زیر دریایی کلاس ویرجینیا

برورسانی:مرداد 1405

ساخت زیر دریایی کلاس ویرجینیا به اواخر دهه 1980 بر میگردد زمانی که نیروی دریای امریکا خواهان یک زیر دریایی اتمی برای جایگزین سری اول تولید زیر دریایی کلاس لوس انجلس شد. هنگامی که برنامه در حال مطالعه و توسعه بود شوروی فروپاشی و احتمال یک جنگ اتمی از بین رفت از این رو برای مدتی برنامه به کندی پیش رفت تا اینکه نیروی دریایی برنامه جدید خود را برای اغاز توسعه نسخه جدید اعلام کرد

نسخه جدید بر اساس نیاز های بعد از جنگ سرد و در نقش متعارف برای حملات موشکی با موشک های کروز متعارف توسعه یافت .ساخت این زیر دریایی با استفاده از بیشترین امکانات رایانه ای انجام شد و اولین زیر دریایی امریکا بود که به صورت کامل با کمک رایانه طراحی شد.

اولین این زیر دریایی در سال 1999 ساخته شد و در سال 2003 میلادی به اب انداخته شد و یک سال بعد وارد خدمت شد و همکنون تنها زیر دریای امریکا حالت تولید است

زیر دریایی کلاس ویرجینیا دارای وزن 7900 تن و طول 115 متر است و از 120 خدمه شامل 12 افسر بهره می بره

زیر دریایی از نظر طولی دارای پنچ بخش است. در جلو زیر دریایی سونار قرار دارد، در پشت سونار 12 لوله پرتاب موشک کروز ، پشت انها و در واقع میانه زیر دریایی نیز برج بخش فرمانده ای و اقامتگاه خدمه، بعد از ان رکتور اتمی و در نهایت موتور خانه قرار دارد. بخش مدیریت و اقامت خدمه دارای سه طبقه است که بخش پایینی پاینترین طبقه محل قرار گیری اژدر خانه است

بدنه زیر دریایی دارای دو لوله است که بین این دو لایه خلاء وجود دارد و درون بدنه نیز با عایق برای کاهش صدای تولید پوشانده شده است و کل بدنه با پوشش ضد پژواک از بیرون برای کاهش رهگیری توسط سونارها فعال پوشانده شده است

زیر دریایی دارای یک راکتور اتمی S9G است. این راکتور برای زیر دریایی کلاس ویرجینیا به صورت خاص ساخته شد و میتواند 33 سال بدون سوختگیری میله های اورانیومی به فعالیت خود ادامه دهد که عملا کل طول خدمتی این زیر دریایی را شامل می شود که در نوع خود کم نظیر است. این راکتور که نسل نهم راکتورهای اتمی طراحی شده برای زیر دریایی است توسط جنرال الکتریک طراحی شده است و میتواند 40000 اسب بخار قدرت فراهم بکند.

قدرت تولید شده توسط راکتور به توربین ها منتقل شده که نتنها نیروی پیشرانه را فراهم میکند بلکه برق زیر دریایی نیز تامین می شود . ویرجینیا فاقد شفق(پروانه) به شکل سنتی است و به جای ان از جت ابی استفاده میکند. جت ابی به شکل ساده نصب پروانه درون یک مخروطی باریک است که اب را با فشار از جلو کشیده و از مجرای باریک رد کرده و با فشار به بیرون می دهد. این روش نتنها نیروی بیشتری را فراهم میکند بلکه صدای بسیار کمتری نیز ایجاد میکند. زیر دریایی دارای بیشترین سرعت 46 کیلومتر بر ساعت زیر اب است ولی به گفته برخی مقامات نیروی دریایی تا سرعت 62 کیلومتر بر ساعت نیز میتواند سرعت بگیرد. زیر دریایی دارای برد نامحدود است. عمق عملیاتی زیر دریایی 240 متر است اگرچه عمق تست به 400 متر نیز می رسد

زیر دریایی در جلوی خود دارای یک سونار گوی شکل ارایه از نوع BQQ-10 است که به شکل فعال و غیر فعال عمل میکند و به صورت خاص برای این نسخه توسعه یافته است و بیشترین برد ان به 129 کیلومتر نیز می رسد. همچنین زیر دریایی از یک سونار یدک کشنده TB-29A و TB 16 بهره می بردو اطلاعات سونارها در رایانه مرکزی AN/BQQ-10(V4 پردازش شده و به خدمه ارائه می شود

همچنین زیر دریایی دارای سامانه فریب اژدر برای ایجاد سر صدا از نوع WLY-1 ، سامانه هشدار دهنده راداری بر روی برجک اصلی، سامانه جنگ الکترونیک AN / BLQ-10 ، سامانه اپتیکی شامل دوربین دید در شب و حرارتی و مسافت یاب لیزری به جای پیرسکوپ بر روی برجک اصلی، رادار BPS-16 برای جستجوی اسمان که در باند I کار میکند ، سامانه ارتباط ماهواره ای امن که دکل ان نیز روی برجک اصلی قرار دارد، و همچنین زیر دریایی میتواند دو زیر دریایی بدون سرنشین LMRS را برای کشف و نابودی مینها ویا عملیات شناسایی حمل کند

زیر دریایی دارای چهار لوله پرتاب اژدر 533 م م است . ویرجینیا میتواند اژدرهای مارک 48 را حمل کند که همکنون پیشرفته ترین زیر اژدر امریکایی ها است . این اژدر همکنون سریعترین اژدر متعارف جهان با موتور برقی است که دارای سرعت 102 کیلومتر برساعت است. برد این اژدر در صورت حرکت با سرعت 102 کیلومتر بر ساعت 38 کیلومتر و در صورت حرکت با سرعت 74 کیلومتر بر ساعت دارای برد 50 کیلومتر است. این اژدر دارای کلاهک انفجار قوی 295 کیلوگرمی است . همچنین این زیر دریایی میتواند موشک کروز ضد کشتی زیر دریایی پرتاب UGM-84 هارپون را نیز از لوله اژدر افکن خود پرتاب کند. در مجموع 27 اژدر و موشک در درون زیر دریایی قرار میگیرند

همچنین زیر دریایی دارای سیلو پرتاب عمود برای پرتاب موشک تاماهاوک در بحش جلوی زیر دریایی پشت سونار اصل است. ت اماهاوک با برد 1500 تا 2400 کیلومتر توان حمله سطحی به هر هدفی را از زیر به این کلاس میدهد. ویرجینیا توان حمل 12 موشک کروز تاماهاوک را دارد

نیروی دریایی امریکا خواهان به خدمت گیری 66 فروند از این زیر دریایی است. که 21 فروند ان ساخته شده(تا پایان سال 2020 ) و 6 فروند دیگر نیز سفارش داده شده و تحویل این تعداد تا سال 2025 ادامه خواهد داشت. این زیر دریایی در 6 بلوک تحویل نیروی دریایی امریکا خواهد شد

تفاوت قرار گیری سیلو ها تاماهاوک در دو بلوک مختلف

مدل های مختلف

بلوک یکم (Block I)
بلوک یکم شامل چهار زیردریایی اول این کلاس (SSN-774 تا SSN-777) می‌شود که ساخت آن‌ها از سال ۱۹۹۹ آغاز شد. مهم‌ترین ویژگی این بلوک، معرفی تکنیک‌های ساخت **ماژولار** بود که انقلابی در فرآیند مونتاژ زیردریایی‌ها ایجاد کرد. به جای نصب تجهیزات در داخل بدنه فشار‌شکن (Pressure Hull) که کاری زمان‌بر و پرخطر بود، بخش‌های بزرگی از تجهیزات (به نام “Rafts”) در خارج از بدنه مونتاژ و سپس به داخل بخش‌های بدنه (ده ماژول) وارد می‌شدند. اگرچه این روش ساخت را متحول کرد، اما هر زیردریایی بلوک یکم حدود هفت سال (۸۴ ماه) زمان برای ساخت نیاز داشت.

بلوک دوم (Block II)
بلوک دوم شامل شش زیردریایی (SSN-778 تا SSN-783) است که مهم‌ترین دستاورد آن، **بهبود چشمگیر در فرآیند ساخت** بود. تعداد ماژول‌های ساخت از ده ماژول به چهار ماژول کاهش یافت که این امر منجر به صرفه‌جویی حدود ۳۰۰ میلیون دلاری در هر فروند شد. به عنوان مثال، زیردریایی یواساس نیوهمپشایر (USS New Hampshire) با ۲۵ درصد کاهش در ساعات کار و ۲۰ درصد کاهش در زمان ساخت، حدود ۵۰۰ میلیون دلار ارزان‌تر از زیردریایی‌های بلوک یکم تمام شد. این بلوک همچنین تحت یک قرارداد چندساله (Multi-year Procurement) خریداری شد که هزینه‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

بلوک سوم (Block III)
بلوک سوم (SSN-784 تا SSN-791) که ساخت آن از سال ۲۰۰۹ آغاز شد، شامل هشت زیردریایی است و یک **بازطراحی اساسی در بخش کمان (Bow)** را به همراه داشت. در این بلوک، آرایه‌ی بزرگ‌روزنه (Large Aperture Bow – LAB) سونار، جایگزین آرایه‌ی سونار کروی سنتی شد که از سال ۱۹۶۰ بر روی تمام زیردریایی‌های تهاجمی آمریکا نصب می‌شد. این آرایه‌ی جدید که حدود ۴۰ درصد از بخش کمان را بازطراحی کرد، عملکرد بهتری در تشخیص اهداف دارد. همچنین، لوله‌های پرتاب عمودی (VLS) سنتی با دو **لوله‌ی محموله‌ی ویرجینیا** (Virginia Payload Tubes – VPT) جایگزین شدند که هر کدام قابلیت شلیک شش موشک کروز تاماهاوک را دارند. این تغییر، تعداد کل لوله‌های پرتاب را از دوازده لوله‌ی مجزا به دو لوله‌ی بزرگ‌تر کاهش داد، اما تعداد موشک‌ها را ثابت نگه داشت.

بلوک چهارم (Block IV)
بلوک چهارم شامل ده زیردریایی (SSN-792 تا SSN-801) است و بزرگ‌ترین قرارداد کشتی‌سازی تاریخ نیروی دریایی آمریکا به ارزش ۱۷.۶ میلیارد دلار در آوریل ۲۰۱۴ برای این بلوک منعقد شد. بهبود اصلی در بلوک چهارم، **افزایش قابلیت‌های عملیاتی و کاهش دوره‌های تعمیر و نگهداری** است. در این بلوک، تعداد دوره‌های اصلی نگهداری از چهار دوره به سه دوره کاهش یافته که باعث می‌شود هر زیردریایی بتواند یک مأموریت عملیاتی بیشتر در طول عمر خود انجام دهد. این به معنای افزایش تعداد کل مأموریت‌های هر زیردریایی از ۱۴ به ۱۵ مورد است.

بلوک پنجم (Block V)
بلوک پنجم با دوازده زیردریایی (SSN-802 تا SSN-813)، یک نقطه عطف در کلاس ویرجینیا محسوب می‌شود. مهم‌ترین ویژگی این بلوک، اضافه شدن یک بخش میانی جدید به نام **ماژول محموله‌ی ویرجینیا** (Virginia Payload Module – VPM) است. این ماژول ۷۰ فوتی (۲۱ متری) طول زیردریایی را از ۳۷۷ فوت به ۴۶۰ فوت افزایش داده و وزن آن را از ۷,۹۰۰ تن به ۱۰,۲۰۰ تن می‌رساند. VPM شامل چهار لوله‌ی عمودی بزرگ‌تر است که هر کدام قابلیت حمل هفت موشک کروز تاماهاوک را دارند. به این ترتیب، ظرفیت کل موشک‌های کروز هر زیردریایی از حدود ۳۷ به ۶۵ عدد افزایش می‌یابد که این امر برای جبران توانایی‌های از دست رفته با بازنشستگی زیردریایی‌های کلاس اوهایو (SSGN) حیاتی است. **بلوک پنجم به دلیل افزایش طول، دومین زیردریایی بلند آمریکا پس از کلاس اوهایو محسوب می‌شود.**

بلوک ششم (Block VI)
بلوک ششم (SSGN-814 تا SSGN-816) که برنامه خرید آن برای سال مالی ۲۰۲۵ اعلام شده، نشان‌دهنده ادامه روند تکامل با تمرکز بر **تسلیحات پیشرفته و مأموریت‌های ویژه** است. این بلوک نیز مجهز به ماژول محموله‌ی ویرجینیا (VPM) خواهد بود و قرار است به سامانه‌ی موشکی تهاجمی سریع متعارف (Conventional Prompt Strike – CPS) با سرعت مافوق صوت مجهز شود. یکی از زیردریایی‌های این بلوک به عنوان یک **گونه‌ی تخصصی برای جنگ‌های بستر دریا** (Seabed Warfare) طراحی خواهد شد که جایگزین زیردریایی کلاس سی‌ولف، یواساس جیمی کارتر (USS Jimmy Carter)، در مأموریت‌های جاسوسی دریایی و عملیات ویژه خواهد شد. همچنین، بلوک ششم از فناوری هواپیماهای بدون سرنشین زیرآبی متصل به فیبر نوری برای به اشتراک‌گذاری داده‌های آکوستیک با شبکه‌های ارتباطی سطحی و هوایی بهره خواهد برد.

بر اساس آخرین اطلاعات موجود، از مجموع ۲۶ فروند زیردریایی کلاس ویرجینیا که تاکنون تکمیل و به نیروی دریایی ایالات متحده تحویل داده شده‌اند، سهم هر بلوک به این شرح است: بلوک یکم (Block I) با ۴ فروند، بلوک دوم (Block II) با ۶ فروند، بلوک سوم (Block III) با ۸ فروند، و بلوک چهارم (Block IV)با ۸ فروند (از مجموع ۱۰ فروند برنامه‌ریزی شده) در حال خدمت هستند. همچنین ساخت ۶ فروند از بلوک پنجم (Block V) در دست انجام است و سفارش ساخت ۳ فروند از بلوک ششم (Block VI) نیز داده شده است. به طور خلاصه، جمع کل زیردریایی‌های ساخته‌شده و فعال این کلاس تا امروز، ۲۶ فروندمی‌باشد که شامل همه زیردریایی‌های بلوک‌های یکم تا سوم و بخشی از بلوک چهارم می‌شود.

نیروی دریایی آمریکا در تابستان سال 2026 اعلام کرد ۱۹ فروند زیردریایی کلاس ویرجینیا مجهز به Virginia Payload Module (VPM) از این پس به‌جای SSN (زیردریایی تهاجمی)، با عنوان SSGN (زیردریایی موشک‌انداز هدایت‌شونده) شناخته خواهند شد.

زیردریایی‌های ویرجینیا از ابتدا نیز توان شلیک موشک‌های کروز تاماهاوک را داشتند، اما در نسخه‌های جدید Block V و Block VI با نصب ماژول ، ۴ پرتابگر بزرگ جدید به بدنه اضافه می‌شود.

هر پرتابگر ظرفیت حمل ۷ موشک تاماهاوک را دارد؛ یعنی ۲۸ موشک اضافی برای هر زیردریایی.

در نتیجه، ظرفیت حمل تاماهاوک هر زیردریایی از حدود ۳۷ فروند به حدود ۶۵ فروند افزایش می‌یابد و این شناورها به یکی از قدرتمندترین پلتفرم‌های حمله دوربرد نیروی دریایی آمریکا تبدیل می‌شوند.

این تغییر بخشی از برنامه واشنگتن برای حفظ توان حملات موشکی دریایی و جبران بازنشستگی تدریجی زیردریایی‌های موشک‌انداز کلاس Ohio SSGN است.

همینک قیمت هر فروند از این زیر دریایی 3 میلیارد دلار است

مشخصات

طول:115 متر

وزن:7900 تن

تعداد خدمه:135 نفر

سرعت زیر اب:46 کیلومتر بر ساعت

برد: نامحدود

موتور: یک راکتور اتمی با توان ایجاد قدرتی معادل 4000 اسب بخار

تسلیحات:تا 38 موشک ضد کشتی و ازدر برای پرتاب از 4 تیوپ 533 م م و 12 موشک تاماهاوک در نسخه های جدید تا 40 موشک

ترجمه: عبد الحمید تارخ

منابع