۱۱ درجه بالا و ۶۰ درجه به پایین  است.این توپ توسط  توسط سامانه دید حرارتی در جلو بالگرد توسط افسر اسلحه کنترل  می شود  و می تواند شب تاریک به راحتی  تا برد ۲۰۰۰ نیز  سربازان دشمن را ببیند و به طرف  ان اتش کند.

سلاح ثابت میل ۲۸ توپ تک لوله ۳۰ م م متحرک ۲ ای ۴۲ است که ۳۰۰ گلوله حمل میکند .توپ گلوله های ۳۰ م م با پوکه های ۱۶۵ م م شلیک میکند . این توپ با سرعت اتش  ۳۰۰ تا ۹۰۰ گلوله بر دقیقه  همان توپی است که بر روی نفر بر زرهی   بی ام پی ۲  و برخی دیگر از خودرو های زرهی شوروی و روسیه نصب شده است و برد موثر ان ۲۵۰۰ متر است. توپ از دو مخزن  فشنگ ۱۵۰ گلوله ای دو طرف  توپ بهره می برد و میتواند انوع مهمات های اچ ایی و یا انروژی جنبشی  را برای درگیر با اهداف سبک و زرهی حمل و شلیک میکند . مهمات انرژی جنبشی شلیک شده از این توپ دارای میزان نفوذ در ۵۵م م زره ۶۰ درجه در ۱۰۰۰ متر است. توپ متحرک است و به سامانه دید حرارتی در دماغه متصل است و با چرخش ان  می چرخد. زاویه چرخش توپ ۱۱۰ در جه در راستای افق و ۱۳ درجه به بالا  و ۴۰ درجه به پایین است.

سلاح ثابت  کاموف ۵۰ یک توپ ۳۰ م م ۲ ای ۴۲ است . این توپ بر روی نفربر بی ام پی۲ و بالگرد های میل ۲۸ نیز نصب شده است.این توپ دارای  سرعت اتش ۳۵۰ تا ۵۵۰ بر دقیقه است. این  توپ میتواند انواع مهمات های انفجاری و یا انرژی جنبشی ضد زره را شلیک کند. توپ دارای خزانه ۴۶۰ گلوله یا است  و دارای تحرک است اگرچه تحرک ان بسیار  کم است.این توپ که درسمت راست  بدنه زیر ان نصب شده است توان تحرک -۲ و +۹ به صورت افقی و +۳  و -۳۷ به صورت عمودی است . ما بقی تحرک توپ را باید با   چرخش بالگرد  پوشش داد

خوب مشخص است توپ اپاچی  برتر است. این توپ  با  میزان مهمات که ۱۲۰۰ گلوله است و  عملا حدود ۴ برابر  میل۲۸  و دو برابر توپ کاموف  گلوله حمل میکند و در زمینه  توان نفوذ توان نفوذ بیشتری دارد ، میل ۲۸ در جایگاه دوم و کاموف ۵۲ به دلیل تحرک کم توپ در جایگاه اخر است. تحرک پایین توپ کاموف۵۲ یک امتیاز  بزرگ منفی است زیرا توپ متحرک برای یک بالگرد  بسیار مهم است

تصویری از محل قرار گیری توپ 30 م م کاموف که محدودیت بسیاری برای ان ایجاد کرده است

تصویری از محل قرار گیری توپ ۳۰ م م کاموف که محدودیت بسیاری برای ان ایجاد کرده است

 اپاچی  راکت ۷۰ م م هایدرا را در لانچر  ۱۹ تایی حمل میکند. دو بالگرد روسی دو غلاف راکت  ۸۰ م م در لانچر های ۲۰ تایی حمل  میکند. راکت ۸۰ م م بزرگتر است  و  نسخه های که مجهز  به کلاهک  ضد زره دارند دست کم  ۴۰% بیشتر از  نسخه ضد زره هایدرا نفوذ دارند   در این بخش برتری با دو بالگرد روسی است اگرچه وظیفه این راکتها درگیر با نیروی پیاده و خودرو ها است. البته یک مسئله دیگر نیز است و ان در دستراس بودن و عملیاتی بودن نسخه هدایت لیزری راکت ۷۰ م م هایدرای آمریکایی است ولی روسها برای راکت ۸۰ م م خود چنین مهمات هدایت شونده ای ندارند . مشخصا داشتن ۳۸ راکت هدایت لیزری کم توان تر بهتر از ۴۰ راکت بدون هدایت پرتوانتر است

سلاح ضد تانک اپاچی موشک هلفایر است سلاحی که برای این بالگرد طراحی شده است . هلفیار اولین موشک ضد تانک مافوق صوت جهان و اولین موشک هدایت لیزری ضد تانک است که تا ۸۰۰۰ متر برد و توان  نفوذ  در ۱۲۰۰ م م  زره بسته به مدل را دارد . هیچ تانکی همکنون نمی تواند در برابر اتش هلفایر  مقاومت  کند الا که سیستم دفاع فعال داشته  باشد   و موشک را قبل از برخورد هدف قرار دهد(هلفایر به دلیل شکل پرواز از بالا روی سر هدف فرود می اید که اثر پذیری ان را افزایش می دهد). هلفایر  دارای کلاهک   ۹ کیلوگرمی است و اپاچی بسته به لود میتواند ۸ تا ۱۶ موشک حمل کند. لانگ بو اپاچی  توان هدایت موشک  میلی موجی لانگ بو هلفایر را نیز دارد . این موشک  را میتوان با لیزر ویا امواج رادار هدایت کرد و تا ۱۲۰۰۰ متر برد دارد

سلاح اصلی ضد زره میل ۲۸ موشک ضد تانک  ۹ ام ۱۲۰ اتکا که ای تی ۹ نامیده می شود می باشد. این موشک موشک هدایت رادیویی است و نه لیزری. موشک اتکا نسخه ارتقا یافته موشک اشتروم است . موشک اتکا موشک هدایت نیم خودکار است  یعنی مانند  موشک ضد تانک تاو هدایت می  شود با این تفاوت که فرامین  هدایت به جای سیم  با امواج رادیویی به موشک منتقل می شود.  این موشک ۶۰۰۰ متر برد و  دارای  کلاهک ۷٫۴ کیلوگرمی است  و میتواند تا ۱۰۰۰ م م زره نفوذ  کند. نسخه های با برد ۸۰۰۰ متر نیز در دستراس است

موشک ضد تانک کاموف ۵۲ موشک ضد تانک  هدایت لیزری ویخر است. ویخر اولین موشک ضد   تانک لیزری ساخت شوروی و رقیب موشک هلفایر است. این موشک  دارای برد ۸ تا ۱۰ کیلومتر و کلاهک ۸ تا ۱۲ کیلومتر بسته به مدل است و میتواند در ۱۰۰۰ م م زره نفوذ کند. البته کاموف توان  شلیک موشک اتکا را نیز دارد

موشک اتکا که از میل پرتاب می شود  یک امتیاز دارد اینکه چون لیزری در کار نیست از این رو هشدار دهنده لیزری  خودروی زرهی متوجه  قفل لیزری روی انها نمی شود از این رو موشک بدون هشدار به هدف برخورد میکند ولی چندین  عیب هم دارد   تنها موشک توسط بالگردی که شلیک میشود قابل هدایت است و همچنین نمی توان موشک را علیه  هدفی شلیک کرد که در دید مستقیم  نیست. ولی  دو عیب  بزرگ ان یکی  اسیب پذیری در برابر جنگ الکترونیک به واسطه استفاده  از امواج هدایت رادیویی برای هدایت است  و دوم اسیب پذیری  در برابر اختلالگر های فروسرخ  است. سایت هدایت موشک اتکا مانند تاو با تعقیب  شعله ناشی از  خروجی  موشک ویا یا چراغ زنونی که پشت موشک نصب شده، موشک را به طرف هدف هدایت میکند از این رو سامانه  اختلالگر فروسرخ  بر روی این موشک میتواند ایجاد اختلال کند(مثل داستان  همین اختلالگرکه جدید روی تجهیزات ارتش سوریه نصب کرده اند  که روی تاو در سوریه ایجاد اختلال میکند)

دو بالگرد دیگر یعنی  اپاچی و کاموف ۵۲  می توانند موشک را شلیک و توسط یک واحد دیگر با نشان گذار لیزری موشک هدایت شوند از این رو هدفی را که انها نمی بینند  ولی واحد دیگر در تیر راس دارد را میتوان شکار  کرد  ولی خوب موشک لیزری هدف را هشیار میکند اگرچه هلفایر  و چه ویخر این قابلیت را دارند که موشک شلیک شود  و تنها در اخرین لحظه  نشان گذار روی هدف قرار بگیرد تا زمان واکنش هدف نیز کم شود.

در کل اگر بخواهیم امتیاز بدهیم  هلفایر برتر است به سه  دلیل ، ۱- توان نفوذ بیشتر .۲- دارای بودن سامانه هدایت میلی موجی .نسخه هدایت میلی موجی را میتواند در هر شرایطی اب هوایی استفاده کرد ولی موشک هدایت لیزری را در اب هوایی بد نمی توان استفاده کرد  زیرا باران برف مه و یا طوفان گرد خاک مانع رسیدن لیزر به هدف می شود

در جایگاه بعدی ویخر است که تنها مشکلش در برابر هلفایر نداشتن نسخه  میلی موجی و کلاهک کوچکتر است و اتکا نیز به دلیل اختلال پذیر بودن نمره بالای نمی گیرد

احتمال دارد در اینده روی میل ۲۸  موشک خارزانیتما نصب شود که دارای سامانه هدایت میلی موجی و لیزری است(البته دو نسخه با دو سیستم هدایت دارد) ولی همکنون سلاح  اصلی این بالگرد موشک  اتکا است.. از ین رو برخلاف لانگ  بو اپاچی که میتواند از رادار خود برای هدایت موشک ضد تانک میلی موجی استفاده کند ، دو بالگرد روسی به دلیل نداشتن این نوع موشک چنین توانی ندارند

هر سه بالگرد برای  دفاع از خود در رزم هوایی در برابر بالگرهای دیگر موشک های هوا به هوای حمل میکند که در اصل پدافندی بودند. اپاچی میتواند در نوک  هر بالچه تا دو در مجموع چهار  استینگر و  دو بالگرد روس می توانند   در جایگاه زیر بال که محل موشک ضد تانک است تا ۱۲ موشک ایگلا را حمل  کنند ولی ترکیب واقعی برای  میل ۲۸  روسی این است  که در یک سمت تا شش ایگلا و در  یک سمت تا شش و یا هشت موشک ضد تانک حمل کنند ولی کاموف به دلیل داشتن سه جایگاه زیر هر بالچه میتواند شش ایگلا، ۱۲ موشک ضد تانک و دو راکت انداز حمل کند

ارایش جنگی

در مرحله اول اینچنین بگویم که از نظر سرعت هر سه بالگرد تقریبا  مشابه هم هستند حالا  کمی بالا و پایین خیلی فرق نمیکند   بالگرد که ماشین مسابقه نیست و قرار نیست مسابقه بگذارد

در زمینه ارایش جنگی بالگرد های روسی برتر هستند . میل ۲۸ میتواند در یک پرواز به غیر از توپ ، تا ۴۰ راکت ۸۰ م م در دو لانچر ویا ۱۶ موشک ضد تانک اتکا را حمل کند ، کاموف ۵۲ نیز میتواند  تا ۱۲ موشک ضد تانک ویخر  و دو لانچر راکت ۸۰ م م حمل کند این میزان برای اپاچی دو لانچر راکت  ۷۰ م م با ۳۸ راکت و هشت موشک هلفایر  است .از این رو بالگرد های روسی تسلیحات بیشتری حمل میکند اگرچه اگر این این  معادله موشک رزم هوایی وارد شود فرق دارد.

ارایش جنگی اپاچی دو راکت انداز 70 م م و هشت هلفایر

ارایش جنگی اپاچی دو راکت انداز ۷۰ م م و هشت هلفایر

ارایش جنگی میل 16 موشک اتکا و دو راکت انداز 80 م م

ارایش جنگی میل
۱۶ موشک اتکا و دو راکت انداز ۸۰ م م

ارایش جنگی کاموف 52 12 موشک ویخر و دو راکت 80 م م

ارایش جنگی کاموف ۵۲
۱۲ موشک ویخر و دو راکت ۸۰ م م

 وسیله جعبه شکلی که زیر بال کاموف است و میل هم میتواند ان را حمل کند ... محفظه ای برای حمل بار مانند وسایل خدمه ویا بالگرد ویا حتی تداروکات است

وسیله جعبه شکلی که زیر بال کاموف است و میل هم میتواند ان را حمل کند … محفظه ای برای حمل بار مانند وسایل خدمه ویا بالگرد ویا حتی تداروکات است

تصویر از محل قرار گیری توپ 30 م م میل 28 . در کاموف و اپاچی توپ زیر بدنه است و زاویه گردش بالای دارد

تصویر از محل قرار گیری توپ ۳۰ م م میل ۲۸ . در کاموف و اپاچی توپ زیر بدنه است و زاویه گردش بالای دارد

برد عملیاتی  میل ۲۸ عدد ۴۵۰ کیلومتر و شعاع پروازی ان ۲۰۰ کیلومتر است ، این میزان برای اپاچی  ۴۸۰ کیلومتر و شعاع رزمی ۴۵۰ کیلومتر  و بیش از ۵۳۰ کیلومتر  شعاع رزمی  برای کاموف ۵۲ است.برد انتقالی  این سه به ترتیب با بیشترین سوخت داخلی و خارجی   ۱۱۰۰ کیلومتر، ۱۹۰۰ کیلومتر و ۱۱۶۰ کیلومتر است

از این رو اپاچی از میل ۲۸شعاع رزمی  بیشتری دارد ولی با کاموف تقریبا برابر است

در این مقاله یک چیز مشخص است کلا در قیاس  تسلیحات غربی با روسی یک چیز مشخص است و ان نیز این مورد است که اپاچی  از نظر الکترونیک از دو بالگرد روسی برتر است.. البته به همان میزان گرانتر اپاچی بسته به مدل بین ۲۰ تا ۳۵ میلیون دلار  قیمت دارد این رقم برای دو بالگرد روسی ۱۵ تا ۲۰ میلیون دلار است .

اپاچی از نظر  الکترونیکی  از همه زمینه ها،  توپ  و موشک  ضد تانک   و عمر موتور برتر بود ولی میل ۲۸ از نظر زره  و میزان سلاح قابل حمل  و کاموف نیز لنگان  لنگان به همراه  میل ۲۸ امد. کاموف مشکلاتی  چون دو خدمه  در کنار هم که دید را محدود میکند ، توپ  متحرک  با  تحرک کمی  و  هزینه عنملیاتی بیشتری دارد  ولی از نظر الکترونیک برتری های بر میل ۲۸ دارد

در کل هر سه خوبند  …ولی سه  مسئله است که بد نیست به ان توجه کنید

  • اپاچی در سال ۱۹۸۶ وارد خدمت شد تا کنون ۲۰۰۰ فروند ان ساخته شده است و در ۱۵ ارتش جهان وارد خدمت شده است دو بالگرد روسی اگرچه به فاصله چند سال از اپاچی پرواز کردند ( البته کاموف ۵۰ چنین بود کاموف ۵۲ یک دهه بعد پرواز کرد) ولی عملا بیش  از ۲۰ سال بعد به صورت گسترده وارد خدمت شدند و تا کنون کمتر از ۲۰۰ فروند از هر دو  ساخته شده و مشتریان انها  محدود است  . کاموف ۵۲ در مصر  انهم برای عملیات روی ناو میسترال و میل ۲۸ در عراق و الجزیره  به خدمت گرفته شده است و  جالب اینکه با وجود این دو بالگرد روس در  بازار در همین  مدت پاکستان، برزیل، اذربایجان و ونزوئلا میل ۳۵ ام را انتخاب کردند و میل ۲۸ و کاموف ۵۲ در رقابت برای به خدمت گرفته شدن  با اپاچی و ویپر  و تی ۱۲۹ در هند، پاکستان، کره جنوبی  و ترکیه شکست خوردند
  • اپاچی با وجود اینکه سالها پیش وارد خدمت شد دست  کم در نسخه لانگ بو اپاچی  که انهم دست کم ده سال قبل از دو بالگرد روسی وارد خدمت شد باز از نظر الکترونیک بسیار برتر از دو بالگرد روسی است  و ویژگی ها دارد که اصلا دو بالگرد روسی ندارند
  • همان طور که در اول مقاله گفته شد قیاس بالگرد مانند قیاس تانک و یا هواپیما نیست … بالگرد های رزمی باید یک سری ویژگی ها مانند  سلاح مناسب، سامانه های الکترونیک مناسب و توان تعمیر و نگهداری راحت ، توان پرواز شبانه و رزم شبانه را داشته باشند   تا واقعا به کار ایند و هر سه این بالگردها دارند فقط کیفیت  و کمیت ان کم زیاد دارد

اپاچی یک بالگرد کامل و بی عیب نقص است نمی توان  روی ان هیچ ایرادی گذاشت ، حتی در این قیاس  برخی از ایراداتی   که روی میل ۲۸ گذاشته شد نه به دلیل عیب میل۲۸ بلکه به دلیل  کامل بودن اپاچی است ولی خوب کاموف محدودیت بیشتری دارد ولی هر سلاحی اسیب پذیر است  تا کنون چندین اپاچی طی حمله امریکا به عراق و افغانستان و یا حمله عربستان و یمن از دست  رفته و همچنین چندین  میل ۲۸ و میل ۳۵ ام نیز در نبرد با داعش  سرنگون شده است(هر دو بالگرد در خدمت عراق هستند و در جبهه عراق سرنگون شده اند ) زیرا بالگرد به دلیل اینکه  بسیار در معرض اتش زمینی  دشمن است و در میدان جنگ در ارتفاع دستراسی  پدافند هوایی کوتاه برد پرواز میکند مستعد سرنگونی است ولی ارزش انها غیر قابل انکار است

 اپاچی برای نمونه  با نابود کردن ۵۰۰ تانک عراقی و در مجموع ۲۰۰۰ خودرو و تانک در جنگ اول خلیج فارس  یک رکورد بی نظری برای خود ثبت کرد و نشان  داد که یک بالگرد رزمی چه قابلیت های  دارد کما اینکه کبرا در جنگ ایران و عراق و یا هایند در افغانستان  نیز  کارایی بالگرد تهاجمی  را به خوبی نشان دادند

مشخصات

نام لانگ بو اپاچی میل۲۸ ان کاموف ۵۲
طول ۱۷٫۷۳ متر ۱۷٫۹۱ متر ۱۴٫۵  متر
بلندی ۳٫۸۷ متر ۳٫۸۳ متر ۴٫۹۵ متر
وزن خالی ۵۱۶۵ کیلوگرم ۷۸۹۰ کیلوگرم ۷۷۰۰ کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن ۱۰۴۳۳ کیلوگرم ۱۰۵۰۰ کیلوگرم ۱۱۹۰۰ کیلوگرم
موتور دو دستگاه موتور جنرال الکترونیک  تی ۷۰۰-جی ایی-۷۰۱ دو دستگاه تی وی۳- ۱۱۷ دو دستگاه موتور وی کا ۲۵۰۰
توان هر موتور ۱۸۹۰ اسب بخار ۲۱۰۰ اسب بخار ۲۵۰۰ اسب بخار
بیشترین سرعت ۳۶۵ کیلومتر بر ساعت ۳۲۴ کیلومتر بر ساعت ۳۱۰  کیلومتر بر ساعت
سرعت کروز ۲۶۵ کیلومتر بر ساعت ۲۶۵ کیلومتر بر ساعت ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت
برد انتقالی ۱۹۰۰ کیلومتر ۱۱۰۰ کیلومتر ۱۲۰۰ کیلومتر
شعاع رزمی ۴۸۰ کیلومتر ۲۸۰ کیلومتر ۵۲۰ کیلومتر
تسلیحات توپ ۳۰ م م متحرک راکت ۷۰ م م و  هشت موشک  هلفایر توپ ۳۰ م م متحرک ، راکت ۸۰  م م و  ۱۶ تا موشک  اتکا توپ ۳۰ م م متحرک راکت ۸۰  م م و  ۱۲  موشک  ویخر ویا اتکا
رادار دارد دارد دارد
موشک لیزری دارد ندارد دارد
موشک میلی موجی دارد ندارد ندارد
موشک هدایت نیم خودکار ندارد دارد دارد

گرداوری:عبدالحمید تارخ

65+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar

101 دیدگاه

  • با سلام به استاد تارخ منظورم گرمای موتور جنگنده است و استفاده مکرر در سوخت گیری هوایی عمر موتور را کاهش نمی دهد؟ پس موشک سوخت جامد چطوریه؟ با تشکر

    • نویسنده

      عمر موتور به شکل استاندارد مشخص است و گرما و یا پس سوز تاثری در ان ندارد و از طرفی سوختگیری فشاری به خلبان وارد نمیکند
      موشک یک بار مصرف است سوخت جامد قابل قطع شدن نیست

  • با سلام به استاد تارخ گرامی۱- لطفا عکسی از این سه بالگرد در هنگام سوخت گیری هوایی در کانال بزارید؟۲-استاد آیا سوخت گیری هوایی در جنگنده ها به موتور فشار وارد نمی کنند؟ چرا در نسل های نوین هواپیما به سراغ بهسازی سوتت نمی روند مثل موشک با سوخت جامد یا سوخت های با کیفیت سوخت بالا؟؟

    • نویسنده

      سلام این بالگردها هیچ کدام توان سوختگیری هوایی ندارند
      خیر چه فشاری؟
      سوخت جامد؟ اصلا چنین سوختی وجود ندارد که روی هواپیما نصب شود

  • عجب استاد توجیه شدم واقعا که در بحث  نظامی نمی توان سطحی نگریست و عمیق باید توجه کرد نسخه جدید میل ۲۸ کی رونمایی می شود عمو پوتین شاد بشه ممنون از پاسخگویی شما 

  • با سلام دوباره به استاد آیا وجود دو رادار در میل ۲۸ یکی در دماغه ویکی در توپی ملخ دلیلی داشته و در آپاچی همچین ترکیبی وجود ندارد؟ در واقع میل ۲۸ بیشتر رقیب آپاچی و کاموف رقیب ویپر است؟ 

    • نویسنده

      رادار دماغه میل۲۸ رادار ناوبری است …. اپاچی برای این کار از سامانه دید حرارتی استفاده میکند دلیل ان هم این بود که روسها تا مدتها فناوری نسل دوم دید حرارتی نداشتند از رادار ناوبری استفاده میکردند

  • با سلام به استاد گرامی ۱_بالگرد های روسی میل ۲۸ یوبی هر دو خلبان می توانند هلی کوپتر را هدایت کنند؟   کاموف۵۲ نیز دارای ۳ ارابه است که می توانند ۲ خلبان هدایت را بدست بگیرند؟ در آپاچی این ویژگی وجود دارد؟۲_همچنین کاموف دارای ۶ جایگاه است که ۲ جایگاه راکت انداز ها ۸۰ م م ۲ جایگاه ۱۲ویخر یک جایگاه ۶ ایگلا و یک جایگاه موشک kh-29 یا ار-۷۳ می باشد؟یا میل ۲۸ ۱۶ اتکا و ۲ راکت انداز یا ۸ اتکا ۶ایگلا و ۲ راکت انداز مز باشد؟ که آپاچی توانایی حمل ای تعداد سلاح را ندارد؟ در میل ۲۸ محلی برای ۲ نفر به جز خلبان وجود دارد ؟که اگر هلی کوپتری دچار سانحه شود یک هلی کوپتر پشتیبانی آتش کند و هلی کوپتر دیگر ۲ خلبان را نجات دهد؟ اما اگر آپاچی دچار سانحه شود یک بالگرد پشتیبانی و تیم ویژه نجات با پشتیبانی اعزام شود که وقت بیشتری صرف می شود؟ وهزینه و خطر بیشتری دارد؟در کل روس ها بالگرد با حجم آتش بالا موتور قوی می خواهن  اما آمریکایی ها هلی کوپتری سریع با حجم آتش متعارف و الکترونیک بالا می خواهند و بستگی به دکترین نظامی آن ها وضع می شود؟ در جنگ ایران و عراق مشاهده شد که بالگردهای کبرا به علت زره کم و حجم آتش کمتر نسبت به حجم آتش بالا هایند اما تحرک کمتر و زره بیشتر آن قربان می شدند اما در صورت عدم حضوربالگرد عراق زرهی عراق آسیب پذیر بودند؟ و بالعکس هایند ها با حمل بمب های شیمیایی به نیروی زمینی آسیب وارد می کردند که کبرا توانا آن را نداشت؟

    • نویسنده

      سلام
      تمامی بالگردهای دو سرنشینه دارای سامانه هدایت از دو کابین هستند ولی معمولا کابین جلو سامانه های ساده تری دارد
      مورد دوم هم اشاره شده در مقاله من متوجه نشدم مشکل چیست؟
      جای که برای میل ۲۸ برای دو نفر است برای نیروی ویزه و یا نجات دهنده خلبان نیست و هرگز هم چنین کاربردی نداشته بیشتر برای حمل زخمی در شرایطی است که بالگرد دیگری در منطقه نباشد
      تمامی بالگردها توان حمل سلاح شیمیایی را دارند ولی اینکه مثلا کبرا و اپاچی حمل نمیکنند دلیل بر این نیست که نمیتوانند این انتخاب ارتش سازنده بوده
      در مورد قیاسی هم که بین هایند و کبرا کریدد اگرچه زره کمتری دارد ولی بدون شک حجم اتشش هم که بالا است بیشتر فانتزی است ..مثلا هایند ایا توان ضد زرهی مشابه کبرا را دارد که میتواند تا هشت تاو را حمل کند ؟ تنها نسخه های جدید هایند تعداد کافی و موشک مناسب ضد تانک را دارند ولی نسخه های ارتش عراق معمولا حتی موشک ضد تانک هم نداشتند…همچنین توپ ۲۰ م م گاتیلنگ کبرا بسیار قویتر توپ ۱۲٫۷ م م هایند و یا توپ ثابت ۳۰ م م برخی هایند ها است زیرا توپ کبرا متحرک بود
      مورد بعد اختلاف فناوری هم است
      زمانی که کبرا موشک هدایت سیمی نیم خودکار حمل میکرد هایند موشک هدایت رادویی در خط دید کاربر، زمانی که اپاچی موشک لیزری حمل میکرد میل های روسی موشک هدایت نیم خودکار و الانک که موشک هدایت میلی موجی حمل میکنند بالگرد های روسی لیزری … یک خط عقب بودند

  • با سلام استاد تارخ ۱-آیا می توان در شرایط اضطراری مثلا جنگ روی بالگرد های کاموف یا ویپر رادار توپی ملخی نصب کرد؟۲-آیا علت نصب رادار روی دماغه در کاموف یا ویپر در نوک بالچه به دلیل وجود ارتعاش در رادار توپی ملخی است؟ یا دلایل دیگری دارد؟۳-در بالگرد ویپر ۱سامانه دید حرارتی وجود دارد؟ و خلبان فاقد دید حرارتی است؟ آیا دچار  مشکل نمی شود؟و از دوربین دید در شب استفاده می کند؟ ۴-آیا توپ ثابت که بر روی هلی کوپتر های مثل کاموف یا یوروکاپتر های آلمانی است؟ برد بیشتر و لگد کمتری دارد و تعمیر آن آسان تر است؟با تشکر

    • نویسنده

      سلام
      تا زمانی که محل رادار تعبیه نشود نمی شود رادار روی ملخ حمل کرد
      نه دیلیلش ارتعاش نسیت حتی کاموف هم نسخه ازمایشی با رادار روی توپی داشت
      در ویپر خیر سامانه دید حرارتی برای خلبان ندارد و این انتخاب سازنده بود. ضعف است ولی خوب نه انقدر که بگویم کار تمام است
      توپ ثابت برد بیشتری ندارد ولی تا حدی تعمیر راحت تری دارد

  • بحث کردن با آدمی مثل شما با این دیدگاه یکطرفه و کج و معوج هیچ فایده ای نداره و من وقتی قیاسهای تابلوی شمارو میخونم به هر موردی که میرسم زور زدن شما در جهت بردن کفه ی ترازو به نفع سلاح غربی و مخصوصا امریکایی رو که میبینم با شلیک خنده جواب میدم حمید جان. امیدوارم روزی برسه که لااقل کمی به روح علمی در این مباحث نزدیک بشی. با تشکر

    • نویسنده

      سلام شما بحث بکن دلیل علمی بیاور بعد این حرفهارا در مورد من بزن ….هیج دلیل فنی و علمی نیاورده می ای میگوید من کج میفهمم…تنها زمانی افرادی مثل شما دوست عزیز راضی میشوید که بگم بله میل۸ برتری کامل بر اپاچی دارد. برای خواندن این گونه مقالات به سایت باشگاه خبرنگاران جوان رجوع کنید

  • درود . اقا تارخ . موشک هایی که اپاچی توسط رادار میلی موجی هدایت میکنه در برابر جنگال به مشکل نمیخوره؟؟

  • سلام استاد لطفا مثل مقاله ده تانک برتر دنیا مقاله های ده هلیکوپتر برتر تهاجمی و ده جنگنده برتر رو هم کار کنید تقریبا روی سه تای اول اجماع هست ولی روی بقیه …  با تشکر

  • سلام آقای تارخ آیا هلی کوپتر میل ۲۸ و کاموف ۵۲ و همچنین جنگنده سوخو۳۰ و۳۵ وپکفا دارای چشمی کلاه خلبانی است  و آیا در روسیه موشکی مثل هلفایر وجود دارد یا در دست توسعه است؟تشکر فراوان

    • نویسنده

      سلام والا غیر بالگرد اپاچی من روی بالگرد های چینی چشمی روی کلاح خلبان دیدم …مشابه هلفایر موشک ویخر

  • سلام آقای تارخ ببخشید مزاحم میشم چرا در این مقاله از ah-1z viper به جز اول مقاله دیگر صحبتی نکردید ؟

  • درود.مجله نواور شماره ۱۱۶ انتشار اردیبهشت ۱۳۹۳٫نوشته هلیکوپتر طوفان۲هلیکوپتر ملی هست و چند عکس از مراحل مونتاژ و ساخت بدنه در اصفهان گذاشته.نوشته مهترین ویژگی سیستم الکترونیکی و اپتیکی ان است.دوربین تصویر برداری برد بلند.دستگاه FLIRیا جلونگر فروسرخ.برای هدف گیری در شب.هدف گذار لیزری امکان استفاده از موشک جدید ضد تانک.بروز رسانی مهم بعدی ارتقای کاکپیت.نمایش گر کریستال مایع و نمایشگر سربالای head up displayبرای خلبان و افسر تسلیحات.سیستم هدف گذاری پیرسکوپ قدیمی جایش را به یک نمایشگر رنگی ساخت گارمین داده..شیشه ضدگلوله و بدنه ضدگلوله در برابر کالیبر۱۲/۷میلیمتر.در اخر نویسنده نوشته ای کاش چهار پره اش میکردند تا مثل استاندارد کبریzبشه و البته موتور قوی تر..نام نویسنده حمیدرضا هدایت پناه.چقدر این مطالب به نظر شما درست است ایا واقعا این ارتقاهای صورت گرفته بغیر از موتور و تیغه چهارتای میتونه اونو در حد کبری zکنه

  • سلام این بهترین سایت نظامی هست که تا حالا خوندم قبلا از روزنامه مشرق که همش دروغ میگه و تصلیحات ایرانی و چینی و روسی را قوی ترین و تصلیحات آمریکایی را دروغ یا ضعیف جلوه می داد استفاده می کردم ولی سایت شما راست می گوید نه مثل روزنامه مشرق فقط دروغ بگوید

  • با سلام خدمت استاد تارخ گرامی و کاربرای محترم استاد این مقاله رو اسفند ماه منتشر کردین و همون موقع قول دادین یه مقاله در موزد ویپر یا افعی سپاه تفنگداران بزارین ولی تا حالا خبری نشده و ما همچنان منتظر

  • آقای تارخ عزیر سرامیک باعث جذب دما نمیشود اگر میشد مثل
    فلزات بی ارزش بود. سرامیک بعنوان عایق حرارتی (مانند دسته ماهی تابه) بکار میرود
    و باعث میشود انتقال حرارت بین دیواره داخلی اگزوز و دیواره بیرونی کاهش یابد و
    دیواره بیرونی خنک تر از دیواره داخلی باشد. اما تاثیری در دمای گازهای خروجی
    اگزوز ندارد (البته کاهش انتقال حرارت از دیواره اگزوز باعث افزایش اندکی در دمای گازهای خروجی میشود)

  • میبخشید ایران میل۲۸ داره؟ظاهر میل۲۸خیلی مدرنتر از میل۳۵هست چرا میگن میل ۳۵پیشرفته تره؟هرچقدر گشتم مطلبی از میل۳۵توی پیج نبود یک سوال ویژه هم دارم کلا ایران قصد خرید جنگنده وهلی کوپتر نداره؟اگر داره چه مدلی وتا کی میخره

  • سلام، چرا با وجود اینکه کاموف۵۲ خیلی بعد از آپاچی وارد خدمت شد ولی بهتر از اون نیست؟ بهتره اینجوری بپرسم، چرا مشخصات آپاچی رو در نظر نگرفتند و بهترش رو بسازند؟؟؟ فرضا میگفتن آپاچی ۱۱۰۰ کیلومتر برد داره خب ما باید بالگردی با برد ۲۰۰۰ کیلومتر بسازیم، آپاچی توپ خیلی خوبی داره پس ما باید بهترش رو داشته باشیم که از نظر قدرت نفوذ و دقت و میزان حمل گلوله از اون برتر باشه و… (یکم تحقیر آمیز نیست یک سلاج جدید تر از یک سلاح قدیمی عقب تره؟)

    • نویسنده

      سلام زیرا نیاز مندها تغییر نکرده مثلا برد ۲۰۰۰ کیلومتر برای بالگرد به کار نیماید ویا توپ بیش از توپ ۳۰ م م… بیشتر سطح فناوری الکترونیک مهم است

  • امریکا به دنبال جایگزینی برای اپاچی های خودش نیست؟؟ نمی خواد مثل جنگنده هاش تحولی تو هلی کوپتر هاش ایجاد کنه؟

  • سلام جناب تارخ کمانچی در قیاس با آپاچی در چه حدی هست؟وایپر و تایگر چطور؟

  • سلام استاد غربی ها اشتباه میکردند؟ما از کبری جواب گرفتیم.اقاتارخ شیلیکا رو هم در این نگاه اوردن اینطور که من فهمیدم روسا در سامانه ارتفاع پست جلوتر از همه بودن شاید چون تهدید میشدن ولی غربی ها کمترمثلا در غرب میسترال که دوتا موشک دوش پرتاب ولی روسا تور ساختن بعد رو دست اون اسمش یادم نیستو ساختن چون طرف اپاچی داشته درست میگم؟

    • نویسنده

      سلام..دلیل اینکه شوروی روی سامانه ارتفاع پایین کار میکرد به دو دلیل بود اولین اینکه شوروی به دلیل داشتن مرز زمینی با غرب در خطر بیشتری مواجه بود تا امریکا که در اقیانوس بود ولی مثلا اروپا اینچنین نتبود سامانه های چون راپیر، کورتال و رولند در اروپا همه ارتفاع پایین بودند..در اروپا ما کلی توپ هدایت شونده و سامانه ارتفاع پایین داریم در سایت به چنتاشون اشاره شده

  • سلام استاد در سایت شما خوندم استراتژی شوروی در غرب اروپا حمله وسیع با تانک است غربی ها در مقابل بجای تکیه بر تانک در نبرد زمینی به بالگرد ضد تانک رو اوردن اگر اینطور خوب شوروی هم از بالگرد استفاده کرده همون کاری که غرب کرده   یا من اشتباه متوجه شدم

    • نویسنده

      سلام.. همیشه در شوروی تانک پیشانی جنگی ارتش بود و نیروی خط شکن زرهی بود این تجربه جنگ جهانی بود. شوروی اعتقاد داشت وقتی پدافند و برتیر هوایی جلوی تهاجم به یگان زرهی را بگیرد هیچ کش حریفش نیست…. واقعا هم درست است وقتی پوشش هوایی باشد هیچ نیروی جلوی تانک نمیتواند بیستد

  • سلام،آقای تارخ آیا ایران توانایی تولید یا مهندسی معکوس هیچ بالگردی جنگی رونداره؟پس این پنها چیکار میکنه؟

    • نویسنده

      سلام پنها واقعا تا همین هم که بالگردهای قدیم اونم با این سن سرپا نگه میداره واقعا کار بزرگی کرده ..مشکل ما بیشتر تامین موتور است ولی احتمالا با برداشته شدن تحریمها مشکل اینم حل بشه

  • سلام  سال نـــو رو ب شما تبریک میگم ان شالله سال ک سال خوبی برای شما و خانواده ی محترم باشه  ی درخواست دارم ازتون:اگه امکانش هست  ی مقاله در مورد مقایسه موشک های ضد تانک غربی و روسی تهیه کنید 

  • به نظر من یکی از بزرگ ترین نقطه ضعف های میل ۲۸ تعداد مهمات کم توپ ان است زیرا اصلی ترین سلاح هر بالگردی برای مقابله با نیرو های پیاده دشمن توپ ان است نه راکت یا موشک زیرا افسر تسلیحات نمیتواند به طور کامل از راکت ها و یا از موشک ها برای هدف قرار دادن سربازان پیاده استفاده کنید چون برای هدف قرار دادن تانک ها و نفربرها و استحکامات و ساختمان ها و سنگر ها و کلا هدف های سخت به ان ها نیاز پیدا خواهد کرد و در این صورت برای مقابله با پیاده نظام ۳۰۰ گلوله واقعا کم است چون بر اساس فیلم هایی که از اپاچی در جنگ های عراق و افقانستان نشان داده میشد برای هدف قرار دادن هر یک نفر باید ۱۰ الی ۲۰ گلوله شلیک میکرد تا بالاخره ان یه تعدادی گلوله به ان شخص برخورد کند حال شما تصور کنید اپاچی که ۱۲۰۰ گلوله داشت باید انقدر شلیک میکرد تا فقط چند نیروی پیاده از پا در بیان ,میل ۲۸ با ۳۰۰ گلوله چه میخواهد بکند . به نظرم باید روسها هر جوری که شده این مشکلوحل کنند حالا با افزایش فضای مخزن مهمات یا تغییراتی در طراحی نمونه های جدید این بالگرد

  • به نظرم باید یه کار اساسی در مورد ناز کردن های روسیه بکنن.وقتی ببینن که با چین یا هر جای دیگه ای خرید میکنیم سر عقل میان اگرم بازم مورد به وجود بیارن دیگه از سیاهی که بالاتر نداریم روسیه هم مثل انگلیس و …  . 

  • جناب تارخ علاوه بر آواکس روسی و مقایسش با سنتری و آواکس ۷۳۷ که قبلا ازتون خواهش کرده بودم … جسارتا میتونم خواهش کنم یک مقاله در مورد پهپاد بال پرنده ناو نشین با قابلیت سوختگیری هوایی و شناسایی و بمب افکن جدید نیروی دریایی آمریکا (اسمشو نمیدونم!) هم قرار بدید ؟

  • من نمیدونم چرا این Bell AH-1Z Viper عزیز رو وارد مقایسه نکردین!با حمل دو موشک AIM-9 Sidewinder هر هلی کوپتر و جنگنده ای رو در فاصله   ۳۰KM میکشه پاییندرسته برای نیروی دریایی است و آپاچی برای نیروی زمینی(منظورم صحرا و بیابون و جنگل) اما هلی کوپتر مخوفیه

      • منبع اش ویکیپدیاست بردش تا ۳۵ کیلومتر هم میرهچرا نمیتونیم بخریم؟ بعد از ۵ سال که تحریم فروش سلاح برداشته بشه میشه خرید از آمریکا؟این هلی کوپترها چه نوع سلاحی دارن برای جلوگیری و دفاع در برابر موشکهای استینگر (نیش) و ایگلا(سوزن)؟

        • نویسنده

          سلام…ما هرگز نیمتونیم از امریکا سلاح بخریم کما اینکه قبل از این تحریمهای اتمی هم نمیتوانستیم بخریم …..زیرا ما با غرب و متحدینش دشمنیم و یا برعکس
          برای مقابله با موشک های فروسرخ بالگردها مجهز به فلر هستند

  • سلام بر اقای تارخ لطفا مقاله ایی درباره بالگرد کومانچی هم بزارید ببخشید اقای تارخ مقاله ایی هم درباره عملیات اخوندک هم بگدارید به نظر شما علت شکست ایران توی این عملیات چی بود باتشکر فراوان ممنون 

    • نویسنده

      سلام…در مورد کمانچی مقاله ای به زودی خواهم کراشت و عملیات اخوندک هم دلایل زیادی داشت ولی عمده اون برتری نظامی تمام عیار دشمن بود

  • با سلام.بالگرد رزمی Rooivalk جدیدترین نسل از بالگردهای تهاجمی کمپانی Denel Aviation آفریقای جنوبی بوده و با توجه به مفروضات و قیمت مناسب ان نسبت به نمونه های مذکور میتواند به عنوان نمونه مناسبی برای هوانیروز ارتش باشد.پیروز باشید./

  • بسیار مقاله عالی بود چون بنده علاقه زیادی به بالگرد دارم و معمولاً با پرسنل سابق هوانیروز توی دانشگاهمون صحبت می کنم نمی دونم چه علاقه شدیدی به بالگرد های روسی دارند باور کنید یکی از استادای ما توی امرکا دوره دیده خیلی هم از کبرا و شینوک تعریف می کنه ولی وقتی می گیم روس ها بهترند یا امریکایی می گویند یک بالگرد ١ کبری امریکایی به اندازه ۵ بالگرد روس هزینه و پیچیدگی دارند و خود به خود این دیدگاه رو توی ما ایجاد کردند که باگرد روسی کم هزینه و استهلاک است البته بی راه هم نیست مثلاً می گفت سیستم پایدار کننده تیربار کبری کاملا اضافی است و دائما خراب می شود و کارکرد گتلینگ رو هم مختل می کنه درصورتی که نه اپاچی نه میل همچین سیستمی ندارند چون عملا زمانی که خلبان کارش تمام شود تیربار روی یک زاویه ثابت قفل می شود به نظر خودم هم بالگرد های روسی به هیچ وجه ضعیف تر از غربی ها نیستند بلکه نوع نگاه این دو بلوک تفاوت دارد وگرنه روسیه به سادگی می توانست یک بالگرد مشابه اپاچی بسازد کما اینکه ترکیب میل و کاموف کاملا برتر از اپاچی خواهد شد یه سوال هم داشتم اینکه فیلمی توی اینترنت دیدم از داخل میل به نظر اصلا زاویه دید محدودی نداشت با اینکه از بیرون خیلی پنجره ها کوچک دیده می شوند ولی بنظر دید داخل حتی نسبت به اپاچی و کبری وسیع بودش یه مطلبی هم بنظرم درست نبود این که خروجی های موتور اپاچی رو مخفی کار تر از کاموف نام بردید چون عملا از طرفین به سادگی می توان روی اپاچی قفل کرد در صورتی که حتی یک جنگنده از بالا بخواهد روی کاموف قفل کند به دلیل جریان هوای ملخ بالگرد عملا خروجی بسیار خنک تری خواهد داشت نسبت به اپاچی ببخشید طولانی شدش

    • نویسنده

      سلام کم هزینه تر بودن بالگردهای روسی درست است حتی تعمیر و نگهدازی آنها اسان است ولی در مورد اینکه روسها بالگردرایی اپاجی بسازن شمیتوننبسازندیاپاجیست ولی این مسئله نباید فراموش کرد که آپاچی سی سال پیش ساخته شد ایا روسها سی سال پیش چنین فناوری از جمله در زمینه الکترونیک داشت؟ به دلایل بسیاری نه
      من اون فیلم ندیدم شاید هایند بوده
      در مورد خروجی هم تهدید یک بالگرد جنگنده نیست موشک های فروسرخ شانه پرتابه مگه در تاریخ شلید انگشت شمار مواردی بوده که جنگنده بالکرد زده

      • خب بنده هم همین رو گفتم هدف قرار دادن اپاچی از روی زمین بدلیل خروجی هایش اسان تر از کاموف هستش که عملاً گاز های خروجی اش خنک تر خواهد بود پس کاموف برتر است که البته اگر زمانی طراحی و تولیدشان را در نظر بگیریم منطقی خواهد بود ولی در کل کاموف از اپاچی ضعیف تر نیست

        • نویسنده

          نه برعکس است … هدف قرار دادن اپاچی سخت تر است زیرا حتی در درون خروجی هم سرامیک برای جذب گرما دارد حالا بماند که با ترکیب هوای سرد با گاز خروجی بشدت دمارا کم میکرند ولی کاموف تنها با انحراف و پنهانکاری خروجی بسنده کرده است

  • جناب تارخ با توجه به اینکه بدنه اصلی بالگردهای تهاجمی مارو کبرا
    تشکیل میده و خب یک تجربه جنگی نسبتا موفق هم داشتند و خوشنام هستند بین بچه های هوانیروز
    ایا تجهیز هوانیروز به بالگرد های سنگین مثل میل۲۸واقعا درسته؟؟؟ایا به نظرتون
    خرید محدود بالگرد سنگین در کنارش تجهیز کبرا به فناوری های روز کار درستیه؟؟؟(دقیقا
    مشابه کار امریکا)با استفاده از تجهیزات روسی؟؟؟؟

    خرید بالگرد از اروپا بهتر و مناسبتر نیست.چون امکانشم بنظرم هست و
    موانعی که در راه خرید هواپیما هست در راه خرید بالگرد نیست

    چون قبلا هم هوانیروز ما طعم هلیکوپتر های روسی در بعد جنگیشو مخصوصا
    نچشیده و این تغییر سیستم میتونه اوضاع پیچیده کنه؟؟؟

    • نویسنده

      سلام.خوب خرید بالگرد از اروپا که ممکن نیست و از طرفی خیلی سنگینی و سبکی مهم نیست … میل ۲۸ و یا حتی ۳۵ ام ویزگی های دارد که برای ما مناسب است
      از طرفی چاره ای هم نداریم جز خیرد از شرق..البته اگر بدن

      • سلام خرید میل ۲۸ مثل رءیاست امیدوارم بتونیم بخریمش اما میل ۳۵ هم برای ما خیلی مناسب هست به دلیل اینکه بسیار کم هزینه و ساده است  و با بودجه دفاعی ما سازگارتره.

  • با سلام مثل همیشه مقاله عالی بود من دو سوال از شما داشتم اول اینکه به غیر از کاموف شرکت مطرح دیگری این سبک ملخ را در طرح خود بکار می گیردو دوم اینکه با با توجه به نداشتن ملخ دم چرخیدن هلیکوپتر به طرفین چگونه صورت می گیرد همینطور برای شینوک

  • طبق آخرین تحقیقات نصب رادار هلی کوپترها بر روی دماغه بهتر از نصب آن بر بالای ملخ ها است. زیر علیرغم همه تلاشها نصب رادار بر بالای ملخ ها بعلت تکانه های ناشی از چرخ ملخ مشکلاتی ایجاد میکند اما نصب در دماغه با این چالش روبرو نیست.

    • نویسنده

      سلام کمپانی کاموف هم این مسئله اعلام کرده ولی واقعیت هم که است ویژگی های نصب روی ملخ هم غیر قابل چشم پوشی است

  • سلام یک سوال داشتم چرا روسها اینطوری عمل میکنن مثلا چرا برای هر بالگردشون یک مدل موشک متفاوت با رادار جداگانه میسازن بهتر نبود روی میل ۲۸ ویخر نصب میکردن وروی کاموف ۵۲ رادار میل ۲۸ که رادار بهتریه یا مثلا کابین میل ۲۸ رو مثل کاموف۵۲ دیجیتالش میکردن اصلا اگر فقط یک نوع بالگرد می ساختن چیز بدرد بخورتری از کار در نمیومد بنظرتون یا مثلا همون اچ یو دی فرانسوی سوخو ۳۰ رو روی بالگردهاشون میذاشتن مثل کاموف که نمایشگرهاش روسین در کل روسها خیلی موازی کاری میکنن

  • اینو تو سایت میلیتاری دیدم : روسیه در حال نصب یک سیستم پردازش تصویر پیشرفته چند منظوره و نسخه ای ارتقاء داده شده از تجهیزات هدایت لیزری برای جدیدترین نمونه بالگرد تهاجمی MI-28NM است. پاولبادگف، مدیر شرکت سازنده، در این باره می گوید:” بخشی از عملیات توسعه مربوط به نصب سیستم پردازش تصویر چند منظوره و بخش دیگرنصب تجهیزات مربوط به سلاح های هدایت لیزری است. هر دوی این تجهیزات جدید نسبت به سیستمهای آنالوگ قبلی به طور کامل متفاوت هستند”.

  • سلام در مقاله هایی که در مورد قیاس بین جنگ افزار ها هست این از همه بهتر بود راستی اپاچی اسراعیل که هزب ا… زدش از قلم افتاد

    • نویسنده

      سلام… حزب الله کی اپاچی سرنگون کرده است…. سی استالیون سرنگون کرد ولی اپاچی تا جای که میدانم خیر..حتی یک بار اپاچی را مورد هدف موشک میثاق قرار داد ولی بالگرد به پایگاه برگشت

      • چندتا سایت خارجی و مخصوصا ویکیپدیا انگلیسی هم سقوط اپاچی توسط حزب ا… را تایید کردند همون زمان هم هم اخبار و هم خبرگزاری های داخلی و خارجی هم این خبرو اعلام کردند بعدش هم زدن یه اپاچی که کار خیلی سخت و ناممکنی نیست 

        • نویسنده

          سلام والا دست کم در ویکی پدیا از برخورد دو بالگرد در جنگ ۳۳ روزه به هم گفته است که داستان مشهور و پر حاشیه ای هم است …مسئله ناممکن بودن نیست مسئله حقیقت است مگه اپاچی سرنکون شده بارها ..در مورد رسانها داخی هم اصلا حرفشو را نزن …این متن ویکی است
          here have also been accidents involving the Apache helicopter in Israeli service. During the Lebanon War in 2006, two IAF AH-64A helicopters collided, killing one pilot and critically wounding three.[157] In another incident in the conflict an IAF AH-64D crashed due to a malfunction in the main rotor, killing the two crew.[158] In late 2007, the Israeli Air Force put further purchases and deliveries of AH-64Ds on hold during an investigation upon the aircraft’s performance envelope.[145] However, Israeli officials have since praised the Apache for its role in Operation Cast Lead in 2008, against Hamas in Gaza.[159] In recent years, Israeli Apaches have been used to patrol the skies over Gaza; strike operations against insurgents using these helicopters has become a frequent

  • با سلام  در متن اعدادی که در رابطه با برد و شعاع عملیاتی نوشته برای آپاچی بیشتر به میل ۲۸ نزدیک است تا به کاموف ولی در جدول اعداد متفاوت است

  • سلام در فیلم هایی که از شلیک موشک های سپاه پخش شد اون قسمت که از آسمون فیلم گرفتن با چی بود که دوربین ثابت بود؟؟؟و اینکه نوسازی و تجهیز نیرو هوایی خودمون به su-30هوانیروزبه بالگرد و نیروی زمینی هم به تانک چه داخلی و خارجی با هم ما دست برتر و غالب رو در منطقه با کشور های نچندان همسایه منطقه اونم در صورتی که متحد باشن خواهیم داشت؟؟؟ممنون که با حوصله به سوالای متعدد من جواب میدید.

  •  سلام.بدون اغراق بسیار بسیار عالی.متن روان و کم اشتباه و بدون هیچ جهت گیری.باز هم ممنون.عالی بود.مرسی

    • البته بر خلاف نظر شما من حس میکنم همیشه تو نوشته های آقای تارخ یه جهتگیری خاصی به سمت تجهیزات غربی هست. یه ویژگی مثلا غربی رو بزرگ میکنن ولی اگه یه ویژگی مشابه تو تجهیزات شرقی باشه مانوری روش نمیدن یا کم اهمیت ازش رد میشن. 

      • نویسنده

        سلام چند نفر دیگه هم این حرف میزنن ولی من فقط یک خاسته دارم…کجای متن اشتباه است از نظر فنی و ایا در شرایط واقعی جنگی تجهیزات شرقی به غیر موارد محدود بار چیز خاصی هم از خود نشان داده اند؟

  • با عرض سلام خدمت جناب تارخ . مقاله بسیار عالی بود و مدت ها منتظرش بودم .الان که بحث خرید جنگنده از روسیه بین کاربران ایرانی زیاد شده و همه منتظر خرید سوخو ۳۰ هستند به نظر بنده همانطور که در بخش نیروی هوایی نیاز به خرید وجود دارد در هوانیروز هم این نیاز احساس میشود و خیلی خوب میشه اگه بتونیم میل ۲۸ هم بخریم. در ضمن اگر میشود لطف کنید در مورد ناو بالگرد بر هم (میسترال)که مصر خریده ولی در اصل متعلق به روسیه بوده مقاله ای بگذارید. و به عنوان آخرین سوال چند وقت پیش اخباری مبنی بر خرید ناو هلیکوپتر بر توسط عربستان پخش شد 

    • نویسنده

      سلام… والا ما در بخش بالگرد واقعا نیاز به نوسازی داریم زیرا بالگردهای ما متعلق به ۴۰ سال پیش هستند من خودم میل ۲۸ را ترجیه میدهم.. در مورد ناو بالگرد بر عربستانم تنها مذاکراتی شده